నార్వే

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
కొంగరికెట్ నార్జ్
Flag of నార్వే రాజ్యము నార్వే రాజ్యము యొక్క చిహ్నం
నినాదం
"Alt for Norge / Alt for Noreg"
నార్వే కోసం అందరూ
జాతీయగీతం
"జా,వి ఎల్స్ కర్ డెట్టె లాండెట్"
అవును,మేము ఈ దేశాన్ని ప్రేమిస్తున్నాము.<బ్ర్>సంగీతం , గాత్రం
నార్వే రాజ్యము యొక్క స్థానం
రాజధాని
(మరియు అతిపెద్ద నగరం)
ఓస్లో
59°56′N, 10°41′E
అధికార భాషలు నార్వేజియన్, సమి
ప్రభుత్వం Paliamentary Democracy Constitutional monarchy
 -  మోనార్క్ హరాల్డ్ 5
 -  ప్రధానమంత్రి జెన్స్ స్టోల్టెన్ బర్గ్
స్థాపన
 -  రాజ్య అవతరణము 872 
 -  స్వీడెనుతో ఐక్యత నుండి విముక్తి జూన్ 07 1905 
విస్తీర్ణం
 -  మొత్తం 385,170 కి.మీ² (67వ)
148,721 చ.మై 
 -  జలాలు (%) 6.0
జనాభా
 -  2014 అంచనా 5,109,056[1] (116వ)
 -  జన సాంద్రత 12 /కి.మీ² (202వ)
31 /చ.మై
జీడీపీ (PPP) 2007 అంచనా
 -  మొత్తం $257.4 బిలియన్ (40వ)
 -  తలసరి $55,000 (3వ)
జీడీపీ (nominal) 2006 అంచనా
 -  మొత్తం $335.3 బిలియన్ (25వ)
 -  తలసరి $95,460 (2వ)
Gini? (2000) 25.8 (low
కరెన్సీ నార్వేజియన్ క్రోన్ (NOK)
కాలాంశం (UTC+1:00)
ఇంటర్నెట్ డొమైన్ కోడ్ .no,.sj,.bv
కాలింగ్ కోడ్ ++47

నార్వే ఉత్తర ఐరోపాకు చెందిన దేశము.[2] అధికారికంగా " కింగ్డం ఆఫ్ నార్వే " యూనిటరీ " మొనార్చీ " అంటారు. స్కాండినేవియా ద్వీపకల్పము పశ్చిమ ప్రాంతంలో కేంద్రీకృతమై ఉంది.జాన్ మేయెన్ మరియు స్వాల్‌బార్డ్ ద్వీపసమూహం ఇందులో భాగంగా ఉన్నాయి. ఐరోపా మొత్తంలో అత్యంత తక్కువ జనసాంద్రత కలిగిన దేశాల్లో ఇది ఒకటి. దేశసరిహద్దు ఎక్కువగా స్వీడన్తో పంచుకుంటుంది. ఫిన్‌లాండ్, డెన్మార్క్, రష్యా ఇతర సరిహద్దు దేశాలు.నార్వే జాతీయ దినోత్సవం 1814 మే 17.[note 1]

అంటార్కిటిక్ " మొదటి పీటర్ ద్వీపం " మరియు ఉప-అంటార్కిటిక్ బోవేట్ ద్వీపం డిపెండెంట్ భూభాగాలు మరియు అందువలన కింగ్డమ్‌లో భాగంగా పరిగణించబడలేదు. క్వీన్ మౌడ్ ల్యాండ్ అని పిలువబడే అంటార్కిటికా విభాగంగా నార్వే వాదిస్తున్నప్పటికీ ఇది అనుమానంగా ఉంది. 1814 వరకు ఈ రాజ్యంలో ఫారో ద్వీపాలు, గ్రీన్ ల్యాండ్ మరియు ఐస్లాండ్ ఉన్నాయి. ఇది 1658 జాంట్లాండ్ మరియు హర్జేడలెన్ 1645 వరకు షెలాండ్ మరియు ఓర్క్నీ వరకు 1468 వరకు బోహస్లాన్ మరియు 1266 వరకు హేబ్రిడ్స్ మరియు ఐల్ ఆఫ్ మాన్ లను కలిగి ఉంది.

2017 జనవరి నాటి గణాంకాల ఆధారంగా నార్వే మొత్తం వైశాల్యం 3,85,252 చ.కి.మీ (148.747 చ.మై.) మరియు 52,58,317 జనాభా ఉంది. [4] దేశం స్వీడన్‌తో పొడవైన తూర్పు సరిహద్దును పంచుకుంటుంది (1,619 కిమీ లేదా 1,006 మైళ్ళు). నార్వే ఈశాన్య సరిహద్దులుగా ఫిన్లాండ్ మరియు రష్యా ఉన్నాయి. దక్షిణ సరిహద్దులో స్కగ్ర్రాక్ స్ట్రైట్, డెన్మార్క్తో మరో వైపు ఉంది. నార్వే విస్తృతమైన తీరప్రాంతాన్ని కలిగి ఉంది. ఉత్తరప్రాంతంలో అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం మరియు బారెంట్స్ సముద్రం ఉన్నాయి.

నార్వే ప్రస్తుత రాజు గ్లోక్స్బర్గ్లోని డానో-జర్మన్ హౌస్‌కి చెందిన కింగ్ ఐదవ హెరాల్డ్ . 2013 లో జెన్స్ స్టోల్టెన్బెర్గ్ స్థానంలో " ఎర్నా సోల్బెర్గ్ " ప్రధాన మంత్రి అయ్యాడు.రాచరిక రాజ్యాంగం, నార్వే పార్లమెంటు, కేబినెట్ మరియు సుప్రీంకోర్టుల మధ్య రాజ్యాధికారం విభజించబడుతుంది. రాజ్యం పెద్ద సంఖ్యలో చిన్న సామ్రాజ్యాల విలీనంతో స్థాపించబడింది. 872 నుండి సాంప్రదాయ లెక్కల ప్రకారం రాజ్యం 1,145 సంవత్సరాలు నిరంతరంగా ఉనికిలో ఉంది. నార్వే చక్రవర్తుల జాబితాలో అరవై రాజులు మరియు తొమ్మిది ప్రభువులు మంది ఉన్నారు.

నార్వే రెండు పరిపాలనా మరియు రాజకీయ ఉపవిభాగాలు కౌంటీలు మరియు పురపాలక సంఘాలు అనే రెండు పాలనా విభాగాలను కలిగి ఉంది. సామీ ప్రజలు సంప్రదాయ భూభాగాలపై స్వీయ-నిర్ణయం మరియు ఆధిపత్యం పార్లమెంటు మరియు ఫిన్మార్క్ చట్టం ద్వారా స్వయంప్రతిపత్తి కలిగి ఉన్నారు. యూరోపియన్ యూనియన్ మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్ రెండింటితోనూ నార్వే సన్నిహిత సంబంధాలను కలిగి ఉంది. నార్వే ఐక్యరాజ్యసమితి,నాటో, యూరోపియన్ ఫ్రీ ట్రేడ్ అసోసియేషన్, యూరోప్ కౌన్సిల్, అంటార్కిటిక్ ట్రీటీ, మరియు నార్డిక్ కౌన్సిల్ యొక్క వ్యవస్థాపక సభ్యదేశంగా ఉంది. యూరోపియన్ ఎకనామిక్ ఏరియా, డబల్యూ.టి.ఒ. మరియు ఒ.ఇ.సి.డి. సభ్యదేశంగా ఉంది.స్కెంజెన్ ప్రాంతంలో ఒక భాగంగా ఉంది.

దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు సార్వజనీన ఆరోగ్య సంరక్షణ మరియు సమగ్ర సాంఘిక భద్రతా వ్యవస్థతో నోర్డిక్ సంక్షేమ నమూనా కలయికను నిర్వహిస్తుంది. పెట్రోలియం, సహజ వాయువు, ఖనిజాలు, కలప,సముద్ర ఆహారాలు, మంచినీరు మరియు జలశక్తి విస్తృతమైన నిల్వలు ఉన్నాయి. పెట్రోలియం పరిశ్రమ దేశం స్థూల జాతీయోత్పత్తి (జీడీపీ) లో నాలుగింట ఒక వంతును కలిగి ఉంది.[5] మిడిల్ ఈస్ట్ వెలుపల చమురు మరియు సహజ వాయువు ఉత్పత్తిలో తలసరి ప్రాతిపదికన నార్వే ప్రధమ స్థానంలో ఉంది.[6][7] ప్రపంచ బ్యాంకు మరియు ఐ.ఎం.ఎఫ్.జాబితాలలో ప్రపంచంలో తలసరి అత్యధిక ఆదాయం కలిగిన దేశాలలో నార్వే నాలుగో స్థానంలో ఉంది.[8] స్వతంత్ర భూభాగాలు మరియు ప్రాంతాలను కలిగి ఉన్న సి.ఐ.ఎ. తలసరి జి.డి.పి.జాబితా (2015 అంచనాల ప్రకారం) నార్వే పదకొండవ స్థానంలో ఉంది.[9] 1 ట్రిలియన్ డాలర్లు సంపదతో నార్వే ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద సార్వభౌమ సంపద నిధిని కలిగి ఉంది.[10] 2009 నుండి ప్రపంచంలోని అత్యధిక మానవ అభివృద్ధి సూచికలో నార్వే మొదటి స్థానంలో ఉంది. ఇది 2001 మరియు 2006 మధ్యకాలంలో కూడా జరిగింది.[11]అసమానత-సర్దుబాటు చేసిన దేశాలలో నార్వే మొదటి స్థానంలో ఉంది. [12][13][14][15] ప్రపంచ హ్యాపీనెస్ రిపోర్ట్ ఒ.ఇ.సి.డి. బెటర్ లైఫ్ ఇండెక్స్, పబ్లిక్ ఇంటిగ్రిటి సూచిక మరియు డెమోక్రసీ ఇండెక్స్‌లో నార్వే మొదటి స్థానంలో ఉంది.[16]

పేరువెనుక చరిత్ర[మార్చు]

Opening of Ohthere's Old English account, translated: "Ohthere told his lord Ælfrede king that he lived northmost of all Norwegians…"

నార్వేకు రెండు అధికారిక పేర్లు ఉన్నాయి:బొక్మాల్‌లో నొర్గె మరియు నినొర్స్క్‌లో నొరెగ్ అంటారు. ఆంగ్ల నామము నార్వే 880 లో ప్రస్తావించబడిన ప్రాచీన ఆంగ్ల పదం నార్డ్‌వెగ్ నుండి వచ్చింది. దీనికి "ఉత్తర మార్గం" అని అర్ధం. "ఉత్తరానికి దారితీసే మార్గం" అని అర్ధం. ప్రస్తుతం " ఆంగ్లో-సాక్సన్స్ " అట్లాంటిక్ తీరప్రాంతాన్ని నార్వే అని సూచిస్తుంది.[17][18] బ్రిటీష్ ఆంగ్లో-సాక్సన్స్ కూడా నార్వే రాజ్యాన్ని 880 లో " నార్విమన్నా భూమిగా " గా సూచించింది.[17][18]నార్వే స్వదేశీ పేరు ఆంగ్ల రూపంలో అదే శబ్దవ్యుత్వాన్ని కలిగి ఉందో లేదో అనేదానికి కొంత అనంగీకారం ఉంది మొట్టమొదటి అంశం నారర్ అంటే ఆగ్ల ఉత్తర కాబట్టి పూర్తి పేరు నారర్ వెగార్ అంటే "ఉత్తర దిశగా" నార్వే తీరప్రాంత నౌకాయాన మార్గాన్ని సూచిస్తుంది. దక్షిణ నౌకాయాన మార్గాన్ని "సౌర్వెగార్ " మార్గం "(పాత నార్స్ నుండి), జర్మనీ (సౌర్) మరియు బాల్టిక్ ప్రాంతాలలో తూర్పు మార్గం "(అస్స్టర్ నుండి)" అస్ట్రేవ్గర్ " అంటారు.[19]

మరొక సిద్ధాంతం ఆధారంగా మొట్టమొదటి భాగం ఒక పదం నోర్, దీని అర్ధం "ఇరుకైనది" ఇది భూభాగం ("ఇరుకైన మార్గం") ద్వారా అంతర్గత-ద్వీపసమూహాల నౌకాయాన మార్గం అని సూచిస్తుంది. ఈ పేరు ఆంగ్ల మరియు లాటిన్ రూపాల్లో ప్రతిబింబిస్తూ "ఉత్తరం" అనే వివరణ తరువాత జానపద శబ్దవ్యుత్పత్తి శాస్త్రం కారణంగా ఉండేది. ఈ చివరి దృశ్యం 1847 లో ఫిలోలాజిస్ట్ నీల్స్ హార్వోసెన్ ట్రోన్స్ తో ప్రారంభమైంది. 2016 తరువాత ఇది భాషా అధ్యయనకర్త మరియు కార్యకర్త క్లాస్ జోహన్ మైర్వోల్ సూచించాడు. దీనిని ఫిలాలజీ ప్రొఫెసర్ మైఖేల్ షుల్ట్ స్వీకరించారు. [17][18]

నోర్ అనే పేరు అదే అర్ధంతో ఇప్పటికీ గ్రామాన్ని మరియు బుర్కేర్డ్ కౌంటీలో ఉన్న నూర్ఫ్ నార్ఫోజోర్డన్ సరోవరాన్ని సూచిస్తుంది. [17][18]

