సాన్‌మారినో

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Republic of San Marino[1][2]
Repubblica di San Marino  (Italian)
Flag of San Marino Coat of arms of San Marino
నినాదము: "Libertas" (Latin)
"Freedom"
గీతం: Inno Nazionale della Repubblica
"National Anthem of the Republic"
Location of San Marino in Europe
Location of  సాన్‌మారినో  (green)

on the European continent  (dark grey)  —  [Legend]

రాజధాని San Marino
అతిపెద్ద settlement Dogana
43°58′52.57″N 12°29′22.2″E / 43.9812694°N 12.489500°E / 43.9812694; 12.489500
అధికార భాషలు Italian
జాతి సమూహాలు Italians
ప్రజానామము Sammarinese
ప్రభుత్వం Unitary parliamentary directorial republic
 -  Captains Regent Enrico Carattoni
Matteo Fiorini
శాసనసభ Parliament of San Marino
Independence
 -  from the Roman Empire 3 September 301 ADa 
 -  Constitution 8 October 1600 
ప్రాంతం
 -  Total 61.2 km2[1] (191st)
24 sq mi 
 -  Water (%) 0
జనాభా
 -  2016 (July) estimate 33,285[1] (216th)
 -  Density 520/km2 (23rd)
1,346.8/sq mi
GDP (PPP) 2017 estimate
 -  Total $2.09 billion[3] (175th)
 -  Per capita $60,651[3] (11th)
GDP (nominal) 2017 estimate
 -  Total $1.55 billion[3] (174th)
 -  Per capita $44,947[3] (13th)
HDI (2013) 0.875[4]
very high · 26th
ద్రవ్యం Euro (EUR)
Time zone CET (UTC+1)
 -  Summer (DST) CEST (UTC+2)
Drives on the right
Calling code +378 (+39 0549 calling via Italy)
Patron saint Saint Marinus
Saint Agatha
Internet TLD .sm
a. By tradition.
b. List of countries by Human Development Index#UN member states (latest UNDP data).
Sources: [1][5]

శాన్ మారినో రిపబ్లిక్ ఆఫ్ శాన్ మారినో [1][2] (2: 2) శాన్ మారినో తరచుగా రిపబ్లిక్ ఆఫ్ సాన్ మారినో [2] అధికారికంగా రిపబ్లిక్ ఆఫ్ శాన్ మారినో అనేది ఇటలీ చుట్టూ చుట్టుముట్టిన అతిచిన్న రాజ్యం. ఇది అపెనైనె పర్వతాల ఈశాన్య భాగంలో ఇటాలియన్ ద్వీపకల్పంలో ఉంది. దీని పరిమాణము కేవలం 61చ.కి.మీ (24 చ.మై.) జన సంఖ్య 33,562. [6] దీని రాజధాని శాన్ మారినో నగరం మరియు దాని అతిపెద్ద నగరం సెర్రావల్లె. శాన్ మారినోలో ఐరోపా కౌన్సిల్ లోని సభ్యదేశాలన్నింటిలో అత్యల్ప జనసంఖ్య కలిగి ఉంది. దేశం ఆధునికమైన క్రొయేషియాలో రబ్ ద్వీపంలో ఉన్న రోమన్ కాలనీ ఒక స్టోనమెసన్‌కు చెందిన సెయింట్ మారినస్ పేరు నుండి ఈ పేరు వచ్చింది.ఎ.డి. 257 లో మారినస్ లిబిన్యన్ పైరేట్స్ నాశనం చేసిన రిమిని నగరం గోడల పునర్నిర్మాణంలో పాల్గొన్నాడు. మారినస్ అప్పుడు ఎ.డి. 301 లో మోంటే టైటానోపై ఒక స్వతంత్ర సన్యాసుల సమాజాన్ని గుర్తించాడు. అందువల్ల శాన్ మారినో పురాతనమైన రాజ్యాంగ రిపబ్లిక్‌గా అతి పురాతనమైన సార్వభౌమ రాజ్యంగా పేర్కొనబడింది.. [7]శాన్ మారినో శాన్ మారినో రాజ్యాంగం (లెగెస్ స్టాత్యుటే రిపబ్లిక్ శాన్టి మారిని) 16 వ శతాబ్దం చివరలో లాటిన్‌లో వ్రాయబడిన ఆరు పుస్తకాల వరుసక్రమం చేత పాలించబడుతుంది. ఇది దేశంలోని రాజకీయ వ్యవస్థను ఇతర విషయాలతోపాటు నిర్దేశిస్తుంది. ఈ దేశంలో ఇప్పటికీ పూర్వపు వ్రాతపూర్వక పత్రాలు లేదా రాజ్యాంగం, ఇప్పటికీ అమలులో ఉన్నాయి. [8]

