ఫిన్‌లాండ్

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Republic of Finland
  • Suomen tasavalta  (language?)
  • Republiken Finland  (language?)
గీతం: 
Maamme  ()
Vårt land  ()
"Our Land"
Location of  ఫిన్‌లాండ్  (dark green)– on the European continent  (green & dark grey)– in the European Union  (green)  —  [Legend]
Location of  ఫిన్‌లాండ్  (dark green)

– on the European continent  (green & dark grey)
– in the European Union  (green)  —  [Legend]

రాజధాని
మరియు అతిపెద్ద నగరము
Helsinki
అధికార భాషలు
గుర్తింపు పొందిన ప్రాంతీయ భాషలు Sami
ప్రజానామము
ప్రభుత్వం Unitary parliamentary republic[1]
 -  President Sauli Niinistö
 -  Prime Minister Juha Sipilä
శాసనసభ Parliament of Finland
Formation
 -  Autonomy
within Russia
29 March 1809 
 -  Independence
from the Russian SFSR
6 December 1917 
 -  Joined the European Union 1 January 1995 
ప్రాంతం
 -  Total 338 km2 (64th)
130 sq mi 
 -  Water (%) 10
జనాభా
 -  August 2017 estimate 5,509,717 Increase[2] (114th)
 -  2016 official 5,503,297[3]
 -  Density 16/km2 (201st)
41/sq mi
GDP (PPP) 2017 estimate
 -  Total $239.662 billion[4]
 -  Per capita $43,545[4]
GDP (nominal) 2017 estimate
 -  Total $234.524 billion[4]
 -  Per capita $42,611[4]
Gini (2014) 25.6[5]
low · 6th
HDI (2015) Increase 0.895[6]
very high · 23rd
ద్రవ్యం Euro () (EUR)
Time zone EET (UTC+2)
 -  Summer (DST) EEST (UTC+3)
Date format dd.mm.yyyy
Drives on the right
Calling code +358
Patron saint St Henry of Uppsala
Internet TLD .fia
a. The .eu domain is also used, as it is shared with other European Union member states.

ఫిన్లెండ్[7] స్కాండినేవియన్ దేశము. మూడు స్కాండినేవియన్ దేశాలలో ఇది ఒకటి.దేశ రాజధాని నగరము హెల్సిన్కి. ఈ దేశ అధికార భాష ఫినిష్ . ఫిన్లెండ్ దేశ విస్తీర్ణము 338,145 చదరపు కిలోమీటర్లు.అధికారికంగా " రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఫిన్లాండ్ " అంటారు.[8]

ఉత్తర యూరప్‌లో సార్వభౌమాధికారం కలిగిన దేశాలలో ఇది ఒకటి. దేశం వాయవ్య సరిహద్దులో స్వీడన్, ఉత్తర సరిహద్దులో నార్వే మరియు తూర్పు సరిహద్దులో రష్యా ఉన్నాయి. దక్షిణ సరిహద్దులో " గల్ఫ్ ఆఫ్ ఫిన్లాండ్ " తీరంలో స్కాండెనేవియాలో భాగంగా ఉన్న ఫెన్నొస్కాండియా మీద ఎస్టోనియా ఉంది.

Finland is in
the Eurozone
the Schengen Area
the European Single Market

ఫిన్లాండ్ జనాభా 5.5 మిలియన్లు (2016) మరియు అత్యధిక సంఖ్యలో ప్రజలు దక్షిణ ప్రాంతంలో కేంద్రీకృతమై ఉన్నారు.[9]

జనాభాలో 88.7% మంది ఫిన్నిష్ మరియు ఫిన్నిష్ భాష మాట్లాడేవారు ఉన్నారు. స్కాండినేవియన్ భాషలకు సంబంధం లేని యురల్ భాష; తదుపరి సమూహం ఫిన్లాండ్-స్వీడీస్ శాతం (5.3%). ఐరోపాలో ఫిన్లాండ్ ఎనిమిదవ అతిపెద్ద దేశం మరియు ఐరోపా సమాఖ్యలో అత్యంత తక్కువ జనాభా కలిగిన దేశం. రాజధాని నగరమైన హెల్సింకిలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఉండి పనిచేస్తుంది. 311 మునిసిపాలిటీలు ఉన్నాయి.[10] మరియు ఒక స్వతంత్ర ప్రాంతం అయిన ఏల్యాండ్ ద్వీపాలలో ఇది ఒక పార్లమెంటరీ రిపబ్లిక్. గ్రేటర్ హెల్సింకి మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతంలో 1.4 మిలియన్ల మంది నివసిస్తున్నారు. ఇది దేశం జి.డి.పిలో మూడో వంతు ఉత్పత్తి చేస్తుంది.

చివరి మంచు యుగం సుమారు క్రీ.పూ. 9000 ముగిసినప్పుడు ఫిన్లాండ్‌లో మానవులు నివసించేవారు. [11] కనిపించే వాటిలో మొదటి నివాసితులు వదిలి వెళ్ళిన కళాఖండాల లక్షణాలు కగిన కళాఖండాలు ప్రస్తుత ఎస్టోనియా, రష్యా మరియు నార్వే లో కనుగొనబడుతున్నాయి. [12] మొట్టమొదటి వ్యక్తులు వేటాడే-సంగ్రాహకులు రాతి ఉపకరణాలను ఉపయోగించారు. [13] మొట్టమొదటి మృణ్మవిషయం క్రీ.పూ. 5200 లో సెర్చ్ సిరామిక్ సంస్కృతి ప్రవేశపెట్టబడినప్పుడు కనిపించింది. [14] క్రీ.పూ.3000 మరియు 2500 మధ్య దక్షిణ తీర ఫిన్లాండ్లో కార్డెడ్ వేర్ సంస్కృతి రాక వ్యవసాయ ప్రారంభం జరగడానికి అవకాశంగా ఉంది.[15] కాంస్య యుగం మరియు ఇనుపయుగం ఫెనోస్కాండియన్ మరియు బాల్టిక్ ప్రాంతాలలో ఇతర సంస్కృతులతో విస్తృతమైన పరిచయాలను కలిగి ఉన్నాయి. ఇనుప యుగం చివరిలో నిశ్చల వ్యవసాయ క్షేత్రం అధికరించింది. ఆ సమయంలో ఫిన్లాండ్కు మూడు ప్రధాన సాంస్కృతిక ప్రాంతాలు ఉన్నాయి, ఫిన్లాండ్ ప్రాపర్, తవాస్టియా మరియు కరేలియా. ఈ సమయంలో సమకాలీన ఆభరణాలు ఉపయోగించబడ్డాయి.[16]