ఈ సిద్ధాంతానికి అనుకూలంగా ఇతర వాదనలలో ఈ పదం స్కాలలిక్ కవిత్వంలో సుదీర్ఘ అచ్చును కలిగి ఉంది అని అర్ధాన్ని స్రురిపజేస్తుంది. స్థానిక నార్స్ గ్రంథాల్లో లేదా శాసనాల్లోనూ (పురాతన రీకన్ ధృవపత్రాలు స్పూరింగ్స్ న్యుర్యూయాక్ మరియు నూర్కికి కలిగి ఉన్నాయి) ఇది ప్రస్తావించబడింది. ఈ పునరుత్థాన సిద్ధాంతం ఇతర విద్వాంసులు వివిధ ఆధారాల నుండి కొంతమంది పుష్కలంగా పొందారు, ఇ. గ్రా. "నార్స్మన్, నార్వేజియన్ వ్యక్తి" (ఆధునిక నార్వేజియన్ నార్డ్మాన్) మరియు విశేషమైన నార్న్ "ఉత్తర, నార్స్, నార్వేజియన్", అలాగే లాటిన్ మరియు ఆంగ్లో-సాక్సన్ రూపాల మొట్టమొదటి ధృవీకరణలలో ఎథొనోమీ నారర్ మోయర్‌లో మూలకంగా ఉంది.[19][18] 849 లాటిన్ వ్రాతప్రతిలో నార్టుయాగియా పేరు ప్రస్తావించబడింది అయితే ఫ్రెంచ్ ఫ్రెంచ్ క్రానికల్ సి.900 నార్త్వెసియా మరియు నార్వే అనే పేర్లను ఉపయోగిస్తుంది. [20] తొమ్మిదవ శతాబ్దం చివరలో ""హలోగ్లాండ్ ఆఫ్ ఓహ్థేర్ " ఇంగ్లాండ్‌లో ఆల్ఫ్రెడ్ ది గ్రేట్ రాజును సందర్శించినప్పుడు ఈ ప్రాంతం నార్గెగ్గర్ (లిట్. "నార్త్వే") మరియు నార్మన్నా భూమి (లిట్ "నార్మన్స్ ల్యాండ్") అని పిలువబడింది. [20] విశేషమైన నార్వేజియన్ సి నుండి నమోదు చేయబడింది. 1600 లో లాటిన్ భాష నుండి ఈ పేరు నార్వేజియన్‌గా పొందబడింది. విశేషమైన నార్వేజియన్లో, ఓల్డ్ ఇంగ్లీష్ స్పెల్లింగ్ '-వేగ్' ఉనికిలో ఉంది.[ఆధారం కోరబడింది] పురాతన నార్స్ నోర్మర్మెర్ నార్తమన్నెస్ అనే పదము తొమ్మిదవ శతాబ్దంలో "నార్స్మన్" మరియు "వైకింగ్" అని అర్ధం. ఇది నార్మంస్ పేరుకు దారితీసింది.[21] నార్వే క్రిస్టియన్ దేశంగా మారిన తరువాత నోరేగ్రి మరియు నోరెగీ అత్యంత సాధారణ రూపాలుగా మారారు. కానీ 15 వ శతాబ్దంలో నూతన రూపాలు నోర్గ్ (h) మరియు నార్గ్ (h) ఇ మధ్యయుగ ఐస్‌లాండ్ చేవ్రాతప్రతిని కనుగొన్నారు. [ఆధారం కోరబడినది] రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత నార్వే ఆర్థికంగా బాగా పుంజుకుంది.[ఆధారం కోరబడింది] రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత నార్వే ఆర్థికంగా బాగా పుంజుకుంది.

చరిత్ర[మార్చు]

నార్వేలో 12,000 ఏళ్ళ కే జనావాసాలు ఉండేవని పురావస్తు శాస్త్ర పరిశోధనల ద్వారా మనకు తెలుస్తుంది.[22]

చరిత్ర[మార్చు]

నార్వే ప్రాంతంలో తొలి నివాసులుగా అహ్రెన్స్బర్గ్ సంస్కృతికి చెందిన ప్రజలు (క్రీ.పూ. 11 వ నుండి 10 వ శతాబ్దం వరకు) ఉన్నారు. ఇది వీక్లెల్ హిమనదీయం చివరిలో చల్లని చివరి కాలం అయిన యంగర్ డ్రైయస్ సమయంలో ఉన్నత ఎగువ పాలోలిథిక్ సంస్కృతి. ఈ సంస్కృతి జర్మన్ హాంబర్గ్ ఈశాన్య ప్రాంతానికి 25 కి.మీ. (15.53 మైళ్ళు) జర్మనీ రాష్ట్రం అయిన స్లేస్విగ్-హోల్స్టెయిన్లో జరిపిన త్రవ్వకాలలో చెక్క పెట్టెలు మరియు క్లబ్బులు లభించాయి ఉన్నది. [23] నార్వేలో ఆక్రమణ మొట్టమొదటి మానవ జాడలు తీరం వెంట కనిపిస్తాయి. ఇక్కడ గత మంచు యుగంలో భారీ మంచు షెల్ఫ్ మొట్టమొదటిగా క్రీ.పూ 11,000 మరియు 8,000 మధ్య కరిగిపోయింది. క్రీ.పూ. 9,500 నుండి 6000 వరకు ఉన్న రాతి ఉపకరణాలు పురాతనమైనవి. వీటిని ఉత్తరాన ఫిన్మార్క్ (కొమ్మాసా సంస్కృతి) మరియు నైరుతి భాగంలో రోగాలాండ్ (ఫోస్నా సంస్కృతి) లో కనుగొన్నారు. ఏది ఏమయినప్పటికీ రెండు విభిన్నమైన సంస్కృతుల గురించి ఉన్న సిద్ధాంతములు (ఆర్కిటిక్ సర్కిల్కు ఉత్తరాన ఉన్న కామ్సా సంస్కృతి మరియు మరొకటి కావడంతో ట్రోన్డెలాగ్ నుండి ఓస్లోఫ్జోర్డ్ వరకు ఉన్న ఫోస్నా సంస్కృతి) 1970 లలో వాడుకలో ఉన్నాయి.

Approximate extent of the Corded Ware culture

మొత్తం తీరం వెంట పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు ఇటీవల కనుగొన్న ఈ రెండింటి మధ్య వ్యత్యాసం కేవలం విభిన్న రకాల ఉపకరణాలైనప్పటికీ ఇవి విభిన్న సంస్కృతులకు చెందినవి కాదు. తీరప్రాంత జంతుజాలం ​​మత్స్యకారులకు మరియు వేటగాళ్ళకు జీవనోపాధిని అందించింది. వీరు సుమారు క్రీ.పూ. 10,000లో దక్షిణ తీరంలోని సముద్ర తీరానికి చేరుకున్నారు. అంతర్గతంగా ఇప్పటికీ మంచుతో కప్పబడి ఉంది. "ఆర్కిటిక్" అని పిలవబడే ఈ ప్రజలు దక్షిణ ప్రాంతం నుండి వచ్చారు మరియు తరువాత తీరానికి ఉత్తరప్రాంతంలో గణనీయంగా విస్తరించారు.

దేశంలోని దక్షిణ భాగంలో సుమారు క్రీ.పూ. 5000 నుండి ఉనికిలో ఉన్న సైట్లు ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతాల వేట మరియు చేపలు పట్టే ప్రజల జీవితం స్పష్టమైన వివరణ ఇవ్వబడింది. ఈ ఉపకరణాలు వైవిధ్యమైన ఆకారంలో ఉంటాయి మరియు వీటిని పలు విధమైన రాళ్ళతో వివిధ రకాలుగా తయారు చేయబడ్డాయి. తరువాతి కాలాల్లో ఇవి మరింత నైపుణ్యంగా ఉంటాయి. రాక్ శిల్పాలు (అనగా పెట్రోగ్లిఫ్స్) సాధారణంగా వేట మరియు ఫిషింగ్ మైదానాలకు సమీపంలో ఉన్నాయి. వారు జింక, రెయిన్ డీర్, ఎల్క్, ఎలుగుబంట్లు, పక్షులు, సీల్స్, తిమింగలాలు, మరియు చేపలు (ప్రత్యేకించి సాల్మోన్ మరియు హాలిబ్యుట్) వంటి ప్రాణులను వ్టాడినట్లు సూచిస్తాయి. వీటిలో అన్ని తీరప్రాంత ప్రజల జీవన విధానాలకు చాలా ముఖ్యమైనవి. స్కాండినేవియాలో అతిపెద్దది అయిన ఫిన్మార్క్‌లో ఆల్టాలో చెక్కబడిన శిల్పాలు క్రీస్తుపూర్వం 4,200 నుండి 500 వరకు తయారు చేయబడ్డాయి. ఆఖరి మంచు యుగం (అల్ట వద్ద రాక్ చెక్కడం) ముగిసిన తరువాత సముద్రం పెరిగింది.

కంచు యుగం[మార్చు]

Locations of the Germanic tribes described by Jordanes in Norway

క్రీ.పూ 3000 మరియు 2500 మధ్య కార్డెడ్ వేర్ సంస్కృతికి చెందిన కొత్త స్థిరనివాసులు తూర్పు నార్వేకు వచ్చారు. ఇండో-యూరోపియన్ రైతులైన వీరు ధాన్యం పండించడం మరియు ఆవులు మరియు గొర్రెల పెంపకం జీవనోపాధిగా ఎంచుకున్నారు.క్రమంగా రైతులు వేట మరియు చేపలు పట్టడం జీవనోపాధికి ఉపయోగకరమైన ద్వితీయ మార్గంగా ఎంచుకుని పశ్చిమ తీరానికి చెందిన వేట-చేపలు పట్టే జనాభా స్థానానికి చేరుకున్నారు. క్రీ.పూ. 1500 నుండి కాంస్యం క్రమంగా పరిచయం చేయబడినప్పటికీ రాయి ఉపకరణాలు ఉపయోగించడం కొనసాగింది. నార్వేకు కొన్ని సంపదలు ఉన్నారి, కాంస్య వస్తువుల వస్తుమార్పిడి ద్వారా వస్తువులను సేకరించారు.గ్రామ పెద్దలు మరియు ప్రజానాయకులు వంటి కొద్దిమంది మాత్రమే విస్తృతమైన ఆయుధాలను కలిగి ఉంటారు. దక్షిణాన హర్స్టాడ్ మరియు ఉత్తర ప్రాంతాలలో సముద్రం తీరం వెంట నిర్మించిన భారీ సమాధి గుట్టలు ఈ కాలం నాటి చిహ్నాలుగా ఉన్నాయి. రాతి శిల్పాల నమూనాలు రాతియుగానికి విలక్షణమైనవిగా ఉంటాయి. సూర్యుడు, జంతువులు, చెట్లు, ఆయుధాలు, నౌకలు మరియు ప్రజల ప్రతినిధులు అందంగా నవీన శైలిలో ఉంటాయి.

ఈ కాలం నుండి వేలకొద్దీ రాతి శిల్పాలు, నౌకలు, రాతి నౌకల చిత్రాలు, పెద్ద రాతి శిల్పాలు, నౌకలు మరియు సముద్రతీరం సంస్కృతిలో ఒక ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించాయని సూచిస్తున్నాయి. చిత్రీకరించిన నౌకలు, ఎక్కువగా యుద్ధం, చేపలు పట్టడం మరియు వాణిజ్యానికి ఉపయోగించారని భావిస్తున్నారు. ఈ నౌకలు నియోలిథిక్ కాలంలో రూపొందించబడ్డాయని విశ్వసిస్తున్నారు. పూర్వ-రోమన్ ఇనుప యుగంలో కూడా వీటి ఉపయోగం కొనసాగింది. ఇందుకు " హజోర్ట్స్పిరింగ్ పడవ " ఉదాహరణగా ఉంది.[24]

ఇనుప యుగం[మార్చు]

ఇనుప యుగానికి (ఐరన్ ఏజ్) (గత క్రీ.పూ. 500 సంవత్సరాలు) ఆధారాలు స్వల్పంగా మాత్రమే కనుగొనబడ్డాయి.ఈ కాలంలో చనిపోయినవారిని దహనం చేసారు, వారి సమాధుల్లో కొన్ని ఖనన వస్తువులు ఉన్నాయి. క్రీ.శ. మొదటి నాలుగు శతాబ్దాలలో నార్వే ప్రజలు రోమన్ ఆక్రమిత " గౌల్ " తో సంబంధాలు కలిగి ఉన్నారు.తరచుగా ఖననం చేయడానికి ఉపయోగించిన సుమారు 70 రోమన్ కాంస్య పాత్రలు మరియు పొడవాటి కూజాలు కనుగొనబడ్డాయి. దక్షిణాన నాగరిక దేశాలతో సంప్రదింపులు దక్షిణప్రాంతంలో ఉన్న రునె లిపి జ్ఞానాన్ని తెచ్చాయి. ఇందుకు 3 వ శతాబ్దం నుండి పురాతనమైన నార్వేజియన్ రూనిక్ లిఖిత పత్రాలు సాక్ష్యంగా ఉన్నాయి. ఈ సమయంలో దేశంలో మానవనివాసిత ప్రాంతం అభివృద్ధి చెందింది. టోపోగ్రఫీ, పురావస్తు శాస్త్రం మరియు ప్రదేశ పేర్లతో సమన్వయం అధ్యయనాల ద్వారా గుర్తించవచ్చు. వెస్, విక్ మరియు బో ("కేప్," "బే," మరియు "పొలం") వంటి ప్రాచీన మూల పేర్లు, పురాతన కాలం నాటికి, కాంస్య యుగం నుండి బహుశా కలసి ఉంటాయి.బ్జొర్గ్విన్ (బెర్గెన్) లేదా సోహియం (సోయిం) లో సాధారణంగా క్రీ.శ 1 వ శతాబ్దం నుంచి తేదీలు ("గడ్డి మైదానం") లేదా హీం ("మైదానం")మొదలైన పదాలు ఉపయోగించబడ్డాయి.

