ఐస్‌లాండ్

వికీపీడియా నుండి
(ఐస్లాండ్ నుండి దారిమార్పు చెందింది)
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Lýðveldið Ísland
రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఐస్‌లాండ్
Flag of ఐస్‌లాండ్ ఐస్‌లాండ్ యొక్క చిహ్నం
నినాదం
లేదు
జాతీయగీతం
Lofsöngur
ఐస్‌లాండ్ యొక్క స్థానం
Location of Iceland (orange) in Europe (white)
రాజధాని
(మరియు అతిపెద్ద నగరం)
రేకవిక్
64°08′N, 21°56′W
అధికార భాషలు Icelandic (de facto)
జాతులు  93% Icelandic,
7.0% (see demographics)
ప్రజానామము Icelander, Icelandic
ప్రభుత్వం Parliamentary republic
 -  President Ólafur Ragnar Grímsson
 -  Prime Minister Jóhanna Sigurðardóttir
 -  Althing President Guðbjartur Hannesson
Independence from Denmark 
 -  Home rule 1 February 1904 
 -  Sovereignty 1 డిసెంబరు 1918 
 -  గణతంత్రం 17 జూన్ 1944 
 -  జలాలు (%) 2.7
జనాభా
 -  1 December 2008 అంచనా 319,7561 (172nd)
 -  December 1980 జన గణన 229,187 
జీడీపీ (PPP) 2007 అంచనా
 -  మొత్తం $12.274 billion[1] (132nd)
 -  తలసరి $39,167[1] (5th)
జీడీపీ (nominal) 2007 అంచనా
 -  మొత్తం $20.228 billion[1] (93rd)
 -  తలసరి $64,547[1] (4th)
Gini? (2005) 25.0 2 (low) (4th)
మా.సూ (హెచ్.డి.ఐ) (2006) Increase 0.968 (high) (1st)
కరెన్సీ Icelandic króna (ISK)
కాలాంశం GMT (UTC+0)
ఇంటర్నెట్ డొమైన్ కోడ్ .is
కాలింగ్ కోడ్ +354
1 "Statistics Iceland:Key figures". www.statice.is. 1 October 2002. 
2 Lua error in మాడ్యూల్:Citation/CS1 at line 3565: bad argument #1 to 'pairs' (table expected, got nil).

ఐస్‌లాండ్ (ఆంగ్లం : The Republic of Iceland) [2] అధికారిక నామం ది రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఐస్‌లాండ్, ఉత్తర అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం లో గల ఒక ద్వీప దేశం.దేశం ఆగ్నేయప్రాంతంలో మూడింట రెండు వంతుల ప్రజలు నివసిస్తున్నారు.యూరప్‌లో జనసాధ్రత తక్కువగా ఉన్న దేశంగా గుర్తించబడుతుంది.[3] భౌగోళికంగా ఐస్‌లాండ్ అగ్నిపర్వతాలు చురుకుగా ఉన్నాయి.లోతట్టు మైదానప్రాంతంలో ఇసుక భూములు మరియు లావా ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.ఈ దేశం యూరప్‌ ఖండంలోని ఉత్తర అట్లాంటిక్‌ మహా సముద్రంలో 1,03,000 చదరపు కిలోమీటర్లు విస్తరించిన ఒక చిన్న ద్వీపం. ఇప్పుడు (2009) దీని జనాభా 3,20,000 మంది. దీని దేశ రాజధాని రిక్‌జావిక్‌. ఈ నగర సామీపంలో దేశంలోని మూడింట రెండు వంతుల ప్రజలు నివసిస్తున్నారు.ఇక్కడ భూకంపాలు, అగ్నిపర్వత పేలుళ్లు సర్వసాధారణం. ప్రపంచంలో జరిగిన అగ్నిపర్వతాల పేలుళ్ళలో మూడోవంతు ఇక్కడే జరిగాయి. ఈ ద్వీపకల్పంలో ప్రధానంగా ఇసుక, పర్వతాలు, మంచు ఖండాలు ఉన్నాయి. భూగర్భ వేడి, నీటి నుండి విద్యుత్‌ను ప్రధానంగా ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు. మంచు ఖండాల నుంచి వచ్చే నదులు కూడా నిత్యం ప్రవహిస్తూ లోతట్టు ప్రాంతాల గుండా సముద్రంలో సంగమిస్తాయి. గల్ఫ్ జలప్రవాహాలు ఐస్‌లాండును వెచ్చగా ఉంచుతాయి.ఆర్కిటిక్ సర్కిల్ సమీపంలో ఉన్న ఉన్నతభూప్రాంతంగా ఉన్నందున వాతావరణం ఆహ్లాదంగా ఉంటుంది.ఉన్నతభూప్రాంతంగా సముద్రతీర ప్రాంతంగా ఉన్నందున వేసవి కాలం చల్లగా ఉంటుంది.ద్వీపసమూహంలో అధికభాగం " తండ్రా క్లైమేట్ " కలిగి ఉంటుంది.ఇది ధనిక దేశం. అందరూ ధనికులే. ఈ దేశ వాసుల తలసరి ఆదాయం ప్రపంచంలో 4వ స్థానంలో ఉంది. ఒకప్పుడు చేపలు పట్టడం ద్వారా 80 శాతం ఆదాయాన్ని సంపాదించేవారు. ఇప్పుడు ఇది 40 శాతానికి తగ్గింది. క్రమంగా ఇప్పుడు ఇతర పారిశ్రామికోత్పత్తులు కూడా కొనసాగుతున్నాయి.