13 వ శతాబ్దం చివరి నుండి ఫిన్లాండ్ క్రమంగా క్రూసేడ్స్ ద్వారా స్వీడన్ అంతర్భాగంగా మారింది. తీర ఫిన్లాండ్ స్వీడిష్ పార్ట్-కాలనైజేషన్, స్వీడిష్ భాష ప్రాబల్యం మరియు దాని అధికారిక హోదాలో ప్రతిబింబిస్తుంది. 1809 లో ఫిన్లాండ్ ఫిన్లాండ్ స్వతంత్ర గ్రాండ్ డచీగా రష్యన్ సామ్రాజ్యంలో చేర్చబడింది. 1906 లో ఫిన్లాండ్ అన్ని వయోజన పౌరులకు ఓటు హక్కును కల్పించిన మొట్టమొదటి ఐరోపా రాజ్యంగా మారింది. మొట్టమొదటిదిగా ప్రపంచంలోని యువ పౌరులందరికి ఓటు హక్కు మరియు పబ్లిక్ ఆఫీసు నిర్వహణ చేయడానికి హక్కును ఇచ్చింది.[17][18] 1917 రష్యన్ విప్లవం తరువాత, ఫిన్లాండ్ స్వతంత్రంగా ప్రకటించింది. 1918 లో రాజ్యం పౌర యుద్ధం ద్వారా విభజించబడింది. బోల్షెవిక్-లీనింగ్ రెడ్ గార్డ్ తో సమానంగా కొత్త సోవియట్ రష్యా మద్దతుతో, వైట్ గార్డ్‌తో పోరాటసమయంలో జర్మన్ సామ్రాజ్యం మద్దతు. రాజ్యమును స్థాపించటానికి చిన్న ప్రయత్నం తరువాత దేశం రిపబ్లిక్‌గా మారింది. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం సందర్భంగా సోవియట్ యూనియన్ ఫిన్లాండ్‌ను ఆక్రమించాలని పదే పదే కోరింది. పోరాటంలో ఫిన్లాండ్ కరేరియా, సల్లా, కుయుసమో, పెట్‌డుసామో మరియు కొన్ని దీవులను కోల్పోయింది. కానీ స్వాతంత్ర్యం కాపాడుకున్నది.

1955 లో ఫిన్లాండ్ ఐక్యరాజ్యసమితిలో చేరింది మరియు అధికారిక తటస్థత విధానాన్ని స్థాపించింది. 1948 నాటి ఫిన్నో-సోవియట్ ఒప్పందం సోవియట్ యూనియన్‌కు " కోల్డ్ వార్ " యుగంలో ఫిన్నిష్ దేశీయ రాజకీయాల్లో కొన్ని మార్పులు సంభవించాయి. ఫిన్లాండ్ 1969 లో ఒ.ఇ.సి.డి.లో చేరింది. 1994 లో నాటో భాగస్వామ్య శాంతి సంస్,థ[19] 1995 లో యూరోపియన్ యూనియన్ 1997 లో యూరో-అట్లాంటిక్ పార్టనర్షిప్ కౌన్సిల్[19] మరియు 1999 లో చివరికి యూరోజోన్ దాని ఆరంభంలో చేరింది.ఫిన్లాండ్ పారిశ్రామీకరణకు ఆలస్యమైనది. 1950 వ దశాబ్దా వరకు ఎక్కువగా వ్యవసాయ భూములను కలిగి ఉంది. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత సోవియట్ యూనియన్ ఫిన్లాండ్ నుండి యుద్ధ నగదుకు మాత్రమే కాకుండా నౌకలు మరియు యంత్రాల వంటి పదార్ధాలపై కూడా డిమాండ్ చేసింది. ఇది ఫిన్లాండ్‌ను పారిశ్రామికీకరణకు బలవంతం చేసింది. నోర్డిక్ మోడల్ ఆధారంగా విస్తృతంగా నిర్మించేటప్పుడు ఇది వేగంగా వృద్ధి చెందింది. దీని ఫలితంగా విస్తారమైన సంపద మరియు ప్రపంచంలోని అత్యధిక తలసరి ఆదాయాలలో ఇది ఒక దేశంగా మారింది. [20] అయితే ఫిన్నిష్ జి.డి.పి. పెరుగుదల 2012-2014లో (-0.698% నుండి -1.426%) ప్రతికూలంగా ఉంది. 2009 లో ముందస్తు -8% నడిచింది. [21] ఫిన్లాండ్ విద్య, ఆర్థిక పోటీ, పౌర స్వేచ్ఛలు, జీవన నాణ్యత, మరియు మానవ అభివృద్ధి వంటి పలు జాతీయ స్థాయి పనితీరులలో ఉత్తమ దేశంగా ఉంది. [22][23][24][25] 2015 లో ఫిన్లాండ్ వరల్డ్ హ్యూమన్ కాపిటల్ [26] మరియు ప్రెస్ ఫ్రీడం జాబితాలో మొదటి స్థానాన్ని మరియు 2011-2016లో ఫ్రాజిల్ స్టేట్స్ ఇండెక్స్[27] ప్రపంచంలోని అత్యంత స్థిరమైన దేశంగా మరియు గ్లోబల్ లింగ గ్యాప్ నివేదికలో రెండవ స్థానంలో ఉంది. [28] ఫిన్సులో ఎక్కువ భాగం మెజారిటీ ఎవాంజెలికల్ లూథరన్ చర్చ్ సభ్యులు[29] మరియు మతస్వాతంత్ర్యం ఫిన్నిష్ రాజ్యాంగం ప్రకారం హామీ ఇవ్వబడుతుంది.

పేరు వెనుక చరిత్ర[మార్చు]

ఫిన్లాండ్ అనే పేరు మొట్టమొదటి లిఖిత రూపాన్ని మూడు రూన్-రాళ్ళుగా భావిస్తారు. స్వీప్ల్యాండ్ స్వీడిష్ ప్రావీంస్‌లో ఇద్దరు కనుగొనబడ్డారు మరొక శాసనం ఫిన్లాంట్ (యు582) కనుగొన్నారు. మూడవది గోట్ల్యాండ్‌లో కనుగొనబడింది. దీనిలో శాసనం ఫిన్లాండ్ (జి 319) మరియు 13 వ శతాబ్దానికి చెందినది.[30] ఈ పేరు ఫిన్ల తెగకు సంబంధించినదిగా భావించబడుతుంది. ఇది మొట్టమొదటిసారిగా క్రీ.శ. 98 (వివాదాస్పదమైన అర్ధం)లో పేర్కొనబడింది.

Hakkapeliitta featured on a 1940 Finnish stamp

సుయోమి[మార్చు]

సువోమి (ఫిన్నిష్ "ఫిన్లాండ్" కోసం) అనిశ్చిత మూలాలను కలిగి ఉంది. కానీ మూలం కోసం అభ్యర్థి ప్రోటో-బాల్టిక్ వర్డ్ జెమె అంటే "భూమి" అని అర్ధం. ఫిన్నిష్ (ఫిన్నిక్ లాంగ్వేజ్)సంబంధంతో పాటు ఈ పేరు బాల్టిక్ భాషలలో లాట్వియన్ మరియు లిథువేనియన్లలో కూడా ఉపయోగించబడింది. ప్రత్యామ్నాయంగా ఇండో-యూరోపియన్ పదం " జిహెచ్‌ఎమ్‌- ఆన్ మ్యాన్ " (సి.ఎఫ్. గోతిక్ గుమా, లాటిన్ హోమో) సూచించబడింది, ఇది ఊమాగా అరువు పొందబడింది. ఈ పదం మొదట ఫిన్లాండ్ సరియైన రాష్ట్రం ప్రస్తావన మరియు తర్వాత ఫిన్లాండ్ గల్ఫ్ ఉత్తర తీరానికి చెందినది. ఓస్ట్రోబోత్నియ వంటి ఉత్తర ప్రాంతాలు ఇప్పటికీ కొన్ని సార్లు తరువాత మినహాయించబడ్డాయి. సుమోమా (ఫెన్ ల్యాండ్) లేదా సునోమి (ఫెన్ కేప్) నుండి ఉత్పన్నం సూచించబడింది. సామే (సామీ, లాప్లాండ్లోని ఫిన్నో-ఇగ్రికల్ ప్రజలు) మరియు హేమ్ (లోతట్టులో ఒక ప్రాంతం) మధ్య సమాంతరాలను ప్రతిపాదించారు. కానీ ఈ సిద్ధాంతాలకు ఇప్పుడు గడువు ముగిసింది.[31]