1866 లో బోర్నొ ద్వీపంలో ఎనిల్ వేదెల్ అనేక ఐరన్ యుగం కళాఖండాలు వెలికి తీసిన తరువాత పురాతత్వవేత్తలు ఉత్తర ఐరోపా ఇనుప యుగంను మరియు పూర్వ రోమన్ మరియు రోమన్ ఐరన్ యుగాలకు విభజించాలనే నిర్ణయాన్ని చేశారు.[25]క్రీ.శ. ప్రారంభ శతాబ్దాల నుండి అనేక ఇతర కళాఖండాలలో కనిపించే అదే పారేటింగ్ రోమన్ ప్రభావాన్ని వారు ప్రదర్శించలేదు. ఐరోపా యుగం ప్రారంభంలో రోమన్లతో ఇంకా ఉత్తర ఐరోపా భాగాలను పరిచయం చేయలేదు.

వలసల కాలం[మార్చు]

Viking swords found in Norway, preserved at Bergen Museum

5 వ శతాబ్దంలో జర్మనీ ప్రజలచే పాశ్చాత్య రోమన్ సామ్రాజ్యం వినాశనం ఘనమైన ఆయుధాలు మరియు బంగారు వస్తువులను కలిగి ఉన్న గిరిజన నాయకుల సమాధులతో సహా ధనవంతులు కనుగొన్నారు.[ఆధారం కోరబడింది] కొండ కోటలు రక్షణ కోసం ప్రగతి రాళ్లపై నిర్మించబడ్డాయి. 18 నుంచి 27 మీటర్ల (59 నుండి 89 అడుగులు) పొడవున్న 46 మీటర్ల (151 అడుగులు) పొడవైన పొలాలలో నిర్మించిన భవనాల పైకప్పు పునాదులు వెవడ్డాయి. ఈ ఇళ్ళు అనేక తరాల కలిసి జీవించిన కుటుంబ నివాసాలను కలిగి ఉన్నాయి. ప్రజలు మరియు పశువులు ఒక కప్పులో ఉన్నాయి.[ఆధారం కోరబడింది]

ఈ రాజ్యాలు రాజవంశాలు లేదా గిరిజనులు (ఉదా., పశ్చిమ నార్వేలోని హోర్డాలండ్ హర్డర్) ఆధారంగా ఉన్నాయి. 9 వ శతాబ్దం నాటికి ఈ చిన్న రాజ్యాలలో ప్రతి ఒక్కటీ విషయాలు (స్థానిక లేదా ప్రాంతీయ సమావేశాలు) కలిగి ఉన్నాయి.[ఆధారం కోరబడింది] చర్చలు మరియు సమస్యలు పరిష్కరించడానికి. అంతా సమావేశాలు మరియు ప్రతి ఒక్కరికి హోర్గ్రర్ (బహిరంగ అభయారణ్యం) లేదా ఒక అథ్లెహూఫ్ (టెంపుల్; వాచ్యంగా "కొండ") తో సాధారణంగా పురాతన మరియు అత్యున్నత పొలాలు నాయకులు మరియు సంపన్న రైతులకు చెందినవి. అనేక ప్రాంతాలు నుండి డిప్యూటీ యునమెన్ సమావేశాలను: పెద్ద విభాగాలుగా ఏర్పడిన ప్రాంతీయ విషయాలు. ఈ విధంగా (చర్చలు మరియు చట్టాల కోసం సమావేశాలు) అభివృద్ధి చెందింది. గుల్టింగ్ సోగ్నేఫ్జోర్డ్ దాని సమావేశ ప్రదేశం కలిగివుంది మరియు పాశ్చాత్య ఫ్జోర్డ్స్ మరియు ద్వీపాలను గుల్లటిస్లాగ్ అని పిలిచే ఒక కులీన సమాఖ్య కేంద్రంగా ఉండవచ్చు.[ఆధారం కోరబడింది] థ్రోంధియంఫ్జోర్డ్‌ ప్రాంతంలో ఉన్న నాయకులకు ఫ్రోస్టెటింగ్ అసెంబ్లీగా ఉంది. ట్రాండ్హీం దగ్గర ఉన్న ఎర్ల్స్ ఆఫ్ లేడ్, ఫ్రోస్టాటింగ్‌స్లాంగ్‌ను రోంస్‌డాల్స్‌ఫ్జోర్డ్ నుండి లాఫ్టోటెన్ వరకు తీరప్రాంతాన్ని విస్తరించింది.[ఆధారం కోరబడింది]

వైకింగ్ యుగం[మార్చు]

The Oseberg ship at the Viking Ship Museum in Oslo, Norway
The Gjermundbu helmet found in Buskerud is the only known reconstructable Viking Age helmet

8 వ నుండి 10 వ శతాబ్దం వరకు వైకింగ్‌లకు విస్తృత స్కాండినేవియన్ ప్రాంతం మూలంగా స్థానంగా ఉంది. నార్త్ ఈస్ట్ ఇంగ్లాండ్‌లోని లిండిస్ఫర్‌నే వద్ద నార్స్ ప్రజలచే మొనాస్టరీని దోచుకోవడం అనేది వైకింగ్ యుగం ప్రారంభంలో గుర్తించిన ఘట్టంగా పరిగణించబడింది. [26] ఈ సమయంలో వైకింగ్ నావికుల విస్తరణ మరియు వలస సంభవించాయి. వారు ఐరోపాలోని అన్ని ప్రాంతాలలో వలసస్థావరాలు, దాడి మరియు వర్తకం చేశారు. నార్వేకు చెందిన వైకింగ్ అన్వేషకుడు తొమ్మిదవ శతాబ్దంలో ఫారో ద్వీపాలకు వెళ్లినప్పుడు ప్రమాదంలో చిక్కుకుని ఐస్‌లాండ్ కనుగొన్నాడు. చివరకు కెనడాలోని విండ్లాండ్ దాటి ప్రస్తుతం కెనడా లోని న్యూఫౌండ్ల్యాండ్గా చేరాడు. ఉత్తర మరియు పశ్చిమ బ్రిటీష్ ద్వీపాలు మరియు తూర్పు ఉత్తర అమెరికా ద్వీపాలలో నార్వే నుండి వైకింగ్లు చాలా చురుకుగా ఉండేవారు.[27]సాంప్రదాయం ప్రకారం హెరాల్డ్ ఫెయిర్హైర్ 872 లో స్టాఫంగర్ర్లో జరిగిన " హఫ్ర్స్‌ఫ్జోర్డ్ " యుద్ధంలో ఒకదానితో ఒకదానిని కలిపారు. అందుచే ఐక్య నార్వేకు మొదటి రాజు అయ్యారు. [28] హరాల్డ్ రాజ్యం ప్రధానంగా దక్షిణ నార్వేజియన్ తీరప్రాంత రాష్ట్రంగా ఉంది. ఫెయిర్హైర్ ఒక బలమైన శక్తితో పాలించాడు మరియు సాగాస్ ప్రకారం చాలా మంది నార్వేజియన్లు ఐస్లాండ్, ఫారో దీవులు, గ్రీన్లాండ్ మరియు బ్రిటన్ మరియు ఐర్లాండ్లోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. ఆధునిక ఐరిష్ నగరాలు డబ్లిన్, లిమ్రిక్ మరియు వాటర్ఫోర్డ్లలో నార్వేజియన్లు స్థాపించారు.[29]

నార్వేజియన్, డానిష్ మరియు స్వీడిష్ విస్తరణ సమయంలో వైకింగ్ యుగంలో 800-1050 మధ్య

నార్తర సంప్రదాయాలు నెమ్మదిగా 10 వ మరియు 11 వ శతాబ్దాల్లో క్రిస్టియన్లచే భర్తీ చేయబడ్డాయి. 11 వ శతాబ్దపు వైకింగ్స్ చరిత్రకు ఐస్లాండ్స్ మరియు నార్వే సిర్కా రాజు మద్య జరిగిన " ఓలాఫ్ హరాల్డ్సన్ " (1015 నుండి 1028) మధ్య ఒప్పందం అత్యంత ప్రాముఖ్యమైన వనరులలో ఒకటిగా ఉంది.[30]

మిషనరీ రాజులు ఓలావ్ ట్రిగ్వాస్సాన్ మరియు సెయింట్ ఒలవ్లకు ఇది ఎక్కువగా ఉపయోగంగా ఉంది. " హకాన్ ది గుడ్ " అనేది నార్వే మొట్టమొదటి క్రిస్టియన్ రాజు. 10 వ శతాబ్దం మధ్యకాలంలో మతాన్ని ప్రవేశపెట్టే ప్రయత్నం తిరస్కరించబడింది. 963-969 మద్య కాలంలో జన్మించాడని భావిస్తున్న " ఓలావ్ ట్రైగ్వాస్సన్ " ఇంగ్లాండ్‌మీద 390 నౌకలతో దాడి చేశాడు. అతను ఈ దాడి సమయంలో లండన్‌మీద దాడి చేశాడు. తిరిగి 995 లో ఓలావ్ మోసెర్లో నార్వేలో అడుగుపెట్టాడు. అక్కడ అతను ఒక చర్చిని నిర్మించాడు. ఇది నార్వేలో నిర్మించిన మొట్టమొదటి క్రైస్తవ చర్చిగా మారింది. చాలా వరకు ఓలావ్ ట్రోన్హీమ్ కు ఉత్తర దిశలో ప్రయాణించాడు. అక్కడ అతను 995 లో ఐరాథింగ్ ద్వారా నార్వే రాజుగా ప్రకటన చేయించాడు.[31] యూరప్లోని ఇతర దేశాల్లో వలె ఫ్యూడలిజం నిజంగా నార్వే లేదా స్వీడన్లో అభివృద్ధి కాలేదు. ఏదేమైనా ప్రభుత్వ పరిపాలన చాలా సంప్రదాయవాద భూస్వామ్య పాత్రను తీసుకుంది. హాన్సియాటిక్ లీగ్ విదేశీ వాణిజ్యం మరియు ఆర్ధిక వ్యవస్థ ఎక్కువ రాయితీలు ఇవ్వడం ద్వారా నియంత్రించింది. హన్స రాయల్టీ మరియు కింగ్స్ పెద్ద రుణాలు ఇచ్చిన కారణంగా లీగ్ ఈ ఆధీనంలో ఉంది. నార్వే ఆర్థిక వ్యవస్థపై లీగ్ ఏకస్వామ్య నియంత్రణ అన్ని వర్గాలపై ప్రత్యేకించి రైతాంగం నార్వేలో ఏ నిజమైన బర్గర్ క్లాస్ లేనప్పటికీ ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంది.[32]

కల్మర్ యూనియన్[మార్చు]

Norwegian Kingdom at its greatest extent, 1200s

1319 లో ఐదవ హకాన్ (నార్వే రాజు) మరణించిన తరువాత మాగ్నస్ ఎరిక్సన్ కేవలం మూడు సంవత్సరాల వయస్సులో సింహాసనాన్ని వారసుడిగా నార్వేకు చెందిన రాజు ఏడవ మాగ్నస్‌గా నియమించాడు. అదే సమయంలో స్వీడన్ మాగ్నస్ రాజును తయారు చేయడానికి ఒక ఉద్యమం విజయవంతం అయింది. స్వీడన్ మరియు డెన్మార్క్ రాజులు ఇద్దరూ తమ మతాధికారులచే సింహాసనాన్ని ఎన్నుక చేయబడ్డారు. అందుచే స్వీడన్ మరియు నార్వే దేశాల స్వీడన్ సింహాసనానికి కింగ్ ఏడవ మాగ్నస్ ఆధ్వర్యంలో ఐక్యమయ్యారు. [33] 1349 లో బ్లాక్ డెత్ తీవ్రంగా నార్వేను మార్చివేసింది. ఈ సంఘటన ప్రజలలో 50% మరియు 60% మధ్య చంపి[34] మరియు ఇది దేశాన్ని సామాజిక మరియు ఆర్ధిక క్షీణత కాలంలోకి వదిలివేసింది. [35] ప్లేగు నార్వేను చాలా బలహీనంగా మార్చి వదిలింది. మిగిలిన యూరోప్‌తో మరణాల రేటు పోల్చదగినప్పటికీ చెల్లాచెదరుగా ఉన్న స్వల్పసంఖ్యాక జనాభా కారణంగా ఆర్థిక పునరుద్ధరణ చాలా ఎక్కువ సమయం పట్టింది.[35] ప్లేగుకు ముందు కూడా జనాభా కేవలం 5,00,000 మాత్రమే ఉంది.[36] ప్లేగు తరువాత జనాభా చాలా నెమ్మదిగా పెరిగినప్పుడు చాలా పొలాలు ఖాళీగా ఉన్నాయి.[35] ఏది ఏమైనప్పటికీ మిగిలిపోయిన పొలాలు 'నివాసితులు వారి బేరసారాలు క్రయ విక్రయాల వలన భూస్వాములుగా బాగా బలపడ్డారు.[35]

Kalmar Union c. 1400 AD

కింగ్ ఏడవ మాగ్నస్ 1350 వరకూ నార్వేను పాలించాడు. అతని కుమారుడు హకాన్ సింహాసనంపై ఆరవ హకాన్ నియమించబడ్డాడు.[37] 1363 లో ఆరవ హకాన్ డెన్మార్క్ రాజు వాల్డెమార్ నాలుగవ కుమార్తె అయిన మార్గరెట్‌ను వివాహం చేసుకుంది. [35] ఆరవ హకాన్ మరణం తరువాత 1379 లో అతని కుమారుడు నాలుగవ ఓలాఫ్ కేవలం 10 సంవత్సరాలు మాత్రమే పాలన సాగించాడు.[35] 3 మే 1376 న ఓలాఫ్ ఇప్పటికే డెన్మార్క్ సింహాసనానికి ఎన్నుకచేయబడ్డాడు. [35] అందువల్ల నార్వే సింహాసనానికి ఓలాఫ్ చేరినప్పుడు డెన్మార్క్ మరియు నార్వేలు వ్యక్తిగత యూనియన్లోకి ప్రవేశించారు. [38] ఓలాఫ్ తల్లి మరియు హకాన్ భార్య క్వీన్ మార్గరెట్ నాలుగవ ఒలఫ్ సమయంలో డెన్మార్క్ మరియు నార్వేల విదేశీ వ్యవహారాలను నిర్వహించారు.[35]