నార్వే కెప్టెన్" ఇంగోల్ఫర్ ఆర్నార్సన్ " ద్వీపంలో మొట్టమొదటి శాశ్వత నివాసిగా మారినసమయంలో పురాతన వ్రాతప్రతులు ల్యాండ్నామబోక్ ఆధారంగా ఐస్ల్యాండ్ మానవ స్థావరం క్రీ.శ. 874 లో మొదలైంది.[4]

తరువాతి శతాబ్దాల్లో నార్వేజియన్లు మరియు కొంతవరకూ ఇతర స్కాండినేవియన్లు, ఐస్లాండ్‌కు వలసవెళ్లారు. వీరితో స్కాటిష్ మూలానికి చెందిన థ్రిల్లల్స్‌ను (అనగా బానిసలు లేదా సేవకులు) తీసుకువెళ్లారు. ఈ ద్వీపం అల్ట్రా-ఇండిపెండెంట్ కామన్వెల్త్‌గా ఆల్టైం క్రింద నిర్వహించబడింది. ఇక్కడ ప్రపంచంలో అత్యంత పురాతనమైన శాసనసభల సమావేశాలు జరిగాయి. పౌర కలహాలు తరువాత ఐస్లాండ్ 13 వ శతాబ్దంలో నార్వేజియన్ పాలనలో చేరింది. 1397 లో కాల్మర్ యూనియన్ స్థాపన తరువాతనార్వే, డెన్మార్క్ మరియు స్వీడన్ రాజ్యాలతో కలిపింది. ఐస్లాండ్ ఈ విధంగా యూనియన్ ఏకీకరణను అనుసరించింది. 1523 లో స్వీడన్ విభజన తర్వాత డానిష్ పాలనలోకి వచ్చింది. డానిష్ రాజ్యం లూథరనిజంను 1550 లో బలవంతంగా ప్రవేశపెట్టినప్పటికీ ఐస్లాండ్ ఒక సుదూర పాక్షిక-కాలనీల భూభాగంగా ఉంది.డానిష్ వైదొలగిన తరువాత కూడా దీనిలో డానిష్ సంస్థలు మరియు అంతర్గత నిర్మాణాలు స్పష్టంగా ఉన్నాయి. ఫ్రెంచ్ విప్లవం మరియు నెపోలియన్ యుద్దాల నేపథ్యంలో స్వాతంత్ర్యం కోసం ఐస్లాండ్ పోరాటం 1918 లో స్వాతంత్ర్యం సంపాదించింది. 1944 లో గణతంత్ర స్థాపన ప్రారంభమైంది. 20 వ శతాబ్దం వరకు ఐస్ల్యాండ్ ఎక్కువగా జీవనోపాధి కొరకు అధికంగా వ్యవసాయం మరియు మత్స్యపరిశ్రమ మీద ఆధారపడింది. ఐరోపాలో పేదదేశంగా ఉన్న ఐస్‌లాండ్ రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత చేపల పెంపకం మరియు మార్షల్ ప్లాన్ సహాయంతో పారిశ్రామికీకరణ ద్వారా సంపదను తెచ్చిపెట్టింది. తరువాత ఐలాండ్ దేశంలో అత్యంత ధనిక మరియు అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో ఒకటిగా మారింది. 1994 లో యూరోపియన్ ఎకనామిక్ ఏరియాలో ఇది ఒక భాగంగా మారింది. ఇది ఆర్ధిక రంగం, బయోటెక్నాలజీ మరియు ఉత్పాదక రంగం వంటి రంగాలలో మరింత విభిన్నంగా ఉంది.

ఇతర ఒ.ఇ.సి.డి దేశాలతో పోలిస్తే ఐస్ల్యాండ్లో తక్కువ పన్నులు ఉన్న మార్కెట్ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఉంది. [5] ఇది ఒక నోర్డిక్ సాంఘిక సంక్షేమ వ్యవస్థను నిర్వహిస్తుంది. ఇది సార్వత్రిక ఆరోగ్య సంరక్షణ మరియు పౌరుల కోసం తృతీయ విద్యను అందిస్తుంది.[6] ఆర్థిక రాజకీయ సాంఘిక స్థిరత్వం మరియు సమానత్వంలో ఐస్లాండ్ అధిక స్థానంలో ఉంది. 2016 లో ఇది ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ అభివృద్ధి సూచిక ద్వారా ప్రపంచంలోని 9 వ అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా గుర్తించబడింది. గ్లోబల్ పీస్ ఇండెక్స్లో మొదటి స్థానంలో ఉంది.[7] ఐస్లాండ్ దాదాపు పూర్తిగా పునరుత్పాదక శక్తి మీద నడుస్తుంది. కొనసాగుతున్న ప్రపంచవ్యాప్త ఆర్ధిక సంక్షోభం కారణంగా దేశం మొత్తం బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ క్రమంగా 2008 అక్టోబర్‌లో విఫలమైంది. ఇది తీవ్ర మాంద్యం, గణనీయమైన రాజకీయ అశాంతి, ఇసేస్వేవ్ వివాదానికి మరియు రాజధాని నియంత్రణల దారితీసింది. కొంత మంది బ్యాంకర్లకు జైలు శిక్ష విధించారు. [8] అప్పటి నుండి ఆర్ధికవ్యవస్థ పర్యాటక రంగాల పెరుగుదలతో భారీగా రికవరీని పొందింది.[9][10][11]

