చెక్ రిపబ్లిక్

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Česká republika
చెక్ రిపబ్లిక్
Flag of చెక్ గణరాజ్యం చెక్ గణరాజ్యం యొక్క చిహ్నం
నినాదం
"Pravda vítězí"  (Czech)
"Truth prevails"
జాతీయగీతం
Kde domov můj? (in English: Where is my home?)
చెక్ గణరాజ్యం యొక్క స్థానం
Location of  చెక్ రిపబ్లిక్  (dark green)

– on the European continent  (light green & dark grey)
– in the European Union  (light green)  —  [Legend]

రాజధాని
(మరియు అతిపెద్ద నగరం)
Prague
50°05′N, 14°28′E
అధికార భాషలు Czech
ప్రజానామము చెక్
ప్రభుత్వం Parliamentary republic
 -  President Václav Klaus
 -  Prime Minister Petr Nečas
స్వాతంత్ర్యం (ఏర్పాటు 870) 
 -  from Austria–Hungary అక్టోబరు 28, 1918 
 -  from Czechoslovakia జనవరి 1, 1993 
Accession to
the
 European Union
మే 1, 2004
 -  జలాలు (%) 2
జనాభా
 -  20081 అంచనా Increase10,467,542 (78వది)
 -  2001 జన గణన 10,230,060 
జీడీపీ (PPP) 2008 అంచనా
 -  మొత్తం $265.880 billion[1] (39వది²)
 -  తలసరి $25,754[1] (33వది)
జీడీపీ (nominal) 2008 అంచనా
 -  మొత్తం $217.215 బిలియన్లు[1] (36వది)
 -  తలసరి $21,040[1] (36వది)
Gini? (1996) 25.4 (low) (5వది)
మా.సూ (హెచ్.డి.ఐ) (2006) Increase0.897 (high) (35వది)
కరెన్సీ చెక్ కొరూన (CZK)
కాలాంశం CET (UTC+1)
 -  వేసవి (DST) CEST (UTC+2)
ఇంటర్నెట్ డొమైన్ కోడ్ .cz³
కాలింగ్ కోడ్ ++4204
1 డిసెంబరు 31, 2008 (See Population changes).
2 Rank based on 2005 IMF data.
3 Also .eu, shared with other European Union member states.
4 Shared code 42 with స్లొవేకియా until 1997.
Karlštejn Castle in the Central Bohemian Region, founded in 1348 by Charles IV.
Tábor, a town in the South Bohemian Region, founded in 1420 by the Hussites.
Charles IV, eleventh king of Bohemia. Charles IV was elected the Největší Čech (Greatest Czech) of all time.[2]

చెక్ రిపబ్లిక్ (ఆంగ్లం : The చెక్ రిపబ్లిక్ ), [3] చెహియా అని కూడా అంటారు.[4] మధ్య యూరప్ లోని ఒక భూపరివేష్టిత దేశం. దీని ఈశాన్యాన పోలండ్, పశ్చిమాన జర్మనీ, దక్షిణాన ఆస్ట్రియా మరియు తూర్పున స్లొవేకియా దేశాలు ఎల్లలుగా గలవు. [5] దీని రాజధాని మరియు పెద్దనగరం ప్రేగ్. దేశవైశాల్యం 78,866 చ.కి.మీ.దేశంలో కాంటినెంటల్ వాతావరణం నెలకొని ఉంటుంది.చెక్ రిపబ్లిక్ లో ప్రాచీన బొహిమియ, మొరెవియ భూభాగాలు మరియు సైలీసియ కొంత భూభాగం ఉంది. [6]ఇది యూనిటరీ పార్లమెంటు రిపబ్లిక్కును కలిగి ఉంటుంది.దేశం మొత్తం జనసంఖ్య 10.6 మిలియన్లు.రాజధాని ప్రాగ్యూ నగరం జనసంఖ్య 1.2 మిలియన్లు.[7]

9 వ శతాబ్దం చివరలో గ్రేట్ మోవేవియన్ సామ్రాజ్యంలో డచీ ఆఫ్ బోహెమియాగా చెక్ రాష్ట్రం ఏర్పడింది. 907 లో ఎంపైర్ పతనం తరువాత అధికార కేంద్రాన్ని మొరవియా నుండి పోహ్మిస్లిడ్ రాజవంశంలో బహేమియాకు బదిలీ చేశారు. 1002 లో డచీ పవిత్ర రోమన్ సామ్రాజ్యం భాగంగా [8][9]1198 లో బోహెమియా రాజ్యంగా మారింది మరియు 14 వ శతాబ్దంలో పెద్దభూభాగ స్థాయికి చేరింది. బోహెమియా రాజు పాలనలో ఉంది.బొహీమియా రాకుమారుడు పవిత్ర రోమన్ చక్రవర్తి ఎన్నికలో ఓటు వేశాడు. మరియు 14 మరియు 17 వ శతాబ్దాల మధ్య కాలంలో ప్రేగ్ ఇంపీరియల్ సీటు హోదాను కలిగి ఉంది. ప్రొటెస్టంట్ బోహేమియన్ సంస్కరణలచే నడుపబడిన 15 వ శతాబ్దపు హుస్సైట్ యుద్ధాల్లో పాల్గొని రాజ్యం ఆర్థిక ఆంక్షలు ఎదుర్కొంది మరియు రోమన్ కాథలిక్ చర్చ్ నాయకులతో ఐదు వరుస క్రూసేడ్లను ఓడించింది.

1526 లో మోహాక్స్ యుద్ధం తరువాత మొత్తం క్రౌన్ ఆఫ్ బోహెమియా క్రమంగా హబ్బర్స్బర్గ్ రాచరికంలో ఆస్ట్రియా ఆర్చ్యుచి మరియు హంగేరి రాజ్యంతో కలిసిపోయింది. కాథలిక్ హాబ్స్బర్గ్లకు వ్యతిరేకంగా ప్రొటెస్టంట్ బోహేమియన్ తిరుగుబాటు (1618-20) ముప్పై సంవత్సరాల యుద్ధానికి దారితీసింది. వైట్ మౌంటైన్ యుద్ధం తరువాత హాబ్స్బర్లు తమ పాలనను ఏకీకృతం చేశారు. ప్రొటెస్టెంటిజంను నిర్మూలించి రోమన్ క్యాథోలిజంను పునఃస్థాపించారు. క్రమంగా జర్మనీకరణ విధానాన్ని అనుసరించారు. 1806 లో పవిత్ర రోమన్ సామ్రాజ్యం రద్దుతో బోహేమియన్ సామ్రాజ్యం ఆస్ట్రియా సామ్రాజ్యంలో భాగం అయ్యింది. చెక్ భాష ఈప్రాంతం అంతటా విస్తరించిన రోమనిటిక్ జాతీయవాద ఫలితంగా ఒక పునరుద్ధరణను చవిచూసింది. 19 వ శతాబ్దంలో చెక్ భూములు రాజరికం పారిశ్రామిక వేదికగా మారాయి మరియు తదనంతరం చెకొస్లోవేకియా రిపబ్లిక్ ప్రధాన కేంద్రంగా ఉన్నాయి. చెక్ రిపబ్లిక్ 1918 లో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత ఆస్ట్రో-హంగేరియన్ సామ్రాజ్యం కూలిపోయిన తరువాత స్థాపించబడింది.

చెకోస్లోవేకియా అంతర్యుద్ధ కాలంలో యూరప్లోని ఈ ప్రాంతంలో మాత్రమే ప్రజాస్వామ్యం. [10] అయినప్పటికీ చెకొస్లోవేకియా చెక్ భూభాగాన్ని రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో జర్మనీ ఆక్రమించింది.. 1945 లో సోవియట్ యూనియన్ మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్ సైన్యాలు విముక్తిని కలిగించాయి.యుద్ధం తరువాత జర్మనీ మాట్లాడే ప్రజలలో చాలామంది యుద్ధాన్ని బహిష్కరించిన తరువాత జర్మనీ ప్రజలు ఈప్రాంతం వదిలి పోయారు. చెకోస్లోవేకియా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ 1946 ఎన్నికలలో గెలిచింది. 1948 లో జరిగిన తిరుగుబాటు తరువాత చెకొస్లోవేకియా సోవియట్ ప్రభావంతో ఏకపార్టీ కమ్యూనిస్టు రాజ్యంగా మారింది. 1968 లో పాలనతో అసంతృప్తి అధికరించింది. ఇది సంస్కరణ ఉద్యమంలో ప్రాగ్ స్ప్రింగ్ అని పిలువబడింది. ఇది సోవియట్ నేతృత్వంలోని దాడితో ముగిసింది. కమ్యూనిస్ట్ పాలన కూలిపోయింది మరియు మార్కెట్ ఆర్థిక వ్యవస్థ తిరిగి ప్రవేశపెట్టబడిన సమయంలో 1989 వెల్వెట్ విప్లవం వరకు చెకోస్లోవేకియా ఆక్రమణకు గురైంది. 1993 జనవరి 1 న చెకోస్లోవేకియా శాంతియుతంగా రద్దు చేయబడింది. దాని స్వతంత్ర రాష్ట్రాలు చెక్ రిపబ్లిక్ మరియు స్లొవేకియాకు స్వతంత్ర రాష్ట్రాలుగా మారాయి.


