చిత్తూరు జిల్లా

వికీపీడియా నుండి

?చిత్తూరు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ • భారతదేశం
చిత్తూరు
అక్షాంశరేఖాంశాలు: 13°12′N 79°07′E / 13.2, 79.1167
కాలాంశం	భాప్రాకా (గ్రీ.కా+5:30)
విస్తీర్ణం	15,152 కి.మీ² (5,850 చ.మై)
ముఖ్య పట్టణము	చిత్తూరు
ప్రాంతం	రాయలసీమ
జనాభా • జనసాంద్రత • పట్టణ • మగ • ఆడ • అక్షరాశ్యత శాతం • మగ • ఆడ	37,35,000 (2001) • 247/కి.మీ² (640/చ.మై) • 810000 • 18,82,999 • 18,10,000 • 67.46 • 78.29 • 56.48

అక్షాంశరేఖాంశాలు: 13°12′N 79°07′E / 13.2, 79.1167 చిత్తూరు భారత దేశము యొక్క ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రము లోని ఒక పట్టణము మరియు జిల్లా. జిల్లా, తిరుపతి, కాణిపాకం మరియు శ్రీ కాళహస్తి దేవాలయాలకు ప్రసిద్ధి. చిత్తూరు పట్టణము, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ దక్షిణ ప్రాంతములో, పోన్న నది లోయలో, బెంగుళూరు-చెన్నై రహదారి మీద ఉన్నది. ఇది ధాన్యములు, చెరకు, మామిడి, మరియు వేరుశనగలకు వ్యాపార కేంద్రము. ఇక్కడ నూనె గింజలు మరియు బియ్యం మిల్లింగ్‌ పరిశ్రమలు కలవు.

• జనాభా కోడు : 23
• పి.యమ్.జి.ఎస్.వై. కోడు: AP03
• మండలాల సంఖ్య: 66
• గ్రామాల సంఖ్య 1399

ఆంధ్రప్రదేశ్ లోనే ఎక్కువ మండలాలు మరియు గ్రామాలు గలిగిన జిల్లా చిత్తూరు జిల్లా.

విషయ సూచిక 1 చిత్తూరు జిల్లా 2 పాలనా విభాగాలు 3 నదులు 4 పుణ్య క్షేతాలు 5 పర్యాటక కేంద్రాలు 6 జిల్లాకు చెందిన కొందరు ప్రముఖులు 7 మండలాలు 8 మూలాలు 9 వనరులు 10 బయటి లింకులు

[మార్చు] చిత్తూరు జిల్లా

జిల్లాకు వాయవ్యమున అనంతపురం జిల్లా, ఉత్తరాన కడప జిల్లా, ఈశాన్యమున నెల్లూరు జిల్లా, దక్షిణమున తమిళనాడు రాష్ట్రము మరియు నైఋతి దిక్కున కర్ణాటక రాష్ట్రము సరిహద్దులుగా కలవు. రాష్ట్రములో బాగా వెనుకబడి ఉన్న ప్రాంతములలో ఈ జిల్లా ఒకటి. చిత్తూరు పట్టణము చుట్టుపక్కల మామిడి తోటలు మరియు చింత తోపులు విస్తారముగా కలవు. జిల్లా, పశుసంపదకు కూడా ప్రసిద్ధి చెందినది.

పూర్వము ఏనుగు మల్లమ్మకొండ అని పిలవబడిన హార్సిలీ హిల్స్ మదనపల్లె పట్టణానికి సమీపమున ఉన్న ఒక వేసవి విడిది. ఈ ప్రదేశము "ఆంధ్ర ఊటీ" గా పేరు పొందినది. అనేక రకమైన పండ్లు మరియు కూరగాయలు (ప్రత్యేకముగా టమాటాలు) పండించే చుట్టు పక్కల వ్యవసాయ ప్రాంతమునకు మదనపల్లె కేంద్ర స్థానము. హా‌ర్స్లీ హిల్స్ వద్దనున్న రిషి వ్యాలీ గురుకుల విద్యకు ప్రసిద్ధి.