ఐస్లాండ్ సంస్కృతి దేశం స్కాండినేవియన్ వారసత్వం మీద స్థాపించబడింది. ఎక్కువ ఐస్లాండ్ లు నార్స్ మరియు గేలిక్ సెటిలర్స్ వారసులు. ఐస్ల్యాండ్ ఉత్తర జర్మనిక్ భాష, ఓల్డ్ వెస్ట్ నోర్స్ నుంచి వచ్చారు, ఇది ఫారోస్ మరియు పశ్చిమ నార్వేజియన్ మాండలికాలకు దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంది. దేశం సాంస్కృతిక వారసత్వం సాంప్రదాయ ఐస్ల్యాండ్ వంటకాలు, ఐస్లాండిక్ సాహిత్యం మరియు మధ్యయుగ సాగాలను కలిగి ఉంటుంది. నాటో సభ్యదేశాలలో అతి తక్కువ జనసంఖ్య కలిగిన దేశం ఐస్లాండ్.నాటోలో స్వీయ సైన్యం లేని దేశం ఐస్లాండ్ దేశం మాత్రమే. తేలికగా సాయుధ సముద్రతీర గార్డు రక్షణదళం బాధ్యతలు నిర్వహిస్తారు.[12]

పేరు వెనుక చరిత్ర[మార్చు]

Norsemen landing in Iceland – a 19th-century depiction by Oscar Wergeland.

ఐస్ల్యాండ్‌ సాగాస్ నోర్డ్ (లేదా నడ్డడోర్) అని పిలవబడే నార్వేజియన్ ఐస్లాండ్‌కు చేరుకున్న మొదటి నోర్సేమన్ అని తొమ్మిదవ శతాబ్దంలో అతను అది స్నాలాండ్ లేదా "మంచు భూమి" అని పిలిచాడు. ఎందుకంటే ఇక్కడ్ మంచు అధికంగా ఉంది. నద్దోడ్ద్ తరువాత స్వీడెడీ గార్డార్ స్వావర్సన్ వచ్చి కారణంగా ఈ ద్వీపం గార్డెషోమ్ముర్ అని పిలవబడింది. దీనర్థం "గార్దార్ ఐస్లే".

అప్పుడు ఫ్లోక్ విలార్జర్సన్ అనే వైకింగ్ వచ్చాడు;ఆయన కుమార్తె మార్గంలో మునిగిపోయింది. అప్పుడు అతని పశువులు ఆకలితో మరణించాయి. చాలా నిరాశకు గురైన ఫ్లాకీ ఒక పర్వతంపైకి చేరుకుని మంచుతో కప్పబడిన ఒక మంచుగడ్డను చూశాడు (ఇసాఫ్జోర్దర్) అన్నాడు.ఇది ఈ ద్వీపంలో తన నూతన మరియు ప్రస్తుత పేరును ఇవ్వడానికి దారితీసింది.[13] వైకింగులకు ఈ పేరు ఇక్కడ స్థావరాలు ఏర్ప్రరుచుకోవడానికి నిరుత్సాహం కలిగించింది.[13]

చరిత్ర[మార్చు]

స్థావరాలు మరియు కామంవెల్త్ 874–1262[మార్చు]

Ingólfr Arnarson (modern Icelandic: Ingólfur Arnarson), the first permanent Scandinavian settler[clarification needed] in Iceland

