సాన్‌మారినో

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Republic of San Marino[1][2]
[Repubblica di San Marino] error: {{lang}}: text has italic markup (help)  (Italian)
Flag of San Marino Coat of arms of San Marino
నినాదము: "Libertas" (Latin)
"Freedom"
గీతం: Inno Nazionale della Repubblica
"National Anthem of the Republic"
Location of San Marino in Europe
Location of  సాన్‌మారినో  (green)

on the European continent  (dark grey)  —  [Legend]

రాజధాని San Marino
అతిపెద్ద settlement Dogana
43°58′52.57″N 12°29′22.2″E / 43.9812694°N 12.489500°E / 43.9812694; 12.489500
అధికార భాషలు Italian
జాతి సమూహాలు Italians
ప్రజానామము Sammarinese
ప్రభుత్వం Unitary parliamentary directorial republic
 -  Captains Regent Enrico Carattoni
Matteo Fiorini
శాసనసభ Parliament of San Marino
Independence
 -  from the Roman Empire 3 September 301 ADa 
 -  Constitution 8 October 1600 
ప్రాంతం
 -  Total 61.2 km2[1] (191st)
24 sq mi 
 -  Water (%) 0
జనాభా
 -  2016 (July) estimate 33,285[1] (216th)
 -  Density 520/km2 (23rd)
1,346.8/sq mi
GDP (PPP) 2017 estimate
 -  Total $2.09 billion[3] (175th)
 -  Per capita $60,651[3] (11th)
GDP (nominal) 2017 estimate
 -  Total $1.55 billion[3] (174th)
 -  Per capita $44,947[3] (13th)
HDI (2013) 0.875[4]
very high · 26th
ద్రవ్యం Euro (EUR)
Time zone CET (UTC+1)
 -  Summer (DST) CEST (UTC+2)
Drives on the right
Calling code +378 (+39 0549 calling via Italy)
Patron saint Saint Marinus
Saint Agatha
Internet TLD .sm
a. By tradition.
b. List of countries by Human Development Index#UN member states (latest UNDP data).
Sources: [1][5]

శాన్ మారినో రిపబ్లిక్ ఆఫ్ శాన్ మారినో [1][2] (2: 2) శాన్ మారినో తరచుగా రిపబ్లిక్ ఆఫ్ సాన్ మారినో [2] అధికారికంగా రిపబ్లిక్ ఆఫ్ శాన్ మారినో అనేది ఇటలీ చుట్టూ చుట్టుముట్టిన అతిచిన్న రాజ్యం. ఇది అపెనైనె పర్వతాల ఈశాన్య భాగంలో ఇటాలియన్ ద్వీపకల్పంలో ఉంది. దీని పరిమాణము కేవలం 61చ.కి.మీ (24 చ.మై.) జన సంఖ్య 33,562. [6] దీని రాజధాని శాన్ మారినో నగరం మరియు దాని అతిపెద్ద నగరం సెర్రావల్లె. శాన్ మారినోలో ఐరోపా కౌన్సిల్ లోని సభ్యదేశాలన్నింటిలో అత్యల్ప జనసంఖ్య కలిగి ఉంది. దేశం ఆధునికమైన క్రొయేషియాలో రబ్ ద్వీపంలో ఉన్న రోమన్ కాలనీ ఒక స్టోనమెసన్‌కు చెందిన సెయింట్ మారినస్ పేరు నుండి ఈ పేరు వచ్చింది.ఎ.డి. 257 లో మారినస్ లిబిన్యన్ పైరేట్స్ నాశనం చేసిన రిమిని నగరం గోడల పునర్నిర్మాణంలో పాల్గొన్నాడు. మారినస్ అప్పుడు ఎ.డి. 301 లో మోంటే టైటానోపై ఒక స్వతంత్ర సన్యాసుల సమాజాన్ని గుర్తించాడు. అందువల్ల శాన్ మారినో పురాతనమైన రాజ్యాంగ రిపబ్లిక్‌గా అతి పురాతనమైన సార్వభౌమ రాజ్యంగా పేర్కొనబడింది.. [7]శాన్ మారినో శాన్ మారినో రాజ్యాంగం (లెగెస్ స్టాత్యుటే రిపబ్లిక్ శాన్టి మారిని) 16 వ శతాబ్దం చివరలో లాటిన్‌లో వ్రాయబడిన ఆరు పుస్తకాల వరుసక్రమం చేత పాలించబడుతుంది. ఇది దేశంలోని రాజకీయ వ్యవస్థను ఇతర విషయాలతోపాటు నిర్దేశిస్తుంది. ఈ దేశంలో ఇప్పటికీ పూర్వపు వ్రాతపూర్వక పత్రాలు లేదా రాజ్యాంగం, ఇప్పటికీ అమలులో ఉన్నాయి. [8]