ఓల్ఫా స్వీడిష్ సింహాసనాన్ని ఎన్నుకోవడం ద్వారా డెన్మార్క్ మరియు నార్వేతో స్వీడన్ యూనియన్ వైపుగా మార్గరెట్ పనిచేశారు.నాలుగవ ఓలాఫ్ అకస్మాత్తుగా మరణించినప్పుడు ఆమె ఈ లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి చివరిదశలో ఉంది. [35] అయినప్పటికీ ఓలాఫ్ మరణం తరువాత డెన్మార్క్ మార్గరెట్‌ను తాత్కాలిక పాలకురాలుగా చేసింది. 1388 ఫిబ్రవరి 2 న నార్వే దావాను అనుసరించింది మరియు మార్గరెట్ కిరీటధారణ నిర్ణయించబడింది. [35] క్వీన్ మార్గరెట్ తన స్థానంలో పరిపాలించేందుకు రాజును కనుగొనగలిగితే ఆమె శక్తి మరింత సురక్షితంగా ఉంటుందని తెలుసు. ఆమె తన సోదరి మనవడు పోమెరనియా ఎరిక్స్‌ను ఎన్నికచేసింది. ఆ విధంగా కల్మార్‌లో జరిగిన అన్ని-స్కాండినేవియన్ సమావేశంలో ఎరిక్స్ పోమేరనియాను మూడు స్కాండినేవియన్ దేశాలకు రాజుగా కిరీటధారణ చేయబడానికి నిర్ణయించబడింది. అందువల్ల రాజ్యాంగ రాజకీయాలు నార్డిక్ దేశాల మధ్య వ్యక్తిగత సంఘాల ఫలితంగా చివరికి నార్వే, డెన్మార్క్ మరియు స్వీడన్ల సింహాసనం రాణి మార్గరెట్ నియంత్రణలో దేశాన్ని కెల్మార్ యూనియన్లోకి తీసుకువచ్చింది.

యూనియ విత్ డెన్మార్క్[మార్చు]

స్వీడన్ 1521 లో కాల్మెర్ యూనియన్ నుండి బయటపడగానే నార్వే దావాను పొడిగించడానికి ప్రయత్నించింది.[ఆధారం కోరబడింది] కానీ ఆ తరువాత తిరుగుబాటు ఓడిపోయింది. నార్వే 1814 వరకు డెన్మార్క్‌తో ఒక యూనియన్లో కొనసాగింది. మొత్తం 434 సంవత్సరాలు ఈ యూనియన్ ఉనికిలో ఉంది. 19 వ శతాబ్దపు జాతీయ కాల్పనికవాదం సమయాన్ని "400-ఇయర్ నైట్" అని పిలిచేవారు. ఎందుకంటే రాజ్యం రాజవంశ మేధాశక్తి మరియు పరిపాలనా శక్తి డెన్మార్క్‌లోని కోపెన్హాగన్‌లో కేంద్రీకృతమై ఉంది. వాస్తవానికి నార్వే గొప్ప సుసంపన్నత మరియు పురోగతి, ప్రత్యేకంగా షిప్పింగ్ మరియు విదేశీ వాణిజ్యం పరంగా మరియు అది బ్లాక్ డెత్‌లో బాధపడుతున్న జనాభా విపత్తు నుండి దేశం పునరుద్ధరణను కూడా సాధించింది. డెన్మార్క్-నార్వే మధ్య సత్సంబంధాలు కొనసాగాయి. డెన్మార్క్ ధాన్యం మరియు ఆహార సరఫరాల వంటి నార్వే అవసరాలకు మద్దతు ఇచ్చింది. మరియు నార్వే డెన్మార్క్‌కు కలప, లోహం, చేపలను సరఫరా చేసింది.

The Battle of the Sound between an allied Dano-Norwegian–Dutch fleet and the Swedish navy, 8 November 1658 (29 October O.S.)

1536 లో ప్రొటెస్టెంటిజం పరిచయంతో ట్రాండియంలో ఉన్న ఆర్చ్బిషోప్రిక్ రద్దు చేయబడింది. నార్వే స్వాతంత్ర్యం కోల్పోయింది మరియు ఫలితంగా డెన్మార్క్ కాలనీగా మారింది. చర్చి ఆదాయాలు మరియు ఆస్తులు కోపెన్హాగన్‌కు బదులుగా కోర్టుకు మళ్ళించబడ్డాయి. నైడార్ల ష్రైన్‌లో ఉన్న సెయింట్ ఒలవ్ అవశేషాలు సందర్శించే స్థిరంగా వస్తున్న యాత్రికులని నార్వే కోల్పోయింది. యూరప్‌లోని సాంస్కృతిక మరియు ఆర్ధిక జీవనంతో సంబంధం ఏర్పడింది.

చివరికి 1661 లో ఒక రాజ్యంగా (డెన్మార్క్‌తో శాసనసభలో ఉన్నది) పునరుద్ధరించబడింది. స్వీడన్‌తో అనేక విధ్వంసకర యుద్ధాల ఫలితంగా నార్వే 17 వ శతాబ్దంలో బహుస్లెన్,జెంత్లాండ్ మరియు హెర్జెడాలెన్ భూభాగాలను స్వీడన్‌కు స్వాధీనం చేసింది. ఉత్తరప్రాంతంలో స్వీడన్ మరియు రష్యా సహాయంతో ఉత్తర ప్రాంతాలు ట్రోమ్స్ మరియు ఫిన్మార్క్ స్వాధీనం చేసుకొని దేశ భూభాగం విస్తరించబడింది.

1695-1696 నాటి కరువు నార్వే జనాభాలో సుమారు 10% మంది ప్రజలు మరణించారు.[39] స్కాండినేవియాలో 1740 మరియు 1800 ల మధ్య కనీసం తొమ్మిది సార్లు పంట విఫలం కావడంతో భారీ నష్టం జరిగింది.[40]

స్వీడన్‌తో సంకీర్ణం[మార్చు]

The 1814 constitutional assembly, painted by Oscar Wergeland

కోపెన్హాగన్ యుద్ధంలో డెన్మార్క్-నార్వే మీద యునైటెడ్ కింగ్డమ్ దాడి చేసిన తరువాత 1812 లో భయంకరమైన పరిస్థితులు మరియు సామూహిక పస్తులకు దారితీసిన యుద్ధం ఫలితంగా నార్వే నెపోలియన్తో ఒక సంబంధాన్ని నమోదు చేసింది. 1814 లో డానిష్ సామ్రాజ్యం పరాజయం పాలైనప్పుడు నార్వేను స్వీడన్ రాజుకు అప్పగించడానికి కీల్ ఒప్పందం నిబంధనల ప్రకారం నార్వే బలవంతంగా స్వీడన్‌కు ఇవ్వబడింది. అదే సమయంలో ఐస్లాండ్, గ్రీన్లాండ్, మరియు ఫారో దీవులు పాత నార్వేజియన్ రాష్ట్రాలు డానిష్ కిరీటంతోనే ఉన్నాయి.[41] స్వాతంత్రాన్ని ప్రకటించటానికి నార్వే దీనిని అవకాశాన్ని తీసుకుంది. అమెరికన్ మరియు ఫ్రెంచ్ మోడల్స్ ఆధారంగా రాజ్యాంగంను స్వీకరించింది మరియు 1814 మే 17 న డెన్మార్క్ మరియు నార్వే క్రౌన్ ప్రిన్స్ క్రిస్టియన్ ఫ్రెడెరిక్లను రాజుగా ఎన్నుకుంది. ఇది ప్రసిద్ధ సుట్టెండే మాయి (మే పదిహేడు) సెలవుదినం నార్వేజియన్లు మరియు నార్వేజియన్-అమెరికన్లచే ఇలా జరుపుకుంటారు. సిట్టెండే మై నార్వేజియన్ రాజ్యాంగం డే అని పిలుస్తారు.

స్వీడన్‌తో నార్వేని కలిపేందుకు గొప్ప శక్తుల నిర్ణయంపై నార్వే వ్యతిరేకత స్వీడన్‌ను సైనిక పద్ధతుల ద్వారా నార్వేని ఓడించటానికి ప్రయత్నిస్తూ చేసిన నార్వే-స్వీడిష్ యుద్ధం విచ్ఛిన్నం అయ్యింది. నార్వేజియన్ దళాలను పూర్తిగా ఓడించడానికి స్వీడన్ సైనిక బలంగా లేనందున నార్వే ఖజానా సుదీర్ఘ యుద్ధానికి మద్దతుగా ఇవ్వ తగినంత పెద్దది కాదు. బ్రిటీష్ మరియు రష్యన్ నౌకాదళాలు నార్వే తీరప్రాంతాలను అడ్డుకున్నాయి.[42]యుద్ధనౌకలు కన్వెన్షన్ మాస్ సమావేశంలో కన్వెన్షన్ నిబంధనల ప్రకారం క్రిస్టియన్ ఫ్రెడెరిక్ నార్వే సింహాసనం నుండి తొలగించబడ్డాడు. మరియు నార్వే పార్లమెంటుకు నార్వే పార్లమెంటు వ్యక్తిగత యూనియన్ను అనుమతించడానికి అవసరమైన రాజ్యాంగ సవరణలను ఆమోదించాల్సిన అవసరం ఉందని నార్వే పార్లమెంటును బలవంతంగా అంగీకరింపజేసింది.[43] ఈ ఏర్పాటులో విదేశీ సేవల మినయింపుగా నార్వే స్వతంత్ర రాజ్యాంగం మరియు స్వంత స్వతంత్ర సంస్థలను నిర్వహించడానికి అధికారం కల్పించబడింది.నెపోలియన్ యుద్ధాల వలన వచ్చిన మాంద్యం తరువాత. 1830 లో ఆర్థికాభివృద్ధి ప్రారంభమయ్యే వరకు నార్వే ఆర్ధిక అభివృద్ధి నెమ్మదిగానే ఉంది.[44]

జొల్స్టర్లో వోట్స్ పెంపకం, c. 1890

ఈ కాలము నార్వేజియన్ రొమనిటిక్ జాతీయవాదం పురోగతి కూడా చూసింది. నార్వేయులు విలక్షణమైన జాతీయ స్వభావమును నిర్వచించటానికి మరియు వ్యక్తపరచటానికి ప్రయత్నించారు. సాహిత్యంలో (హెన్రిక్ వెర్జ్‌లాండ్ [1808-1845], బ్జోర్ంస్‌త్జెర్నె బ్జోర్న్సన్ [1832-1910], పీటర్ క్రిస్టెన్ అబ్జోర్న్సేన్ [1812-1845], జోర్గన్ మో (1813-1882), పెయింటింగ్‌లో (హన్స్ గ్యూడ్ [1813-1882] నార్వే కోసం ఒక స్థానిక లిఖిత భాషను నిర్వచించేందుకు ప్రయత్నాలు నార్వే కోసం రెండు అధికారిక వ్రాతపూర్వక రూపాలకు దారితీసాయి: 1825-1903], అడాల్ఫ్ టిడ్మ్యాండ్ [1814-1876]), సంగీతం (ఎడ్వర్డ్ గ్రిగ్ [1843-1907] బొక్మాల్ మరియు నార్వియర్.