1999 లో చెక్ రిపబ్లిక్ నాటోలో చేరింది మరియు 2004 లో యూరోపియన్ యూనియన్ (ఇ.యు.); ఇది ఐక్యరాజ్యసమితి, ఒ.ఇ.సి.డి, ఒ.ఎస్.సి.ఇ మరియు కౌన్సిల్ ఆఫ్ యూరప్లలో సభ్యదేశంగా ఉంది.ఇది ఒక అభివృద్ధి చెందిన దేశం.[11] అభివృద్ధి చెందిన ఆర్ధికవ్యవస్థను కలిగి ఉంది. [12] అధిక ఆదాయం కలిగిన ఆర్ధికవ్యవస్థ[13] మరియు ఉన్నత జీవన ప్రమాణాలు కలిగిన అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా ఉంది. [14][15][16] " యునైటెడ్ నేషంస్ డెవెలెప్మెంటు ప్రోగ్రాం " వర్గీకరణలో దేశం మానవ అభివృద్ధిలో 14 వ స్థానంలో ఉంది.[17] చెక్ రిపబ్లిక్ ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థ మరియు ఉచిత ట్యూషన్ అందించే విశ్వవిద్యాలయ విద్యతో కూడిన సంక్షేమ స్థితిలో ఉంది. అది కూడా 6 వ అత్యంత ప్రశాంతమైన దేశంగా గుర్తించబడుతుంది. అదేసమయంలో బలమైన ప్రజాస్వామ్య పరిపాలన పనితీరును సాధించింది.

పేరు వెనుక చరిత్ర[మార్చు]

Historical affiliations

సాంప్రదాయ ఆంగ్ల పేరు "బోహెమియా" లాటిన్ నుండి "బోయోహేమియం" నుండి వచ్చింది. అంటే "హోమ్ ఆఫ్ ది బోయ్". ప్రస్తుత పేరు సెకా నుండి వచ్చింది. 1842 లో ఆర్తోగ్రాఫిక్ సంస్కరణ వరకు "చెక్ " అని పిలువబడింది.[ఆధారం యివ్వలేదు] [18][19] ఈ పేరు స్లావిక్ తెగ (చెక్ లు, లాంగ్- సి.ఎస్.) మరియు లెజెండ్ ఆధారంగా వారి నాయకుడు సెక్ వారిని రిప్ప్ పర్వతంపై స్థిరపడటానికి బోహెమియాకు తీసుకువచ్చారు. సెక్ అనే పదం శబ్దవ్యుత్పత్తిని ప్రోటో-స్లావిక్ రూట్ సెల్‌గా గుర్తించవచ్చు. దీని అర్ధం "ప్రజల ఒకడు; బంధువు" దీని వలన చెక్ పదం క్లొవెక్ (ఒక వ్యక్తి) కు ఇది గుర్తించబడింది.[20]పశ్చిమాన బొహెమియా (సెక్రీ), తూర్పున మొరవియా (మోరవ) మరియు చెక్ సిలెసియా (స్లేజ్స్కో; చారిత్రాత్మక సిలేసియా చిన్న ఆగ్నేయ భాగం వీటిలో చాలా వరకు మూడు దేశాల్లో సాంప్రదాయకంగా విభజించబడింది. ఆధునిక పోలాండ్) ఈశాన్య ప్రాంతంలో. 14 వ శతాబ్దం నుంచి బోహేమియన్ క్రౌన్ భూములుగా పిలవబడే చెక్ / బోహెమియన్ భూములు, బోహెమియన్ క్రౌన్ మరియు సెయింట్ వేన్సేస్లాస్ క్రౌన్ భూములతో సహా దేశంలోని అనేక ఇతర పేర్లను ఉపయోగించారు. 1918 లో ఆస్ట్రో-హంగేరియన్ సామ్రాజ్యం రద్దు తరువాత దేశం స్వతంత్రాన్ని తిరిగి పొందంది.చెకొస్లోవేకియా క్రొత్త పేరు ఒక దేశం లోపల చెక్ మరియు స్లోవాక్ దేశాల యూనియన్ను ప్రతిబింబించేలా రూపొందించబడింది.

1992 చివరిలో చెకోస్లోవేకియా రద్దు తరువాత మాజీ దేశంలోని చెక్ భూభాగం ఆంగ్లంలో ఒకే ఒక్క పదాన్ని భౌగోళిక పేరును గుర్తించింది. చెక్ రిపబ్లిక్ / విదేశి వ్యవహారాల మంత్రిత్వశాఖ (మంత్రి జోసెఫ్ జిలెనియెక్) చెచియా అనే పేరును ప్రతిపాదించాడు. 1993 లో అన్ని చెక్ రాయబార కార్యాలయాలు మరియు దౌత్య కార్యక్రమాల నివేదికలో "చెక్ రిపబ్లిక్" అనే పూర్తిపేరును అధికారిక పత్రాలు మరియు అధికారిక సంస్థల పేర్లలో మాత్రమే ఉపయోగించాలని సిఫార్సు చేయబడింది. [21] భౌగోళిక పేరు సాధారణ గుర్తింపుకు చేరనప్పటికీ దాని వాడుక అధికరిస్తోది. చెక్ అధ్యక్షుడు మిలోస్ జెమాన్ తన అధికారిక ఉపన్యాసాలలో చెక్యా అనే పేరును ఉపయోగించాడు.[22]

చెక్యా 2016 మే 2 న చెక్ ప్రభుత్వం చేత ఆమోదించబడింది మరియు 2016 మే లో చెక్ రిపబ్లిక్ అధికారిక చిన్న పేరు[23] 2016 జూలై 5 న ఐక్యరాజ్యసమితి అంటర్మ్‌లో [24] అన్‌గెగ్న్‌లో ప్రచురించబడింది.[25]

2016 జూలై 5 న దేశీయ డేటాబేస్లలో ప్రచురించబడింది.యు.ఎస్. వెబ్ పేజీలలో " చెక్ రిపబ్లిక్‌ " తో చెక్యా [26] [27][28] మరియు అన్‌జెజన్ కనిపిస్తుంది. మరియు చెసియా ఐ.ఎస్.ఒ. 3166 దేశ సంకేతాలు జాబితాలో చేర్చబడ్డాయి.[29] జర్మనీ (చెక్చీయన్), డానిష్ (టికేక్ఇయెట్), నార్వేజియన్ (త్జెక్కియా) మరియు స్వీడిష్ (టిజెకిఎన్) వంటి భాషలలో చిన్నపేరు అనేక సంవత్సరాలు సాధారణ వాడుకలో ఉంది. [30][31] జనవరి 2017 లో చెక్ రిపబ్లిక్ను గూగుల్ మ్యాప్స్లో చెక్ రిపబ్లిక్ ప్రదర్శించబడింది. మ్యాప్స్.మి. ఓపెన్ స్ట్రీట్ మ్యాప్ ఇంగ్లీష్ వెర్షన్ చెసియాను కూడా ప్రదర్శిస్తాయి.[32] మరియు బింగ్ మ్యాప్స్ వంటి కొన్ని ఇతర మ్యాప్ ప్రొవైడర్లు ఇప్పటికీ చెక్ రిపబ్లిక్ ను ఉపయోగిస్తున్నారు. చెక్యా అనే స్వల్ప పేరు స్వీకరించాలన్న నిర్ణయాన్ని కొంతమంది విమర్శలను ఎదుర్కొంది.[33] మార్పు గురించి ప్రజలతో తగినంత సంప్రదింపులు లేవని వాదిస్తున్నారు.[34]

చరిత్ర[మార్చు]

చరిత్రకు పూర్వం[మార్చు]

స్టోన్ శిల్పం
మ్యాప్
Left: డోనిని వెస్టన్సిస్ వీనస్ అనేది ప్రపంచంలోనే అత్యంత పురాతన సిరామిక్ వ్యాసం. ఇది కామన్ ఎరా క్రీ.పూ 29,000-25,000.


Right:సెల్టిక్ ప్రజల పంపిణీ, చెక్ భూములలో ప్రధాన భూభాగ విస్తరణను ప్రదర్శిస్తుంది, ఇవి బోయి యొక్క గల్లిక్ తెగ నివసించేవారు.

  500 బి.సి. ముందు కోర్ హల్స్టాట్ భూభాగం BCE
  270 BC ద్వారా గరిష్ట సెల్టిక్ విస్తరణ 270s BCE
   సెల్టిక్-మాట్లాడే నేటి వరకు ఉండే ప్రాంతాలు


ఈ ప్రాంతంలోని పూర్వ చరిత్ర సంబంధిత పురావస్తు శాస్త్రవేత్తల పరిశోధనలో పాలియోలిథిక్ కాలంనాటి ఫ్ మానవ నివాసాలకు సంబంధించిన ఆధారాలను కనుగొన్నారు. ఈ ప్రాంతం మరియు సమీపంలోని ప్రాంతాల నుండి " దోల్ని వెస్టోనైస్ వీనస్ శిల్పం " మరికొన్ని ఇతర వస్తువులతో కలిసి ఇక్కడ ప్రపంచంలో అత్యంత పురాతనమైన సిరామిక్ వస్తువులను కనుగొన్నారు.

క్రీ.పూ. 3 వ శతాబ్దనుండి సెల్టిక్ వలసలు, 1 వ శతాబ్దంలో బోయి వలసలు మరియు జర్మనీ తెగలు మార్కోమనీ మరియు క్వాడీల ఇక్కడ స్థిరపడ్డాయి. వారి రాజు మార్బోడోయుస్ బొహేమియా మొదటి నమోదు చేయబడిన పాలకుడుగా భావిస్తున్నారు. 5 వ శతాబ్దం చుట్టూ వలసల కాలంలో అనేక జర్మనిక్ జాతులు పశ్చిమ ఐరోపా నుండి పశ్చిమానికి మరియు దక్షిణానికి వెళ్లిపోయాయి.