దేశం ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రధానంగా పరిశ్రమ, సేవలు మరియు పర్యాటక రంగంపై ఆధారపడుతుంది. ఇది చాలా అభివృద్ధి చెందిన ఐరోపా ప్రాంతాలకు పోల్చదగిన జి.డి.పి. (తలసరి)తో ప్రపంచంలోని అత్యంత సంపన్న దేశాలలో ఒకటిగా గుర్తించబడుతుంది. శాన్ మారినో ఐరోపాలో అత్యల్ప నిరుద్యోగ శాతం కలిగిన దేశాలలో ఒకటిగా ఉంది. ఇది జాతీయ రుణం మరియు బడ్జెట్ మిగులు వంటి అత్యంత స్థిరమైన ఆర్థిక వ్యవస్థగా పరిగణించబడుతుంది.[1] ప్రజల కన్నా ఎక్కువ వాహనాలు ఉన్న ఏకైక దేశం ఇది. దౌత్యపరంగా సాన్‌మారిసన్ " యునైటింగ్ ఫర్ కాంసెంసస్ " ప్రధాన సభ్యదేశంగా ఉంది.[9].

చరిత్ర[మార్చు]

Illustration of Saint Marinus, the founder of the Republic of San Marino, and prominent cultural figure

సెయింట్ మారినస్ తన జీవితకాల స్నేహితుడు లియోతో నేటి క్రొయేషియాలో అర్బా ద్వీపాన్ని విడిచిపెట్టి రిమోని నగరానికి ఒక స్టోన్‌మొసన్‌ వెళ్లాడు.అక్కడ ఆయన తన క్రైస్తవ ప్రసంగాలు తరువాత డయోక్లేటియానిక్ వైరం కారణంగా తరువాత అతను సమీపంలోని మోంటే టైటానోకి పారిపోయాడు. అక్కడ అతను ఒక చిన్న చర్చిని నిర్మించాడు మరియు ఇది ప్రస్తుతం నగరం మరియు శాన్ మారినో రాజ్యంగా స్థాపించబడింది. ఇది కొన్నిసార్లు టైటానిక్ రిపబ్లిక్గా పిలువబడుతుంది. [10] ఇప్పుడు రిపబ్లిక్ గా పిలువబడుతున్న అధికారిక తేదీ 3 సెప్టెంబరు 301. 1631 లో పాపసీలు దేశ స్వాతంత్ర్యం గుర్తించారు.

1797 లో నెపోలియన్ సైన్యం ముందస్తు శాన్ మారినో స్వాతంత్ర్యానికి ఒక చిన్న బెదిరింపును అందించింది. కానీ దేశం ఆంటొనియో ఒనోఫ్రికి ద్వారా నెపోలియన్ గౌరవం మరియు స్నేహాన్ని సంపాదించి స్వేచ్ఛాయుతమైన పాలన కోల్పోకుండా ఉంది. జోక్యానికి ధన్యవాదాలు తెలుపుతూ నెపోలియన్ గ్యాస్పార్డ్ మోంగేకు పంపిన ఒక లేఖలో, సైన్స్ మరియు ఆర్టుకు చెందిన ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వం శాస్త్రవేత్త మరియు కమాండర్ రిపబ్లిక్ స్వాతంత్ర్యానికి హామీ ఇచ్చాడు.దాని అవసరాలకు అనుగుణంగా దాని భూభాగాన్ని విస్తరించడానికి కూడా హామీ ఇచ్చాడు. ఈ ప్రతిపాదన ద్వారా ఇతర రాజ్యాల నుండి భవిష్యత్తులో ప్రతీకారం ఎదురౌతుందని భయపడి ప్రతిపాదన తిరస్కరించబడింది.[11][12]

