చింతామణి నాగేశ రామచంద్ర రావు

వికీపీడియా నుండి
(చింతామణి నాగేష రామచంద్ర రావు నుండి దారిమార్పు చెందింది)
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
C.N.R. Rao (ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ )

జననం (1934-06-30) 30 జూన్ 1934 (వయస్సు: 80  సంవత్సరాలు)
Bangalore, Kingdom of Mysore, British India
నివాసం India
జాతీయత Indian
రంగములు Chemistry
విద్యాసంస్థలు Indian Space Research Organization
IIT Kanpur
Indian Institute of Science
University of Oxford
University of Cambridge
University of California, Santa Barbara
Jawaharlal Nehru Centre for Advanced Scientific Research
ఆల్మ మాటర్ Mysore University
Banaras Hindu University
Purdue University
ప్రసిద్ధి Solid-state chemistry
Materials science
ముఖ్యమైన అవార్డులు Hughes Medal (2000)
India Science Award (2004)
(FRS) (1984)
Abdus Salam Medal (2008)
Dan David Prize (2005)
Legion of Honor (2005)
Padma Shri (1974)
Padma Vibhushan
(1985)
Bharat Ratna (2013)

సి.ఎన్.ఆర్.రావుగా ప్రసిద్ధిచెందిన చింతామణి నాగేశ రామచంద్ర రావు ప్రముఖ భారతీయ శాస్త్రవేత్త. భారతరత్న పురస్కార గ్రహీత.

బాల్యం[మార్చు]

ఈయన జూన్ 30, 1934న బెంగుళూరులో ఓ మధ్యతరగతి కుటుంబంలో జన్మించాడు. నాన్న నాగేశ రావు విద్యాశాఖలో ఉద్యోగి. అమ్మ నాగమ్మ.ఆమె ప్రాథమిక విద్య వరకే చదివినా ఆయనకు ఆమె తొలి గురువు. భారత రామాయణ కథలు, పురందర దాసు కీర్తనలు మొదలైనవి వినిపించేది. నాన్న ఆంగ్లం నేర్పించేవాడు.

రామచంద్ర ఉన్నత పాఠశాలలో ఉన్న సమయంలో భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమం ఊపందుకుంది. ఆ సమయంలో సుభాష్ చంద్రబోస్ ఆయనకు ఆరాధ్య నాయకుడు. నేతాజీ పోరాటాన్ని గురించి మిత్రులకు కథలుగా చెప్పేవాడు.

పదేళ్ళు నిండక మునుపే లోయర్ సెకండరీ పరీక్షల్లో ప్రథమ స్థానంలో ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. పెద్దయ్యేకొద్దీ స్వాతంత్ర్యోద్యమ తీవ్రత కూడా పెరిగింది. అందుకు గాంధీ టోపీ, ఖద్దరు ధరించాడు.

ఉన్నత పాఠశాల విద్య పూర్తయ్యే సరికి భారత దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చింది. కానీ మైసూరు సంస్థానం మాత్రం ఇంకా మహారాజుల పాలనలో ఉండేది. దాన్ని భారత్ లో విలీనం చేయాలంటూ పోరాటం మొదలైంది. రామచంద్ర కూడా ఆ ఉద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. కానీ చదువును మాత్రం నిర్లక్ష్యం చేయలేదు. పదిహేడేళ్ళకే బీయెస్సీ పట్టా అందుకుని మైసూరు విశ్వవిద్యాలయంలో సరికొత్త రికార్డు నెలకొల్పాడు.

మైసూరు విశ్వ విద్యాలయంలో 1951లో డిగ్రీ చదివిన తరువాత కాశీ హిందూ విశ్వవిద్యాలయంలో మాస్టర్స్ చదువు పూర్తి చేసుకొని, 1958లో పుర్డ్యూ యూనివర్సిటీలో పి.హెచ్.డి. సాధించాడు. 1984-1994 మధ్య కాలంలో ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్, బెంగళూరు డైరెక్టరుగా పని చేశాడు. ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం, కేంబ్రిడ్జి విశ్వవిద్యాలయం, కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయాలలో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్‌గా పని చేశాడు. "జవహర్ లాల్ నెహ్రూ సెంటర్ ఫర్ అడ్వాన్స్డ్ సైంటిఫిక్ రిసెర్చి" సంస్థను స్థాపించాడు. ఇంకా చాలా ఉన్నత పదవులు నిర్వహించాడు.

సాలిడ్ స్టేట్ కెమిస్ట్రీ మరియు మెటీరియల్ సైన్సు రంగాలలో సి.ఎన్. ఆర్. రావు శాస్త్రవేత్తగా ప్రసిద్ధుడయ్యాడు. ట్రాన్సిషన్ మెటల్ ఆక్సైడుల గురించి అతని పరిశోధనలు ఆ రంగంలో ముఖ్యమైనవి.

ఇతనికి లభించిన కొన్ని అవార్డులు -

  • 2004 - భారత ప్రభుత్వం నుండి ఇండియా సైన్సు అవార్డు పొందిన మొదటి వ్యక్తి

మూలాలు[మార్చు]

  1. "Dan David Prize". Retrieved 2008-05-06. 

ఇతర లింకులు[మార్చు]