(సైబీరియా మరియు తూర్పు ఐరోపా నుండి హూన్స్, అవార్స్, బల్గర్లు మరియు మగ్యార్లు) ప్రజల దాడి ద్వారా ప్రేరేపించబడిన ఒక ఉద్యమం కారణంగా నల్ల సముద్రం-కార్పాతియన్ ప్రాంతం నుండి స్లావిక్ ప్రజలు ఈ ప్రాంతంలో స్థిరపడ్డారు. ఆరవ శతాబ్దంలో వారు పశ్చిమాన బోహెమియా, మొరవియా మరియు ప్రస్తుత ఆస్ట్రియా మరియు జర్మనీలకు తరలిపోయారు.

7 వ శతాబ్దంలో ఫ్రాంకిష్ వర్తకుడు సమో సమీపంలోని స్థిరపడిన అవర్స్కు వ్యతిరేకంగా పోరాడుతున్న స్లావ్స్కు మద్దతుగా నిలిచి సెంట్రల్ యూరప్‌లోని సామో సామ్రాజ్యంలో మొట్టమొదటి సామో రాజ్యపాలకుడు అయ్యాడు. 8 వ శతాబ్దంలో గ్రేట్ మోరవియాగా ఉద్భవించిన ప్రింసిపాలిటీని మొయ్యర్ రాజవంశం నియంత్రించింది. 9 వ శతాబ్ధంలో ఫ్రాంక్ల ప్రభావాన్ని నిలిపివేసి మొరావియా పాలకుడు మొదటి స్వోటోప్లుక్ పాలనలో ఇది అత్యున్నత స్థాయికి చేరుకుంది. గ్రేట్ మోరవియా క్రైస్తవమత ప్రాధాన్యత కలిగిన దేశంగా మార్చడంలో సిరిల్ మరియు మెథోడియస్ బైజాంటైన్ మిషన్ కీలక పాత్ర పోషించింది. వారు " కృత్రిమ భాష ఓల్డ్ చర్చ్ స్లావోనిక్‌ " సృష్టించారు. గ్లోగోలిటిక్ ఆల్ఫాబెట్ స్లావ్స్ మొట్టమొదటి సాహిత్య మరియు ప్రార్థనా భాషకు ఉపయోగించబడింది.

బొహిమియా[మార్చు]

ది డచీ ఆఫ్ బోహెమియా అండ్ పవిత్ర రోమన్ సామ్రాజ్యం 11 వ శతాబ్దంలో

9 వ శతాబ్దం చివరిలో "డచీ ఆఫ్ బోహెమియా " ఉద్భవించింది. ఇది పెర్మిస్లిడ్ రాజవంశంచే ఏకీకృతమైంది. 10 వ శతాబ్దంలో డ్యూక్ మొరవియా మొదటి బొలెలాస్ బోయుమియా సిలెసియాను జయించి తూర్పున భూభాగం విస్తరించింది. బొహీమియా సామ్రాజ్యం పవిత్ర రోమన్ సామ్రాజ్యంలో ఏకైక రాజ్యం మధ్య యుగాలలో ముఖ్యమైన ప్రాంతీయ శక్తిగా ఉంది. ఇది 1440-1526 సంవత్సరాల మినహా 1002 నుండి 1806 వరకు సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉంది. వెన్సెలస్ I, బోహెమియా రాజు (1230-1253) ప్రిమేస్లిడ్ రాజవంశం, గెల్హాసెన్ కోడెక్స్.[ఆధారం కోరబడింది]

1212 లో చక్రవర్తికి చెందిన గోల్డెన్ బుల్ ఆఫ్ సిసిలీ (అధికారిక శాసనం) ఓట్టోకర్ మరియు అతని వారసుల రాజ్య హోదాని నిర్ధారిస్తూ కింగ్ మొదటి పెర్మెల్ ఒట్టోకర్(1198 నుండి "రాజు" అనే శీర్షికను కలిగి ఉన్నాడు. డచీ ఆఫ్ బోహెమియానికి రాజ్యం హోదా ఇవ్వబడింది. బోహెమియా రాజు సామ్రాజ్య కౌన్సిల్స్లో పాల్గొనడం తప్ప పవిత్ర రోమన్ సామ్రాజ్యానికి చెందిన భవిష్యత్ బాధ్యతల నుండి మినహాయింపు పొందింది. జర్మన్ వలసదారులు 13 వ శతాబ్దంలో బోహేమియన్ అంచున స్థిరపడ్డారు. జర్మన్లు ​​పట్టణాలు మరియు మైనింగ్ జిల్లాలను కలిగి ఉన్నారు మరియు కొన్ని సందర్భాల్లో, బోహేమియా అంతర్భాగంలో జర్మన్ కాలనీలు ఏర్పడ్డాయి. 1235 లో మంగోలు యూరప్ పై దాడి చేసారు. పోలాండ్లోని లెగ్నికా యుద్ధం తరువాత మంగోలు మోరవియాలో తమ దాడులను నిర్వహించారు, కాని రక్షణాత్మక పట్టణమైన ఓలోమోక్ వద్ద రక్షణాత్మకంగా ఓడించారు.[35] మంగోలు తరువాత హంగరీని ఓడించి ఓడించారు.[36]

కింగ్ రెండవ ప్రింసల్ ఓటకర్ తన సైనిక శక్తి మరియు సంపద కారణంగా ఐరన్ మరియు గోల్డెన్ కింగ్ మారుపేరు సంపాదించాడు. అతను ఆస్ట్రియా, స్టేరియా, కారింథియా మరియు కార్నియోలాను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. తద్వారా బోహేమియన్ భూభాగాన్ని అడ్రియాటిక్ సముద్రం వరకు విస్తరించాడు. 1278 లో తన ప్రత్యర్థి అయిన కింగ్ మొదటి రుడాల్ఫ్ తో జర్మనీకి చెందిన యుద్ధంలో మార్చ్ఫెల్డ్ యుద్ధంలో అతను మరణించాడు.[37] ఒట్టోకర్ కుమారుడు రెండవ వెన్సెలస్ తన 1300 లో తనకొరకు పోలిష్ కిరీటంను మరియు తన కుమారుడి కోసం హంగేరియన్ కిరీటం కొరకు కొనుగోలు చేసాడు. అతను డానుబే నది నుండి బాల్టిక్ సముద్రం వరకు విస్తరించి ఉన్న ఒక గొప్ప సామ్రాజ్యాన్ని నిర్మించాడు. 1306 లో ప్రెమిస్లిడ్ వంశానికి చెందిన మూడవ వెన్సెలస్ చివరి రాజు విశ్రాంతి సమయంలో ఓలోమోక్‌లో అనుమానాస్పద పరిస్థితులలో హత్య చేయబడ్డాడు. వంశావళి యుద్ధాల వరుస తరువాత హౌస్ ఆఫ్ లక్సెంబర్గ్ బోహేమియన్ సింహాసనాన్ని పొందింది.[38]

14 వ శతాబ్దం ముఖ్యంగా బోహేమియన్ రాజు నాలుగవ చార్లెస్ (1316-1378) 1346 లో రోమన్ల రాజు అయ్యాడు. 1354 లో ఇటలీ రాజు మరియు పవిత్ర రోమన్ చక్రవర్తి చెక్ చరిత్రలో స్వర్ణ యుగంగా భావించారు. 1348 లో చార్లెస్ బ్రిడ్జ్, చార్లెస్ స్క్వేర్, ప్రేగ్‌లోని చార్లెస్ యూనివర్సిటీ స్థాపనకు ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత ఉంది. అతని పాలనలో ప్రేగ్ కాజిల్ మరియు గోతిక్ శైలిలో సెయింట్ విటస్ కేథడ్రాల్ చాలా వరకు పూర్తయ్యాయి. ఆయన బ్రాండెన్బర్గ్ (1415 వరకు), లూసటియా (1635 వరకు), మరియు సిలేసియా (1742 వరకు) బోహేమియన్ కిరీటం క్రింద సమైఖ్య పరిచాడు. 1347 నుండి 1352 వరకు ఐరోపాలో చోటుచేసుకున్న బ్లాక్ డెత్ 1380 లో బొహేమియా రాజ్యంను నాశనం చేసింది.[39] ఇది జనాభాలో 10% మందిని చంపింది.[40]

The Crown of Bohemia within the Holy Roman Empire (1600). The Czech lands were part of the Empire in 1002–1806, and Prague was the imperial seat in 1346–1437 and 1583–1611.

1402 సమీపంలో జాన్ హాస్‌చే బోహేమియన్ సంస్కరణ ప్రారంభించబడింది. 1415 లో హస్‌ను మతకర్మగా మరియు కాంస్టాంజ్ కాల్చినప్పటికీ అతని అనుచరులు (కాథలిక్ చర్చి నుంచి విడిపోయారు మరియు హుస్సైట్ యుద్ధాలు (1419-1434) నుండి పరాజయం పాలైన ఐదు క్రూసేడులు రోమన్ చక్రవర్తి సిగ్జిజమండ్ నిర్వహణలో వారికి వ్యతిరేకంగా నిలిచారు. పెత్ర్ చెల్కిక్కీ హుస్సైట్ ఉద్యమాన్ని కొనసాగించాడు. తరువాతి రెండు శతాబ్దాలలో బోహేమియన్ మరియు మొరవియన్ భూములలోని 90% జనాభా హుస్సిటస్గా పరిగణించబడ్డారు. పోడేబ్రడి హస్సైట్ జార్జ్ కూడా ఒక రాజు. తరువాత లూథరనిజంలో హస్ ఆలోచనలు ప్రధాన ప్రభావాన్ని చూపాయి. మార్టిన్ లూథర్ స్వయంగా "మేము అందరం హుస్సేట్‌లుగా ఉన్నాము. దాని గురించి తెలియకుండానే తనను తాను హస్ ప్రత్యక్ష వారసుడిగా భావిస్తారు. [41]

Painting of battle between mounted knights
Battle between Protestant Hussites and Catholic crusaders during the Hussite Wars; Jena Codex, 15th century

1526లో బొహిమియా పూర్తిగా హాబ్స్‌బర్గ్ నియంత్రణ లోకి వచ్చింది. మొదట ఎన్నికైన పాలకులు తరువాత 1627లో బొహిమియా వంశపారంపర్యం. 16 వ మద్యయురేపియన్ సాంరాజ్య స్థాపకులు శతాబ్ధంలో ఆస్ట్రియన్ హాబ్స్‌బర్గ్ ప్రేగ్‌లో భూస్థాపితం అయ్యారు. 1583-1611 మద్య ప్రేగ్ " పవిత్ర రోమన్ చక్రవర్తి రోడాల్ఫ్ " మరియు ఆయన రాజసభ అధికారిక స్థానంగా ఉంది.