The San Marino constitution of 1600

19 వ శతాబ్దంలో ఇటాలియన్ ఏకీకరణ ప్రక్రియ తరువాతి దశలో ఐక్యత కోసం మద్దతునిచ్చినందుకు హింసకు గురౌతున్న అనేక మంది శరణార్ధులకు శాన్ మారినో ఆశ్రయం ఇచ్చింది. ఈ మద్దతును గుర్తిస్తూ శాన్ మారినో కోరికను కొత్త ఇటాలియన్ రాజ్యంలో చేర్చకూడదని గియుసేప్ గారిబాల్డి అంగీకరించాడు.

శాన్ మారినో ప్రభుత్వం యునైటెడ్ స్టేట్స్ అధ్యక్షుడు అబ్రహం లింకన్‌ను గౌరవ పౌరుడిగా చేసింది. రిపబ్లికన్ "రిపబ్లికన్ సూత్రాలపై స్థాపించిన ప్రభుత్వం సురక్షితంగా మరియు శాశ్వతమైనదిగా వ్యవహరించే సామర్థ్యం కలిగివుంది" అని ఆయన పేర్కొన్నారు.

[13][14]

1915 మే 23న మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో 1915 మే 23 న ఆస్ట్రియా-హంగరీలో ఇటలీ యుద్ధం ప్రకటించినప్పుడు శాన్ మారినో తటస్థంగా ఉండిపోయింది. ఇటలీ తటస్థ వైఖరిని వ్యతిరేకిచింది.శాన్ మారినో తన కొత్త రేడియో టెలిగ్రాఫ్ స్టేషన్‌ ద్వారా ఆస్ట్రియన్ గూఢచారులకు సహకారం అందిస్తుందని ఇటలీ సందేహించింది.ఇటలీ రిపబ్లిక్‌లో కారబినీరీ నిర్బందాన్ని బలవంతంగా స్థాపించడానికి ప్రయత్నించింది. తరువాత అది రిపబ్లిక్ టెలిఫోన్ లైన్లను కత్తిరించింది. పది మంది వాలంటీర్లు ఇద్దరు ఇటాలియన్ దళాలు ఇటాలియన్ ఫ్రంట్లో పోరాటంలో పాల్గొన్నారు. వీరిలో మొట్టమొదటిగా పోరాటాలు మరియు రెండవది రెడ్ క్రాస్ ఫీల్డ్ హాస్పిటల్ నిర్వహించే వైద్య సబ్బంధిలో పనిచేసింది. ఈ ఆసుపత్రి ఉనికి తరువాత ఆస్ట్రియా - హంగరీ శాన్ మారినోతో దౌత్య సంబంధాలను నిలిపివేసింది.[15] 1923 నుండి 1943 వరకు సాన్ మారినీస్ ఫాసిస్ట్ పార్టీ (పి.ఎఫ్.ఎస్.) పాలనలో ఉంది.

