అవటు గ్రంధి

అవటు గ్రంధి లేదా థైరాయిడ్ గ్రంధి (Thyroid gland) మెడ మధ్యభాగంలో గొంతు ముందుండే అవయవం. ఇది వినాళ గ్రంధులన్నింటిలో పెద్దది. ఇది రెండు తమ్మెలు కలిగి మధ్య ఇస్తమస్ అను భాగంతో కలిపి ఉంటుంది.

అవటు గ్రంధి అయోడిన్ కలిగిన ధైరాక్సిన్ అనే హార్మోన్ స్రవిస్తుంది. ఇది సాధారణ జీవక్రియా వేగాన్ని నియంత్రిస్తుంది.

పియూష గ్రంధి స్రవించే 'అవటుగ్రంధి ఉద్దీపన హార్మోన్' ధైరాక్సిన్ స్రావాన్ని క్రమపరుస్తుంది.

వ్యాధులు

• హైపో థైరాయిడిజం (Hypothyroidism): థైరాక్సిన్ హార్మోన్ స్రావం తక్కువైనప్పుడు ఈ పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.
  • క్రెటినిజం (Cretinism): తల్లికి హైపో థైరాయిడిజమ్ ఉన్నప్పుడు పుట్టిన పిల్లలలో వచ్చే మరుగుజ్జు అవలక్షణం. వీరిలో పెరుగుదల తక్కువయి, బుద్ధి మాంద్యం, వంధ్యత్వం ఏర్పడుతుంది. చర్మం మందమై ఎండినట్లు కనిపిస్తుంది. ఎత్తైన పొట్ట, లావైన పెదాలు, పెద్దదైన నాలుక ఈ వ్యాధి లక్షణాలు.
  • మిక్సెడిమా (Myxoedema): ఇది పెద్దవారిలో వచ్చే వ్యాధి. చర్మంలో శ్లేష్మం ఎక్కువై ఉబ్బినట్లు కనిపిస్తుంది.
• హైపర్ థైరాయిడిజం (Hyperthyroidism): థైరాక్సిన్ హార్మోన్ స్రావం ఎక్కువైనప్పుడు ఈ పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.
• గాయిటర్ (Goitre): థైరాయిడ్ గ్రంధి పరిమాణంలో పెరిగి బయటకు కనిపిస్తున్న వాపు.
• థైరాయిడ్ కాన్సర్ :

అవటు గ్రంధి గురించి
విక్షనరీ, స్వేచ్చా నిఘంటువులో వెదకండి.