ల్యాండ్నాబోబోక్ మరియు ఇలెన్డెనాబొక్ రెండింటి ప్రకారం స్కాండినేవియా ప్రజలు ఇక్కడ స్థావరాలు ఏర్పరచుకునడానికి వచ్చే ముందు పాపార్‌గా పిలువబడే సెల్టిక్ సన్యాసులు ఐస్లాండ్లో నివసించారు. బహుశా హిబెర్నో-స్కాటిష్ మిషన్ సభ్యులు. ఇటీవలి రిఫ్కినే ద్వీపకల్పంలో హాఫ్నిర్లోని పురావస్తు త్రవ్వకాలలో లభించిన క్యాబిన్ శిధిలాలను వెల్లడిస్తున్నాయి. కార్బన్ డేటింగ్ ఇది క్రీ.శ. 770 మరియు 880 ల మధ్య కొంతకాలం విడిచిపెట్టబడిందని భావిస్తున్నారు.[14] 2016 లో పురావస్తు శాస్త్రజ్ఞులు స్టోవర్ఫ్జొర్‌లో 800 నాటి ఒక పొడవైన గృహాన్ని వెలికితీశారు.[15] స్వీడిష్ వైకింగ్ అన్వేషకుడు గార్డార్ స్వావర్సన్ 870 లో ఐస్లాండ్ను చుట్టుముట్టి వచ్చిన మొట్టమొదటివాడుగా ఇది ఒక ద్వీపమని గ్రహించాడు.[16] అతను శీతాకాలంలో ఇక్కడ గడిపాడు మరియు హుస్సావిక్లో ఒక ఇంటిని నిర్మించాడు. గడోర్ మరుసటి వేసవిలో బయలుదేరాడు కాని అతని మనుషుల్లో ఒకరు నట్ఫారీ ఇద్దరు బానిసలతో కలిసి ఉండాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. ఇప్పుడు నట్ఫరావిక్ అని పిలవబడే నట్ఫారీ ఇక్కడ స్థిరపడ్డారు. అతను మరియు అతని బానిసలు ఐస్లాండ్ మొదటి శాశ్వత నివాసితులుగా మారారు.[clarification needed].[17][18]నార్వే-నార్స్ నాయకుడు ఇంగోల్ఫర్ ఆర్నర్సన్ 874 లో నేటి రెక్జావిక్లో తన నివాసాలను నిర్మించాడు. ఇంగోల్ఫ్రా తర్వాత పలు ఇతర వలసవాదులు ఎక్కువగా స్కాండినేవియన్లు ఇక్కడ స్థిరపడ్డారు. వీరిలో చాలామంది ఐరిష్ లేదా స్కాట్లాండ్ ఉన్నారు. [19] 930 నాటికి ద్వీపంలో అత్యంత అధికంగా భూమిని సాగుచేసారు. అల్టిమేట్ కామన్వెల్త్ను క్రమబద్ధీకరించడానికి శాసనసభ మరియు న్యాయసభ సమావేశం ప్రారంభమైంది. సాగునీటి భూమి లేకపోవడం కూడా 986 లో గ్రీన్ ల్యాండ్ సెటిల్మెంటుకు ప్రేరణ కలిగించింది.[20] ఈ ప్రారంభ స్థావరాల కాలం మధ్యయుగ వెచ్చని కాలంతో సమానమైంది. 20 వ శతాబ్దం ఆరంభంలో ఉష్ణోగ్రతలు మాదిరిగా ఉండేవి.[21] ఈ సమయంలో ఐస్ల్యాండ్లో దాదాపు 25% అడవితో కప్పబడి ఉంది. ఈ రోజులో 1% ఉంది. [22] క్రైస్తవ మతం 999-1000 మధ్య ఏకాభిప్రాయంతో స్వీకరించింది. కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత నార్స్ పేగనిజం కొంత జనాభా అనుసరించారు.[23]

మద్య యుగం[మార్చు]

Ósvör, a replica of an old fishing outpost outside Bolungarvík

ఐస్లాండిక్ కామన్వెల్త్ 13 వ శతాబ్దం వరకు కొనసాగింది. అసలు వ్యవస్థాపకులు రూపొందించిన రాజకీయ వ్యవస్థ ఐర్లాండ్ నాయకుల పెరుగుతున్న శక్తిని అధిగమించలేకపోయింది.[24]1262 లో మొదలైన అంతర్గత పోరాటాలు మరియు పౌర కలహాలు ఓల్డ్ ఒడంబడిక సంతకం చేయడానికి దారితీసింది. ఇది కామన్వెల్తును ముగింపుకు తీసుకువచ్చిన తరువాత ఐస్లాండ్‌ను నార్వే కిరీటం కింద తీసుకువచ్చింది. 1415 లో నార్వే సామ్రాజ్యం, డెన్మార్క్ మరియు స్వీడన్ దేశాలు సమైఖ్యం చెందినప్పుడు ఐస్‌లాండ్ నార్వే సాంరాజ్యం ఆధిఖ్యత నుండి కెల్మార్ యూనియన్‌కు మారింది. 1523 లో యూనియన్ విడిపోయిన తరువాత డెన్మార్క్-నార్వేలో డిపెండెంసీగా ఉంది.

తరువాతి శతాబ్దాల్లో ఐస్లాండ్ యూరోప్‌లో అత్యంత పేద దేశాలలో ఒకటిగా మారింది. సారవిహీనమైన భూమి, అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాలు, అటవీ నిర్మూలన మరియు ఒక కఠినమైన వాతావరణం సమాజంలో కఠిన జీవనం కోసం తయారుచేసిన వాతావరణం దాదాపు పూర్తిగా వ్యవసాయంపై ఆధారపడింది. నల్లజాతి మరణం ఐస్ల్యాండ్‌ను రెండుసార్లు సంభవించింది. మొదటిది 1402-1404 మరియు తిరిగి 1494-1495లో జరిగింది. [25] మొదటి సంఘటన జనాభాలో 50% నుండి 60% మందిని చంపి తరువాతి 30% నుండి 50% వరకు. [26]

సంస్కరణలు మరియు మద్య యుగ ఆరంభం[మార్చు]

16 వ శతాబ్దం మధ్యలో ప్రొటెస్టంట్ సంస్కరణలో భాగంగా డెన్మార్క్ రాజు మూడవ క్రిస్టియన్ అన్ని అంశాలపై లూథరనిజంను విధించడం ప్రారంభించాడు. 1550 లో హొనార్ ఆఖరి కాథలిక్కు బిషప్ అయిన జాన్ అర్సన్ అతని ఇద్దరు కుమారులు కలిసి నరికి వేయబడ్డారు. తరువాత దేశం అధికారికంగా లూథరన్ అయ్యింది మరియు లూథరనిజం తరువాత ఆధిపత్య మతంగా ఉంది.