British troops at Monte Titano during the battle of San Marino, September 1944

న్యూయార్క్ టైమ్స్ నుండి 1940 సెప్టెంబరు 17 లో యునైటెడ్ కింగ్డం మీద యుద్ధం ప్రకటించినట్లు ఒక వ్యాసంలో తప్పుగా నివేదించబడింది. అయితే తటస్థంగా ఉంది. [16] తరువాత సామ్రాజ్యిక ప్రభుత్వం బ్రిటీష్ ప్రభుత్వానికి యునైటెడ్ కింగ్డం మీద యుద్ధాన్ని ప్రకటించలేదు అని ప్రకటించింది.[17] ఇటలీలో బెనిటో ముస్సోలినీ పతనం తరువాత మూడు రోజుల తరువాత పి.ఎఫ్.ఎస్. పాలన కూలిపోయింది మరియు కొత్త ప్రభుత్వం ఈ వివాదంలో తటస్థతను ప్రకటించింది. 1944 ఏప్రిల్ 1 న ఫాసిస్టులు అధికారాన్ని తిరిగి పొందారు. కాని తటస్థతను అలాగే ఉంచారు. అయినప్పటికీ 1944 జూన్ 26 న సాన్ మారినో జర్మనీ దళాలచే ఆక్రమించబడిందని మరియు దుకాణాలను మరియు మందుగుండు సామగ్రిని ఉపయోగించుకునేందుకు ఉపయోగించబడుతుందని భావించి శాన్ మారినో రాయల్ ఎయిర్ ఫోర్స్‌ సాన్ మారినో మీద బాంబు దాడి చేసింది. అదే రోజున శామ్మెరినాస్ ప్రభుత్వం తన భూభాగంలో ఏ సైనిక స్థావరాలు లేదా సామగ్రిని ఏర్పాటు చేయలేదని ప్రకటించింది. తరువాత పోరాట దళాలు ప్రవేశించటానికి అనుమతించబడలేదు.[18] మిత్రరాజ్యాల దళాలు గోతిక్ లైన్ పై వెళ్ళినప్పుడు శాన్ మారినో వేల మంది పౌర శరణార్ధులను అంగీకరించారు. [19] సెప్టెంబరు 1944 లో సాన్ మారినో యుధ్ధంలో మిత్రరాజ్యాలచే ఓడించబడిన తరువాత జర్మనీ దళాలు కొంతకాలం సాన్ మారినోను ఆక్రమించింది.ఇది 1945 మరియు 1957 మధ్యకాలంలో కార్యాలయంలో సమ్మేళనీస్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ మరియు సామ్రామేనిస్ సోషలిస్ట్ పార్టీల మధ్య సంకీర్ణం కొనసాగింది.[20][21]


సాన్ మారినొ ప్రపంచంలో అతి చిన్న రిపబ్లిక్.1968లో నౌరు స్వతంత్రం నౌరూస్ భూభాగ వైశాల్యం కేవలం 21 కిమీ 2 (8.1 చదరపు మైళ్ళు మాత్రమే). అయితే నౌరు అధికార పరిధి పరిసర జలాలపై 4,31,000 చ.కి.మీ. (1,66,000 చ.మై.) శాన్ మారినో భూభాగం కన్నా వేల రెట్లు అధికంగా ఉంటుంది.[22]శాన్ మారినో 1988 లో ఐరోపా మండలిలో మరియు 1992 లో ఐక్యరాజ్యసమితిలో సభ్యదేశం అయింది. ఇది యూరోను కరెంసీగా ఉపయోగిస్తున్నప్పటికీ యూరోపియన్ యూనియన్ సభ్యదేశంగా కానీ, యూరోజోన్ సభ్యదేశం కానీ కాలేదు.

భౌగోళికం[మార్చు]

The fortress of Guaita on Mount Titano
Map of San Marino

శాన్ మారినో అనేది దక్షిణ ఐరోపాలో ఇటలీ సరిహద్దుల పర్యవేష్టితంగా ఉన్న ఒక ఎన్క్లేవ్ (భూభాగం). ఇది ఎమీలియా రొమాగ్నా మరియు మార్చే ప్రాంతాల సరిహద్దులో మరియు రిమిని వద్ద అడ్రియాటిక్ తీరం నుండి సుమారు 10 కిమీ (6.21 మైళ్ళు) దూరంలో ఉంది. భౌగోళికంగా సాన్‌మారినో పర్వతమయ భూభాగం కలిగి ఉంటుంది.ఇది ఎటువంటి చదునైన మైదానం లేకుండా పర్వతమయ భౌగోళిక స్థితి కలిగి ఆల్ఫైన్ పర్వత శ్రేణిలో భాగంగా ఉంటుంది. దేశంలో అత్యున్నత స్థానం మోంటే టైటానో శిఖరాగ్రం సముద్ర మట్టానికి 749 మీ (2,457 అడుగులు) ఎత్తులో ఉంది. ఏదైనా ముఖ్యమైన పరిమాణంలో ఎలాంటి జలాశయాలు లేవు. ఐరోపాలో సాన్ మారినో వైశాల్యపరంగా మూడవ అతి చిన్న దేశంగా ఉంది.ఇతర రెండు చిన్న దేశాలు వాటికన్ సిటీ మరియు మొనాకో మాత్రమే ఉన్నాయి. ఇది ప్రపంచంలోనే ఐదవ అతి చిన్న దేశం.[23]