భావన[మార్చు]

12 వ మరియు 13 వ శతాబ్దాల నుంచి లభిస్తున్న ప్రారంభ చారిత్రక ఆధారాలను అనుసరించి ఫిన్లాండ్ అనే పదాన్ని టెర్కు, పెర్నియో నుండి యుసియకిన్‌ను సూచిస్తుంది. ఈ ప్రాంతం తరువాత ఫిన్లాండ్‌గా పిలవబడింది. 12 వ శతాబ్దంలో సువోమి రాజ్యానికి ఉత్తరాన ఉన్న నౌసియానాన్‌లో కాథలిక్ చర్చి మిషనరీ డియోసీని స్థాపించిన తరువాత శతాబ్దాల వ్యవధిలో ఈప్రాంతం మొత్తం ఫిన్‌లాండ్‌గా మారింది.[32]

15 వ శతాబ్దంలో బోతినియన్ సముద్రం తూర్పున ఉన్న మొత్తం భూభాగానికి ఫిన్‌లాండ్ ఒక సాధారణ పేరుగా మారింది. బహుశా ద్వీపం అలాండ్ ద్వీపసమూహంతో సహా టర్కుకు చెందినదిగా గుర్తించబడింది. వాస్తవానికి ఈ పదం మూలాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అదనంగా తూర్పు మరియు ఉత్తర సరిహద్దులు ఖచ్చితంగా నిర్ణయించబడ లేదు. మూడవ జాన్ (స్వీడన్) తన రాజ్యభూభాగాన్ని "గ్రాండ్ డచీ ఆఫ్ ఫిన్లాండ్" (సుమారుగా 1580) అని పేర్కొన్నాడు. రష్యన్ తసర్ వాదనలను ఎదుర్కోవడానికి వ్యూహంగా ఫిన్లాండ్ ఉమ్మడి సంస్థగా స్థాపించబడి, ఒకే పేరుతో స్థాపించబడిందని పేర్కొంటున్నారు. ఈ పదం స్వీడన్ రాజు శీర్షికలో భాగంగా మారింది. కానీ తక్కువ ఆచరణాత్మకంగా ఉంది. ఫిన్నిష్ భూభాగం బోతినియన్ సముద్రం పశ్చిమాన ఉన్న ప్రాంతంలాంటి భౌగోళిక స్థితిని కలిగి ఉంది. పాశ్చాత్య భాగంలోని పార్లమెంట్లో రాజ్యంలో భాగంగా ఉన్న భూభాగం కూడా ఉంది. 1637 లో క్వీన్ క్రిస్టినా పెర్ బ్రహీ అనే యువకుడిని ఫిన్లాండ్ గవర్నర్-జనరల్‌గా నియమించింది.అలెన్ మరియు ఓస్ట్రోబోత్నియా స్వీడన్లోని ఇతర భాగాలలో గవర్నర్ జనరల్స్ కూడా ఉన్నారు.

స్వీడన్-ఫిన్లాండ్ ముగిసిన తరువాత మాత్రమే ఫిన్లాండ్ ఆధునిక సరిహద్దులు వాస్తవానికి ఉనికిలోకి వచ్చాయి. 1809 లో రష్యా సంతకం చేయబడిన భూభాగఆరు కౌంటీలు, అలాండ్ మరియు వాస్టెర్బటన్ కౌంటీ చిన్న భాగం వంటి చాలా భాభాగాలు "ఫిన్లాండ్" లో భాగంగం కాదు. ఫిన్లాండ్ కొత్త గ్రాండ్ డచీ మరియు స్వీడన్ మిగిలిన భాగం మధ్య సరిహద్దును కెమిజొకి నదితో పాటు, వాస్టెర్బటన్ కౌంటీ మరియు ఒస్టర్బొటెన్ కౌంటీ (ఓస్ట్రోబోటెన్యా) మధ్య భూభాగాన్ని స్వీడన్స్ ప్రతిపాదించింది. నది కాలేక్స్ వెంట ఫిన్నిష్ భాష మాట్లాడే భూభాగాన్ని మీన్మా రష్యన్లు ప్రతిపాదించారు. రాజిగా టోర్న్ నది మరియు మునియోని నది తరువాత వాయవ్య దిశలో సానా మరియు హల్టిలకు పడిపోయిన అసలు సరిహద్దుగా నిర్ణయించబడింది. ఫిన్లాండ్ ఆలోచనకు ప్రాతినిధ్యం వహించిన ప్రాంతం - రష్యాకు చెందిన మొదటి అలెగ్జాండర్ (రష్యా) కైమై నదికి తూర్పున ఉన్న ఫిన్లాండ్‌లో భాగంగా ఉండడానికి అనుమతించాడు. 1721 మరియు 1743 లో రష్యా చేత జయించబడిన తరువాత, ఓల్డ్ ఫిన్లాండ్ " గా పేర్కొనబడి 1812 లో తరువాత " న్యూ ఫిన్లాండ్ "లో అధికారికంగా చేర్చబడుతుంది.

చరిత్ర[మార్చు]

చరిత్రకు పూర్వం[మార్చు]

Northern Europe in 814

పురావస్తు ఆధారాల ప్రకారము ప్రస్తుత ఫిన్‌లాండ్ ప్రాంతం మంచు యుగం చివరి మంచు పలక కరగడం కారణంగా క్రీ.పూ. 8500 కాలంలో స్థిరపడింది. మొదటి నివాసులు వదిలి వెళ్ళిన పురాతన కళాఖండాలు ఎస్టోనియా, రష్యా, మరియు నార్వేలలో కనిపించే పురాతన కళాఖండాలను పోలి ఉన్నాయి. [12] మొట్టమొదటి వ్యక్తులు వేటాడే-సంగ్రాహకులు, రాతి ఉపకరణాలను ఉపయోగించారు. [13] మొట్టమొదటి క్రీ.పూ. 5200 లో కోంబ్ సిరామిక్ సంస్కృతికి చెందిన మృణ్మపాత్రలు కనిపించింది. [14] క్రీ.పూ. 3000 మరియు 2500 మధ్య దక్షిణ తీర ఫిన్లాండ్లో కార్డెడ్ వేర్ సంస్కృతి రాక వ్యవసాయ ప్రారంభం ఏకకాలంలో సంభవించాయి.[15] వ్యవసాయం, వేట మరియు ఫిషింగ్ కూడా జీవనాధారంగా కలిగిన ఆర్థిక వ్యవస్థ భాగాలు కొనసాగింది.


కాంస్య యుగం (క్రీ.పూ.1500-500) మరియు ఇనుప యుగం (క్రీ.పూ. 500 -1200 ) ఫెనోస్కాండియన్ మరియు బాల్టిక్ ప్రాంతాలలో ఇతర సంస్కృతులతో విస్తృతమైన సంబంధాలు కలిగి ఉన్నాయి. సమకాలీన ఫిన్లాండ్ ప్రాంతంలో యూరాలక్ భాషలు మరియు ఇండో-యురోపియన్ భాషలను మొట్టమొదటిగా మాట్లాడఆరన్న విషయంలో ఏకాభిప్రాయం లేదు. మొట్టమొదటి సహస్రాబ్ది సమయంలో దక్షిణ ఫిన్లాండ్లోని వ్యవసాయ స్థావరాలలో తొలిసారిగా ఫిన్నిష్ మాట్లాడబడింది. అయితే సామీ మాట్లాడే జనాభా దేశంలోని అనేక భాగాలను ఆక్రమించింది. సుదూర సంబంధం కలిగివున్నప్పటికీ, సామ్ వేరే ప్రజలు ఫిన్ల కన్నా ఎక్కువ కాలం వేట-సంచారం జీవనశైలిగా ఎంచుకున్నారు. లాప్లాండ్‌లో ఉత్తర ప్రావీంస్‌లో సామీ సాంస్కృతిక గుర్తింపు మరియు సామీ భాష మిగిలి ఉన్నాయి. కానీ సామీలను వేరే ప్రదేశాలకు స్థానభ్రంశం చేశారు లేదా స్వాధీనం చేసుకున్నారు.