జిల్లాకు పశ్చిమ భాగమున ఉన్న గుర్రంకొండ ఒక చారిత్రక ప్రదేశము. ఇక్కడ ఒక పాత కోట మరియు రాగినీ మహల్ అనబడే సుల్తాన్ యొక్క ప్యాలెస్ ఉన్నాయి. ఆర్ధ్రగిరి మరియు చంద్రగిరి జిల్లాలోని ఇతర చెప్పుకోదగిన ప్రదేశములు.

[మార్చు] పాలనా విభాగాలు

లోక్‌సభ స్థానాలు (2)

• చిత్తూరు
• తిరుపతి
• రాజంపేట (పాక్షికముగా)

శాసనసభ స్థానాలు (14)

2007 లో జరిగిన డీలిమిటేషన్ వలన క్రొత్తగా విలీనాలు చేయబడిన నియోజక వర్గాలు.

• గమనిక : క్రింద ఇవ్వబడిన నియోజకవర్గాలను నొక్కినచో, నేరుగా ఆయా అసెంబ్లీవర్గాల పేజీలలో వెళ్ళవచ్చును. ఎడమవైపున ఇవ్వబడిన సంఖ్య ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల క్రమసంఖ్య.

281. తంబళ్ళపల్లె, 282. పీలేరు, 283. మదనపల్లె, 284. పుంగనూరు, 285. చంద్రగిరి, 286. తిరుపతి, 287. శ్రీకాళహస్తి, 288. సత్యవేడు, 289. నగరి, 290. గంగాధరనెల్లూరు, 291. చిత్తూరు, 292. పూతలపట్టు, 293. పలమనేరు, 294. కుప్పం.

రెవెన్యూ డివిజన్లు

1. చిత్తూరు.
2. చంద్రగిరి.
3. మదనపల్లె.

విద్యారంగ డివిజన్లు

1. చిత్తూరు. 2. తిరుపతి. 3. మదనపల్లె. 4. పుత్తూరు.

పురపాలక సంఘాలు (మునిసిపాలిటీలు)

1. చిత్తూరు. 2. తిరుపతి. 3. మదనపల్లె. 4. శ్రీకాళహస్తి. 5. పుంగనూరు. 6. పలమనేరు. 7. పుత్తూరు.

[మార్చు] నదులు

• సువర్ణముఖి
• కాళంగి
• పాపాఘ్ని
• కౌండిన్య
• పాలారు
• అరణి
• బాహుదా (చెయ్యేరు)
• నీవా.

[మార్చు] పుణ్య క్షేతాలు

• తిరుమల
• కాణిపాకం
• శ్రీకాళహస్తి
• నారాయణవనం
• నాగలాపురం
• కార్వేటినగరం
• కైలాసనాథ కొండ
• యాదమరి/ఇంద్రపురి
• అరగొండ
• తిరుచానూరు

[మార్చు] పర్యాటక కేంద్రాలు

• హార్సిలిహిల్స్
• గుర్రంకొండ
• ఆరోగ్యవరం
• చంద్రగిరి
• తిరుపతి
• తలకోన
• కైలాసనాథకోన
• పులికాట్ సరస్సు

[మార్చు] జిల్లాకు చెందిన కొందరు ప్రముఖులు

• మాడభూషి అనంతశయనం అయ్యంగారు (1891-1978)
• జిడ్డు క్రిష్ణమూర్తి తత్వవేత్త. (1895 - 1986)
• ముంతాజ్ అలి తత్వవేత్త.
• నారా చంద్రబాబు నాయుడు రాజకీయవేత్త.

