కోహిర్‌

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
కోహిర్‌
—  మండలం  —
మెదక్ జిల్లా పటములో కోహిర్‌ మండలం యొక్క స్థానము
మెదక్ జిల్లా పటములో కోహిర్‌ మండలం యొక్క స్థానము
కోహిర్‌ is located in Telangana
కోహిర్‌
ఆంధ్రప్రదేశ్ పటములో కోహిర్‌ యొక్క స్థానము
అక్షాంశరేఖాంశాలు: 17°35′57″N 77°42′50″E / 17.5991939°N 77.7138519°E / 17.5991939; 77.7138519
రాష్ట్రం ఆంధ్ర ప్రదేశ్
జిల్లా మెదక్
మండల కేంద్రము కోహిర్‌
గ్రామాలు 23
ప్రభుత్వము
 - మండలాధ్యక్షుడు
జనాభా (2011)
 - మొత్తం 60,638
 - పురుషులు 30,462
 - స్త్రీలు 30,176
అక్షరాస్యత (2011)
 - మొత్తం 56.85%
 - పురుషులు 66.56%
 - స్త్రీలు 46.63%
పిన్ కోడ్ {{{pincode}}}

కోహిర్‌ (ఆంగ్లం: Kohir), తెలంగాణ రాష్ట్రములోని మెదక్ జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలము. కొహిర్ జహీరాబాదు నుండి 12 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఏర్పడక ముందు కోహిర్ హైదారాబాదు సంస్థానంలోని బీదర్ జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది. పూర్వం ఈ ఊరికి ఓంకారము లేదా అహంకారపట్టణం అనే పేరు ఉండేది. ముస్లిం పాలనలో ఇది కోహిర్ గా నామకరణం చేయబడింది. కోహిర్ పట్టణంలో అనేక మసీదులతో పాటు ఇద్దరు మహమ్మదీయ సంతుల దర్గాలు కూడా ఉన్నాయి. ప్రసిద్ధ హజరత్ అలీ దర్గాలో ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబరు-నవంబరు కాలంలో ఉరుసు నిర్వహిస్తారు. ఈ ఉరుసుకు సుమారు ఐదు వేల దాకా భక్తులు హాజరౌతారు.[1] బహమనీ సుల్తానుల పాలనలో కట్టించిన జమా మసీదు చెప్పుకోదగిన కట్టడం.[2] కోహిర్ అనగానే ఎర్రమట్టి కట్టిన ఇళ్ళు, ఎర్రమట్టి రోడ్లు, ఎర్రని రంగు రాళ్ళు జ్ఞప్తికి వస్తాయి. అంతా ఎరుపు మయమైన ఈ పరిసరాల వళ్ళే కోహిర్ (స్థానిక మాండలికంలో ఎర్రటి వజ్రం అని అర్ధం) అన్న పేరువచ్చింది ఈ ఊరికి. పేరుకు తగ్గట్టుగానే ఈ పాటిమట్టిని నీళ్లతో కలిపితే వజ్రంలా దృఢంగా ఉండే అనేక అంతస్తుల ఇళ్ళు కట్టగల పదార్థం తయారౌతుంది. కోహిర్ మట్టి ఇళ్ళు ఈ ప్రాంతపు తీవ్రవాతావరణాన్ని బాగా తట్టుకొని దృఢంగా ఉన్నాయి. ప్రధానంగా ముస్లింలు నివాసముంటున్న ఈ గ్రామంలో నిజాం కాలంలో కట్టిన హవేలీలు అనేకం ఇప్పటికీ నివాసయోగ్యంగా ఉన్నాయి.[3]

=పూర్వ చరిత్ర[మార్చు]