1618 లో హగ్స్బర్గ్లకు వ్యతిరేకంగా ప్రేగ్ ప్రతిధ్వని మరియు తరువాత జరిగిన తిరుగుబాటు తరువాత ముప్పై ఏళ్ల యుద్ధం ప్రారంభమైంది, ఇది త్వరగా మధ్య ఐరోపా అంతటా విస్తరించింది. 1620 లో బోహెమియాలో తిరుగుబాటు వైట్ మౌంటైన్ యుద్ధంలో నలిగిపోయింది మరియు ఆస్ట్రియాలో బొహేమియా మరియు హబ్స్బర్గ్ వంశానుగత భూముల మధ్య సంబంధాలు బలోపేతం అయ్యాయి. బోహేమియన్ తిరుగుబాటు నాయకులు 1621 లో ఉరితీయబడ్డారు. ప్రఖ్యాత మరియు మధ్యతరగతి ప్రొటెస్టంటులు కాథలిక్కులుగా మారడం లేదా దేశం విడిచివెళ్ళాలి. [42] 1620 నుండి 18 వ శతాబ్దం వరకు తరువాతి కాలంలో తరచుగా "డార్క్ ఏజ్" అని పిలవబడుతుంది. చెక్ ప్రొటెస్టంట్లు బహిష్కరణ మరియు అలాగే యుధ్ధం, వ్యాధి మరియు కరువు కారణంగా చెక్ ల్యాండ్ జనాభా మూడో వంతు క్షీణించింది.[43] రోమన్ కాథలిక్కుల కంటే ఇతర క్రైస్తవ కన్ఫెషన్లను హబ్స్బర్గర్లు నిషేధించారు.[44] బారోక్ సంస్కృతి ఈ చారిత్రిక కాలపు అస్పష్టతను చూపుతుంది. 1663 లో ఒట్టోమన్ టర్కులు మరియు తతార్స్ మోవేవియాపై దాడి చేశారు.[45] 1679-1680లో చెక్ ల్యాండ్స్ వినాశకరమైన ప్లేగు మరియు సెషన్ల తిరుగుబాటు ఎదుర్కొంది. [46]

The 1618 Defenestration of Prague marked the beginning of the Bohemian Revolt against the Habsburgs and therefore the first phase of the Thirty Years' War.

ఆస్ట్రియాకు చెందిన మరియా తెరెసా మరియు ఆమె కొడుకు రెండవ జోసెఫ్ పవిత్ర రోమన్ చక్రవర్తి మరియు 1765 నుండి పాలన ప్రబలమైన పరిపూర్ణతవాదంగా వర్గీకరించబడ్డారు.1740 లో సిలైసియాలో అధికభాగం (దక్షిణ ప్రాంతం మినహా) సైలెసియన్ యుద్ధాల్లో ప్రుస్సియా రాజు రెండవ ఫ్రెడరిక్ స్వాధీనం చేసుకున్నారు. 1757 లో ప్రషియన్లు బోహెమియాపై దాడి చేశారు. ప్రేగ్ (1757) యుద్ధం తరువాత ఈ నగరం ఆక్రమించబడింది. ప్రేగ్‌లో ఒకటిన్నర పాళ్ళు నాశనమయ్యాయి మరియు సెయింట్ విటస్ కేథడ్రల్ కూడా భారీ నష్టాన్ని ఎదుర్కొంది. ఫ్రాండ్రిక్ కొలీన్ యుద్ధంలో వెంటనే ఓడిపోయి ప్రేగ్‌ను విడిచిపెట్టి, బొహేమియా నుండి తిరిగొచ్చాడు. 1770 మరియు 1771 లలో గొప్ప కరువు ప్రభావంతో చెక్ జనాభాలో పదవ వంతు మందిని లేదా 2,50,000 నివాసులను హతమార్చి రైతుల తిరుగుబాటులకు చేయడానికి గ్రామీణ ప్రాంతాలను ఉత్తేజపరిచింది.[47] 1781 మరియు 1848 మధ్యకాలంలో (రెండు దశల్లో) అడ్డంకి రద్దు చేయబడింది.ప్రస్తుత చెక్ రిపబ్లిక్ భూభాగంలో నెపోలియన్ యుద్ధాల అనేక పెద్ద యుద్ధాలు - ఆస్టెరిల్ట్జ్ యుద్ధం, కుల్మ్ యుద్ధం - జరిగాయి. జోసెఫ్ రడెట్జ్కీ వాన్ రాడెట్జ్, ఒక గొప్ప చెక్ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆస్ట్రియా సామ్రాజ్యం సైన్యం సాధారణ సిబ్బందికి మరియు చీఫ్ ఈ యుద్ధాల్లో ఒక ఫీల్డ్ మార్షల్‌గా ఉన్నాడు.

1806 లో పవిత్ర రోమన్ సామ్రాజ్యం ముగింపు బోహేమియా రాజ్యం రాజకీయ హోదాను తగ్గించటానికి దారితీసింది. బొహేమియా పవిత్ర రోమన్ సామ్రాజ్యం ఒక నియోజకవర్గం అలాగే ఇంపీరియల్ డైట్లో తన స్వంత రాజకీయ ప్రాతినిధ్యంను కోల్పోయింది.[48] బోహేమియన్ భూములు ఆస్ట్రియన్ సామ్రాజ్యం మరియు తరువాత ఆస్ట్రియా-హంగరీలో భాగమయ్యాయి. 18 వ మరియు 19 వ శతాబ్దాలలో చెక్ జాతీయ పునరుజ్జీవనం మరియు జాతీయ గుర్తింపును పునరుద్ధరించడానికి చెక్ రివైవల్ దాని పెరుగుదలను ప్రారంభించింది. ఆస్ట్రియా సామ్రాజ్యంలో బోహేమియన్ క్రౌన్ స్వతంత్ర సంస్కరణలు మరియు స్వయంప్రతిపత్తి కోసం ప్రయత్నించడం ప్రేగ్‌లో 1848 విప్లవం అణిచివేయబడింది.[49]

Ceremonial laying of the foundation stone of the National Theatre during the Czech National Revival, 1868

1866 ఆస్ట్రియా-ప్రుస్సియన్ యుద్ధంలో ఆస్ట్రియా ప్రుస్సియా చేతిలో ఓడిపోయింది (ఇది కూడా చూడండి కోనిగ్గాట్స్ యుద్ధం మరియు ప్రేగ్ ఆఫ్ పీస్). జాతీయవాదం నేపథ్యంలో ఐక్యతను కాపాడుకోవడానికి ఆస్ట్రియా సామ్రాజ్యం తనను తాను పునర్నిర్వచించాల్సిన అవసరం ఉంది. మొదట బోహేమియాకు కొన్ని రాయితీలు కూడా చేయవచ్చని అనిపించింది కానీ చివరకు చక్రవర్తి ఫ్రాంజ్ జోసెఫ్ హంగేరీతో మాత్రమే రాజీ పడింది. 1867 నాటి ఆస్ట్రో-హంగేరియన్ రాజీ మరియు బొహేమియా రాజుగా ఫ్రాంజ్ జోసెఫ్ పట్టాభిషేకం చెక్ రాజకీయవేత్తలను భారీ నిరాశ ఏర్పడడానికి దారితీసింది. [49] బోస్మియన్ క్రౌన్ భూములు సిస్లితానియా (అధికారికంగా "ఇంపీరియల్ కౌన్సిల్లో ప్రాతినిధ్యం వహించే రాజ్యాలు మరియు భూములు") భాగంగా మారింది.

ప్రేగ్ శాంతి స్థాపకుడు బెర్తా వాన్ సూట్నర్ 1905 లో నోబెల్ శాంతి బహుమతిని అందుకున్నారు. అదే సంవత్సరంలో చెక్ సోషల్ డెమోక్రాటిక్ మరియు ప్రగతిశీల రాజకీయ నాయకులు (టోమాస్ గార్రిగ్ మరస్లిక్ సహా) సార్వత్రిక ఓటు హక్కు కోసం పోరాటం ప్రారంభించారు. సార్వత్రిక మగ ఓటుహక్కు కింద మొదటి ఎన్నికలు 1907 లో నిర్వహించబడ్డాయి.ఆస్ట్రియాకు చెందిన బ్లెస్డ్ చార్లెస్ బోహెమియా 1916-1918లో పాలించిన చివరి రాజుగా గుర్తించబడుతున్నాడు.