1818 లో నార్వే మరియు స్వీడన్ సింహాసనానికి వచ్చిన కింగ్ మూడవ చార్లెస్ జాన్ డెన్మార్క్ మరియు స్వీడన్‌తో ఉన్న యూనియన్ విరామం తరువాత రెండవ రాజుగా సింహాసనం అధిష్ఠించాడు. ఒక సంక్లిష్ట వ్యక్తిత్వం కలిగిన చార్లెస్ జాన్ దీర్ఘకాల పాలన 1844 వరకు సాగింది. అతను మెటెర్నిచ్ యుగంలో నార్వే మరియు స్వీడన్ రాజ్యాంగం మరియు స్వేచ్ఛలను రక్షించాడు. అదేవిధంగా అతడు ఆ వయసులో ఉదార ​స్వభావం కలిగిన ​రాజుగా భావించబడ్డాడు. ఏదేమైనా సమాచారం అందించేవారిని వాడుకోవడం, రహస్య పోలీసులు మరియు పత్రికా స్వేచ్ఛపై పరిమితులు తన సంస్కరణలో ప్రజా ఉద్యమాలను-ముఖ్యంగా నార్వేజియన్ జాతీయ స్వాతంత్ర్యోద్యమాన్ని అణిచివేతలో నిమగ్నమవ్వడంలో అతను క్రూరంగా ఉన్నాడు.[45]


రోమనిటిక్ యుగం తరువాత అధికారం స్వీకరించిన కింగ్ మూడవ చార్లెస్ జాన్ పాలన కొన్ని ముఖ్యమైన సామాజిక మరియు రాజకీయ సంస్కరణలను తెచ్చింది. 1854 లో పురుషులతో సమానంగా తమ సొంత ఆస్తి వారసత్వాన్ని పొందే హక్కు కొరకు పోరాడిన మహిళలు గెలిచారు. 1863 లో మైనర్ల హోదాలో పెళ్లి కాని మహిళలను ఉంచే చివరి ట్రేస్ తొలగించబడింది. అంతేకాకుండా మహిళలు అప్పుడు వివిధ వృత్తులకు, ప్రత్యేకించి సాధారణ పాఠశాల ఉపాధ్యాయ వృత్తికి అర్హత పొందారు. [46] శతాబ్దం మధ్యనాటికి నార్వే ప్రజాస్వామ్యం ఆధునిక ప్రమాణాల ద్వారా పరిమితం చేయబడింది. ఓటింగ్ అధికారులు, ఆస్తి యజమానులు, లీజుదారులు మరియు విలీన పట్టణాల బర్గర్లకు మాత్రమే పరిమితం చేయబడింది.[47]

A Sami family in Norway, c. 1900

అయినప్పటికీ, నార్వే ఒక సంప్రదాయవాద సమాజం. నార్వేలో లైఫ్ (ముఖ్యంగా ఆర్థిక జీవితం) "కేంద్ర ప్రభుత్వంలోని చాలా ముఖ్యమైన పోస్టులను ఉన్నతవర్గం ప్రొఫెషనల్ వ్యక్తులతో ఆధిపత్యం చెలాయించబడింది". [48] ఆర్ధిక వ్యవస్థలో ఆధిఖ్యత చేస్తున్న ఈ రాచరిక నియంత్రణను విచ్ఛిన్నం చేయాలని డిమాండ్ చేయటానికి నార్వేలో ఎటువంటి బలమైన బూర్గోసికో వర్గాలు లేవు. [49] ఆ విధంగా 1848 లో ఐరోపా దేశాలలో చాలా వరకు విప్లవం చోటుచేసుకున్నప్పటికీ ఆ సంవత్సరం వివాదాల్లో నార్వే ఎక్కువగా ప్రభావితం కాలేదు.[49] మార్కస్ థ్రేనే ఒక ఆదర్శధామ సోషలిస్టు. అతను "పై నుండి క్రిందికి" సామాజిక నిర్మాణం మార్పును ప్రోత్సహించే కార్మిక వర్గానికి తన విజ్ఞప్తిని ఇచ్చాడు. 1848 లో అతను డ్రమ్మెన్లో కార్మిక సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు. కొద్ది నెలల్లో ఈ సమాజంలో 500 మంది సభ్యుల సభ్యత్వం ఉంది. తరువాత దాని స్వంత వార్తాపత్రిక ప్రచురించబడింది. రెండు సంవత్సరాల్లో నార్వే అంతటా 300 సమాజాలు నిర్వహించబడ్డాయి. మొత్తం సభ్యత్వం 20,000. పట్టణ మరియు గ్రామీణ ప్రాంతాల దిగువ తరగతులు నుండి సభ్యత్వం పొందింది. మొట్టమొదటిసారిగా ఈ రెండు వర్గాలు తాము ఒకే లక్ష్యం కొరకు కృషిచేస్తున్నామని భావించాయి.


[50] చివరకు తిరుగుబాటు సులభంగా అణిచివేయబడింది. 1855 లో థ్రేనే స్వాధీనం చేసుకున్నారు మరియు నాలుగు సంవత్సరాల జైలు శిక్ష తర్వాత రాష్ట్ర భద్రతకు వ్యతిరేకంగా నేరాలకు మూడు అదనపు సంవత్సరాలు శిక్ష విధించబడింది. అతని విడుదల తర్వాత మార్కస్ త్రనే అతని ఉద్యమాన్ని పునరుజ్జీవింపచేయడానికి చేసిన ప్రయత్నం విజయవంతం కాలేదు. కానీ అతని భార్య మరణం తరువాత అతను యునైటెడ్ స్టేట్స్కు వలస వెళ్ళాడు.[51]1898 లో పురుషులు అందరూ సార్వత్రిక ఓటు హక్కును పొందారు. తరువాత 1913 లో అన్ని మహిళలు ఓటుహక్కును పొందారు.


A bride from Hardanger, c. 1900

యూనియన్ రద్దు[మార్చు]

1905 నుండి 1907 వరకు నార్వే ప్రధాన మంత్రి అయిన క్రిస్టియన్ మిచెల్సెన్ 1905 జూన్ 7 న స్వీడన్ నుండి శాంతియుత విభజనలో కీలక పాత్ర పోషించారు. ఒక జాతీయ ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ ఒక గణతంత్రం వదిలి రాచరికానికి అనుకూలంగా ఉంది. మధ్యయుగ రాజకుటుంబాలతో సంబంధం ఎవరూ నిరూపించ లేదు కనుక నార్వేజియన్ ఎవరూ చట్టబద్ధంగా సింహాసనానికి అర్హత సంపాదించ లేదు. యూరోపియన్ సంప్రదాయంలో రాజ లేదా "నీలం" రక్తం కలవారు మాత్రమే సింహాసనాధికారం కోరడానికి అర్హులని భావించబడుతుంది.

ప్రభుత్వం నార్వే సింహాసనాన్ని డానో-జర్మన్ రాజవంశానికి చెందిన ఒక యువరాజు అందించింది. ప్రింస్ కార్ల్ ఆఫ్ డెన్మార్క్ ఏకగ్రీవంగా నార్వే పార్లమెంట్ ద్వారా రాజుగా ఎన్నికై 508 సంవత్సరాల నార్వే చరిత్రలో పూర్తి స్వతంత్రంగా వ్యవహరించిన నార్వే మొట్టమొదటి రాజు (1397: కాల్మర్ యూనియన్)గా గుర్తించబడ్డాడు. అయన ఏడవ హాకోన్ పేరును తీసుకున్నాడు. 1905 లో పొరుగున ఉన్న డెన్మార్క్ అతని భార్య మౌద్ ఆఫ్ వేల్స్ మరియు వారి చిన్న కుమారుడు నార్వే రాచరిక పునఃస్థాపనకు దేశం స్వాగతించింది. నార్వే మరియు డెన్మార్క్ మధ్య శతాబ్దాల తరువాత నార్వేజియన్ ప్రజలతో సత్సంబంధాలు కలిగిన ఒక యురోపియన్ యువరాజుకు పట్టం కట్టడం ఒక ఉత్తమ ఎంపికగా భావించబడింది.

మొదటి మరియు రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం[మార్చు]

Scenes from the Norwegian Campaign in 1940

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం మొత్తంలో నార్వే తటస్థంగా ఉంది. వాస్తవానికి బ్రిటీష్‌వారు తమ పెద్ద వ్యాపార విమానాలను బ్రిటన్‌కు అతితక్కువ వెలకు అప్పగించాలని బ్రిటన్ నార్వే మీద వత్తిడి చేసింది. జర్మనీకి వ్యతిరేకంగా వాణిజ్య దిగ్బంధనాన్ని చేయాలని నార్వేను బ్రిటన్ ఒత్తిడి చేసింది.బ్రిటీష్ జెండా కింద పయనిస్తున్న నార్వేజియన్ వ్యాపార సముద్ర నౌకలు తరచూ బోర్డు మీద నార్వేజియన్ నావికులతో సహా జర్మన్ జలాంతర్గాములు ముంచివేసే ప్రమాదంలో ఉన్నాయి. అందువల్ల చాలామంది నార్వేయన్ నావికులు మరియు నౌకలు పోయాయి. తరువాత నార్వేజియన్ వ్యాపార నౌకాదళం ప్రపంచ ర్యాంకింగ్‌లో నాలుగో స్థానం నుండి ఆరవ స్థానానికి పడిపోయింది.[52]


నార్వే కూడా రెండో ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో దాని తటస్థతను ప్రకటించింది. అయితే ఇది 9 ఏప్రిల్ 1940 ఏప్రెల్ 9 న జర్మనీ దళాలచే ఆక్రమించబడింది. ఎదురు చూడని జర్మనీ ఆశ్చర్యకరమైన దాడికి నార్వే సిద్ధంగా లేనప్పటికీ (చూడండి: డ్రోబాక్ సౌండ్, నార్వేజియన్ ప్రచారం, నార్వే దండయాత్ర ) సైనిక మరియు నౌకాదళం దాడిని రెండు నెలలు నిరోధించింది. ఉత్తరాన ఉన్న నార్వేజియన్ సైనిక దళాలు జర్మన్ బలగాలు నార్విక్ యుద్ధాల్లో జర్మనీ దళాలపై దాడిని ప్రారంభించాయి. దాంతో జూన్ 10 న జర్మనీ దండయాత్ర సమయంలో బ్రిటిష్ మద్ధతు ఫ్రాన్స్ వైపు తిరిగడంతో వారు ఓటమికి గురైయ్యారు.


కింగ్ హకోన్ మరియు నార్వేజియన్ ప్రభుత్వం తప్పించుకుని లండన్లో రోథర్హిత్‌కు చేరుకున్నారు. యుద్ధం అంతటా వారు స్పూర్తిదాయకమైన రేడియో ఉపన్యాసాలు మరియు నార్వేలో జర్మనీలకు వ్యతిరేకంగా రహస్య సైనిక చర్యలను పంపారు.దాడి జరిగిన రోజున చిన్న జాతీయ-సోషలిస్ట్ పార్టీ నాయకుడు నజ్జొనాల్ శామ్లింగ్, విడ్కున్ క్విస్లింగ్ అధికారాన్ని స్వాధీనం చేసుకునేందుకు ప్రయత్నించారు. రియల్ శక్తి జర్మన్ ఆక్రమణ అధికారి రియిచ్స్కొమిసర్ జోసెఫ్ టెర్బొవెన్ నేతృత్వంలోని కానీ జర్మన్ ఆక్రమణదారులను పక్కన పెట్టాలని బలవంతం చేశారు. మంత్రి అధ్యక్షుడిగా విమర్శల మద్యలో జర్మన్ నియంత్రణలో ఒక సహకార ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. వాఫెన్-ఎస్.ఎస్.తో సహా జర్మన్ యూనిట్లలో 15,000 మంది నార్వేయులు స్వచ్ఛందంగా పాల్గొన్నారు. [53]

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో యునైటెడ్ కింగ్డంలో నార్వేజియన్ యుద్ధ పైలట్లు

జర్మనీకి మద్దతు ఇచ్చిన నార్వేజియన్ జనాభా సంఖ్య స్వీడన్లో కంటే చిన్నదిగా ఉంది. కానీ ఈనాడు సాధారణంగా ప్రస్తుతం ప్రశంసించబడుతోంది.[ఆధారం కోరబడింది] ఇది నట్ హమ్సన్ వంటి పలు ప్రముఖ వ్యక్తులు. సభ్య దేశాల "జర్మనిక్ యూనియన్" భావన పూర్తిగా వారి జాతీయ-దేశభక్తి సిద్ధాంతాలకు బాగా సరిపోతుంది.

నార్వేజియన్ సంతతికి చెందిన అనేక నార్వేజియన్లు మరియు వ్యక్తులు మిత్రరాజ్యాల దళాలతో పాటు ఉచిత నార్వేజియన్ ఫోర్సెస్లో చేరారు. 1940 జూన్‌లో ఒక చిన్న బృందం తమ రాజు అనుసరిస్తూ తర్వాత నార్వేను విడిచిపెట్టి బ్రిటన్ చేరుకుంది. ఈ బృందంలో రాయల్ నార్వియన్ నేవీ నుంచి 13 నౌకలు, ఐదు విమానాలు, మరియు 500 మంది నావికాదళ సైనికులు ఉన్నారు. యుద్ధం ముగిసే సమయానికి కొత్తగా ఏర్పడిన నార్వే వైమానిక దళం, మరియు భూ దళాలలో రాయల్ నార్వియన్ నావికాదళంలో 58 నౌకలు, 7,500 సైనికులు, 5 ఎయిర్ క్రాఫ్ట్ స్క్వాడ్లు (స్పిట్ఫైర్స్, సుండర్ల్యాండ్ ఎగిరే పడవలు మరియు మోస్విటోస్లతో సహా) నార్వే ఇండిపెండెంట్ కంపెనీ 1 మరియు 5 ట్రూప్ మరియు నం 10 కమాండ్స్‌తో సహా.[ఆధారం కోరబడింది]

ఐదు సంవత్సరాల జర్మన్ ఆక్రమణ నార్వేజియన్లు జర్మన్ ఆక్రమణ శక్తులను ఎదుర్కొనడానికి నొర్స్క్ హైడ్రొ భారీ నీటి కర్మాగారం మరియు వెమోర్‌కొలొ భారీ నీటి నిల్వను నాశనం చేయడంతో సహా సాయుధ ప్రతిఘటనతో పోరాడారు. జర్మన్ అణు కార్యక్రమం (ఇది అణు కార్యక్రమం) చూడండి: నార్వేజియన్ భారీ నీటి విద్రోహ). నార్వేజియన్ మర్చంట్ మెరైన్ పాత్ర మిత్రరాజ్యాల యుద్ధ ప్రయత్నాలకు మరింత ప్రాముఖ్యమైనది. దాడి సమయంలో నార్వే ప్రపంచంలోని 4 వ అతిపెద్ద వర్తక సముద్రపు నౌకాదళాన్ని కలిగి ఉంది. ఇది యుద్ధరంగంలో మిత్రరాజ్యాలు కింద నార్వేజియన్ షిప్పింగ్ కంపెనీ నార్త్రిప్ప్ నేతృత్వంలో మరియు డంకిర్క్‌ను నార్మాండీ లాండింగ్‌స్కు తరలించడం ద్వారా యుద్ధ కార్యకలాపంలో పాల్గొంది. ప్రతి డిసెంబరు నార్వే యునైటెడ్ కింగ్డంకు క్రిస్మస్ చెట్టును పంపి రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో బ్రిటిష్ సహాయం కోసం కృతజ్ఞతలు తెలుపుతుంది. లండన్ ట్రఫాల్గర్ స్క్వేర్లో చెట్టు నిలబెట్టడానికి వేడుక జరుగుతుంది.[54]

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత[మార్చు]

1945 నుండి 1962 వరకు లేబర్ పార్టీ పార్లమెంటులో ఒక సంపూర్ణ మెజారిటీని సాధించింది. ప్రధాన మంత్రి ఇనార్ గెర్హార్సెన్ నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం, కీనేసియన్ ఆర్ధిక శాస్త్రంతో స్ఫూర్తిదాయకమైన కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. ఇది దేశ ఆర్థిక మరియు కార్మిక సంఘాల మధ్య సహకారాన్ని ప్రోత్సహించింది. 1949 లో పాల ఉత్పత్తుల రేషన్ పద్దతిలో ఉన్నప్పటికీ యుద్ధ సమయంలో విధించిన ఆర్ధిక వ్యవస్థ అనేక నియంత్రణలు కొనసాగాయి. గృహనిర్మాణం మరియు కార్ల ధరల నియంత్రణ మరియు 1960 ల వరకు కొనసాగింది.