వాతావరణం[మార్చు]

శీతోష్ణస్థితి ఖండాంతర ప్రభావాలతో మధ్యధరా, వెచ్చని వేసవికాలాలు మరియు ద్వీపకల్పంలోని అంతర్గత ప్రాంతాల్లో మధ్యమంగా ఉండే చల్లని చలికాలాలు ఉంటాయి.

Climate data for San Marino
Month Jan Feb Mar Apr మే Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec Year
Average high °C (°F) 7 9 14 17 23 28 30 30 25 20 13 8
Daily mean °C (°F) 4 5.5 10 13 18.5 23 25 25 20.5 16 10 5.5
Average low °C (°F) 1 2 6 9 14 18 20 20 16 12 7 3
Precipitation mm (inches) 34.0 37.6 34.2 51.5 41.6 36.0 34.5 49.2 85.6 69.8 59.2 75.4
Source: World Weather Online[24]

Economy[మార్చు]

Tourism, together with banking, is the country's main source of revenue.

శాన్ మారినో ఒక యూరోపియన్ యూనియన్ సభ్యదేశం కానప్పటికీ, ఐరోపా సమాఖ్య కౌన్సిల్తో ఒప్పందం ప్రకారం కరెన్సీగా యూరోను ఉపయోగించుకోవచ్చు; ఇది యూరో నాణేల తమ స్వంతజాతీయ చిహ్నాలతో రూపొందించి ఉపయోగించుకునే హక్కును కూడా మంజూరు చేసింది. యూరో కంటే ముందు ఉపయోగమ్లో ఉన్న సమ్మెరినిసీస్ లిరా ఇటాలియన్ లిరా తో కూడా మార్పిడి చేసుకునేవారు. కొద్దిమంది సమ్మెరినీస్ యూరో నాణేలు ముందు లిరా విషయంలో ప్రధానంగా నాణెం సేకరించే వారు ఆసక్తి కనబరుస్తున్నారు.

శాన్ మారినో తలసరి జీడీపీ $ 55,449 అ.డా మరియు జీవన ప్రమాణం డెన్మార్క్ కు సమానంగా ఉంటుంది. పరిశ్రమలలో బ్యాంకింగ్, ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు సెరామిక్స్ ప్రాధాన్యత వహిస్తూ ఉన్నాయి. ప్రధాన వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు వైన్ మరియు జున్ను ప్రాధాన్యత వహిస్తున్నాయి. శాన్ మారినో ఇటలీ నుండి ప్రధానమైన వస్తువులను దిగుమతి చేస్తుంది.


శాన్ మారినో తపాలా స్టాంపులు,ప్ దేశంలో పోస్ట్ చేయబడిన మెయిల్కు చెల్లుబాటు అయ్యేవి. ఎక్కువగా ఫిలటెలిస్టులకు విక్రయించబడతాయి. ఆదాయం ముఖ్యమైన ఆదాయవనరుగా ఉన్నాయి. శాన్ మారినో చిన్న యూరోపియన్ పోస్టల్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ సహకార సభ్యదేశంగా ఉంది.

పన్నులు[మార్చు]

శాన్ మారినోలో కార్పొరేట్ లాభాలు పన్ను రేటు 19%. పెట్టుబడి లాభాలు 5% పన్నుకు లోబడి ఉంటాయి; వడ్డీ 13% ఆక్రమిత పన్నుకు లోబడి ఉంటుంది.