12 వ మరియు 13 వ శతాబ్దాల ఉత్తర బాల్టిక్ సముద్రంలో హింసాత్మక చర్యలు కొనసాగిన సమయం. లివొనియన్ క్రూసేడ్ కొనసాగుతూనే ఉంది మరియు టవస్తియన్స్ మరియు కరేలియన్స్ వంటి ఫిన్నిష్ తెగలు నోవగోరోడ్ మరియు మరొకరితో తరచుగా విభేదాలు కలిగి ఉన్నాయి. 12 వ మరియు 13 వ శతాబ్దాలలో కూడా బాల్టిక్ సముద్రం కాథలిక్ రాజ్యాలకు చెందిన అనేక క్రూసేడులు ఫిన్నిష్ తెగలకు వ్యతిరేకంగా సంఘర్షణలు జరిగాయి. చారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం డేన్స్ 1191 లో మరియు 1202 లో [33] మరియు స్వీడన్స్ 1249 లో టవాస్టియన్లకు వ్యతిరేకంగా మరియు 1293 లో ఫిలడెల్‌కు కరేలియన్ల పై దండయాత్ర జరిగింది. ఇది ఫిన్ల్యాండ్‌కు రెండవ క్రూసేడ్ అని పిలవబడుతుంది. 1155 లో జరిగిందని భావిస్తున్న మొట్టమొదటి క్రూసేడ్ అని పిలువబడే దాడి బహుశా చాలా అవాస్తవ సంఘటన అని భావిస్తున్నారు. అలాగే 13 వ శతాబ్దంలో ఫినిష్ పాజియన్లను జర్మన్లు ​​హింసాత్మకంగా మార్చుకున్నారు.[34] 1241 లో ఒక పాపల్ లేఖ ఆధారంగా ఆ సమయంలో నార్వే రాజు "దగ్గరలోని పాగంస్‌కు " కు వ్యతిరేకంగా పోరాడుతున్నాడు. [35]

స్వీడిష్ శకం[మార్చు]

The Swedish Empire following the Treaty of Roskilde of 1658.
Dark green: Sweden proper, as represented in the Riksdag of the Estates. Other greens: Swedish dominions and possessions.
Now lying within Helsinki, Suomenlinna is a UNESCO World Heritage Site consisting of an inhabited 18th century sea fortress built on six islands. It is one of Finland's most popular tourist attractions.

మధ్య యుగాలలో క్రూసేడ్ల ఫలితంగా ఫిన్నిష్ తీరప్రాంతాలలో క్రిస్టియన్ స్వీడిష్ జనాభా వలసలు సంభవించాయి. [36] ఫిన్లాండ్ క్రమంగా స్వీడన్ రాజ్యంలో భాగమైంది.


17 వ శతాబ్దంలో స్వీడిష్ ప్రభువులకు ప్రబోధం, పరిపాలన మరియు విద్య బోధనకు ప్రధానన భాష అయ్యింది; ఫిన్నిష్ ప్రధానంగా ఫిన్నిష్ భాష మాట్లాడే ప్రాంతాల్లో రైతాంగం మతాధికారి మరియు స్థానిక కోర్టులకు భాషగా ఉపయోగించబడింది.ప్రొటెస్టెంట్ సంస్కరణల సమయంలో ఫిన్‌లు క్రమంగా లూథరనిజంకు మారారు. [37]16 వ శతాబ్దంలో మైకేల్ అగ్రికోలా ఫిన్నిష్ వ్రాసిన మొదటి రచనలను ప్రచురించింది. 1640 లో ఫిన్లాండ్లోని " రాయల్ అకాడెమి ఆఫ్ టర్కు " స్థాపించబడింది. 1696-1697లో ఫిన్లాండ్ తీవ్ర కరువును ఎదుర్కొంది. ఈ సమయంలో ఫిన్నిష్ జనాభాలో మూడింట ఒక వంతు మంది మరణించారు.[38] కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత వినాశకరమైన ప్లేగు కారణంగా మరణించారు. 18 వ శతాబ్దంలో స్వీడన్ మరియు రష్యా మధ్య యుద్ధాలు రెండుసార్లు ఫిన్లాండ్‌ను రష్యన్ దళాలు ఆక్రమించాయి. కొన్నిసార్లు గ్రేటర్ రాత్ (1714-1721) మరియు లెసెర్ రాత్ (1742-1743) అని వీటిని ఫిన్లాండ్ వాసులు అభివర్ణించారు.[38] గ్రేటర్ రాత్ సమయంలో ఇళ్ళు మరియు పొలాలు నాశనమవడం మరియు హెల్సింకి కాల్చడం వలన దాదాపు మొత్తం యువకులను కోల్పోయారని అంచనా.[39] ఈ సమయంలో బొత్నియా గల్ఫ్ నుండి రష్యన్ సరిహద్దు వరకు మొత్తం ప్రాంతాన్ని ఫిన్లాండ్ అని పేర్కొన్నారు.


ఇరవై ఐదు సంవత్సరాలలో రెండు రష్యా-స్వీడిష్ యుద్ధాలు స్వీడన్ మరియు రష్యా మధ్య ప్రమాదకర స్థితిలో ఉన్న ఫిన్నిష్ వ్యక్తులకు గుర్తుగా పనిచేశాయి. స్వీడన్తో ఫిన్నిష్ సంబంధాలు చాలా ఖరీదైనవిగా మారాయి మరియు మూడవ గుస్టావ్ యుద్ధం (1788-1790) తరువాత స్వీడన్‌తో విచ్ఛిన్నం చేయటానికి ఫిన్నిష్ ఎలైట్ కోరిక అధికం అయ్యింది. [40] పద్దెనిమిదవ శతాబ్దం చివరిలో ఫిన్నిష్ ప్రభువు రాజకీయంగా చురుకుగా

18వ శతాబ్ధంలో స్వీడన్ మరియు రష్యా ఫిన్‌లాండును యుద్ధభూమిగా ఉపయోగించడంతో ఫిన్నిష్ ప్రముఖులు దేశం ఉత్తమ ఆసక్తులలో స్వయంప్రతిపత్తిని కోరిక ఉంటుందని తెలియజేసారు. 1788-1790లో రష్యా-స్వీడిష్ యుద్ధానికి ముందు ఫిన్లను 1772 లో మూడవ గుస్టావ్ కల్ GM స్ప్రింత్పోర్టెన్ మద్ధతుతో తిరుగుబాటులో స్ప్రేంపోర్టెన్ రాజుతోసహా ఓటమి పాలై 1777 లో కమిషన్‌కు రాజీనామా చేశాడు. తరువాతి దశాబ్దంలో రష్యా మద్దతుతో ఫిన్లాండ్‌కు స్వయంప్రతిపత్తి కొరకు ప్రయత్నించి తరువాత క్యాథరిన్‌కు సలహాదారుగా మారింది.[40] అడాల్ఫ్ ఇవార్ అర్విడ్సన్ (1791-1858) అనే భావనలో "మేము స్వీడన్స్ కాదు మేము రష్యన్లు కావాలని కోరుకోము, మనము ఫిన్స్ అవుతాము" అన్న బలమైన భావనతో ఫిన్నిష్ జాతీయ గుర్తింపు స్థాపించబడింది.స్వీడన్‌తో సంబంధాలున్న ఫిన్లాండ్ శ్రేష్టమైన మరియు ఉన్నత వర్గానికి చెందిన ప్రయత్నాలు ఉన్నప్పటికీ ఇరవయ్యో శతాబ్దం ప్రారంభం వరకు ఫిన్లాండ్లో నిజమైన స్వతంత్ర ఉద్యమం లేదు. వాస్తవానికి ఈ సమయంలో ఫిన్నిష్ రైతులు వారి చర్యలచే ఆగ్రహించారు. కుట్రదారులకు వ్యతిరేకంగా గుస్తావ్ చర్యలకు ప్రత్యేకంగా మద్దతు ఇచ్చారు. (టర్కు హైకోర్టు స్ప్రింగ్‌ట్పోర్టెన్‌ ఒక దేశద్రోహిగా 1793 లో ఖండించింది).[40]