దేశం ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రధానంగా పరిశ్రమ, సేవలు మరియు పర్యాటక రంగంపై ఆధారపడుతుంది. ఇది చాలా అభివృద్ధి చెందిన ఐరోపా ప్రాంతాలకు పోల్చదగిన జి.డి.పి. (తలసరి)తో ప్రపంచంలోని అత్యంత సంపన్న దేశాలలో ఒకటిగా గుర్తించబడుతుంది. శాన్ మారినో ఐరోపాలో అత్యల్ప నిరుద్యోగ శాతం కలిగిన దేశాలలో ఒకటిగా ఉంది. ఇది జాతీయ రుణం మరియు బడ్జెట్ మిగులు వంటి అత్యంత స్థిరమైన ఆర్థిక వ్యవస్థగా పరిగణించబడుతుంది.[1] ప్రజల కన్నా ఎక్కువ వాహనాలు ఉన్న ఏకైక దేశం ఇది. దౌత్యపరంగా సాన్‌మారిసన్ " యునైటింగ్ ఫర్ కాంసెంసస్ " ప్రధాన సభ్యదేశంగా ఉంది.[9].

చరిత్ర[మార్చు]

Illustration of Saint Marinus, the founder of the Republic of San Marino, and prominent cultural figure

సెయింట్ మారినస్ తన జీవితకాల స్నేహితుడు లియోతో నేటి క్రొయేషియాలో అర్బా ద్వీపాన్ని విడిచిపెట్టి రిమోని నగరానికి ఒక స్టోన్‌మొసన్‌ వెళ్లాడు.అక్కడ ఆయన తన క్రైస్తవ ప్రసంగాలు తరువాత డయోక్లేటియానిక్ వైరం కారణంగా తరువాత అతను సమీపంలోని మోంటే టైటానోకి పారిపోయాడు. అక్కడ అతను ఒక చిన్న చర్చిని నిర్మించాడు మరియు ఇది ప్రస్తుతం నగరం మరియు శాన్ మారినో రాజ్యంగా స్థాపించబడింది. ఇది కొన్నిసార్లు టైటానిక్ రిపబ్లిక్గా పిలువబడుతుంది. [10] ఇప్పుడు రిపబ్లిక్ గా పిలువబడుతున్న అధికారిక తేదీ 3 సెప్టెంబరు 301. 1631 లో పాపసీలు దేశ స్వాతంత్ర్యం గుర్తించారు.

1797 లో నెపోలియన్ సైన్యం ముందస్తు శాన్ మారినో స్వాతంత్ర్యానికి ఒక చిన్న బెదిరింపును అందించింది. కానీ దేశం ఆంటొనియో ఒనోఫ్రికి ద్వారా నెపోలియన్ గౌరవం మరియు స్నేహాన్ని సంపాదించి స్వేచ్ఛాయుతమైన పాలన కోల్పోకుండా ఉంది. జోక్యానికి ధన్యవాదాలు తెలుపుతూ నెపోలియన్ గ్యాస్పార్డ్ మోంగేకు పంపిన ఒక లేఖలో, సైన్స్ మరియు ఆర్టుకు చెందిన ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వం శాస్త్రవేత్త మరియు కమాండర్ రిపబ్లిక్ స్వాతంత్ర్యానికి హామీ ఇచ్చాడు.దాని అవసరాలకు అనుగుణంగా దాని భూభాగాన్ని విస్తరించడానికి కూడా హామీ ఇచ్చాడు. ఈ ప్రతిపాదన ద్వారా ఇతర రాజ్యాల నుండి భవిష్యత్తులో ప్రతీకారం ఎదురౌతుందని భయపడి ప్రతిపాదన తిరస్కరించబడింది.[11][12]

The San Marino constitution of 1600

19 వ శతాబ్దంలో ఇటాలియన్ ఏకీకరణ ప్రక్రియ తరువాతి దశలో ఐక్యత కోసం మద్దతునిచ్చినందుకు హింసకు గురౌతున్న అనేక మంది శరణార్ధులకు శాన్ మారినో ఆశ్రయం ఇచ్చింది. ఈ మద్దతును గుర్తిస్తూ శాన్ మారినో కోరికను కొత్త ఇటాలియన్ రాజ్యంలో చేర్చకూడదని గియుసేప్ గారిబాల్డి అంగీకరించాడు.