1972 లో ఇటలీలో విలువ-ఆధారిత పన్ను (వి.ఎ.టి.) వ్యవస్థ ప్రవేశపెట్టబడింది. ఇది శాన్ మారినోలో 1939 స్నేహపూర్వక ఒప్పందంకు అనుగుణంగా వర్తించబడింది. అంతేకాకుండా శాన్ మారినో దిగుమతి చేసుకున్న వస్తువులపై పన్ను విధించబడింది. అయితే ఇటువంటి పన్నులు జాతీయ ఉత్పత్తులకు వర్తించవు. 1996 వరకు శాన్ మారినోలో ఉత్పత్తి చేయబడిన మరియు విక్రయించే వస్తువుల పరోక్ష పన్నులకు కాదు.

యూరోపియన్ యూనియన్ కస్టమ్స్ ఒప్పందం ప్రకారం శాన్ మారినో దిగుమతి చేసుకున్న వస్తువులపై పన్ను విధింపును దిగుమతి విధికి సమానంగా కొనసాగిస్తున్నారు. అంతేకాకుండా, ఇటాలియన్ వేట్ స్థానంలో, సాధారణ VAT ప్రవేశపెట్టబడింది.

పర్యాటకం[మార్చు]

పర్యాటకం దేశ జి.డి.పి లో 22% పైగా ఉంది.[25] 2014 లో సుమారుగా 2 మిలియన్ల మంది పర్యాటకులు సందర్శించారు.[26]

ఇటలీతో సంబంధాలు[మార్చు]

సాన్ మారినో భూభాగంలో కొన్ని ఆర్థిక కార్యకలాపాలను నిర్దేశిస్తూ, 1862 నుంచి శాన్ మారినో మరియు ఇటలీ సమావేశాలలో నిమగ్నమై ఉన్నాయి.[27]

ఇటలీ ప్రభుత్వ గుత్తాధిపత్యంలో ఉన్న పొగాకు మరియు వస్తువుల ఉత్పత్తిని శాన్ మారినోలో నిషేధించారు. డైరెక్ట్ దిగుమతి నిషేధించబడింది: మూడవ పక్షం నుండి వచ్చే వస్తువులన్నీ దేశానికి చేరుకునే ముందు ఇటలీ గుండా ప్రయాణించాలి. దాని సొంత పోస్టల్ స్టాంపులు ముద్రించటానికి అనుమతి ఉన్నప్పటికీ శాన్ మారినో తన సొంత కరెన్సీని ఉపయోగించడానికి అనుమతించబడదు మరియు ఇటలీ మింటును ఉపయోగించుకోవలసి ఉంటుంది. జూదం చట్టపరమైనది మరియు నియంత్రించబడుతుంది; అయినప్పటికీ, 2007 కు ముందు కేసినోలు చట్టవిరుద్ధమైనవి. ప్రస్తుతం చట్టబద్ధంగా పనిచేసే కాసినో ఒకటి ఉంది.


ఈ పరిమితులకు బదులుగా ఇటలీ శాన్ మారినో వార్షిక స్టైపెండ్ మరియు వ్యయం, సముద్రపు ఉప్పు (సంవత్సరానికి 250 టన్నుల కంటే ఎక్కువ), పొగాకు (40 టన్నులు), సిగరెట్లు (20 టన్నులు) మరియు అగ్గిపెట్టెలు (అపరిమిత మొత్తం)అందిస్తుంది.[28]

రిహద్దు వద్ద ఇటలీతో ఏ లాంఛనాలు లేవు. అయితే, పర్యాటక కార్యాలయ సందర్శకులు తమ పాస్పోర్ట్ లకు అధికారికంగా రద్దు చేసిన స్మారక స్టాంపులను కొనుగోలు చేయవచ్చు.