1980 ల నుండి చమురు ఉత్పత్తి నార్వేజియన్ ఆర్థిక వ్యవస్థను విస్తరించేందుకు మరియు నార్వేజియన్ రాజ్యానికి ఆర్థికంగా సహాయపడింది.

యుద్ధానంతరం సంవత్సరాల్లో సరైన సమయంలో యునైటెడ్ కింగ్డమ్ మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్‌తో సంకీర్ణం కొనసాగింది. సోషలిస్టు ఆర్థిక వ్యవస్థ లక్ష్యాన్ని అనుసరించినప్పటికీ లేబర్ పార్టీ కమ్యూనిస్టులు (ముఖ్యంగా 1948 లో చెకోస్లోవాకియాలో అధికారాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత) నుండి దూరంగా ఉంది. యు.ఎస్.తో దాని విదేశీ విధానం మరియు రక్షణ విధానం సంబంధాలను బలోపేతం చేసింది. 1947 లో ప్రారంభమైన యునైటెడ్ స్టేట్స్ నుండి మార్షల్ ప్లాన్ సాయాన్ని నార్వే అందుకుంది. ఒక సంవత్సరం తర్వాత ఆర్గనైజేషన్ ఫర్ ఎకనామిక్ కో-ఆపరేషన్ అండ్ డెవెలప్మెంట్ (ఒ.ఇ.ఇ.సి.)లో చేరింది మరియు 1949 లో నార్త్ అట్లాంటిక్ ట్రీటీ ఆర్గనైజేషన్ (నాటో ) వ్యవస్థాపక సభ్యదేశంగా మారింది.

1967 లో చిన్న బాల్డ్ ఫీల్డ్ వద్ద మొట్టమొదటి చమురు నిలువలు కనుగొనబడింది. 1999 లో మాత్రమే ఉత్పత్తి ప్రారంభమైంది. [55] 1969 లో ఫిలిప్స్ పెట్రోలియమ్ కంపెనీ నార్వేకు చెందిన ఎకోఫ్స్క్ ఫీల్డ్ పశ్చిమంలో పెట్రోలియం వనరులను కనుగొంది.1973 లో నార్వేజియన్ ప్రభుత్వం " స్టేట్ ఆయిల్ కంపెనీ స్టేటోయిల్‌ " ను స్థాపించింది. దేశం పెట్రోలియం పరిశ్రమను స్థాపించాల్సిన అవసరం ఉన్నా పెద్ద పెట్టుబడుల కారణంగా చమురు ఉత్పత్తి 1980 ల ప్రారంభం వరకు నికర ఆదాయాన్ని అందించలేదు. 1975 నాటికి పరిశ్రమలో కార్మికుల నిష్పత్తి మరియు ఉద్యోగుల సంఖ్య కూడా బాగా పెరిగింది. అప్పటి నుండి కర్మాగారానికి సంబంధించిన పరిశ్రమలు మరియు కర్మాగార మాస్ ఉత్పత్తి మరియు రవాణా వంటి సేవలు ఎక్కువగా అవుట్సోర్స్ చేయబడ్డాయి.

నార్వే యురోపియన్ ఫ్రీ ట్రేడ్ అసోసియేషన్ (ఇ.ఎఫ్.టి.ఎ.) లో ఒక వ్యవస్థాపక సభ్యురాలు. నార్వే రెండుసార్లు ఐరోపా సమాఖ్యలో చేరాలని ఆహ్వానించింది, అయితే చివరికి 1972 మరియు 1994 లో ఇరుకైన మార్జిన్లచే విఫలమైన ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలో చేరడానికి నిరాకరించింది.[56]

ఓస్లోలోని టౌన్ హాల్ స్క్వేర్ యుటోయొయ ఊచకోత బాధితుల సంతాపంతో గులాబీలతో నిండిపోయింది, 22 జూలై 2011

1981 లో కారెల్ విల్లిక్ నాయకత్వంలోని కన్జర్వేటివ్ ప్రభుత్వం లేబర్ పార్టీ స్థానంలో అధికారం చేపట్టి పన్ను మినహాయింపు, ఆర్ధిక సరళీకరణ, మార్కెట్ల సడలింపు మరియు రికార్డు స్థాయి-అధిక ద్రవ్యోల్బణాన్ని (1981 లో 13.6%) నిరోధించేందుకు చర్యలు తీసుకుంది.


లేబర్ పార్టీకి చెందిన నార్వే మొట్టమొదటి మహిళా ప్రధాన మంత్రి " గ్రో హార్లెం బ్రుండ్ల్యాండ్ " సాంప్రదాయ లేబర్ ఆందోళనలు, సాంఘిక భద్రత, అధిక పన్నులు, ప్రకృతి పారిశ్రామికీకరణ, మరియు స్త్రీవాదం వంటి సంప్రదాయవాద ముందస్తు సంస్కరణలను కొనసాగించారు. 1990 ల చివరినాటికి నార్వే విదేశీ రుణాన్ని చెల్లించింది మరియు సార్వభౌమ సంపద నిధులను సేకరించింది. 1990 నుండి రాజకీయాల్లో విభజన పెట్రోలియం ఉత్పత్తిలో ఎంత ఖర్చుతో ప్రభుత్వం గడపాలి అది ఎంత వరకు సేవ్ చేయాలి అన్నది ప్రశ్నార్ధకంగా మారింది.

2011 లో ఓస్లోలో ప్రభుత్వ త్రైమాసికంలో తారాస్థాయికి చేరుకున్న అండర్స్ బెహ్రింగ్ బ్రీవిక్ మరియు యుటోయ్యా ద్వీపంలో లేబర్ పార్టీ యువజన ఉద్యమం ఒక వేసవి శిబిరం నిర్వహించిన అదే రోజున నార్వే రెండు తీవ్రవాద దాడులను ఎదుర్కొంది. దీని ఫలితంగా 77 మంది మరణాలు మరియు 319 మంది గాయపడ్డారు. 2013 నార్వే పార్లమెంటరీ ఎన్నిక కన్జర్వేటివ్ పార్టీ మరియు ప్రోగ్రెస్ పార్టీ మద్ధతుతో అధిక సంప్రదాయవాద ప్రభుత్వాన్ని అధికారానికి తీసుకువచ్చింది. మొత్తం 43% ఓట్లు గెలుచుకున్నాయి.

భౌగోళికం[మార్చు]

A satellite image of continental Norway in winter

నార్వే ఉత్తర ఐరోపాలోని స్కాండినేవియా పశ్చిమ భాగంలో ఉంది. భారీ ఫ్జోర్డ్స్ మరియు వేల ద్వీపాలు విచ్ఛిన్నమైన కఠినమైన తీరరేఖ 25,000 కిలోమీటర్ల (16,000 మైళ్ళు) నుండి 83,000 కిలోమీటర్లు (52,000 మైళ్ళు) వరకు విస్తరించింది. నార్వే 1,619 కిలోమీటర్లు (1,006 మైళ్ళు) స్వీడన్తో భూభాగ సరిహద్దును, ఫిన్లాండ్తో 727 కిలోమీటర్లు (452 ​​మైళ్ళు) మరియు తూర్పున రష్యాతో 196 కిలోమీటర్లు (122 మైళ్ళు) పంచుకుంటుంది. ఉత్తర, పశ్చిమ మరియు దక్షిణసరిహద్దులలో నార్వే సరిహద్దులుగా బారెంట్స్ సముద్రం, నార్వే సముద్రం, ఉత్తర సముద్రం మరియు స్కగ్కారక్ ఉన్నాయి.[57] స్కాండినేవియన్ పర్వతాలు స్వీడన్ మరియు నార్వే మధ్య సరిహద్దుగా ఉన్నాయి.

రీఫైన్ ఇన్ లోఫ్ఫోటెన్, ఉత్తర నార్వే
రోమ్సాదలేన్ లోయలో నది రాము నదిపై ఐరోపా, ట్రోల్వెగ్గెన్ మరియు ట్రోల్గ్రేగెన్లో ఎత్తైన నిటారుగా ఉండే రాక్ ముఖం.
రింగడల్స్వాట్నెట్ సరస్సు మరియు ట్రోల్టుంగ క్లిఫ్
ట్రోన్డ్హైస్ఫ్జోర్డ్ యొక్క గౌల్జెన్ శాఖ సమీపంలో నార్వేజియన్ లోండ్ ల్యాండ్ స్కేప్

385,252 చదరపు కిలోమీటర్లు (148.847 చదరపు మైళ్ళు) (మరియు స్వాల్బార్డ్ మరియు జాన్ మాయెన్లతో సహా) (మరియు 323,802 చదరపు కిలోమీటర్లు (125,021 చదరపు మైలు))దేశంలో భూభాగం భౌగోళికంగా పర్వత లేదా అధిక ఎత్తైన భూభాగం ఆధిఖ్యత కలిగి ఉంది. చరిత్రపూర్వ హిమానీనదాలు మరియు వివిధ స్థలాకృతి వైవిధ్యం కలిగి ఉంది. వీటిలో అత్యంత గమనించదగ్గవి ఉన్నాయి: ఐస్ ఏజ్ ముగింపు తరువాత ప్రవహించిన జలాలుసముద్రంతో సంగమించడం ద్వారా " డీప్ గ్రూవ్స్ కట్ "ఏర్పడ్డాయి. సోగ్నేఫ్జోర్డన్ ప్రపంచం రెండవ లోతైన ఫ్జోర్ మరియు 204 కిలోమీటర్ల (127 మైళ్ళ) ప్రపంచంలోనే అతి పొడవైనదిగా భావించబడుతుంది. ఐరోపాలోని అత్యంత లోతైన సరస్సుగా హోర్నిన్డల్స్వాట్నెట్ గుర్తించబడుతుంది.[58]అధిక పర్వత ప్రాంతాలలో మరియు ఫిన్మార్క్ కౌంటీ అంతర్భాగంలో మంచుపొరను సంవత్సరం అంతటా చూడవచ్చు. నార్వేలో అనేక హిమానీనదాలు కనిపిస్తాయి.

నార్వే 57 ° నుండి 81 ° ఉత్తర అక్షాంశం మరియు 4 ° నుండి 32 ° తూర్పురేఖాంశం మధ్య ఉంది. ఈ ప్రాంతం ఎక్కువగా హార్డ్ గ్రానైట్ మరియు గీయిస్ రాళ్ళను కలిగి ఉంటుంది. అయితే బలపంరాయి, ఇసుకరాయి మరియు సున్నపురాయి కూడా సాధారణంగా ఉంటాయి. అత్యల్ప ఎత్తులో సముద్రపు నిక్షేపాలు ఉంటాయి. గల్ఫ్ ప్రవాహం మరియు భూమధ్యరేఖల కారణంగా నార్వే అధిక ఉష్ణోగ్రతలు మరియు అట్లాంటి ఉత్తర తీర ప్రాంతాల్లో ప్రత్యేకంగా తీరం వెంట ఊహించిన దాని కంటే ఎక్కువ వర్షపాతం అనుభవిస్తుంది. ప్రధాన భూభాగం నాలుగు వేర్వేరు రుతువులను అనుభవిస్తుంది. చల్లని శీతాకాలాలు మరియు లోతట్టు తక్కువ వర్షపాతం. ఉత్తర భాగంలో ఎక్కువగా సముద్ర ఉపరితల వాతావరణం ఉంటుంది. అయితే స్వాల్బార్డ్ ఆర్కిటిక్ టండ్రా వాతావరణం కలిగి ఉంటుంది.