సాహితీ కారులు

• తరిగొండ వెంగమాంబ (1730 - ?)
• కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి (1880 - 1951)
• వల్లంపాటి వెంకటసుబ్బయ్య (1937 - 2007)
• రాజన్న కవి (1920 - 1997)
• కనక సభాపతి పిళ్ళై (1923 - 1980)
• శంకరంబాడి సుందరాచార్య (1914 - 1977)
• శ్రీనివాసపురం సోదరులు - సింహశ్రీ, శుభశ్రీ
• మధురాంతకం రాజారాం (1930 - 1999)
• నూతలపాటి గంగాధరం (1931 - 1975)
• ఆర్.ఎస్. సుదర్శనం (1927 - 2001)

సినీ రంగ ప్రముఖులు

• చిత్తూరు నాగయ్య (1904 - 1973)- గుంటూరు జిల్లాలో జన్మించాడు. చిత్తూరుకు చెందిన రామవిలాస సభ వారు నిర్వహించిన "సారంగధర" నాటకంలో "చిత్రాంగి" వేషం ద్వారా ప్రశంసలు అందుకొని "చిత్తూరు నాగయ్య"గా ప్రసిద్ధుడయ్యాడు.
• రమాప్రభ
• దేవిక
• ఉమామహేశ్వరరావు
• టిజి కమలాదేవి
• జయంతి
• మోహన్‌ బాబు
• తాళ్ళూరి రామేశ్వరి
• రోజా
• శివప్రసాద్
• రామిరెడ్డి
• శ్రీరాం
• విష్ణు మనోజ్‌
• అనామిక
• షఫి
• వెంకటరమణ
• లక్ష్మి నారాయన

ఎమ్.ఆర్.రాధా

[మార్చు] మండలాలు

భౌగోళికంగా చిత్తూరు జిల్లాను 66 రెవిన్యూ మండలములుగా విభజించినారు^[1].

	1 పెద్దమండ్యం	23 కె.వీ.పీ.పురం	45 నగరి
	2 తంబళ్లపల్లె	24 నారాయణవనం	46 కార్వేటినగరం
	3 ములకలచెరువు	25 వడమాలపేట	47 శ్రీరంగరాజపురం
	4 పెద్దతిప్ప సముద్రం	26 తిరుపతి గ్రామీణ	48 పాలసముద్రం
	5 బీ.కొత్తకోట	27 రామచంద్రాపురం	49 గంగాధర నెల్లూరు
	6 కురబలకోట	28 చంద్రగిరి	50 పెనుమూరు
	7 గుర్రంకొండ	29 చిన్నగొట్టిగల్లు	51 పూతలపట్టు
	8 కలకడ	30 రొంపిచెర్ల	52 ఐరాల
	9 కంభంవారిపల్లె	31 పీలేరు	53 తవనంపల్లె
	10 యెర్రావారిపాలెం	32 కలికిరి	54 చిత్తూరు
	11 తిరుపతి పట్టణ	33 వాయల్పాడు	55 గుడిపాల
	12 రేణిగుంట	34 నిమ్మన్నపల్లె	56 యాదమరి
	13 యేర్పేడు	35 మదనపల్లె	57 బంగారుపాలెం
	14 శ్రీకాళహస్తి	36 రామసముద్రం	58 పలమనేరు
	15 తొట్టంబేడు	37 పుంగనూరు	59 గంగవరం
	16 బుచ్చినాయుడు ఖండ్రిగ	38 చౌడేపల్లె	60 పెద్దపంజని
	17 వరదయ్యపాలెం	39 సోమల	61 బైరెడ్డిపల్లె
	18 సత్యవీడు	40 సోదం	62 వెంకటగిరి కోట
	19 నాగలాపురం	41 పులిచెర్ల	63 రామకుప్పం
	20 పిచ్చాటూరు	42 పాకాల	64 శాంతిపురం
	21 విజయపురం	43 వెదురుకుప్పం	65 గుడుపల్లె
	22 నింద్ర	44 పుత్తూరు	66 కుప్పం