శాన్ మారినో ప్రభుత్వం యునైటెడ్ స్టేట్స్ అధ్యక్షుడు అబ్రహం లింకన్‌ను గౌరవ పౌరుడిగా చేసింది. రిపబ్లికన్ "రిపబ్లికన్ సూత్రాలపై స్థాపించిన ప్రభుత్వం సురక్షితంగా మరియు శాశ్వతమైనదిగా వ్యవహరించే సామర్థ్యం కలిగివుంది" అని ఆయన పేర్కొన్నారు.

[13][14]

1915 మే 23న మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో 1915 మే 23 న ఆస్ట్రియా-హంగరీలో ఇటలీ యుద్ధం ప్రకటించినప్పుడు శాన్ మారినో తటస్థంగా ఉండిపోయింది. ఇటలీ తటస్థ వైఖరిని వ్యతిరేకిచింది.శాన్ మారినో తన కొత్త రేడియో టెలిగ్రాఫ్ స్టేషన్‌ ద్వారా ఆస్ట్రియన్ గూఢచారులకు సహకారం అందిస్తుందని ఇటలీ సందేహించింది.ఇటలీ రిపబ్లిక్‌లో కారబినీరీ నిర్బందాన్ని బలవంతంగా స్థాపించడానికి ప్రయత్నించింది. తరువాత అది రిపబ్లిక్ టెలిఫోన్ లైన్లను కత్తిరించింది. పది మంది వాలంటీర్లు ఇద్దరు ఇటాలియన్ దళాలు ఇటాలియన్ ఫ్రంట్లో పోరాటంలో పాల్గొన్నారు. వీరిలో మొట్టమొదటిగా పోరాటాలు మరియు రెండవది రెడ్ క్రాస్ ఫీల్డ్ హాస్పిటల్ నిర్వహించే వైద్య సబ్బంధిలో పనిచేసింది. ఈ ఆసుపత్రి ఉనికి తరువాత ఆస్ట్రియా - హంగరీ శాన్ మారినోతో దౌత్య సంబంధాలను నిలిపివేసింది.[15] 1923 నుండి 1943 వరకు సాన్ మారినీస్ ఫాసిస్ట్ పార్టీ (పి.ఎఫ్.ఎస్.) పాలనలో ఉంది.

British troops at Monte Titano during the battle of San Marino, September 1944

న్యూయార్క్ టైమ్స్ నుండి 1940 సెప్టెంబరు 17 లో యునైటెడ్ కింగ్డం మీద యుద్ధం ప్రకటించినట్లు ఒక వ్యాసంలో తప్పుగా నివేదించబడింది. అయితే తటస్థంగా ఉంది. [16] తరువాత సామ్రాజ్యిక ప్రభుత్వం బ్రిటీష్ ప్రభుత్వానికి యునైటెడ్ కింగ్డం మీద యుద్ధాన్ని ప్రకటించలేదు అని ప్రకటించింది.[17] ఇటలీలో బెనిటో ముస్సోలినీ పతనం తరువాత మూడు రోజుల తరువాత పి.ఎఫ్.ఎస్. పాలన కూలిపోయింది మరియు కొత్త ప్రభుత్వం ఈ వివాదంలో తటస్థతను ప్రకటించింది. 1944 ఏప్రిల్ 1 న ఫాసిస్టులు అధికారాన్ని తిరిగి పొందారు. కాని తటస్థతను అలాగే ఉంచారు. అయినప్పటికీ 1944 జూన్ 26 న సాన్ మారినో జర్మనీ దళాలచే ఆక్రమించబడిందని మరియు దుకాణాలను మరియు మందుగుండు సామగ్రిని ఉపయోగించుకునేందుకు ఉపయోగించబడుతుందని భావించి శాన్ మారినో రాయల్ ఎయిర్ ఫోర్స్‌ సాన్ మారినో మీద బాంబు దాడి చేసింది. అదే రోజున శామ్మెరినాస్ ప్రభుత్వం తన భూభాగంలో ఏ సైనిక స్థావరాలు లేదా సామగ్రిని ఏర్పాటు చేయలేదని ప్రకటించింది. తరువాత పోరాట దళాలు ప్రవేశించటానికి అనుమతించబడలేదు.[18] మిత్రరాజ్యాల దళాలు గోతిక్ లైన్ పై వెళ్ళినప్పుడు శాన్ మారినో వేల మంది పౌర శరణార్ధులను అంగీకరించారు. [19] సెప్టెంబరు 1944 లో సాన్ మారినో యుధ్ధంలో మిత్రరాజ్యాలచే ఓడించబడిన తరువాత జర్మనీ దళాలు కొంతకాలం సాన్ మారినోను ఆక్రమించింది.ఇది 1945 మరియు 1957 మధ్యకాలంలో కార్యాలయంలో సమ్మేళనీస్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ మరియు సామ్రామేనిస్ సోషలిస్ట్ పార్టీల మధ్య సంకీర్ణం కొనసాగింది.[20][21]