దేశం పెద్ద అక్షాంశాల పరిధి మరియు వివిధ స్థలాకృతి మరియు శీతోష్ణస్థితి కారణంగా నార్వే దాదాపుగా ఏ ఇతర ఐరోపా దేశం కంటే వేర్వేరు జీవజాతి ఆవాసాలను కలిగి ఉంది. నార్వే మరియు ప్రక్కనే ఉన్న జలాల్లో సుమారు 60,000 జాతులు (బాక్టీరియా మరియు వైరస్ మినహా) ఉన్నాయి. నార్వేజియన్ షెల్ఫ్ పెద్ద సముద్ర పర్యావరణ వ్యవస్థ అత్యంత ఉత్పాదకంగా పరిగణించబడుతుంది.[59]

వాతావరణం[మార్చు]

నార్వే దక్షిణ మరియు పశ్చిమ ప్రాంతాలు పూర్తిగా అట్లాంటిక్ తుఫాను గాలులకు గురవుతాయి. తూర్పు మరియు ఉత్తర భాగాల కన్నా తక్కువ వర్షపాతం కలిగి ఉంటాయి. తీర పర్వతాల తూర్పు ప్రాంతాలు వర్షం నీడలో ఉన్నాయి. పశ్చిమం కంటే తక్కువ వర్షపాతం మరియు మంచు నిల్వలు ఉంటాయి. ఓస్లో చుట్టుపక్కల ఉన్న లోతట్టు ప్రాంతాలు వెచ్చని మరియు సూర్యరశ్మిని కలిగి ఉంటాయి. అయితే చల్లటి వాతావరణం మరియు చలికాలంలో హిమపాతం కూడా ఉంటాయి.[60][61]


నార్వే అధిక అక్షాంశం కారణంగా, పగటి కాలంలో భారీ సీజనల్ వైవిధ్యాలు ఉన్నాయి. మే చివర నుండి జూలై వరకు, సూర్యుడు పూర్తిగా ఆర్కిటిక్ సర్కిల్కి ఉత్తర ప్రాంతాల్లో (అందువలన "మిడ్నైట్ సన్ యొక్క భూమి" గా నార్వే యొక్క వివరణ) హోరిజోన్ కింద ఎక్కడా, మరియు మిగిలిన దేశం పగటిపూట 20 గంటల వరకు అనుభవిస్తుంది రోజుకు. దీనికి విరుద్ధంగా, నవంబరు చివరి నుండి జనవరి చివరి వరకు, సూర్యుడు ఉత్తర దిశలో హోరిజోన్ పైన ఎక్కడు, మరియు పగటి కాలాలు దేశంలోని మిగిలిన ప్రాంతాలలో చాలా తక్కువగా ఉంటాయి.

నార్వే అధిక అక్షాంశం కారణంగా పగటి కాలంలో భారీ సీజనల్ వైవిధ్యాలు ఉన్నాయి. మే చివర నుండి జూలై వరకు ఆర్కిటిక్ సర్కిల్కి ఉత్తర ప్రాంతాల్లో (అందువలన "మిడ్నైట్ సన్ భూమి" గా నార్వే వివరణ) హోరిజోన్ కింద ప్రాంతంలో సూర్యుడు పూర్తిగా అస్తమించడు. మిగిలిన దేశం పగటిపూటను రోజుకు 20 గంటల వరకు అనుభవిస్తుంది. దీనికి విరుద్ధంగా నవంబరు చివరి నుండి జనవరి చివరి వరకు సూర్యుడు ఉత్తర దిశలో హోరిజోన్ పైన ఉదయించడు. దేశంలోని మిగిలిన ప్రాంతాలలో పగటి కాలాలు చాలా తక్కువగా ఉంటాయి.


నార్వే తీర శీతోష్ణస్థితి ప్రంపంచంలో ఇదే అక్షాంశ రేఖాంశంలో ఉన్న ప్రాంతాల కంటే మితంగా ఉంటుంది. అట్లాంటిక్ తీరంలోని ఉత్తర ప్రాంతాల్లో నేరుగా బయలుదేరిన గల్ఫ్ ప్రవాహం కారణంగా చలికాలంలో ఈ ప్రాంతంలో నిరంతరంగా వేడెక్కుతూ ఉంటుంది. ప్రపంచంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో ఇలాంటి అక్షాంశాలపై ఉన్న ప్రదేశాలతో పోలిస్తే మరీ తక్కువగా ఉంటుంది. తీర ప్రాంతాల్లో కనిపించే ఉష్ణోగ్రత అతిక్రమణలు చాలా అసాధారణమైనవి. ఆర్కిటిక్ సర్కిల్కి ఉత్తరంగా ఉన్నప్పటికీ రోస్ట్ మరియు వేరోయ్ వాతావరణ శాస్త్రవివరణ అందుబాటులో లేదు.నార్వే ఉత్తర భాగాలలో మాత్రమే గల్ఫ్ స్ట్రీం ప్రభావాన్ని కలిగి ఉంది. దక్షిణంగా లేదు. సాధారణంగా నమ్మేదే అయినప్పటికీ. నార్వే ఉత్తర తీరం గల్ఫ్ స్ట్రీమ్ లేకుంటే మంచుతో కప్పబడి ఉంటుందని విశ్వసిస్తున్నారు.[62]సైడ్-ఎఫెక్ట్, స్కాండినేవియన్ పర్వతాలు ఖండాంతర గాలులు తీరప్రాంతాలను చేరుకోకుండా అడ్డుకుంటాయి. అట్లాంటిక్ నార్వే అంతటా చాలా చల్లగా ఉండే వేసవిని కలిగిస్తాయి. ఓస్లో స్వీడన్‌కు సమానమైన కాంటినెంటల్ వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంది. పర్వత శ్రేణులలో ఉపజాతి మరియు టండ్రా వాతావరణాలు ఉంటాయి. బెర్గెన్ వంటి అట్లాంటిక్ ప్రాంతాలలో చాలా ఎక్కువ వర్షపాతం కూడా ఉంది. ఓస్లోతో పోల్చితే వర్షం నీడలో పొడిగా ఉంటుంది.ఒప్లాండ్ కౌంటీలో స్కజాక్ కూడా వర్షం నీడలో ఉంది. ప్రతి సంవత్సరం 278 మిల్లీమీటర్లు (10.9 అంగుళాలు) వర్షపాతంతో పొడిగా ఉండే ప్రదేశాలలో ఒకటిగా ఉంది. ఫిన్మార్క్స్విడుదా మరియు ట్రోమ్స్ మరియు నార్డ్లాండ్ అంతర్గత లోయలు కూడా సంవత్సరానికి 300 మిల్లీమీటర్లు (12 అంగుళాలు) తక్కువగా వర్షపాతం పొందుతాయి. 190 మిల్లీమీటర్ల (7.5 అంగుళాలు) తో నార్వేలో లాంగియర్బెయిన్ పొడిగా ఉండే ప్రాంతం.[63]

మిజోస్ భాగాలతో సహా ఆగ్నేయ నార్వే భాగాలు వెచ్చని-వేసవి తేమతో కూడిన ఖండాంతర శీతోష్ణస్థితులను కలిగి ఉంటాయి. (కొప్పెన్ డిఎఫ్.బి). దక్షిణ మరియు పశ్చిమ తీరములు ఎక్కువగా సముద్రపు వాతావరణం (సి.ఎఫ్.బి.) ఉంటుంది. ఆగ్నేయ మరియు ఉత్తర నార్వేలో మరింత లోతట్టు ఉప ఆర్కిటిక్ వాతావరణం (డి.ఎఫ్.సి.) ఆధిపత్యం చేస్తుంది. ఇది స్కాండినేవియన్ పర్వతాల వర్షపు నీడ ప్రాంతాలకు ప్రత్యేకించి వర్తిస్తుంది.ఎగువభూములు లోపలి లోయలు కొన్ని వర్షపు నీడ ప్రభావితమై ఉంటాయి. అవి పొడి-వేసవి ఉప ఆర్కిటిక్ వాతావరణాల్లో (డి.ఎస్.సి) అవసరాలను తీర్చటానికంటే ప్రతి సంవత్సరం చాలా తక్కువ వర్షపాతం పొందుతారు. దక్షిణప్రాంతంలోని అధిక ఎత్తైన ప్రాంతాలు మరియు పశ్చిమ నార్వే తీరాలకు సమీపంలో అరుదైన ఉప-సముద్ర మహాసముద్ర వాతావరణం (సి.ఎఫ్.సి) కనుగొనవచ్చు. ఉత్తర నార్వేలో కూడా ఈ వాతావరణం సాధారణం. అయితే అక్కడ సాధారణంగా సముద్ర మట్టం దిగువ వరకు వరకు ఉంటుంది. నార్వే ఉత్తర తీరంలో చిన్న భాగం టండ్రా / ఆల్పైన్ / పోలార్ క్లైమేట్ (ఇ.టి). నార్వే పెద్ద భూభాగాలు పర్వతాలు మరియు ఎత్తైన పీఠభూములు ఉన్నాయి. వీటిలో చాలా టండ్రా / ఆల్పైన్ / పోలార్ క్లైమేట్ (ఇ.టి) కూడా ఉన్నాయి.[60][64][65][61][66]

Climate data for Oslo-Blindern (Köppen Dfb) (1961–1990), Norway
Month Jan Feb Mar Apr మే Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec Year
Record high °C (°F) 12.5 12.8 17.0 21.8 27.7 32.2 30.5 34.2 24.9 21.0 14.4 12.4 34.2
(nil)
Average high °C (°F) -1.8 -0.9 3.5 9.1 15.8 20.4 21.5 20.1 15.1 9.3 3.2 -0.5
Daily mean °C (°F) -4.3 -4.0 -0.2 4.5 10.8 15.2 16.4 15.2 10.8 6.3 0.7 -3.1
Average low °C (°F) -6.8 -6.8 -3.3 0.8 6.5 10.6 12.2 11.3 7.5 3.8 -1.5 -5.6
Record low °C (°F) -24.3 -24.9 -20.2 -9.8 -2.7 1.4 5.0 3.7 -2.0 -7.4 -16.0 -20.8 -24.9
(nil)
Precipitation mm (inches) 49 36 47 41 53 65 81 89 90 84 73 55
Avg. precipitation days 6 4 6 5 5 7 7 8 7 8 8 6
Mean monthly sunshine hours 40 76 126 178 220 250 246 216 144 86 51 35
Source #1: Norwegian Meteorological Institute eklima.met.no
Source #2: Met.no[67] (precipitation > 3 mm)
Climate data for Bergen (Köppen Cfb), 1961–1990
Month Jan Feb Mar Apr మే Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec Year
Record high °C (°F) 16.9 13.2 17.2 22.5 27.6 29.9 31.8 31.0 27.1 23.1 17.9 13.9 31.8
(nil)
Average high °C (°F) 4.4 4.8 7.1 11.5 14.9 18.0 20.7 19.4 15.9 12.2 8.2 4.9
Daily mean °C (°F) 2.2 2.1 3.8 7.4 10.6 13.5 16.4 15.3 12.5 9.1 5.7 2.7
Average low °C (°F) 0.1 −0.1 1.1 4.0 6.9 9.9 13.2 12.4 9.9 6.5 3.6 0.5
Record low °C (°F) -16.3 -13.4 -11.3 -5.5 -0.1 0.8 2.5 2.5 0.0 -5.5 -10.0 -13.0 -16.3
(nil)
Precipitation mm (inches) 190 152 170 114 106 132 148 190 283 271 259 235
Avg. rainy days (≥ 1 mm) 20 15 17 13 14 11 15 17 20 22 17 21
 % humidity 78 76 73 72 72 76 77 78 79 79 78 79
Mean monthly sunshine hours 19 56 94 147 186 189 167 144 86 60 27 12
Source #1: http://sharki.oslo.dnmi.no/pls/portal/BATCH_ORDER.PORTLET_UTIL.Download_BLob?p_BatchId=666089&p_IntervalId=1351224(eklima.no) (high and low temperatures),[68] NOAA (all else, except extremes)[69]
Source #2: Voodoo Skies for extremes[70]
Climate data for Brønnøysund (Köppen Cfc), 1960–1990
Month Jan Feb Mar Apr మే Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec Year
Daily mean °C (°F) -1.1 -0.6 0.9 3.7 8.4 11.2 13.1 13.0 9.8 6.6 2.2 -0.1 5.6
Precipitation mm (inches) 138 102 114 97 66 83 123 113 180 192 145 157 1510
Source: Meteorologisk Institutt[67]
Climate data for Rena-Haugedalen (Köppen Dfc) (1961–1990), Norway
Month Jan Feb Mar Apr మే Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec Year
Average high °C (°F) -7.1 -4.4 2.4 7.8 15.2 20.2 20.9 18.9 13.3 6.6 -1.0 -5.7
Daily mean °C (°F) -11.2 -9.6 -3.7 1.7 8.2 13.2 14.4 12.5 7.7 2.9 -4.3 -9.3
Average low °C (°F) -15.6 -14.6 -9.6 -4.0 1.0 5.9 7.6 6.3 2.9 -0.6 -7.7 -13.4
Precipitation mm (inches) 50 38 40 42 62 78 90 79 85 80 67 55
Source: [71]

జీవవైవిధ్యం[మార్చు]

The Arctic fox has its habitat in high elevation ranges on the mainland as well as on Svalbard.