17 వ శతాబ్ద ప్రారంభంలో ఐస్లాండ్ యొక్క మ్యాప్ ప్రచురించబడింది

17 వ మరియు 18 వ శతాబ్దాలలో డెన్మార్క్ ఐస్లాండ్‌లో కఠినమైన వాణిజ్య పరిమితులను విధించింది. అగ్నిపర్వత విస్పోటన మరియు వ్యాధి సహా ప్రకృతి వైపరీత్యాలు జనాభా క్షీణతకు దోహదపడింది. బార్బరీ కోస్టొ సహా అనేక దేశాల నుంచి పైరేట్స్ ఐస్లాండ్ తీర ప్రాంతాలపై దాడి చేసి బానిసలుగా ప్రజలను అపహరించాయి.[27][28] 18 వ శతాబ్ధంలో అంటువ్యాధి స్మాల్ ఫాక్స్ కారణంగా ప్రజలలో మూడింట ఒక వంతు మరణించారు.[29][30] 1783లో లాకీ అగ్నిపర్వతం విస్పోటనం సంభవించింది.[31] విస్పోటనం తరువాత " మిస్ట్ హార్డ్‌షిప్ " కారణంగా సగానికంటే అధికంగా పెంపుడు జంతువులు మరణించాయి. కరువు కారణంగా ప్రజలలో 4 వ వంతు మరణించారు.[32]

స్వాతంత్ర ఉద్యమం 1814–1918[మార్చు]

1814 లో నెపోలియన్ యుద్ధాల తరువాత డెన్మార్క్-నార్వే రెండు ప్రత్యేక రాజ్యాలుగా కీల్ ఒప్పందం ద్వారా విభజించబడ్డాయి. కానీ ఐస్లాండ్ ఒక డానిష్ డిపెండెన్సీగా మిగిలిపోయింది. 19 వ శతాబ్దం మొత్తం దేశం వాతావరణం చలి అధికరించింది. ఫలితంగా నూతన ప్రపంచానికి ముఖ్యంగా గిమ్లీ, కెనడాలోని మానిటోబా ప్రాంతానికి భారీ వలసలు ఏర్పడ్డాయి. ఇవి కొన్నిసార్లు న్యూ ఐస్లాండ్ అని పిలువబడింది. దాదాపు 70,000 మందిలో 15,000 మందికి వలస వచ్చారు.[33]

19 వ శతాబ్దం మొదటి అర్ధభాగంలో జాతీయ స్పృహ ఉద్భవించింది. ఇది ప్రధాన భూభాగం ఐరోపా నుండి జాతీయవాద ఆలోచనలతో ప్రేరణ పొందింది. ఐరోపా స్వాతంత్ర ఉద్యమం 1850 లో జాన్ సిగురెస్సన్ నాయకత్వంలో రూపుదిద్దు కున్నది. ఇది అభివృద్ధి చెందుతున్న ఐస్ల్యాండ్ జాతీయవాదాన్ని ఫెల్లోన్స్మెన్ మరియు ఇతర డానిష్-విద్యావంతులైన ఐస్లాండిక్ మేధావులను ప్రేరేపించింది. 1874 లో డెన్మార్క్ ఐస్లాండ్ రాజ్యాంగం మరియు పరిమిత గృహ పాలనను మంజూరు చేసింది. ఇది 1904 లో విస్తరించబడింది మరియు డానిష్ క్యాబినెట్లో ఐస్లాండ్ మొట్టమొదటి మంత్రిగా హానెస్ హాఫ్‌స్టెయిన్ పనిచేశారు.

ఐస్‌లాండ్ రాజ్యం 1918–1944[మార్చు]

1918 డిసెంబర్ 1 న 25 సంవత్సరాల కాలం కొనసాగేలా " డేనిష్-ఐస్ల్యాండ్ యాక్ట్ ఆఫ్ యూనియన్ " డెన్మార్క్‌తో ఒక ఒప్పందం మీద సంతకం చేసింది. డెన్మార్క్‌తో " పర్సనల్ యూనియన్‌ " లో పూర్తిగా సార్వభౌమ రాష్ట్రంగా ఐస్లాండ్ గుర్తింపు పొందింది. ఐస్ల్యాండ్ ప్రభుత్వం కోపెన్హాగన్‌లో ఒక రాయబార కార్యాలయం ఏర్పాటు చేసింది. డెన్మార్క్‌ను ఐస్‌లాండ్ విదేశాంగ విధానాన్ని నిర్వహించాలని కోరింది. ఆల్టైంతో సంప్రదింపులు జరిగాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా డానిష్ రాయబార కార్యాలయాలు రెండు చిహ్నాలు మరియు రెండు జెండాలను ప్రదర్శించాయి: అవి డెన్మార్క్ రాజ్యం మరియు ఐస్ల్యాండ్ రాజ్యం.