చెకొస్లొవేకియా[మార్చు]

Rally in Prague on Wenceslas Square for the Czechoslovak declaration of independence from the Habsburg Austro-Hungarian Empire, 28 October 1918

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో దాదాపు 1.4 మిలియన్ చెక్ సైనికులు పోరాడారు. వీరిలో 1,50,000 మంది మరణించారు. ఆస్ట్రియా-హంగేరియన్ సామ్రాజ్యంలో ఎక్కువ మంది చెక్ సైనికులు పోరాడినప్పటికీ 90,000 చెక్ వాలంటీర్లు ఫ్రాన్స్, ఇటలీ మరియు రష్యా లలో చేకోస్లోవాక్ లెజియన్లను స్థాపించారు. అక్కడ వారు సెంట్రల్ పవర్స్ మరియు తరువాత బోల్షెవిక్ దళాలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడారు. [50]

1918 లో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం చివరినాటికి హబ్స్‌బర్గ్ సామ్రాజ్యం పతనమైన సమయంలో చెకొస్లోవేకియా స్వతంత్ర గణతంత్ర రాజ్యంలో చేరింది. ఇది మిత్రరాజ్యాల శక్తులలో చేరింది. తమోస్ గార్రిగు మసారిక్ నాయకత్వంలో ఈ కొత్త దేశం బోహేమియన్ క్రౌన్ (బోహెమియా, మొరవియా మరియు సిలెసియా) మరియు హంగేరి రాజ్యంలోని భాగాలు (స్లొవేకియా మరియు కార్పతియన్ రుథేనియా) ముఖ్యమైన జర్మన్, హంగేరియన్, పోలిష్ మరియు రుథేనియన్ మాట్లాడే మైనారిటీలతో కలిపింది. [51] చెకోస్లోవేకియా రొమేనియా మరియు యుగోస్లేవియా (లిటిల్ ఎంటెండ్ అని పిలవబడేది) మరియు ముఖ్యంగా ఫ్రాన్సుతో సంధి ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. మొదటి చెకోస్లోవాక్ రిపబ్లిక్లో ఆస్ట్రియా-హంగరీ జనాభా 27% మంది మాత్రమే ఉన్నారు. విజయవంతంగా పాశ్చాత్య పారిశ్రామిక దేశాలతో పోటీ పడటానికి వీలుగా పరిశ్రమలో 80% పనిచేయడానికి వీలుకల్పించారు.[52] 1913 తో పోలిస్తే 1929లో స్థూల దేశీయ ఉత్పత్తి 52% అధికరించింది. పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి 41% మేర పెరిగింది. 1938 లో చెకొస్లోవేకియా ప్రపంచ పారిశ్రామిక ఉత్పత్తిలో 10 వ స్థానాన్ని పొందింది.[53]

మొట్టమొదటి చెకోస్లోవాక్ రిపబ్లిక్ ఒక ఏకీకృత రాష్ట్రంగా ఉన్నప్పటికీ మైనార్టీలకు విస్తృతమైన హక్కులను అందించింది. ఐరోపాలోని అంతర్యుద్ధ కాలంలో ఈ ప్రాంతంలో మాత్రమే ప్రజాస్వామ్యం ఉంది. నాజీ జర్మనీ నుండి అధిక నిరుద్యోగం మరియు భారీ ప్రభావం చూపిన గ్రేట్ డిప్రెషన్ ప్రభావాలు చెకొస్లోవేకియా నుండి విడిపోవడానికి జాతి జర్మన్ల అసంతృప్తికి మరియు బలమైన మద్దతుగా మారింది.

The First Czechoslovak Republic comprised only 27% of the population of the former Austria-Hungary, but nearly 80% of the industry.[52]

అడాల్ఫ్ హిట్లర్ ఈ అవకాశాన్ని ఉపయోగించుకున్నాడు. కొన్రాడ్ హెన్లీన్ వేర్పాటువాద సుదేటీన్ జర్మన్ పార్టీని ఉపయోగించి 1938 మ్యూనిచ్ ఒప్పందం (నాజి జర్మనీ, ఫ్రాన్సు, బ్రిటన్, మరియు ఇటలీ సంతకం చేసాయి) ఎక్కువగా జర్మన్ మాట్లాడే సుదేనేన్లాండ్ (మరియు దాని గణనీయమైన మాజినాట్ లైన్-లాంటి సరిహద్దు కోటలను పొందింది).చెకోస్లోవేకియా సమావేశానికి ఆహ్వానించబడలేదు మరియు చెక్లు మరియు స్లోవాక్లు మ్యూనిచ్ ఒప్పందాన్ని మ్యూనిచ్ బెట్రాయల్ అని పిలిచారు ఎందుకంటే ఫ్రాన్స్ (చెకోస్లోవేకియాతో కూటమిని కలిగి ఉంది) మరియు బ్రిటన్ చెకొస్లొవేకియాను హిట్లర్‌ను ఎదుర్కోవటానికి బదులుగా విడిచిపెట్టాయి. తరువాత ఇది అనివార్యమైనది.

1.2 మిలియన్ల బలమైన చెక్ చేకోస్లావాక్ సైన్యం మరియు ఫ్రాంకో-చెక్ సైనిక కూటమిని సమీకరించింది. పోలాండ్ చెసాకి టాసీన్ జొలోజీ ప్రాంతాన్ని కలుపుకుంది. నవంబర్ 1938 లో మొట్టమొదటి వియన్నా అవార్డు కారణంగా హంగేరి స్లొవేకియా మరియు సబ్కార్పతిన్ రస్ భాగాలను సంపాదించింది. స్లొవేకియా మరియు సబ్‌కార్పతిన్ రస్ మిగిలి ఉన్నవారు స్వతంత్రతను స్వీకరించారు. ఈ రాజ్యానికి "చెక్-స్లొవేకియా" అని పేరు మార్చారు. స్లొవేకియాలో భాగంగా మిగిలిన ప్రాంతాలను విడిచిపెట్టడానికి నాజి జర్మనీ బెదిరించింది. హంగరీ మరియు పోలాండ్ చేత మిగిలిన ప్రాంతాలను విభజించటానికి స్లొవేకియా మార్చి 1939 లో చెకో-స్లొవేకియాను విడిచిపెట్టి హిట్లర్ సంకీర్ణాలతో తన జాతీయ మరియు ప్రాదేశిక సమగ్రతను కొనసాగించడానికి ఎంచుకుంది.[54]

Portrait
Portrait
Left: Tomáš Garrigue Masaryk, first president of Czechoslovakia
Right: Edvard Beneš, president before and after World War II.

మిగిలిన చెక్ భూభాగాన్ని జర్మనీ ఆక్రమించింది. దీనిని బోహెమియా మరియు మొరవియా పిలవబడే ప్రొటెక్టరేట్ అని పిలుస్తారు. ఈ ప్రొటెక్టరేట్ థర్డ్ రీచ్లో భాగంగా ప్రకటించబడింది.ప్రెసిడెంట్ మరియు ప్రధాన మంత్రి నాజీ జర్మనీ రీచ్‌ప్రొటెక్టర్ విధేయులుగా ఉన్నారు. 1939 మార్చి 15 న కార్పటో-యుక్రెయిన్ రిపబ్లిక్గా సబ్‌కార్పతిన్ రస్ స్వాతంత్రాన్ని ప్రకటించిన రోజు హంగరీ చేత ఆక్రమించబడింది మరియు మరుసటి రోజు అధికారికంగా కలపబడింది. సుమారుగా 3,45,000 చెకొస్లావాక్ పౌరులు, 2,77,000 మంది యూదులు చంపబడ్డారు లేదా ఉరితీయబడ్డారు. వేలాదిమంది ఇతరులు జైళ్లలో మరియు నాజీ నిర్బంధ శిబిరాలకు పంపబడ్డారు లేదా బలవంతంగా పనిచేసేవారు. సమూహాలలో మూడింట రెండు వంతుల మంది బహిష్కరణ లేదా మరణం కోసం నాజీలు లక్ష్యంగా చేసుకున్నారు. [55] చెక్ భూభాగంలో ప్రేగ్‌లోని ఉత్తరాన టెరెజిన్‌లో ఒక కాన్సంట్రేషన్ శిబిరం ఉంది. నాజీ జనరల్ ప్లన్ ఓస్ట్ జర్మనీ ప్రజల కోసం మరింత నివాస స్థలాలను అందించటానికి ఉద్దేశించినందుకు నిర్మూలన, బహిష్కరణ, జర్మనీకరణ లేదా బానిసల బానిసత్వం కోసం పిలుపునిచ్చారు. [56]

1942 మే 27 న ప్రేగ్ శివార్లలో చెకోస్లోవేకియన్ సైనికులు జోయెఫ్ గబ్చిక్ మరియు జాన్ కుబిస్స్ నాజీ జర్మనీ నేత రెయిన్హార్డ్ హేడ్రిచ్ హత్య చేసిన తరువాత నాజీల ఆక్రమణను చెక్ నిరోధించింది.1942 జూన్ 9 న నాజీ ప్రతిఘటనకు ప్రతిస్పందనగా చెక్‌లకు వ్యతిరేకంగా హిట్లర్ క్రూరమైన ఆదేశాలను జారీ చేసాడు.ఎడ్వర్డ్ బెనెస్ చెకోస్లోవాక్ ప్రభుత్వం దేశం వదిలి పోయినప్పటికీ దాని సైన్యం జర్మన్లకు వ్యతిరేకంగా పోరాడి, మిత్రరాజ్యాలు చేత గుర్తించబడ్డాయి. చెక్ / చెకోస్లావాక్ దళాలు పోలాండ్, ఫ్రాన్స్, యుకె, ఉత్తర ఆఫ్రికా, మధ్యప్రాచ్యం మరియు సోవియట్ యూనియన్ (నేను చేకోస్లోవేకియన్ కార్ప్స్ చూడండి) యుద్ధంలో ప్రారంభం నుండి పోరాడాయి. జర్మన్ ఆక్రమణ 1945 మే 9 న ముగిసింది. సోవియట్ మరియు అమెరికన్ సైన్యాల రాకతో మరియు ప్రేగ్ తిరుగుబాటు చేసింది. చెకొస్లోవేకియాను జర్మనీ పాలన నుండి విడుదల చేయటానికి 1,40,000 సోవియట్ సైనికులు మరణించారు.[57]

Following the German occupation of Czechoslovakia and formation of the Protectorate of Bohemia and Moravia within Nazi Germany, exiled Czechs fought alongside Allies of World War II, such as No. 310 Squadron RAF.