రష్యన్ సాంరాజ్యశకం[మార్చు]

1809 మార్చి 29 న ఫిన్నిష్ యుద్ధంలో మొదటి అలెగ్జాండర్ (రష్యా ) సైన్యాలు స్వాధీనం చేసుకోగా ఫిన్లాండ్ 1917 చివరి వరకు రష్యన్ సామ్రాజ్యంలో స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన " గ్రాండ్ డచీగా " మారింది. 1811 లో మొదటి అలెగ్జాండర్ " రష్యన్ వోబోర్గ్ ప్రావిన్స్ " గ్రాండ్ ఫిన్లాండ్ డచీలో విలీనం చేసింది.రష్యన్ యుగంలో ఫిన్నిష్ భాష గుర్తింపు పొందడం ప్రారంభించింది. 1860 ల నుండి ఫెన్నోమన్ ఉద్యమం అని పిలువబడే బలమైన ఫిన్నిష్ జాతీయ ఉద్యమం అభివృద్ధి చెందింది. 1835 లో ఫిన్లాండ్ జాతీయ ఇతిహాసం - కలేవాలా మరియు 1892 లో స్వీడిష్ భాషతో పోలిష్ భాష సమానమైన చట్టపరమైన హోదాను సాధించడం అనేవి ప్రచురించబడ్డాయి.

పెక్కా హలోనేన్ చే కరేలియా (1900) లో పయనీర్స్ [41]

1866-1868 నాటి ఫిన్నిష్ కరువు కారణంగా జనాభాలో 15% మంది మరణించారు. ఇది యూరోపియన్ చరిత్రలో అతి ఘోరమైన కరువులలో ఒకటిగా నిలిచింది. కరపత్రం రష్యన్ సామ్రాజ్యాన్ని ఆర్ధిక నియంత్రణలను తగ్గించడానికి దారితీసింది.ఫలితంగా తరువాత దశాబ్దాల్లో పెట్టుబడి అధికరించింది పెరిగింది. ఆర్ధిక మరియు రాజకీయ అభివృద్ధి వేగవంతమైంది.[42] తలసరి జి.డి.పి.సంయుక్త రాష్ట్రాలలో ఇప్పటికీ సగం మరియు బ్రిటన్లో మూడో వంతులో ఉంది.[42]

1906 లో గ్రాండ్ డచీ ఆఫ్ ఫిన్లాండ్ సార్వత్రిక ఓటు హక్కును స్వీకరించింది. అయినప్పటికీ రష్యన్ ప్రభుత్వం ఫిన్నిష్ స్వయంప్రతిపత్తిని పరిమితం చేయటానికి ప్రయత్నించినప్పుడు గ్రాండ్ డచీ మరియు రష్యన్ సామ్రాజ్యం మధ్య సంబంధంలో చీలిక సంభవించింది. ఉదాహరణకు సార్వజనిక ఓటు హక్కు వాస్తవంగా అర్ధరహితం ఎందుకంటే ఫిన్లాండ్ పార్లమెంట్ ఆమోదించిన చట్టాలు ఏవిధంగా ఆమోదం పొందలేదు. రాడికల్ లిబరల్స్ [43] మరియు సామ్యవాదులలో స్వాతంత్ర్యం కోసం కోరిక మొదలైంది.

అంతర్యుద్ధం మరియు స్వాతంత్రం[మార్చు]

1917 ఫిబ్రవరి విప్లవం తరువాత రష్యన్ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఫిన్లాండ్ స్థానం ప్రధానంగా సోషల్ డెమొక్రాట్స్ చేత ప్రశ్నించబడింది. రష్యా అధిపతి రాజ్య పాలకుడు కాబట్టి ఫిన్లాండ్ చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ విప్లవం తరువాత ఫిన్లాండ్ ఆధిపత్యం గురించిన వివరణ స్పష్టంగా లేదు. సాంఘిక ప్రజాస్వామ్యవాదులు నియంత్రణలో ఉన్న పార్లమెంటు పార్లమెంటుకు అత్యధిక అధికారం ఇవ్వడానికి పిలవబడే విద్యుత్ చట్టం ఆమోదించింది. ఇది పార్లమెంటును రద్దు చేయాలని నిర్ణయించిన రష్యన్ తాత్కాలిక ప్రభుత్వం తిరస్కరించింది.[44]

కొత్త ఎన్నికలు జరిగాయి దీనిలో మితవాద పక్షాలు మెజారిటీని గెలుచుకున్నాయి. కొంతమంది సాంఘిక ప్రజాస్వామ్యవాదులు ఫలితాన్ని ఆమోదించడానికి నిరాకరించారు. పార్లమెంటు రద్దు (మరియు ఆ తరువాతి ఎన్నికలు) చేయబడిందని వాదించారు. దాదాపు సమానంగా శక్తివంతమైన రెండు రాజకీయ పార్టీలు మితవాద పార్టీలు మరియు సాంఘిక ప్రజాస్వామ్య పార్టీ రెండూ తీవ్రంగా వ్యతిరేకించబడ్డాయి.

1918 లో లాన్కిపోహో, లాంగెల్మాకీలో రెడ్ సైనికులు అమలు చేసిన వైట్ ఫైరింగ్ దళం.

రష్యాలోని అక్టోబర్ విప్లవం తిరిగి భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితిని మార్చింది. అకస్మాత్తుగా, ఫిన్లాండ్లోని రైట్-వింగ్ పార్టీలు రష్యా ప్రభుత్వంలో అధికార బదిలీని అడ్డుకునేందుకు తమ నిర్ణయాన్ని పునఃపరిశీలించాయి. కొన్ని నెలలు ముందు పవర్ లా అధికారంను గుర్తించే బదులు 1917 డిసెంబర్ 6 న కుడి-వింగ్ ప్రభుత్వం స్వాతంత్రాన్ని ప్రకటించింది.