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో ఐస్‌లాండ్ డెన్మార్‌లో చేరి తటస్థత ఆచరించింది. 1940 ఏప్రెల్ 9 లో డెన్మార్క్‌ను జర్మనీ ఆక్రమించిన తరువాత ఆల్ట్ రాజును రాజప్రతినిధిగా భర్తీ చేసింది.ఐస్‌లాండ్ ప్రభుత్వం విదేశీ వ్యవహారాలపై మరియు గతంలో డెన్మార్క్‌ నిర్వహించబడిన ఇతర విషయాలపై నియంత్రణను ప్రకటించింది. ఒక నెల తరువాత బ్రిటీష్ సాయుధ దళాలు దేశాన్ని ఆక్రమించి ఐలాండ్ తటస్థతను ఉల్లంఘించాయి. 1941 లో ఆక్రమణను యునైటెడ్ స్టేట్స్ స్వాధీనం చేసుకుంది. తద్వారా బ్రిటన్ దాని దళాలను మిగిలిన ప్రదేశాలలో ఉపయోగించుకోవడానికి అవకాశం లభించింది.

స్వతంత్ర రిపబ్లిక్ 1944–ప్రస్తుతం[మార్చు]

British and Icelandic vessels collide in the Atlantic Ocean during the Cod Wars (Icelandic vessel is shown on the left; the British vessel is on the right)

1943 డిసెంబర్ 31 న డానిష్-ఐస్లాండిక్ చట్టం 25 సంవత్సరాల తర్వాత గడువు ముగిసింది. 1944 మే 20 న ప్రారంభించిన డెన్మార్క్‌తో వ్యక్తిగత యూనియన్‌ను రద్దు చేయాలా రాచరికం రద్దు చేయలా లేదా రిపబ్లిక్‌ను స్థాపించాలా వద్దా అనేదానిపై నాలుగు రోజుల ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలో ఐస్లాండ్ సభ్యులు ఓటు వేశారు. ఈ ఓటు సేకరణలో 97% యూనియన్ రిపబ్లికన్ రాజ్యానికి అనుకూలంగా 95% ఉంది. [34] ఐస్లాండ్ అధికారికంగా 17 జూన్ 1944 జూన్ 17 న రిపబ్లిక్‌గా మారింది. దాని మొదటి అధ్యక్షుడిగా ఎస్వెన్నే బ్జోర్సన్‌గా నియమించబడ్డాడు.


1946 లో మిత్రరాజ్యాల ఆక్రమణ బలగాలు ఐస్లాండ్‌ను వదిలివేసాయి. దేశీయ వివాదం మరియు అల్లర్లలో 1949 మార్చి 30 న దేశం అధికారికంగా నాటో సభ్యదేశంగా మారింది. 1951 మే 5 న యునైటెడ్ స్టేట్స్‌తో ఒక రక్షణ ఒప్పందం సంతకం చేయబడింది. ఐస్ల్యాండ్ డిఫెన్స్ ఫోర్స్‌గా ఐస్ల్యాండ్‌కు తిరిగి అమెరికన్ దళాలు తిరిగి వచ్చాయి. ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం అంతటా కొనసాగాయి. 2006 సెప్టెంబర్ 30 న యుఎస్ తన చివరి దళాలను ఉపసంహరించుకుంది.

ఐస్లాండ్ యుద్ధం సమయంలో అభివృద్ధి చెందింది. తక్షణ యుద్ధానంతర కాలం తరువాత చేపల పరిశ్రమ పారిశ్రామికీకరణ మరియు యు.ఎస్. మార్షల్ ప్లాన్ ప్రోగ్రామ్ ద్వారా నడిచే గణనీయమైన ఆర్ధిక వృద్ధి జరిగింది. దీని ద్వారా ఐస్లాండ్ యురేపియన్ దేశాలన్నింటి కంటే అత్యధిక తసరి సహాయం (209 యు.ఎస్.డా) అందుకున్నది. (యుద్ధంలో అత్యధికంగా నాశనం అయిన నెదర్లాండ్స్ 109 డాలర్ల తలసరితో రెండవ స్థానంలో ఉంది). [35][36]