మూలాలు[మార్చు]


  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 San Marino entry at The World Factbook
  2. 2.0 2.1 2.2 "San Marino". Encyclopædia Britannica. 2012. Retrieved 1 March 2011. 
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 San Marino. Imf.org.
  4. Filling Gaps in the Human Development Index Archived 5 October 2011 at the Wayback Machine., United Nations ESCAP, February 2009
  5. "San Marino" (PDF). UNECE Statistics Programme. UNECE. 2009. Retrieved 13 March 2010. 
  6. "Informazioni sulla popolazione – Repubblica di San Marino, portale ufficiale". Sanmarino.sm. Retrieved 11 November 2016. 
  7. "Europe's Micro-States: (04) San Marino". Deutsche Welle. 24 July 2014. Retrieved 28 July 2014. 
  8. "The United States has "the longest surviving constitution."". PolitiFact.com. Retrieved 26 September 2012. 
  9. "‘UNITING FOR CONSENSUS’ GROUP OF STATES INTRODUCES TEXT ON SECURITY COUNCIL REFORM TO GENERAL ASSEMBLY - Meetings Coverage and Press Releases". Un.org. Retrieved 3 August 2017.  line feed character in |title= at position 128 (help)
  10. Charles, comte de Bruc, The Republic of San Marino (Cambridge: 1880).
  11. "From 1500 to beginning 1800, Napoleon in San Marino". Sanmarinosite.com. Archived from the original on 18 May 2009. Retrieved 24 October 2009. 
  12. Histoire abrégée des traités de paix entre les puissances de l'Europe depuis la Paix de Westphalie, Christophe-Guillaume Koch, ed., Paris, 1817, vol. V, p. 19.
  13. "San Marino". United States Diplomatic History. U. S. Department of State. Retrieved 29 May 2011. 
  14. Irving Wallace, The Book of Lists 3
  15. "San Marino e la Prima Guerra Mondiale". Educazione.sm. Retrieved 24 October 2009. 
  16. "GALES SCATTER NAZI CHANNEL FLEETS; ITALIANS THRUST DEEPER INTO EGYPT (9/18/40)". 209.157.64.200. 18 September 2010. Retrieved 16 September 2013. 
  17. Diplomatic papers, 1944, p. 292
  18. Diplomatic papers, 1944, p. 291
  19. "Guerre Mondiali e Fascismo nella storia di San Marino". Sanmarinosite.com. Archived from the original on 10 April 2014. Retrieved 24 October 2009. 
  20. Manali Desai (27 November 2006). State Formation and Radical Democracy in India. Taylor & Francis. p. 142. ISBN 978-0-203-96774-4. Retrieved 31 August 2013. 
  21. Alan James Mayne (1 January 1999). From Politics Past to Politics Future: An Integrated Analysis of Current and Emergent Paradigms. Greenwood Publishing Group. p. 59. ISBN 978-0-275-96151-0. Retrieved 31 August 2013. 
  22. "Fishery and Aquaculture Country Profiles: Nauru". Food and Agriculture OrganizaLtion of the United Nations. Retrieved 27 May 2010. 
  23. Planet, Lonely. "San Marino – Lonely Planet". Lonely Planet. Retrieved 18 November 2016. 
  24. "San Marino weather averages". World Weather Online. Retrieved 15 June 2015. 
  25. "Turismo: San Marino fa i conti con la recessione economica, l'Italia guarda con fiducia al 2010" (in Italian). San Marino RTV. 11 January 2010. Retrieved 13 March 2010. 
  26. "Tourists flows" (PDF). statistica.sm. Statistical Office of San Marino. Archived from the original (PDF) on 22 December 2015. Retrieved 16 December 2015. 
  27. "Convenzioni Bilaterali – Accordi bilaterali con l'Italia" (in Italian). Segreteria di stato per gli affari esteri e politici. Archived from the original on 4 January 2013. Retrieved 28 December 2012. 
  28. "Convenzione di amicizia e buon vicinato 1939 (1980 transcript)" (PDF) (in Italian). 1980. Archived from the original (PDF) on 3 May 2016. Retrieved 28 December 2012.