1918 జనవరి 27 న యుద్ధం అధికారిక ప్రారంభ షాట్లు రెండు ఏకకాల సంఘటనలలో తొలగించబడ్డాయి. పోహన్మామాలో రష్యన్ ప్రభుత్వం బలగాలను వెనుకకు మళ్ళించడం ప్రారంభించింది. సోషల్ డెమోక్రాటిక్ పార్టీ తిరుగుబాటును నిర్వహించింది.[ఆధారం యివ్వలేదు] తరువాత దక్షిణ ఫిన్లాండ్ మరియు హెల్సింకిలను నియంత్రించబడ్డాయి. కానీ తెల్ల ప్రభుత్వం వాసా నుండి ప్రవాసం కొనసాగింది. ఇది క్లుప్తంగా కానీ తీవ్రమైన పౌర యుద్ధంను ప్రేరేపించింది. ఇంపీరియల్ జర్మనీ మద్దతు పొందిన తెల్లవారు రెడ్స్ మీద విజయం సాధించారు.[45] యుద్ధం తరువాత వేలాదిపంది రెడ్స్ మరియు అనుమానిత సానుభూతిపరులు శిబిరాల్లో అంతర్గతంగా ఉన్నారని భావించారు. ఇక్కడ వేలాది మంది మరణించారు లేదా పోషకాహారలోపం మరియు వ్యాధి కారణంగా మరణించారు. రెడ్స్ మరియు శ్వేతజాతీయుల మధ్య లోతైన సామాజిక మరియు రాజకీయ శత్రుత్వం చోటుచేసుకుంది. యుద్ధం వింటర్ వార్ దాటి కొనసాగింది. సోవియట్ రష్యాలో పౌర యుద్ధం మరియు కార్యకర్త దండయాత్రలు తూర్పు సంబంధాలను దెబ్బతీశాయి.

క్లుప్తమైన రాజరిక ప్రయోగం తరువాత ఫిన్లాండ్ ఒక అధ్యక్ష రిపబ్లిక్‌గా అవతరించింది. 1919 లో కారోలో జుహో స్టాహల్బర్గ్ మొట్టమొదటి అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు. 1920 లో టార్టు ఒప్పందం ప్రకారం ఫిన్నిష్-రష్యన్ సరిహద్దు నిర్ణయించబడింది. చారిత్రాత్మకంగా సరిహద్దును అనుసరిస్తూ, పెచెన్గా మరియు ఫిన్లాండ్‌కు దాని బారెంట్స్ సీ హార్బర్ ఉన్నాయి. ఫిన్నిష్ ప్రజాస్వామ్యం ఏ సోవియట్ తిరుగుబాటు ప్రయత్నాలను చూడలేదు.కమ్యునిస్ట్ వ్యతిరేక లాపువా ఉద్యమం నుండి బయటపడింది. ఫిన్లాండ్ మరియు సోవియట్ యూనియన్ల మధ్య ఉద్రిక్త సంబంధాలు చాలా కాలంగా కొనసాగాయి. ప్రజాస్వామ్య ఫిన్లాండ్‌తో జర్మనీ సంబంధాలు నాజీల అధికారంలోకి వచ్చిన తరువాత కూడా చల్లబరిచాయి.[ఆధారం కోరబడింది] సైనిక అధికారులు ఫ్రాంస్‌లో శిక్షణ పొందారు. పశ్చిమ ఐరోపా మరియు స్వీడన్ సంబంధాలు బలోపేతం చేయబడ్డాయి.

1917 లో జనాభా 3 మిలియన్లు. పౌర యుద్ధం తర్వాత క్రెడిట్ ఆధారిత భూసంస్కరణ అమలులోకి వచ్చింది. రాజధాని-సొంతమైన జనాభా నిష్పత్తి పెరుగుతుంది. [42] 70% మంది కార్మికులు వ్యవసాయంలో మరియు 10% పరిశ్రమలో నియమితులైయ్యారు.[46] అతిపెద్ద ఎగుమతి మార్కెట్లలో యునైటెడ్ కింగ్డం మరియు జర్మనీ ఉన్నాయి.

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం[మార్చు]

Areas ceded by Finland to the Soviet Union after the Winter War from 1939 to 1940 and the Continuation War from 1941 to 1944. The Porkkala land lease was returned to Finland in 1956. Finland covered an area of approximately 385,000 km2 (149,000 sq mi) before the handover.

సోవియట్ యూనియన్ ఫిన్లాండ్‌ మీద దాడి చేసిన తరువాత రెండో ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో ఫిన్లాండ్ సోవియెట్ యూనియన్‌తో రెండు సార్లు పోరాడారు: 1939-1940 శీతాకాలపు యుద్ధం లో మరియు ఆపరేషన్ బర్బరోస్సా తరువాత 1941-1944 కొనసాగింపు యుద్ధంలో. జర్మనీ సోవియట్ యూనియన్ మీద దాడి చేసిన తరువాత ఫిన్లాండ్ జర్మనీతో కలిసిపోయింది. 872 రోజులు జర్మన్ సైన్యం పరోక్షంగా ఫిన్నిష్ దళాల సహాయంతో యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్. రెండవ పెద్ద నగరమైన లెనిన్గ్రాడ్‌ను ముట్టడి చేసింది. [47] సోవియట్ యూనియన్తో జూన్ / జూలై 1944 లో ఒక పెద్ద సోవియట్ దాడిని ఎదుర్కున్న తరువాత ఫిన్లాండ్ ఒక యుద్ధ విరమణ స్థాయికి చేరుకుంది. దీని తరువాత 1947-1945 లప్లాండ్ యుద్ధం, ఫిన్లాండ్ ఉత్తర ఫిన్లాండ్‌లో తిరోగమన జర్మన్ దళాలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడారు.

1947 మరియు 1948 లో సోవియట్ యూనియన్‌తో సంతకం చేసిన ఒప్పందాలను ఫిన్నిష్ విధులను, పరిమితులు మరియు నష్టపరిహారాలు మరియు అలాగే 1940 మాస్కో శాంతి ఒప్పందంతో పాటుగా ఫిన్నిష్ ప్రాదేశిక రాయితీలు ఉన్నాయి. రెండు యుద్ధాల ఫలితంగా ఫిన్లాండ్ ఫిన్నిష్ కరేలియా, సల్లా, మరియు పెంపుడుసామో, ఇది దాని భూభాగంలో 10% మరియు దాని పారిశ్రామిక సామర్థ్యానికి 20%, విబోర్గ్ (విఐపురి) మరియు మంచు లేని లీనాకమరి (లీనాహమారి) ఓడరేవులు వంటివి ఉన్నాయి. దాదాపు మొత్తం జనాభా 4,00,000 మంది ప్రజలు ఈ ప్రాంతాలనుండి పారిపోయారు. ఫిన్లాండ్ ఎప్పుడూ సోవియట్ దళాలచే ఆక్రమించబడలేదు మరియు దాని స్వాతంత్రాన్ని నిలుపుకుంది. కాని 93,000 మంది సైనికులు నష్టపోయినారు.

సోవియట్ కోరికలకు స్పష్టంగా తిరస్కరించిన నేపథ్యంలో ఫిన్లాండ్ మార్షల్ సహాయాన్ని తిరస్కరించింది. అయితే, యునైటెడ్ స్టేట్స్ రహస్య అభివృద్ధి సహాయాన్ని అందించింది మరియు ఫిన్లాండ్ స్వాతంత్రాన్ని కాపాడుకోవాలనే ఆశతో (కమ్యూనిస్ట్ కాని సోషల్ డెమోక్రటిక్ పార్టీకి సహాయపడింది).[48] యునైటెడ్ కింగ్డమ్ వంటి పాశ్చాత్య శక్తులతో వాణిజ్యాన్ని స్థాపించి, సోవియట్ యూనియన్‌కు నష్టపరిహారాన్ని చెల్లించడం ప్రధానంగా ఫిన్లాండ్ ఆర్థిక వ్యవస్థను వ్యవసాయ నుండి పారిశ్రామిక రంగం వైపుకు మార్చింది. ఉదాహరణకు వాల్మేట్ కార్పొరేషన్ యుద్ధ నష్టపరిహారాల కోసం పదార్థాలను సృష్టించేందుకు స్థాపించబడింది. నష్టపరిహారం చెల్లించిన తరువాత ఫిన్లాండ్-ఇది ఒక పారిశ్రామిక దేశానికి (ఇనుము మరియు చమురు వంటివి) అవసరమైన వనరులు బలహీనంగా కలిగివుండటం-ఇది వాణిజ్యం సోవియట్ యూనియన్ మద్య ద్వైపాక్షిక వర్తకం కొనసాగించింది.