1970 లలో 2,00,000 nmi (370 km) ఆఫ్షోర్ కు ఫిషింగ్ పరిమితులను పొడిగించడం ద్వారా యునైటెడ్ కింగ్డంతో అనేక వివాదాలు ఉన్నాయి. 1986 లో యునైటెడ్ స్టేట్స్ ప్రెసిడెంట్ రోనాల్డ్ రీగన్ మరియు సోవియెట్ ప్రీమియర్ మిఖాయిల్ గోర్బచేవ్ల మధ్య ఐస్లాండ్ రెక్జావిక్లో ఒక శిఖరాగ్రాన్ని నిర్వహించింది. ఈ సమయంలో వారు అణు నిరాయుధీకరణకు ముఖ్యమైన చర్యలు తీసుకున్నారు. కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత ఎస్టోనియా, లాట్వియా మరియు లిథువేనియా స్వాతంత్ర్యంను గుర్తించిన మొదటి దేశంగా ఐఎస్ఎస్ఆర్ నుండి విడిపోయింది. 1990 ల్లో దేశం తన అంతర్జాతీయ పాత్రను విస్తరించింది మరియు మానవతావాద మరియు శాంతి పరిరక్షక కారణాలపై ఆధారపడిన విదేశీ విధానం అభివృద్ధి చేసింది. అంతిమంగా ఐస్లాండ్ బోస్నియా, కొసావో, మరియు ఇరాక్ లలో నాటో నేతృత్వంలో సాగించిన జోక్యానికి సహాయం మరియు నైపుణ్యాన్ని అందించింది.[37]

1994 లో ఐస్లాండ్ " యూరోపియన్ ఎకనామిక్ ఏరియా " లో చేరింది. దాని తరువాత ఆర్థిక వ్యవస్థ విస్తృతంగా విభిన్నంగా సరళీకృతం చేయబడింది. ఐస్లాండ్ కొత్తగా నియంత్రిత బ్యాంకులు 2002 లో మరియు 2007 మధ్య ఐస్లాండ్ స్థూల జాతీయ ఆదాయంలో 32% పెరుగుదలకు దోహదం చేశాయి.[38][39]

ఆర్ధిక విప్లవం మరియు సంక్షోభం[మార్చు]

2003-2007లో డేవిర్ ఒడ్సన్ బ్యాంకింగ్ రంగం ప్రైవేటీకరణ తరువాత. ఐస్లాండ్ అంతర్జాతీయ పెట్టుబడి బ్యాంకింగ్ మరియు ఆర్ధిక సేవలు ఆధారంగా ఒక ఆర్ధికవ్యవస్థను కలిగి ఉండటానికి కృషిచేసింది. [40] ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యంత సంపన్నమైన దేశాల్లో ఒకటిగా మారింది. కాని తరువాత అది ఒక ప్రధాన ఆర్థిక సంక్షోభంతో తీవ్రంగా దెబ్బతింది. [40] ఈ సంక్షోభం ఐస్లాండ్ నుండి 1887 నుండి గొప్ప వలసలకు దారితీసింది. 2009 లో 5,000 మంది ప్రజల నికర వలసలు వెళ్ళారు.[41]ఐస్లాండ్ ఆర్ధికవ్యవస్థ " జోహన్న సిగుర్దార్తోటిర్ " ప్రభుత్వంలో స్థిరపడి 2012 లో 1.6% పెరిగింది.[42] ఎంతో మంది ఐస్లాండర్స్ ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు ప్రభుత్వ కాఠిన్యం విధానాలకు అసంతృప్తిగా మిగిలిపోయారు. 2013 ఎన్నికలలో ప్రోగ్రసివ్ పార్టీతో సంకీర్ణంలో సెంట్రల్ రైట్ ఇండిపెండెంట్ పార్టీ తిరిగి అధికారంలోకి వచ్చింది.[43] తరువాతి సంవత్సరాల్లో ఐస్లాండ్ పర్యాటక రంగం అభివృద్ధి చెందింది. 2016 లో ప్రధాన మంత్రి " సిగ్ముండూర్ డేవిడ్ గన్లాగ్స్సన్ " పనామా పేపర్స్ కుంభకోణంలో చిక్కుకున్నాడు. [44] 2016 లో ప్రారంభ ఎన్నికలు స్వతంత్ర పార్టీ, రిఫార్మ్ పార్టీ మరియు బ్రైట్ ఫ్యూచర్ రైట్-వింగ్ సంకీర్ణ ప్రభుత్వానికి దారితీసింది.[45]

మూలాలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 "Iceland". International Monetary Fund. Retrieved 2008-10-09. 
  2. Interinstitutional Style Guide of the European Union guidance on Iceland reading "Do not use 'Republic of Iceland'. Although this name is found in some documents, it does not have official status."
  3. "Statistics Iceland". Government. The National Statistical Institute of Iceland. 14 September 2008. Retrieved 14 September 2008. 
  4. ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; tomasson అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  5. "OECD Tax Database". Oecd.org. Archived from the original on 25 January 2010. Retrieved 26 January 2010. 
  6. Ólafsson, Stefán (12 May 2004). "The Icelandic Welfare State and the Conditions of Children". borg.hi.is. Archived from the original on 18 August 2005. Retrieved 22 April 2010. 
  7. ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; HDI అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  8. Worstall, Tim. "If Iceland Can Jail Bankers For The Crash Then Why Can't America?". forbes.com. 
  9. Greenstein, Tracey (20 February 2013). "Iceland's Stabilized Economy Is A Surprising Success Story". Forbes. Retrieved 11 April 2014. 
  10. Mingels, Guido (10 January 2014). "Out of the Abyss: Looking for Lessons in Iceland's Recovery". Der Spiegel. Retrieved 11 April 2014. 
  11. Bowers, Simon (6 November 2013). "Iceland rises from the ashes of banking collapse". The Guardian. Retrieved 11 April 2014. 
  12. The Military Balance 2014. The International Institute of Strategic Studies (IISS). 2014. 
  13. 13.0 13.1 Evans, Andrew. "Is Iceland Really Green and Greenland Really Icy?", National Geographic (June 30, 2016).
  14. New View on the Origin of First Settlers in Iceland, Iceland Review Online, 4 June 2011. Retrieved 16 June 2011.
  15. Hafstad, Vala (15 September 2016). "Major Archeological Find in Iceland". Iceland Review. Retrieved 16 September 2016. 
  16. The History of Viking Iceland Archived 3 February 2012 at the Wayback Machine., Ancient Worlds, 31 May 2008. Retrieved 10 November 2013.
  17. Iceland and the history Archived 10 November 2013 at the Wayback Machine., The Gardarsholm Project, 29 July 2012. Retrieved 10 November 2013.
  18. Hvers vegna hefur Náttfara ekki verið hampað sem fyrsta landnámsmanninum?, University of Iceland: The Science Web, 7 July 2008. Retrieved 10 November 2013.
  19. Historical Dictionary of the Vikings By Katherine Holman p252 scarecrow press 2003 discusses that both Scottish and Irish slaves were in Iceland
  20. Kudeba, N. (19 April 2014). Chapter 5 – Norse Explorers from Erik the Red to Leif Erikson – Canadian Explorers. Retrieved from The History of Canada: "Archived copy". Archived from the original on 8 May 2014. Retrieved 22 April 2014. 
  21. William P. Patterson, Kristin A. Dietrich, Chris Holmden, and John T. Andrews (2010) Two millennia of North Atlantic seasonality and implications for Norse colonies. www.pnas.org/cgi/doi/10.1073/pnas.0902522107
  22. Magnusson, M. (2003) The Vikings. Tempus. ISBN 0752426990. pp. 188–191
  23. Michael Strmiska. Modern Paganism in World Cultures: Comparative Perspectives. ABC-CLIO. p. 138. 
  24. "The History of Iceland (Gunnar Karlsson) – book review". Dannyreviews.com. Retrieved 10 February 2010. 
  25. Pulsiano, Phillip and Wolf, Kirsten (1993) Medieval Scandinavia: An Encyclopedia. Taylor & Francis. p. 312. ISBN 0-8240-4787-7
  26. Maddicott, J. R. (2 June 2009). "6th–10th century AD – page 14 | Past & Present". Findarticles.com. Archived from the original on 1 October 2009. Retrieved 10 February 2010. 
  27. Davis, Robert C. (2003). Christian Slaves, Muslim Masters: White Slavery in the Mediterranean, the Barbary Coast, and Italy, 1500–1800. Palgrave Macmillan. pp. 7–. ISBN 978-0-333-71966-4. 
  28. One slaving expedition is inaccurately termed the Turkish Abductions in Icelandic historiography. This was an expedition conducted by a Dutch convert Murat Reis, and the captives were taken to the Barbary Coast to sell.
  29. "Iceland: Milestones in Icelandic History". Iceland.vefur.is. Retrieved 10 February 2010. 
  30. Crosby Alfred W. (2004) Ecological imperialism: the biological expansion of Europe, 900–1900. Cambridge University Press. p. 52. ISBN 0-521-54618-4
  31. "When a killer cloud hit Britain". BBC News. January 2007.
  32. "How volcanoes can change the world". Retrieved 27 October 2014. 
  33. "For Iceland, an exodus of workers". The New York Times. 5 December 2008. Archived from the original on 11 December 2008. Retrieved 10 February 2010. 
  34. Video: Allies Study Post-War Security Etc. (1944). Universal Newsreel. 1944. Retrieved 21 February 2012. 
  35. "Vísindavefurinn: Hversu há var Marshallaðstoðin sem Ísland fékk eftir seinni heimsstyrjöld?". Vísindavefurinn. 13 May 2003. Retrieved 27 October 2014. 
  36. Müller, Margrit; Myllyntaus, Timo (2007). Pathbreakers: Small European Countries Responding to Globalisation and Deglobalisation. Peter Lang. pp. 385–. ISBN 978-3-03911-214-2. 
  37. Wilcox and Latif, p. 29
  38. Robert Jackson (15 November 2008). "The Big Chill". Financial Times. 
  39. "Home – Hagstofa". Hagstofa. 
  40. 40.0 40.1 Lewis, Michael (April 2009). "Wall Street on the Tundra". Vanity Fair. 
  41. "Iceland lost almost 5000 people in 2009" (PDF). Journal of Nordregio. 10 (1): 18. April 2010. 
  42. "Viðskiptablaðið – Hagvöxtur 2012 mun minni en spár gerðu ráð fyrir". Vb.is. 8 March 2013. 
  43. "Iceland vote: Centre-right opposition wins election". BBC. 28 April 2013
  44. "Iceland’s Prime Minister Steps Down Amid Panama Papers Scandal". New York Times. April 2016. 
  45. "Iceland elections leave ruling centre-right party in driving seat". The Guardian. October 2016. 

బయటి లింకులు[మార్చు]


"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=ఐస్‌లాండ్&oldid=2285972" నుండి వెలికితీశారు