1945-1946లో జెకోస్లోవేకియాలో దాదాపు మొత్తం జర్మన్-మాట్లాడే మైనారిటీ ప్రజలు 3 మిలియన్ల మంది జర్మనీ మరియు ఆస్ట్రియాకు బహిష్కరించబడ్డారు (బెనెస్ ఉత్తర్వులు చూడండి). ఈ సమయంలో వేలాదిమంది జర్మన్లు ​​జైళ్లలో మరియు నిర్బంధ శిబిరాల్లో నిర్బంధ కార్మికులుగా ఉపయోగించబడ్డారు. 1945 వేసవికాలంలో పోస్టోలోప్రిటీ ఊచకోత వంటి పలు మారణకాండలు జరిగాయి. 1995 లో ఒక ఉమ్మడి జర్మన్ మరియు చెక్ కమిషన్‌కు చెందిన చరిత్రకారులు నిర్వహించిన పరిశోధనలు,ప్ బహిష్కరణల మరణాల కారణంగా కనీసం 15,000 నుండి 30,000 మంది మరణించినట్లు గుర్తించారు. [58] బహిష్కరించబడని జర్మన్లు 2,50,000 మంది నాజీ జర్మన్లకు వ్యతిరేకంగా పోరాడారు. సోవియట్-వ్యవస్థీకృత ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ తరువాత సబ్‌కార్పతియన్ రస్ చెకోస్లోవాక్ పాలనలో తిరిగి రాలేదు. కానీ 1946 లో జకార్పట్టి ఒబ్లాస్ట్‌గా ఉక్రేనియన్ సోవియట్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లిక్‌ భాగంగా మారింది.

చెకోస్లోవేకియా పశ్చిమ మరియు తూర్పు మధ్య ఒక "వంతెన" పాత్రను ప్రయత్నించలేదు. ఏదేమైనా చెకోస్లోవేకియా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ వేగంగా అభివృద్ధి చెందింది. యుద్ధానికి ముందు మునిచ్ ఒప్పందం మరియు పాశ్చాత్యతో మోసపూరితంగా సోవియట్ యూనియన్‌కు అనుకూలమైన వైఖరి కారణంగా జర్మనీ నుండి చెకోస్లోవాకియాకు స్వేచ్ఛను కలిగించడంలో సోవియట్ ప్రధానపాత్ర వహించింది. 1946 ఎన్నికలలో కమ్యూనిస్టులు 38% ఓట్లు పొంది చెకొస్లావాక్ పార్లమెంట్లో అతిపెద్ద పార్టీగా అవతరించారు.[59] వారు జాతీయ ఫ్రంట్‌కు చెందిన ఇతర పార్టీలతో సంకీర్ణ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు గణనీయమైన అధికారశక్తిగా మారారు. 1948 లో తిరుగుబాటును ద్వారా ఒక ముఖ్యమైన మార్పు వచ్చింది. కమ్యూనిస్ట్ పీపుల్స్ మిలిటియా ప్రాగ్లో కీలక స్థానాల నియంత్రణను సాధించింది. మరియు ఒకే పార్టీ ప్రభుత్వం ఏర్పడింది.

కమ్యూనిస్ట్ పాలన ప్రేగ్ స్ప్రింగ్ రాజకీయ సరళీకరణ 1968 సోవియట్ నేతృత్వంలోని దండయాత్రను ఆపివేసింది.

తదుపరి 41 సంవత్సరాలుగా చెకోస్లోవకియా ఈస్ట్రన్ బ్లాక్‌లో కమ్యూనిస్ట్ రాజ్యంగా ఉంది. ఈ కాలం సాంఘిక మరియు ఆర్ధిక అభివృద్ధి ప్రతి అంశానికి వెస్ట్ దేశాలకంటే వెనకబడి ఉంటుంది. 1980 వ దశకంలో గ్రీస్ లేదా పోర్చుగల్ కంటే పొరుగునున్న ఆస్ట్రియా స్థాయి నుండి తలసరి జిడిపి పడిపోయింది. కమ్యూనిస్ట్ ప్రభుత్వం ఉత్పాదక సాధనాలను పూర్తిగా జాతీయం చేసి కమాండ్ ఆర్ధిక వ్యవస్థను స్థాపించింది. 1950 వ దశకంలో ఆర్థిక వ్యవస్థ వేగంగా వృద్ధి చెందింది. అయితే అభివృద్ధి 1960 లు మరియు 1970 లలో నెమ్మదించింది మరియు 1980 వ దశకంలో నిలిచిపోయింది.

1950 వ దశాబ్దంలో రాజకీయ ప్రదర్శనలలో అనేకమంది నిరసన ప్రదర్శన (అత్యంత ప్రసిద్ధ బాధితులు: మిలాడా హొరాకోవా మరియు రుడాల్ఫ్ స్లాంస్కీ) మరియు వందల వేల మంది రాజకీయ ఖైదీలతో సహా రాజకీయ వాతావరణం చాలా అణచివేతకు గురైంది. అయితే 1960 ల చివరలో మరింత బహిరంగ అసహనంగా మారింది. అలెగ్జాండర్ డబ్చెక్ నాయకత్వంలో 1968 లో ప్రేగ్ స్ప్రింగ్ లో "సోషలిజం" ను రూపొందించడానికి ప్రయత్నించారు. బహుశా బహుళ పార్టీ రాజకీయాలు ప్రవేశపెట్టడానిక్ ప్రయత్నించారు.1968 ఆగస్టు 21 న రొమేనియా మరియు అల్బేనియా మినహా అన్ని వార్సా ప్యాక్ట్ సభ్య దేశాల ఆక్రమణ ద్వారా పరిస్థితి బలవంతంగా ముగింపుకు వచ్చింది. ఆక్రమణు వ్యతిరేరికిస్తూ విద్యార్థి " జాన్ పలాచ్ " నాయకత్వంలో నిర్వహించబడిన నిరసనను ఒక రాజకీయ నిరసనగా చిహ్నంగా మారింది.

1960 ల చివర్లో మరియు 1970 లలో "ఫార్మలైజేషన్ " పేరుతో సాగించిన కఠినమైన దండయాత్ర కార్యక్రమం జరిగింది. 1989 వరకు రాజకీయ వ్యవస్థ ప్రతిపక్షం సెన్సార్షిప్ మీద ఆధారపడింది. 1977 లో చార్టర్ 77 ను ప్రచురించింది. 1988 లో నూతన నిరసనలు మొదలయ్యాయి. 1948 మరియు 1989 మధ్యకాలంలో 2,50,000 చెక్‌లు మరియు స్లోవాక్లు రాజకీయ కారణాల వల్ల జైలుకు పంపబడ్డాయి మరియు 4,00,000 మందికి పైగా వలస వెళ్ళారు.[60]

వెల్వెట్ రివల్యూషన్ మరియు యురేపియన్ యూనియన్[మార్చు]

నవంబరు 1989 లో చెకోస్లోవేకియా శాంతియుత "వెల్వెట్ విప్లవం" (వాస్కావ్ హావెల్ మరియు అతని సివిక్ ఫోరం నేతృత్వంలో) ద్వారా ​​ప్రజాస్వామ్యానికి తిరిగి వచ్చింది. ఏదేమైనా స్లోవాక్ జాతీయ ఆకాంక్షలు బలోపేతం అయ్యాయి.(హైఫన్ వార్ చూడండి) మరియు జనవరి 1 న 1993 న దేశం స్వతంత్ర చెక్ రిపబ్లిక్ మరియు స్లోవేకియాగా విడిపోయింది.మార్కెట్ ఆర్థిక వ్యవస్థ సృష్టించే ఉద్దేశ్యంతో రెండు దేశాలు ప్రవేశపెట్టిన ఆర్థిక సంస్కరణలు ప్రైవేటీకరణలను సాధించాయి. ఈ ప్రక్రియ విజయవంతమైంది; 2006 లో చెక్ రిపబ్లిక్ ప్రపంచ బ్యాంకుచే "అభివృద్ధి చెందిన దేశం" గా గుర్తింపు పొందింది.[11] 2009 లో మానవ అభివృద్ధి సూచిక "చాలా ఉన్నత మానవ అభివృద్ధికి" చెందిన దేశంగా పేర్కొంది.[61] 1991 నుండి చెక్ రిపబ్లిక్ చెకొస్లోవేకియాలో భాగంగా మరియు 1993 నుండి స్వయంప్రతిపత్తితో విసెగాడ్ గ్రూప్ సభ్యదేశంగా మరియు 1995 నుండి ఒ.ఇ.సి.డి. సభ్యదేశంగా ఉంది. చెక్ రిపబ్లిక్ నాటోలో 1999 మార్చి 12 న మరియు యూరోపియన్ యూనియన్ 2004 మే 1 న చేరింది. 21 డిసెంబర్ 2007 డిసెంబర్ 21 న చెక్ రిపబ్లిక్ స్కెంజెన్‌ ఏరియాలో చేరింది. 2017 వరకు సోషల్ డెమొక్రాట్స్ (మిలోస్ జెమాన్, వ్లాదిమిర్ స్పిడ్లా, స్టానిస్లవ్ గ్రాస్, జిరి పర్యుబెక్, బోహస్లావ్ సోబోట్కా) లేదా లిబరల్-కన్సర్వేటివ్స్ (వ్లాక్ క్లాస్, మైరేక్ టోపోలానేక్, పీటర్ నెకాస్) ఇంకా చెక్ రిపబ్లిక్ ప్రభుత్వానికి నాయకత్వం వహించారు.