ఫిన్లాండ్ యొక్క ఎనిమిదవ అధ్యక్షుడైన ఉర్హో కెక్కొన్నెన్ (1956-1982)


1950 లో 46% ఫిన్నిష్ కార్మికులు వ్యవసాయంలో పనిచేశారు మరియు మూడో వంతు ప్రజలు పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసించారు. [49] తయారీ, సేవలు మరియు వాణిజ్యంలో కొత్త ఉద్యోగాలు త్వరగా పట్టణాలకు ప్రజలను ఆకర్షించాయి. 1947 లో 3.5 శిశుజననాలు శిఖరం నుండి 1973 లో 1.5 వరకు సగటు జననాల సంఖ్య తగ్గింది. [49] శిశువు-బూమర్ల శ్రామిక శక్తిలోకి ప్రవేశించినప్పుడు ఆర్ధిక వ్యవస్థను తగినంతగా ఉత్పత్తి చేయలేదు. లక్షలాది మంది పారిశ్రామిక అభివృద్ధి చెందిన స్వీడన్‌కు వలసవెళ్లారు. వలసలు 1969 మరియు 1970 లో పెరిగాయి.[49] 1952 వేసవి ఒలింపిక్స్ అంతర్జాతీయ సందర్శకులను తీసుకువచ్చింది. ప్రపంచ బ్యాంకు, ఇంటర్నేషనల్ మానిటరి ఫండ్ మరియు టారిఫ్స్ అండ్ ట్రేడ్పై జనరల్ అగ్రిమెంట్లలో ఫిన్లాండ్ వాణిజ్య సరళీకరణలో పాల్గొంది.


అధికారికంగా తటస్థంగా ఉన్నట్లు పేర్కొంటూ ఫిన్లాండ్ పశ్చిమ దేశాలు మరియు సోవియట్ యూనియన్ " గ్రే జోన్ " మద్య ఉంది. వై.వై.ఎ. ఒప్పందం (ఫ్రెండ్షిప్, సహకార మరియు పరస్పర సహాయం ఫిన్నో-సోవియెట్ ఒప్పందం) సోవియట్ యూనియన్ ఫిన్నిష్ స్వదేశీ రాజకీయాల్లో వెసులుబాటు ఇచ్చింది. ప్రత్యర్థులపై చర్య కొనసాగించడానికి అధ్యక్షుడు ఉర్హో కెక్కొన్నెన్ విస్తృతంగా దురుపయోగం చేసాడు. అతను 1956 నుండి సోవియట్ సంబంధాలపై సమర్థవంతమైన గుత్తాధిపత్యాన్ని కొనసాగించాడు. ఇది అతని నిరంతర ప్రజాదరణకు కీలకమైనది. రాజకీయాల్లో సోవియట్ వ్యతిరేకమని వ్యాఖ్యానించే ఏ విధానాలు మరియు ప్రకటనలు లేకుండా ఉండాలనే ధోరణి ఉంది. ఈ దృగ్విషయం వెస్ట్ జర్మన్ ప్రెస్చే "ఫిన్నైజేషన్" అనే పేరు పెట్టబడింది.

సోవియట్ యూనియన్‌తో దగ్గరి సంబంధాలు ఉన్నప్పటికీ ఫిన్లాండ్ మార్కెట్ ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థను నిర్వహించింది. సోవియట్లతో వర్తక అధికారాల నుండి వివిధ పరిశ్రమలు ప్రయోజనం పొందాయి. ఫిన్లాండ్ వ్యాపార ప్రయోజనాల మధ్య సోవియట్-అనుకూల విధానాలకు మద్దతును వివరిస్తుంది. యుద్ధానంతర యుగంలో ఆర్థిక వృద్ధి వేగవంతమైంది. 1975 నాటికి ఫిన్లాండ్ జి.డి.పి. తలసరి ఆదాయం 15 వ స్థానంలో ఉంది. 1970 ల మరియు 80 లలో ఫిన్లాండ్ ప్రపంచంలో అత్యంత విస్తృతమైన సంక్షేమ దేశాలలో ఒకదానిని నిర్మించింది. ఫిన్లాండ్ పూర్తిస్థాయిలో చేరనప్పటికీ, ఇ.ఇ.సి. (యూరోపియన్ యూనియన్ పూర్వీకుడు) 1977 నుండి ప్రారంభమైన ఇ.ఇ.సి. వైపుగా కస్టమ్స్ విధులు రద్దు చేసిన ఒక ఒప్పందంతో ఫిన్లాండ్ సంప్రదించింది. 1981 లో అధ్యక్షుడు ఉర్హో కేకొన్నెన్ వైఫల్యం ఆరోగ్యం అతడికి 25 సంవత్సరాల పాటు పదవీ బాధ్యత తర్వాత బలవంతంగా పదవీ విరమణకు చేయవలసిన అగత్యం ఏర్పడింది.

సోవియట్ యూనియన్ కూలిపోవటానికి ఫిన్లాండ్ జాగ్రత్తగా స్పందించింది, కానీ పశ్చిమదేశలతో వేగంగా ఏకీకరణను ప్రారంభించింది. 21 సెప్టెంబరు 1990 సెప్టెంబర్ 21 న తొమ్మిది రోజుల ముందు జర్మనీ పునరేకీకరణ నిర్ణయం తరువాత ఫిన్లాండ్ ఏకపక్షంగా ప్యారిస్ శాంతి ఒప్పందం ప్రకటించింది.[50]

ఫిన్లాండ్ 1995 లో యూరోపియన్ యూనియన్లో చేరింది మరియు 2007 లో లిస్బన్ ఒప్పందం మీద సంతకం చేసింది.


బ్యాంకింగ్ సంక్షోభం అతి పెద్ద ఒంటరి వాణిజ్య భాగస్వామి (సోవియట్ యూనియన్) కుప్పకూలడం మరియు ప్రపంచ ఆర్ధిక తిరోగమనం ఫిన్లాండ్లో 1990 లలో తీవ్ర మాంద్యంకు కారణమయ్యాయి. 1993 లో మాంద్యం పతనమయ్యింది. ఫిన్లాండ్ పదేళ్లకు పైగా స్థిరమైన ఆర్ధిక వృద్ధిని సాధించింది. [Citation needed] ఇతర నార్డిక్ దేశాల మాదిరిగానే, ఫిన్లాండ్ 1980 ల చివరలో తన ఆర్థిక వ్యవస్థను వికేంద్రీకరించింది. ఆర్థిక మరియు ఉత్పత్తి మార్కెట్ నియంత్రణ వదులుకోబడింది. కొన్ని ప్రభుత్వ సంస్థలు ప్రైవేటీకరణ చేయబడ్డాయి మరియు కొన్ని స్వల్పకాలిక పన్ను కోతలు ఉన్నాయి.[ఆధారం కోరబడింది] 1995 లో ఫిన్లాండ్ యూరోపియన్ యూనియన్లో చేరింది. 1999 లో యూరో జోన్. 1990 ల చివర్లో ఆర్థిక వృద్ధి చాలామంది మొబైల్ ఫోన్ హెల్సింకి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ మార్కెట్ కాపిటలైసేషన్లో 80% ను ప్రాతినిధ్యం వహించే ప్రత్యేకమైన నోకియా స్థాపించబడింది.