నేడు కోహీర్‌గా పిలుస్తున్న ఈ ఊరు ఒకనాడు ఓంకార పట్టణంగా విలసిల్లింది. ఈనేలపై కొలువైన ఓంకారేశ్వరుడి పేరు మీదనే.. ఊరిపేరు ప్రసిద్ధికెక్కినట్టు చరిత్ర చెబుతోంది. క్రీస్తుపూర్వం 3700 సంవత్సరంలో కపిల వంశీయుడైన శ్రీ సుదర్శన చక్రవర్తి దండకారణ్య రాజ్యాన్ని ఓంకార పట్టణం రాజధానిగా పాలన సాగించాడట. అనేక తరాలు మారిన పిదప.. ఈ పట్టణం కాకతీయుల స్వాధీనంలోకి వెళ్లింది. వారి పాలనలో అద్భుత శిల్పకళా సంపదతో, ముఖ్య పట్టణంగా విలసిల్లినట్టు ఇక్కడ వెలువడిన శాసనాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఓంకారేశ్వర ఆలయం సమీపంలో ఉన్న వీరగల్లు విగ్రహం.. కాకతీయుల పాలనకు ప్రత్యక్షసాక్ష్యంగా నిలుస్తోంది. ఇక్కడ దొరికిన మరిన్ని శిలాసంపదల్ని పరిశీలిస్తే.. జైనమతం కూడా ప్రాచుర్యంలో ఉన్నట్టు అవగతమవుతుంది.

కోహీర్‌గా మారిన ఓంకారపట్టణం[మార్చు]

క్రీ.శ 1323లో ప్రతాపరుద్రుని ఓడించిన ఢిల్లీ సుల్తానులు ఈ ఓంకార పట్టణాన్ని స్వాధీనపరుచుకున్నారు. అనంతరం హైదరాబాద్ పాలకుడు మహ్మద్ కులీ కుతుబ్‌షా, బీదర్ రాజు అలీబరీర్‌ను ఓడించి.. ఈ ప్రాంతాన్ని జయించాడు. చాలా ఏళ్లపాటు ముస్లిం రాజుల ఏలుబడిలో కొనసాగిన ఓంకార పట్టణం.. కోవూరుగా పేరు మార్చుకుంది. అనంతరం బ్రిటీష్‌వారి కాలంలో కోహీర్ దక్కన్‌గా స్థిరపడిపోయింది. అయితే ఈ పేరు మార్పుపై ఓ కథ ప్రాచుర్యంలో ఉంది. ఇక్కడికి వలసవచ్చిన మౌలానా మొయిజొద్దిన్.. శీతాకాలంలో ఆకులపై పడిన మంచుబిందువులు సూర్యరశ్మికి మెరవడం చూసి.. ఏ కొహర్ కిత్నా అచ్చా హై అని మురిసిపోయాడట. పారశీక భాషలో కొహర్ అంటే తుషారమని అర్థం. ఆ కొహరే, కోహీరుగా మారిందని చెబుతారు.

మహమ్మదీయుల రాక..[మార్చు]

దేవగిరి రాజులు బలహీనపడటంతో మహ్మదీయులు మెల్లగా ఓంకార పట్టణంలోనికి ప్రవేశించారు. ఊరు చివర అనుచరులతో కలిసి నివాసం ఏర్పర్చుకున్న మౌలానా మొయిజుద్దీన్ మరణించాక, ఆయన గుర్తుగా అక్కడ మౌలానా మొయిజుద్దీన్ దర్గా ఏర్పడింది. ఇక్కడ ఏటా ఉర్సు నిర్వహిస్తారు. నిజాం అనుచరుడు సిద్ధిఖ్‌హిలాల్ చేసిన విధ్వంసానికి గుర్తుగా.. నాటి పాలకుడు సదాశివరెడ్డి ఈ దర్గా సమీపంలో నిర్మించిన గాయ్‌గుమ్మజ్‌ను చూడొచ్చు.

ఆ కాలంలోనే బడి, పొగబండి..[మార్చు]

కోహీర్ దక్కన్ మీదుగా 1920లోనే రైలు కూత పెట్టింది. బీదర్- వికారాబాద్ మధ్య రైలు మార్గాన్ని బ్రిటీషువారు వేశారు. ఎక్కువగా గూడ్సు రైళ్లకోసమే ఈ లైన్‌ను ఉపయోగించేవారట. కాలక్రమంలో అనేక ఎక్స్‌ప్రెస్‌రైళ్లు, ప్యాసింజర్ రైళ్లు ఈ మార్గం ద్వారా వెళ్లడం ప్రారంభించాయి. 1952లో ఈ పరగణాలో ఉన్నత పాఠశాల ఏర్పడింది. హోంశాఖ మాజీ మంత్రి శివరాజ్ పాటిల్, మాజీ ఎంపీ ఎం.బాగారెడ్డి, కర్ణాటకకు చెందిన మాజీ ముఖ్యమంత్రులు తదితర ప్రముఖులు ఇక్కడ విద్య అభ్యసించారు.