చూ • చ • మా చిత్తూరు జిల్లా శాసనసభ నియోజకవర్గాలు 281. తంబళ్ళపల్లె · 282. పీలేరు · 283. మదనపల్లె · 284. పుంగనూరు · 285. చంద్రగిరి · 286. తిరుపతి · 287. శ్రీకాళహస్తి · 288. సత్యవేడు · 289. నగరి · 290. గంగాధరనెల్లూరు · 291. చిత్తూరు · 292. పూతలపట్టు · 293. పలమనేరు · 294. కుప్పం జిల్లాల వారీగా నియోజకవర్గాలు ఆదిలాబాదు · అనంతపురం · కడప · కరీంనగర్ · కర్నూలు · కృష్ణా · ఖమ్మం · గుంటూరు · చిత్తూరు · తూర్పు గోదావరి · నల్గొండ · నిజామాబాదు · నెల్లూరు · పశ్చిమ గోదావరి · ప్రకాశం · మహబూబ్‌నగర్ · మెదక్ · రంగారెడ్డి · వరంగల్ · విజయనగరం · విశాఖపట్నం · శ్రీకాకుళం · హైదరాబాదు

చూ • చ • మా చిత్తూరు జిల్లాకు సంబంధించిన విషయాలు ప్రముఖ పట్టణాలు తిరుపతి  · చిత్తూరు  · మదనపల్లె  · శ్రీకాళహస్తి  · ప్రముఖ దేవాలయాలు తిరుపతి  · తిరుమల  · శ్రీకాళహస్తి  · కాణిపాకం  · పర్యాటక ప్రదేశాలు తిరుపతి  · చంద్రగిరి  · హార్సిలీ హిల్స్  · తలకోన  · గుర్రంకొండ  · రిషి వ్యాలీ ప్రాజెక్టులు కళ్యాణి ఆనకట్ట  · బాహుదా డ్యాము  · చారిత్రక కోటలు చంద్రగిరి  · గుర్రంకొండ  · పుంగనూరు  · మర్రిపాడు నదులు సువర్ణముఖి  · పాపఘ్ని నది  · బాహుదా నది  · లోకసభ నియోజకవర్గాలు తిరుపతి  · చిత్తూరు  · రాజంపేట (పాక్షికం) శాసనసభ నియోజకవర్గాలు 281. తంబళ్ళపల్లె · 282. పీలేరు · 283. మదనపల్లె · 284. పుంగనూరు · 285. చంద్రగిరి · 286. తిరుపతి · 287. శ్రీకాళహస్తి · 288. సత్యవేడు · 289. నగరి · 290. గంగాధరనెల్లూరు · 291. చిత్తూరు · 292. పూతలపట్టు · 293. పలమనేరు · 294. కుప్పం

[మార్చు] మూలాలు

1. ↑ పంచాయత్ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ వెబ్‌సైటులో చిత్తూరు జిల్లా తాలూకాల వివరాలు. జూలై 26, 2007న సేకరించారు.

[మార్చు] వనరులు

• గౌరు వాస్తు ప్లానర్స్ వారి 2008 కేలెండర్ లోని సమాచారం

[మార్చు] బయటి లింకులు

• చిత్తూరు జిల్లా అధికారిక వెబ్‌సైటు
• ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వ సైటులో చిత్తూరు జిల్లా వివరాలు

చూ • చ • మా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ విషయాలు · చరిత్ర · రాజకీయాలు · తెలుగు ప్రజలు రాజధాని హైదరాబాద్ జిల్లాలు అనంతపురం  · అదిలాబాదు  · కడప  · కరీంనగర్  · కర్నూలు  · కృష్ణ  · ఖమ్మం  · గుంటూరు  · చిత్తూరు  · తూర్పు గోదావరి  · నల్గొండ  · నిజామాబాదు  · నెల్లూరు  · పశ్చిమ గోదావరి  · ప్రకాశం  · మహబూబ్ నగర్  · మెదక్  · రంగారెడ్డి  · వరంగల్  · విజయనగరం  · విశాఖపట్నం  · శ్రీకాకుళం  · హైదరాబాదు ప్రధాన నగరాలు హైదరాబాదు · విశాఖపట్నం · విజయవాడ · తిరుపతి · వరంగల్ · గుంటూరు · రాజమండ్రి · కాకినాడ · నెల్లూరు · కర్నూలు · అనంతపురం · ఏలూరు · మచిలీపట్నం · కరీంనగర్ · కడప · ఖమ్మం · నిజామాబాదు  · మహబూబ్ నగర్ పట్టణం