సాన్ మారినొ ప్రపంచంలో అతి చిన్న రిపబ్లిక్.1968లో నౌరు స్వతంత్రం నౌరూస్ భూభాగ వైశాల్యం కేవలం 21 కిమీ 2 (8.1 చదరపు మైళ్ళు మాత్రమే). అయితే నౌరు అధికార పరిధి పరిసర జలాలపై 4,31,000 చ.కి.మీ. (1,66,000 చ.మై.) శాన్ మారినో భూభాగం కన్నా వేల రెట్లు అధికంగా ఉంటుంది.[22]శాన్ మారినో 1988 లో ఐరోపా మండలిలో మరియు 1992 లో ఐక్యరాజ్యసమితిలో సభ్యదేశం అయింది. ఇది యూరోను కరెంసీగా ఉపయోగిస్తున్నప్పటికీ యూరోపియన్ యూనియన్ సభ్యదేశంగా కానీ, యూరోజోన్ సభ్యదేశం కానీ కాలేదు.

మూలాలు[మార్చు]


  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 San Marino entry at The World Factbook
  2. 2.0 2.1 2.2 "San Marino". Encyclopædia Britannica. 2012. Retrieved 1 March 2011. 
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 San Marino. Imf.org.
  4. Filling Gaps in the Human Development Index Archived 5 October 2011 at the Wayback Machine., United Nations ESCAP, February 2009
  5. "San Marino" (PDF). UNECE Statistics Programme. UNECE. 2009. Retrieved 13 March 2010. 
  6. "Informazioni sulla popolazione – Repubblica di San Marino, portale ufficiale". Sanmarino.sm. Retrieved 11 November 2016. 
  7. "Europe's Micro-States: (04) San Marino". Deutsche Welle. 24 July 2014. Retrieved 28 July 2014. 
  8. "The United States has "the longest surviving constitution."". PolitiFact.com. Retrieved 26 September 2012. 
  9. "‘UNITING FOR CONSENSUS’ GROUP OF STATES INTRODUCES TEXT ON SECURITY COUNCIL REFORM TO GENERAL ASSEMBLY - Meetings Coverage and Press Releases". Un.org. Retrieved 3 August 2017.  line feed character in |title= at position 128 (help)
  10. Charles, comte de Bruc, The Republic of San Marino (Cambridge: 1880).
  11. "From 1500 to beginning 1800, Napoleon in San Marino". Sanmarinosite.com. Archived from the original on 18 May 2009. Retrieved 24 October 2009. 
  12. Histoire abrégée des traités de paix entre les puissances de l'Europe depuis la Paix de Westphalie, Christophe-Guillaume Koch, ed., Paris, 1817, vol. V, p. 19.
  13. "San Marino". United States Diplomatic History. U. S. Department of State. Retrieved 29 May 2011. 
  14. Irving Wallace, The Book of Lists 3
  15. "San Marino e la Prima Guerra Mondiale". Educazione.sm. Retrieved 24 October 2009. 
  16. "GALES SCATTER NAZI CHANNEL FLEETS; ITALIANS THRUST DEEPER INTO EGYPT (9/18/40)". 209.157.64.200. 18 September 2010. Retrieved 16 September 2013. 
  17. Diplomatic papers, 1944, p. 292
  18. Diplomatic papers, 1944, p. 291
  19. "Guerre Mondiali e Fascismo nella storia di San Marino". Sanmarinosite.com. Archived from the original on 10 April 2014. Retrieved 24 October 2009. 
  20. Manali Desai (27 November 2006). State Formation and Radical Democracy in India. Taylor & Francis. p. 142. ISBN 978-0-203-96774-4. Retrieved 31 August 2013. 
  21. Alan James Mayne (1 January 1999). From Politics Past to Politics Future: An Integrated Analysis of Current and Emergent Paradigms. Greenwood Publishing Group. p. 59. ISBN 978-0-275-96151-0. Retrieved 31 August 2013. 
  22. "Fishery and Aquaculture Country Profiles: Nauru". Food and Agriculture OrganizaLtion of the United Nations. Retrieved 27 May 2010.