ముఖ్య పట్టణములు :[మార్చు]

  • హెల్సిన్కి
  • ఎస్పో
  • తుర్కు
  • ఔలు
  • తాంపెరె

జెండా[మార్చు]

Flag of Finland.svg

"http://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A8%E0%B1%86%E0%B0%A6%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B0%BE%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B1%8D" నుండి వెలికితీశారు వర్గం:


చిత్రమాల[మార్చు]

మూలాలు[మార్చు]

  1. ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; Parliamentary అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  2. "Finland's preliminary population figure 5,509,717 at the end of August". Tilastokeskus.fi. Statistics Finland. Retrieved 24 October 2017. 
  3. "Finland's population was 5,503,297 at the turn of the year". Tilastokeskus.fi. Statistics Finland. Retrieved 17 August 2017. 
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 "Report for Selected Countries and Subjects". IMF. 
  5. "Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)". Eurostat Data Explorer. Retrieved 5 January 2014. 
  6. "2015 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2015. Retrieved 14 December 2015. 
  7. Finland at inogolo.com
  8. "Republic of Finland", or "Suomen tasavalta" in Finnish, "Republiken Finland" in Swedish, and "మూస:Lang-se" in Sami, is the long protocol name, which is however not defined by law. Legislation recognises only the short name.
  9. "Finland in Figures: Population" (in Finnish). Population Register Centre. 27 March 2014. Retrieved 1 April 2014. 
  10. "Kotisivu - Kuntaliiton Kunnat.net" (in Finnish). Suomen Kuntaliitto. Retrieved 6 May 2015. 
  11. Georg Haggren, Petri Halinen, Mika Lavento, Sami Raninen and Anna Wessman (2015). Muinaisuutemme jäljet. Helsinki: Gaudeamus. p. 23. ISBN 978-952-495-363-4. 
  12. 12.0 12.1 Herkules.oulu.fi. People, material, culture and environment in the north. Proceedings of the 22nd Nordic Archaeological Conference, University of Oulu, 18–23 August 2004 Edited by Vesa-Pekka Herva Gummerus Kirjapaino
  13. 13.0 13.1 Dr. Pirjo Uino of the National Board of Antiquities, ThisisFinland—"Prehistory: The ice recedes—man arrives". Retrieved 24 June 2008.
  14. 14.0 14.1 History of Finland and the Finnish People from stone age to WWII. Retrieved 24 June 2008.
  15. 15.0 15.1 Professor Frank Horn of the Northern Institute for Environmental and Minority Law University of Lappland writing for Virtual Finland on National Minorities of Finland. Retrieved 24 June 2008.
  16. Georg Haggren, Petri Halinen, Mika Lavento, Sami Raninen ja Anna Wessman (2015). Muinaisuutemme jäljet. Helsinki: Gaudeamus. p. 339. ISBN 9789524953634. 
  17. Parliament of Finland. "History of the Finnish Parliament". eduskunta.fi. 
  18. Finland was the first nation in the world to give all (adult) citizens full suffrage, in other words the right to vote and to run for office, in 1906. New Zealand was the first country in the world to grant all (adult) citizens the right to vote, in 1893. But women did not get the right to run for the New Zealand legislature, until 1919.
  19. 19.0 19.1 Relations with Finland. NATO (13 January 2016)
  20. "Finland". International Monetary Fund. Retrieved 17 April 2013. 
  21. GDP growth (annual %) | Data | Graph. Data.worldbank.org. Retrieved on 18 May 2016.
  22. "Finland: World Audit Democracy Profile". WorldAudit.org. Archived from the original on 30 October 2013. 
  23. "Tertiary education graduation rates—Education: Key Tables from OECD". OECD iLibrary. 14 June 2010. doi:10.1787/20755120-table1. Retrieved 6 March 2011. 
  24. "Her er verdens mest konkurransedyktige land—Makro og politikk". E24.no. 9 September 2010. Archived from the original on 14 October 2010. Retrieved 6 March 2011. 
  25. "The 2009 Legatum Prosperity Index". Prosperity.com. Archived from the original on 29 October 2009. Retrieved 4 February 2010. 
  26. "Human Capital Report 2015". World Economic Forum. Retrieved 15 May 2015. 
  27. "Fragile States Index 2016". Fundforpeace.org. Archived from the original on 4 February 2017. Retrieved 27 November 2016. 
  28. Gender Gap Report (PDF). WEF. 
  29. "International Religious Freedom Report 2004". U.S. Department of State. 15 September 2004. Retrieved 22 January 2007.
  30. "National Archives Service, Finland (in English)". Retrieved 22 January 2007. 
  31. SUOMI(TTAVIA ETYMOLOGIOITA). kotikielenseura.fi
  32. Salo, Unto (2004). Suomen museo 2003: "The Origins of Finland and Häme". Helsinki: Suomen muinaismuistoyhdistys. p. 55. ISBN 951-9057-55-2. 
  33. Georg Haggren, Petri Halinen, Mika Lavento, Sami Raninen ja Anna Wessman (2015). Muinaisuutemme jäljet. Helsinki: Gaudeamus. p. 380. 
  34. Tarkiainen, Kari (2010). Ruotsin itämaa. Helsinki: Svenska litteratursällskapet i Finland. p. 88. 
  35. Compiled by Martti Linna (1989). Suomen varhaiskeskiajan lähteitä. Historian aitta. p. 69. 
  36. Tarkiainen, Kari (2010). Ruotsin itämaa. Helsinki: Svenska litteratursällskapet i Finland. pp. 104–147. 
  37. Finland. "History of Finland. Finland chronology". Europe-cities.com. Archived from the original on 27 April 2011. Retrieved 26 August 2010. 
  38. 38.0 38.1 "Finland and the Swedish Empire". Federal Research Division, Library of Congress.
  39. Nordstrom, Byron J. (2000). Scandinavia Since 1500. Minneapolis, US: University of Minnesota Press. p. 142. ISBN 0-8166-2098-9. 
  40. 40.0 40.1 40.2 Nordstrom, Byron J. (2000). Scandinavia Since 1500. Minneapolis, US: University of Minnesota Press. p. 143. ISBN 0-8166-2098-9. 
  41. "Pioneers in Karelia – Pekka Halonen – Google Arts & Culture". 
  42. 42.0 42.1 42.2 "Growth and Equity in Finland" (PDF). World Bank. 
  43. Mickelsson, Rauli (2007). Suomen puolueet—Historia, muutos ja nykypäivä. Vastapaino.
  44. The Finnish Civil War, Federal Research Division of the Library of Congress. Countrystudies.us. Retrieved on 18 May 2016.
  45. "A Country Study: Finland—The Finnish Civil War". Federal Research Division, Library of Congress. Retrieved 11 December 2008. 
  46. Finland 1917–2007 (20 February 2007). "From slash-and-burn fields to post-industrial society—90 years of change in industrial structure". Stat.fi. Retrieved 26 August 2010. 
  47. Michael Jones (2013). "Leningrad: State of Siege". Basic Books. p. 38. ISBN 0786721774
  48. Hidden help from across the Atlantic Archived 29 January 2007 at the Wayback Machine., Helsingin Sanomat
  49. 49.0 49.1 49.2 Finland 1917–2007 (5 December 2007). "Population development in independent Finland—greying Baby Boomers". Stat.fi. Retrieved 26 August 2010. 
  50. Suurlähettiläs Jaakko Blomberg: Kylmän sodan päättyminen, Suomi ja Viro – Ulkoasiainministeriö: Ajankohtaista. Formin.finland.fi. Retrieved on 18 May 2016.