Geography[మార్చు]

Topographic map

చెక్ రిపబ్లిక్ ఎక్కువగా అక్షాంశాల 48 ° మరియు 51 ° ఉ (చిన్న ప్రాంతం 51 ° ఉత్తర అక్షాంశం ఉంటుంది) మధ్య ఉంటుంది మరియు 12 ° మరియు 19 ° తూ రేఖాంశంలో ఉంటుంది.

చెక్ ల్యాండ్‌స్కేప్ చాలా వైవిధ్యంగా ఉంది. పశ్చిమ దేశానికి బొహెమియా ఎల్బే (ఎల్బే) మరియు వ్లతవా నదులు (సుదేయేస్ క్రకనోయిస్ శ్రేణి) వంటి దిగువ పర్వతాలు చుట్టూ విస్తరించిన ఒక నదీముఖద్వారం కలిగి ఉంటుంది. దేశంలో ఎత్తైన ప్రదేశం స్నెజ్కా 1,603 మీ (5,259 అడుగులు) ఇక్కడ ఉంది. దేశంలోని తూర్పు భాగం మొరావియా అధికమైన పర్వతప్రాంతం కలిగి ఉంటుంది. ఇది ప్రధానంగా మొరవా నదిచే ప్రవహితప్రాంతంగా ఉంటుంది.ఇది ఒడెర్ నది జన్మస్థానంగా కూడా ఉంటుంది.

భూమండలమైన చెక్ రిపబ్లిక్ నుండి నీరు మూడు వేర్వేరు సముద్రాలు వరకు ప్రవహిస్తుంది: నార్త్ సీ, బాల్టిక్ సముద్రం మరియు నల్ల సముద్రం. చెక్ రిపబ్లిక్ కూడా హాంబర్గ్ డాక్స్ మధ్యలో 30,000 చదరపు మీటర్ (7.4 ఎకరాల) లో మోల్యుహౌఫెన్ను అద్దెకు తీసుకుంటుంది. ఇది చెకొస్లోవాకియాకు ఆర్గనైజేషన్ 363 ఆర్టికల్ ఇవ్వబడింది. భూభాగం నుండి నదీ ప్రవాహం ద్వారా రవాణా చేయబడే వస్తువులను సముద్రపు ఓడలకి బదిలీ చేయవచ్చు. ఈ భూభాగం 2028 లో తిరిగి జర్మనీ స్వాధీనం చేయబడుతుంది.

భౌగోళికంగా చెక్ రిపబ్లిక్ బొరియల్ సామ్రాజ్యం లోని సర్క్యూం బొరియల్‌కు చెందిన సెంట్రల్ యూరోపియన్ ప్రావిన్స్‌కు చెందినది." వరల్డ్ వైడ్ ఫండ్ ఫర్ నేచుర్ " ఆధారంగా చెక్ రిపబ్లిక్ భూభాగంను నాలుగు పర్యావరణ ప్రాంతాలుగా విభజించవచ్చు: వెస్ట్రన్ యూరోపియన్ విశాలమైన అడవులు, సెంట్రల్ యూరోపియన్ మిశ్రమ అడవులు, పన్నోనియన్ మిశ్రమ అడవులు మరియు కార్పాతియన్ మోంటన్ కానఫెర్ అడవులు.

చెక్ రిపబ్లిక్‌లో నాలుగు జాతీయ పార్కులు ఉన్నాయి. పురాతనమైనది క్రికోనేస్ నేషనల్ పార్క్ (బయోస్పియర్ రిజర్వ్), సుమవా నేషనల్ పార్క్ (బయోస్పియర్ రిజర్వ్), పోడిజి నేషనల్ పార్క్ మరియు బొహేమియన్ స్విట్జర్లాండ్.

చెక్ రిపబ్లిక్ మూడు చారిత్రక భూములు (మునుపు బోహేమియన్ క్రౌన్ ప్రధాన దేశాలు) ఎల్బే నది ఒడ్డున (బహెమియా,మొరావ మరియు వ్లతవా బేసిన్) చెక్ సిలేసియా (చెక్ భూభాగం పరంగా) నదీ పరీవాహక ప్రాంతం.

Rolling hills of Králický Sněžník in northern Czech Republic
Bohemian Forest foothills and Kašperk castle, southern Bohemia
Berounka river valley in western Bohemia
Beskids mountains in eastern Moravia

వాతావరణం[మార్చు]

చెక్ రిపబ్లిక్ వెచ్చని వేసవికాలం మరియు చల్లని, మేఘావృత మరియు మంచు శీతాకాలం కలిగిన సమశీతోష్ణ ఖండాంతర వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంది. భూగర్భ భౌగోళిక స్థితి కారణంగా వేసవి మరియు శీతాకాల మధ్య ఉష్ణోగ్రత వ్యత్యాసం చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది.[62]

చెక్ రిపబ్లిక్‌లో ఉష్ణోగ్రతలు చాలా అధికంగా ఎత్తుపై ఆధారపడి వైవిధ్యంగా ఉంటాయి. సాధారణంగా అధిక ఎత్తైన ప్రాంతాలలో ఉష్ణోగ్రతలు తగ్గుతాయి మరియు వర్షపాతం పెరుగుతుంది. జిజెరా పర్వతాలలో బిలి పోటోక్ పరిసర ప్రాంతం మరియు ప్రేగ్ వాయువ్య దిశగా ఉన్న లాంటి జిల్లా చెక్ రిపబ్లిక్‌లో అతి తేమగా ఉన్న ప్రాంతంగా గుర్తించబడుతుంది. మరో ప్రధాన అంశం పర్వతాల పంపిణీ కారణంగా వాతావరణం చాలా భిన్నంగా ఉంటుంది.

స్నెజ్కా అత్యధిక శిఖరం వద్ద (1,603 మీ లేదా 5,259 అడుగులు), సగటు ఉష్ణోగ్రత -0.4 ° సెంటీగ్రేడ్ (31 ° ఫారెన్‌హీట్) మాత్రమే, దక్షిణ మోరవియన్ ప్రాంతం యొక్క లోతట్టు ప్రాంతాలలో సగటు ఉష్ణోగ్రత 10 ° సెంటీగ్రేడ్ 50 ° ఫారెన్‌హీట్). నగర రాజధాని అయిన ప్రేగ్లో ఇదే విధమైన సగటు ఉష్ణోగ్రత ఉంటుంది. అయితే పట్టణ పరిస్థితుల కారణంగా ఇది ప్రభావితమవుతుంది.

సాధారణంగా చలికాలం జనవరి డిసెంబరు తరువాత ఉంటుంది.సాధారణంగా ఈ నెలలలో ప్రధాన నగరాలు మరియు లోతట్టు ప్రాంతాలలో పర్వతాలలో మంచు కొన్నిసార్లు ఉంటుంది. మార్చి, ఏప్రిల్ మరియు మే నెలలలో ఉష్ణోగ్రత సాధారణంగా వేగంగా పెరుగుతుంది. ముఖ్యంగా ఏప్రిలలో ఉష్ణోగ్రత మరియు వాతావరణం రోజులో విస్తృతంగా మారుతుంటాయి. మంచు కరిగే కారణంగా వసంతకాలంలో నదులలో అధిక నీటి మట్టం కలిగి అప్పుడప్పుడు వరదల ఉంటుంది.

సంవత్సరం వెచ్చని నెల జూలై, ఆగస్టు మరియు జూన్ తరువాత. సగటున, వేసవి ఉష్ణోగ్రతలు 20 ° సెంటీగ్రేడ్ (36 ° ఫారెన్‌హీట్) - శీతాకాలంలో కంటే 30 ° సెంటీగ్రేడ్ (54 ° ఫారెన్‌హీట్) అధికం. వేసవి కూడా వర్షం మరియు తుఫానులు కలిగి ఉంటుంది.

శరదృతువు సాధారణంగా సెప్టెంబరులో ప్రారంభమవుతుంది. ఇది ఇప్పటికీ వెచ్చగా మరియు పొడిగా ఉంటుంది. అక్టోబర్లో ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణంగా 15 ° సెంటీగ్రేడ్ (59 ° ఫారెన్‌హీట్) లేదా 10 ° సెంటీగ్రేడ్ (50 ° ఫారెన్‌హీట్) కంటే తగ్గిపోతాయి మరియు ఆకురాల్చే చెట్లు వారి ఆకులు చోటుచేసుకుంటాయి. నవంబరు చివరి నాటికి, ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణంగా ఘనీభవన స్థానం చుట్టూ ఉంటాయి.