ఎర్రమన్ను వెరీ స్పెషల్...[మార్చు]

కోహీరు మన్ను కోహీనూరు వజ్రమంత దృఢమైందని అంటుంటారు పెద్దలు. ఎందుకంటే ఇక్కడి మట్టికి అంతటి జిగి.. పకృతి వరంగా అబ్బినదే. ఇక్కడ పండించే అల్లం కూడా నేటికీ కోహీర్ అల్లంగానే మార్కెట్‌లో ప్రత్యేకత ఉంటుంది. ఇక్కడి ఎర్ర జామపండుకున్న టేస్టు మరెక్కడా దొరకదు. కోహీర్ జామపండుగా ప్రపంచమంతా అది సుపరిచితమే!

మంజీరాకు ప్రతిరూపం నారింజ..[మార్చు]

జిల్లావ్యాప్తంగా పరవళ్లు తొక్కే మంజీరా నదికి ప్రతిరూపమైన నారింజవాగు.. కోహీర్ పరిసరాల్లోనే పుట్టడం విశేషం. బిలాల్‌పూర్‌లో వెలిసిన మునేశ్వరుడి పాదాల దగ్గర పుట్టిన నారింజవాగు, కోహీర్ చుట్టూ అర్ధచంద్రాకారంలో ప్రవహించి.. అనంతరం కర్ణాటకలోకి ప్రవేశించి మంజీరాలో కలుస్తుంది.


కోహిర్ పట్టణంలో ఒక ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి, వారం వారం జరిగే మార్కెట్, వ్యవసాయ సరఫరా కేంద్రం, ఉన్నత పాఠశాల, జూనియర్ కళాశాల మరియు మండల కార్యాలయం వంటి సదుపాయాలు ఉన్నాయి.⌊⌊⌊M7⌋⌋⌋⌋ కోహిర్ మామిడిపండ్లకు, జామ పండ్లకు ప్రసిద్ధి. కోహిర్ పేరు మీద కోహిర్ అనే మామిడిరకం మరియు జామరకం కూడా ఉన్నాయి.[4]

సకలజనుల సమ్మె[మార్చు]

ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రం ధ్యేయంగా 2011 సెప్టెంబరు 13 నుంచి 2011 అక్టోబరు 23 వరకు మండలంలోని ప్రభుత్వోద్యోగులందరూ విధులను నిర్వహించక 42 రోజులపాటు సకలజనుల సమ్మెలో పాల్గొన్నారు. మండలంలోని విద్యాసంస్థలు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు అన్నీ మూతపడ్డాయి.

మండలంలోని గ్రామాలు[మార్చు]

గణాంకాలు[మార్చు]

జనాభా (2011) - మొత్తం 60,638 - పురుషులు 30,462 - స్త్రీలు 30,176

మూలాలు[మార్చు]


Medak.jpg

మెదక్ జిల్లా మండలాలు

మనూరు | కంగిటి | కల్హేరు | నారాయణఖేడ్ | రేగోడు | శంకరంపేట (ఎ) | ఆళ్ళదుర్గ | టేక్మల్ | పాపన్నపేట | కుల్చారం | మెదక్ | శంకరంపేట (ఆర్) | రామాయంపేట | దుబ్బాక | మీర్‌దొడ్డి | సిద్దిపేట | చిన్న కోడూరు | నంగనూరు | కొండపాక | జగ్దేవ్ పూర్ | గజ్వేల్ | దౌలతాబాదు | చేగుంట | యెల్దుర్తి | కౌడిపల్లి | ఆందోళ్‌ | రైకోడ్‌ | న్యాల్కల్ | ఝారసంగం | జహీరాబాద్ | కోహిర్‌ | మునుపల్లి | పుల్కల్లు | సదాశివపేట | కొండాపూర్‌ | సంగారెడ్డి | పటాన్ చెరువు | రామచంద్రాపురం | జిన్నారం | హథ్నూర | నర్సాపూర్ | శివంపేట | తూప్రాన్ | వర్గల్‌ | ములుగు

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=కోహిర్‌&oldid=2331525" నుండి వెలికితీశారు