మొత్తం జీవజాతులలో 16,000 జాతుల కీటకాలు (బహుశా ఇంకా 4,000 జాతులు వర్ణించబడ్డాయి), 20,000 జాతుల ఆల్గే, 1,800 జాతుల లిచెన్, 1,050 జాతుల మోసెస్, 2,800 జాతుల వాస్కులర్ ప్లాంట్లు, 7,000 జాతుల శిలీంధ్రాలు, 450 పక్షుల జాతులు (నార్వేలో 250 జాతుల గూళ్ళు), 90 రకాల క్షీరదాలు, 45 తాజా నీటి జాతి చేపలు, చేపల 150 ఉప్పు నీటి జాతులు, 1,000 రకాల తాజా నీటి ఉభయచరాలు మరియు 3,500 ఉప్పు నీటి అకశేరుకాల జాతులు ఉన్నాయి.[72] ఈ జాతులలో సుమారు 40,000 మంది సైన్స్ చేత వర్ణించబడ్డాయి. 2010 జాబితాలో 4,599 జాతులు ఉన్నాయి.[73]

నార్వే యొక్క దక్షిణ తీరాన స్కగేర్క్లో కోల్డ్-వాటర్ పగడపు దిబ్బలు

నార్వేలో ఉన్న జంతుజాలంలో అంతరించిపోతున్న జాబితాలో 17 జాతులు నమోదు చేయబడ్డాయి.యూరోపియన్ బీవర్ వంటి జాతులకు నార్వేలో ప్రమాదంలో లేనప్పటికీ అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ప్రమాదంలో ఉన్న కారణంగా పదిహేడు జాతులు ప్రధానంగా జాబితా చేయబడ్డాయి. సమీపంలో-ప్రమాదకర జాతుల సంఖ్య 3,682 కు సమానం; ఇందులో 418 శిలీంధ్ర జాతులు ఉన్నాయి. వాటిలో చాలా వరకు వృద్ధాప్య వృక్షారణ్యాలలో ఉన్నాయి.[74] 36 పక్షి జాతులు మరియు 16 రకాల క్షీరదాలతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. 2010 లో 2,398 జాతులు అపాయంలో లేదా హానికరమైన జంతువుల జాబితాలో చేయబడ్డాయి; వీటిలో 1250 ప్రమాదకరమైనవి (వి.యు), 871 అంతరించిపోయేవి (ఇ.ఎన్.) మరియు 276 జాతులు తీవ్రంగా అంతరించిపోయేవి (సి.ఆర్.) వీటిలో బూడిద రంగు తోడేళ్ళు, ఆర్కిటిక్ నక్క (స్వాల్బార్డ్లో ఆరోగ్యకరమైన జనాభా) మరియు పూల్ ఫ్రాగ్ [73]నార్వే జలాల్లో అతిపెద్ద ప్రెడేటర్ స్పెర్మ్ వేల్ మరియు అతిపెద్ద చేప బాస్కింగ్ సొరచేప ఉన్నాయి. భూమిపై అతిపెద్ద ప్రెడేటర్ ధ్రువ బేర్ గోధుమ ఎలుగుబంటి నార్వేయన్ ప్రధాన భూభాగంలో అతిపెద్ద ప్రెడేటర్‌గా గుర్తించబడుతుంది. ప్రధాన భూభాగంలో అతిపెద్ద జంతువు జంతువు ఎల్క్ (దుప్పి). నార్వేలోని ఎల్క్ దాని పరిమాణం మరియు బలం కోసం ప్రసిద్ది చెందింది. దీనిని తరచూ "అడవి రాజు" అని పిలుస్తారు.

పర్యావరణం[మార్చు]

నార్వే అంతటా ఆకర్షణీయమైన మరియు నాటకీయ దృశ్యం మరియు ప్రకృతి దృశ్యం కనిపిస్తాయి.[75]దక్షిణ నార్వే వెస్ట్ కోస్ట్ మరియు ఉత్తర నార్వే తీరం ప్రపంచంలో అత్యంత దృశ్యపరంగా ఆకట్టుకునే తీర దృశ్యాలు కలిగిన ప్రాంతంగా గుర్తించబడుతుంది. నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్ " నార్వేజియన్ ఫ్జోర్డ్స్ " ప్రపంచంలోని ఉత్తమ పర్యాటక ఆకర్షణగా పేర్కొంది.[76] మిడ్నైట్ సూర్యుని సహజ దృగ్విషయం (వేసవిలో) అలాగే నార్తర్న్ లైట్స్ అని కూడా పిలవబడే అరోరా బొరియాలిస్ కూడా దేశంలోనే ఉంది.[77]యేల్ యూనివర్శిటీ, కొలంబియా యూనివర్సిటీ మరియు వరల్డ్ ఎకనామిక్ ఫోరం నుండి 2016 ఎన్విరాన్మెంటల్ పెర్ఫార్మెన్స్ ఇండెక్స్, నార్వేను పదిహేడవ స్థానంలో ఉంది. క్రోయేషియా మరియు స్విట్జర్ల్యాండ్ కన్నా తక్కువగా ఉంచింది. [78] ఇండెక్స్ మానవ ఆరోగ్యానికి, నివాస నష్టం మరియు CO2 ఉద్గారాలలో మార్పులకు పర్యావరణ ప్రమాదాలపై ఆధారపడి ఉంది. ఈ సూచిక చేపల పెంపకం అత్యుపయోగం జరిగిందని సూచించింది కానీ నార్వే తిమింగలం లేదా చమురు ఎగుమతులు ఈజాబితాలో లేవు. [79]

A summer evening view from Sande over Lovatnet in Stryn, Sogn og Fjordane, in 2013
A summer evening view from Sande over Lovatnet in Stryn, Sogn og Fjordane, in 2013

మూలాలు[మార్చు]

  1. Department of Census and Statistics Estimated mid year population by sex and age, 2013 - 2015
  2. "språk i Norge – Store norske leksikon". 
  3. National Research Council (U.S.). Polar Research Board (1986). Antarctic treaty system: an assessment. National Academies Press. ISBN 978-0-309-03640-5. Retrieved 24 July 2011. 
  4. "Population". Statistics Norway. 13 March 2017. Retrieved 13 March 2017. 
  5. "UPDATE 1-Statistics Norway raises '07 GDP outlook, cuts '08". Reuters. 6 September 2007. Retrieved 8 March 2009. 
  6. "Country Comparison :: Crude oil – production". CIA – The World Factbook. Retrieved 16 March 2016. 
  7. "Country Comparison :: Natural gas – production". CIA – The World Factbook. Retrieved 16 March 2016. 
  8. "The World's Richest Countries". forbes.com. Retrieved 12 December 2014. 
  9. "The World Factbook". Central Intelligence Agency Library. Central Intelligence Agency. Retrieved 23 May 2016. 
  10. Holter, Mikael (27 June 2017). "The World’s Biggest Wealth Fund Hits $1 Trillion". Bloomberg L.P. Retrieved 19 September 2017. 
  11. "Human development indices 2008" (PDF). Human Development Report. hdr.undp.org. 18 December 2008. Archived from the original (PDF) on 19 December 2008. Retrieved 12 May 2009. 
  12. "Human Development Index 2009" (PDF). Human Development Report. hdr.undp.org. 5 October 2009. Retrieved 5 October 2009. 
  13. "Human Development Report 2011" (PDF). United Nations. Retrieved 2 November 2011. 
  14. Norway top country in human well-being. United Press International, 15 March 2013. Retrieved 27 August 2013.
  15. Rankin, Jennifer (20 March 2017). "Happiness is on the wane in the US, UN global report finds". The Guardian. Retrieved 20 March 2017. 
  16. "Democracy Index 2016". eiu.com (in ఆంగ్లం). Retrieved 25 January 2017. 
  17. 17.0 17.1 17.2 17.3 "Nomino 6:6" (in Norwegian). Nomino. season 2. 4 October 2016. Event occurs at 22:18. NRK. https://tv.nrk.no/serie/nomino/DVFJ63000615/sesong-2/episode-6#t=22m18s. Retrieved 5 October 2016. 
  18. 18.0 18.1 18.2 18.3 18.4 "Sår tvil om Norges opphav" (in Norwegian). Forskning.no for Universitetet i Agder. Archived from the original on 1 November 2016. 
  19. 19.0 19.1 Heide, Eldar, 2017: "Noregr tyder nok vegen mot nord, likevel".Namn og nemne, 2016. Vol 33, 13-37.
  20. 20.0 20.1 Sigurðsson and Riisøy: Norsk historie 800–1536, p. 24.
  21. "Etymologie de Normand" (in French). Centre National de Ressources Textuelles et Lexicales. Archived from the original on 30 January 2012. 
  22. http://hpgl.stanford.edu/publications/EJHG_2002_v10_521-529.pdf
  23. Passarino, G; Cavalleri, G. L.; Lin, A. A.; Cavalli-Sforza, L. L.; Børresen-Dale, A. L.; Underhill, P. A. (2002). "Different genetic components in the Norwegian population revealed by the analysis of mtDNA and Y chromosome polymorphisms". European Journal of Human Genetics. 10 (9): 521–9. PMID 12173029. doi:10.1038/sj.ejhg.5200834. 
  24. Ling 2008. Elevated Rock Art. GOTARC Serie B. Gothenburg Archaeological Thesis 49. Department of Archaeology and Ancient History, University of Gothenburg, Goumlteborg, 2008. ISBN 978-91-85245-34-5.
  25. Vedel, Bornholms Oldtidsminder og Oldsager, (Copenhagen 1886).
  26. "Age of the vikings". loststory. Retrieved 17 February 2015. 
  27. "Vinland Archeology". naturalhistory.si.edu. Retrieved 11 April 2017. 
  28. Larsen, p. 83.
  29. Foster, R. F. (2001) The Oxford History of Ireland. Oxford University Press. ISBN 0-19-280202-X
  30. Jones, Gwyn, A history of the Vikings (Oxford 2001).
  31. Larsen, p. 95.
  32. Larsen, p. 201.
  33. Larsen, p. 192.
  34. Oeding, P (1990). "The black death in Norway". Tidsskrift for den Norske laegeforening : tidsskrift for praktisk medicin, ny raekke. 110 (17): 2204–8. PMID 2197762. 
  35. 35.0 35.1 35.2 35.3 35.4 35.5 35.6 35.7 35.8 35.9 "Black Death (pandemic)". Encyclopædia Britannica. Retrieved 23 July 2011. 
  36. Larsen, pp. 202–203.
  37. Larsen, p. 195
  38. Larsen, p. 197
  39. "Finding the family in medieval and early modern Scotland". Elizabeth Ewan, Janay Nugent (2008). Ashgate Publishing. p.153. ISBN 0-7546-6049-4
  40. "The savage wars of peace: England, Japan and the Malthusian trap". Alan Macfarlane (1997). p.63. ISBN 0-631-18117-2
  41. Treaty of Kiel, 14 January 1814.
  42. Nicolson, Harold (1946). The Congress of Vienna; a study in allied unity, 1812–1822. Constable & co. ltd. p. 295. The British Government sought to overcome this reluctance by assisting Russia in blockading the coast of Norway 
  43. Larsen, p. 572.
  44. Larsen, p. 423.
  45. Franklin D. Scott, Sweden: the Nation's History (University of Minnesota Press: Minneapolis, 1977) p. 380.
  46. Larsen, p. 432.
  47. Larsen, p. 431.
  48. Larsen, p. 412.
  49. 49.0 49.1 See "The Civil War in Switzerland" by Frederick Engels contained in Marx & Engels, Collected Works: Volume 6 (International Publishers, New York, 1976) p. 368.
  50. Larsen, p. 433.
  51. "Marcus Møller Thrane – Norwegian journalist and socialist". Encyclopædia Britannica. 
  52. Larsen, p. 510.
  53. "Norwegian volunteers in the Wehrmacht and SS". Nuav.net. 9 April 1940. Retrieved 5 April 2010. 
  54. PM to light London tree. Aftenposten. 5 December 2007
  55. http://www.norskolje.museum.no/balder/
  56. "Norwegian minister Espen Eide urges UK caution on quitting EU". BBC. 23 December 2012. Retrieved 23 December 2012. 
  57. Central Intelligence Agency. "Norway". The World Factbook. Retrieved 20 June 2013. 
  58. "Minifacts about Norway 2009: 2. Geography, climate and environment". Statistics Norway. Retrieved 25 October 2009. 
  59. "Norwegian Shelf ecosystem". Eoearth.org. Archived from the original on 1 November 2012. Retrieved 30 May 2010. 
  60. 60.0 60.1 Met.no. "Climate in Norway(English)". Archived from the original on 20 March 2017. 
  61. 61.0 61.1 Books Google. "Selected climatic data for a global set of standard stations for vegetation". 
  62. "Climate mythology: The Gulf Stream, European climate and Abrupt Change". 
  63. NRK (21 August 2016). "Norske steder blant de tørreste i Europa (Places in Norway among the driest in Europe)". NRK. Retrieved 26 August 2016. 
  64. "Climate of Norway: Temperature, Climate graph, Climate table for Norway - Climate-Data.org". 
  65. A study behind the updated maps of Köppen-Geiger climate classification. "Updated world map of the Koppen-Geiger climate classification" (PDF). 
  66. Website with maps. "World map of Köppen-Geiger climate classification updated". Archived from the original on 5 April 2017. 
  67. 67.0 67.1 "Normaler for Brønnøy". met.no. Archived from the original on 16 July 2012. Retrieved 7 November 2011. 
  68. "World Weather Information Service – Bergen". World Meteorological Organization. Retrieved 27 October 2013. 
  69. "BERGEN – FLORIDA Climate Normals: Temperature 2005–2014, all other data 1961–1990.". National Oceanic and Atmospheric Administration. Retrieved 16 March 2014. 
  70. "Google Domains Hosted Site". Archived from the original on 1 November 2016. 
  71. "Norwegian Met. Institute". Archived from the original on 19 November 2016. 
  72. "NOU 2004". Regjeringen.no. Archived from the original on 11 May 2008. Retrieved 30 May 2010. 
  73. 73.0 73.1 Norwegian Red List 2010. Artsdatabanken.no
  74. "WWF – Norway's forest heritage under threat" Archived 18 October 2015 at the Wayback Machine.. panda.org. 15 April 2003
  75. "25 Reasons Norway Is The Greatest Place On Earth". The Huffington Post. 7 January 2014.
  76. Hamashige, Hope. "Best, Worst World Heritage Sites Ranked". National Geographic News. Retrieved 25 October 2009. 
  77. Planet, Lonely (2 August 2010). "Norway: come for the sun, stay for the light show - Lonely Planet". Lonely Planet (in ఆంగ్లం). Retrieved 11 April 2017. 
  78. "Global Metrics for the Environment" (PDF). epi.yale.edu. January 2016. Retrieved 23 December 2017. 
  79. "2016 Environmental Performance Index (excel/xls)". epi.yale.edu. January 2016. Retrieved 23 December 2017. 

మూస:బయటిలింకులు [[1]]
ఉదహరింపు పొరపాటు: <ref> tags exist for a group named "note", but no corresponding <references group="note"/> tag was found, or a closing </ref> is missing

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=నార్వే&oldid=2304269" నుండి వెలికితీశారు