1929 లో České Budejovice సమీపంలో లిట్వినోవిస్లో, ఇప్పటికి -42.2 ° సెంటీగ్రేడ్ (-44.0 ° ఫారెన్‌హీట్) సమీపంలో లిట్విన్నోవిస్లో మరియు అతితక్కువగా కొలవబడినది, 2012 లో Dobřichovice లో 40.4 ° సెంటీగ్రేడ్ (104.7 ° ఫారెన్‌హీట్) వద్ద ఉంది. [63]

వర్షపాతం వేసవిలో వస్తుంది.అసంకల్పిత వర్షపాతం ఏడాది పొడవునా స్థిరంగా ఉంటుంది (ప్రేగ్లో, కనీసం 0.1 మి.మీ. వర్షాన్ని ఎదుర్కొంటున్న నెలలో సగటున సంఖ్య సెప్టెంబరు మరియు అక్టోబర్లో 12 నుండి మారుతూ ఉంటుంది) కానీ భారీ వర్షపాతం (రోజుకు 10 మిమీ కంటే ఎక్కువ రోజులు) మే నుండి ఆగష్టు నెలల (నెలకు సగటున రెండు రోజులు సగటున) తరచుగా జరుగుతాయి. [64]

పర్యావరణం[మార్చు]

ఎన్విరాన్మెంటల్ పర్ఫార్మెన్స్ ఇండెక్స్‌లో చెక్ రిపబ్లిక్ ప్రపంచంలో 27 వ పర్యావరణపరంగా చేతన దేశం. [65]చెక్ రిపబ్లిక్లో నాలుగు జాతీయ ఉద్యానవనాలు ఉన్నాయి. (సుమవా నేషనల్ పార్క్, క్రిక్నోస్ నేషనల్ పార్క్, చెస్కే స్కిస్కార్స్కో నేషనల్ పార్క్, పోడిజ్ నేషనల్ పార్క్) మరియు 25 రక్షిత భూములు ఉన్నాయి.

Map of protected areas
Map of Protected areas of the Czech Republic: National Parks (grey) and Protected Landscape Areas (green).
Large owl with prey
European eagle-owl, a protected predator
Cute lizard
Fire salamander, a common amphibian in humid forests
Red squirrel
Red squirrel (Sciurus vulgaris), a protected animal
Funghi on forest floor
Summer cep occurs in deciduous oak forests.

వెలుపలి లింకులు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 "Czech Republic". International Monetary Fund. Retrieved 2008-10-09. 
  2. Emperor Charles IV elected Greatest Czech of all time, Radio Prague
  3. "Europa > Publications Office > Style guide > III. Common conventions > 7. Countries, languages, currencies: 7.1. Countries – 7.1.1 Designations and abbreviations to use – Member States: Short name, in source language(s) (geographical name) (The short name in the source language(s) is used to fix the protocol order and is used in multilingual documents): Česká republika, Official name, in source language(s) (protocol name): Česká republika, Short name in English (geographical name): Czech Republic, Official name in English (protocol name): Czech Republic, Country code: CZ". 
  4. "the Czech Republic". The United Nations Terminology Database. Retrieved 2 September 2016. 
  5. "Information about the Czech Republic". Czech Foreign Ministry. 
  6. "Oxford English Dictionary". Retrieved 13 September 2014. 
  7. There is no distinction in the Czech language between adjectives referring to Bohemia and to the Czech Republic; i.e. český means both Bohemian and Czech.
  8. Mlsna, Petr; Šlehofer, F.; Urban, D. (2010). "The Path of Czech Constitutionality" (PDF). 1st edition (in Czech and English). Praha: Úřad Vlády České Republiky (The Office of the Government of the Czech Republic). pp. 10–11. Retrieved 31 October 2012. 
  9. Čumlivski, Denko (2012). "800 let Zlaté buly sicilské" (in czech). National Archives of the Czech Republic (Národní Archiv České Republiky). Archived from the original on 28 November 2012. Retrieved 31 October 2012. 
  10. Dijk, Ruud van; Gray, William Glenn; Savranskaya, Svetlana; Suri, Jeremi; Zhai, Qiang (2013). Encyclopedia of the Cold War (in ఆంగ్లం). Routledge. p. 76. ISBN 1135923116. 
  11. 11.0 11.1 Velinger, Jan (28 February 2006). "World Bank Marks Czech Republic's Graduation to 'Developed' Status". Radio Prague. Retrieved 22 January 2007. 
  12. "Edit/Review Countries". Imf.org. 14 September 2006. Retrieved 14 May 2014. 
  13. Country and Lending Groups. World Bank. Accessed on 3 July 2014.
  14. "World Economic Outlook April 2014" (PDF). International Monetary Fund. April 2014. Retrieved 2 April 2017. 
  15. "Quality of Life Index by Country 2014 Mid Year". Retrieved 13 September 2014. 
  16. Social Progress Index
  17. "2011 Human Development Report" (PDF). Retrieved 13 September 2014. 
  18. "Oxford English Dictionary". Askoxford.com. Retrieved 4 March 2011. 
  19. Czech. CollinsDictionary.com. Collins English Dictionary – Complete & Unabridged 11th Edition. Retrieved 19 November 2012.
  20. Spal, Jaromír. "Původ jména Čech". Naše řeč. Retrieved 10 December 2012. 
  21. Instructions of the Foreign Ministry of the Czech Republic (26 February 1993, ČSN ISO 3166-1; MZV č.j.81.628/98 OKKV, 17 March 1998)
  22. "Meeting with the members of the Diplomatic Corps". www.hrad.cz. Prague Castle. 29 October 2014. Retrieved 27 April 2015. 
  23. "Short country name "Česko"/"Czechia" to be entered in UN databases". Ministry of Foreign Affairs of the Czech Republic. 21 April 2016. Retrieved 2 April 2017. 
  24. "UNTERM: the Czech Republic". unterm.un.org. Retrieved 2 April 2017. 
  25. "Czechia – UNGEGN World Geographical Names". Retrieved 2 April 2017. 
  26. "Czechia". State.gov. Retrieved 10 December 2016. 
  27. "U.S. Embassy in The Czech Republic". 
  28. "Schapiro, Andrew H.". 
  29. http://www.iso.org/iso/home/standards/country_codes.htm /
  30. "Tjekkiet og Slovakiet ". dsn.dk, Sprognævnet 1992/4. december. Retrieved 11 November 2016. మూస:Da
  31. Reuter, Mikael (1992): "Mikael Reuter". sprakinstitutet.fi. Retrieved 11 November 2016. మూస:Sv
  32. "MAPS.ME". maps.me (in ఆంగ్లం). Retrieved 2017-09-28. 
  33. Embury-Dennis, Tom. "Czechia: English speakers told to use new name for Czech Republic". The Independent. Retrieved 13 September 2017. 
  34. Čulík, Jan. "From the Czech Republic to ‘Czechia’: Shaping Modern Identity". European Futures. Edinburgh. Retrieved 13 September 2017. 
  35. Grousset, René (1970). The Empire of the Steppes. Rutgers University Press. p. 266. ISBN 978-0-8135-1304-1. 
  36. Jan Dugosz, Maurice Michael (1997) The Annals of Jan Dlugosz, IM Publications, ISBN 1-901019-00-4
  37. "The rise and fall of the Przemyslid Dynasty". Archiv.radio.cz. Archived from the original on 17 February 2012. Retrieved 25 April 2010. 
  38. "Václav II. český král". panovnici.cz. 
  39. "The flowering and the decline of the Czech medieval state". Arts.gla.ac.uk. Archived from the original on 15 August 2011. Retrieved 25 April 2010. 
  40. "Plague epidemics in Czech countries". E. Strouhal. p.49.
  41. "Mentor and precursor of the Reformation". 
  42. "Protestantism in Bohemia and Moravia (Czech Republic)". Virtual Museum of Protestantism. Retrieved 25 May 2015. 
  43. Oskar Krejčí, Martin C. Styan, Ústav politických vied SAV. (2005). Geopolitics of the Central European region: the view from Prague and Bratislava. p.293. ISBN 80-224-0852-2
  44. "RP's History Online – Habsburgs". Archiv.radio.cz. Retrieved 25 April 2010. 
  45. "History of the Mongols from the 9th to the 19th Century. Part 2. The So-Called Tartars of Russia and Central Asia. Division 1". Henry Hoyle Howorth. p.557. ISBN 1-4021-7772-0
  46. "The new Cambridge modern history: The ascendancy of France, 1648–88". Francis Ludwig Carsten (1979). p.494. ISBN 0-521-04544-4
  47. "The Cambridge economic history of Europe: The economic organization of early modern Europe". E. E. Rich, C. H. Wilson, M. M. Postan (1977). p.614. ISBN 0-521-08710-4
  48. Hlavačka, Milan (2009). "Formování moderního českého národa 1815–1914". Historický obzor (in Czech). 20 (9/10): 195. 
  49. 49.0 49.1 Cole, Laurence; Unowsky, David (eds.). The Limits of Loyalty: Imperial Symbolism, Popular Allegiances, and State Patriotism in the Late Habsburg Monarchy (PDF). New York, Oxford: Berghahn Books. Archived from the original (PDF) on 25 May 2015. Retrieved 24 May 2015. 
  50. "Radio Praha – zprávy". Archived from the original on 14 September 2012. Retrieved 13 September 2014. 
  51. "Tab. 3 Národnost československých státních příslušníků podle žup a zemí k 15 February 1921" (PDF) (in Czech). Czech Statistical Office. Retrieved 2 June 2007.  |archive-url= is malformed: timestamp (help)
  52. 52.0 52.1 Stephen J. Lee. Aspects of European History 1789–1980. Page 107. Chapter "Austria-Hungary and the successor states". Routledge. Jan 28, 2008.
  53. "Ekonomika ČSSR v letech padesátých a šedesátých". Blisty.cz. 21 August 1968. Retrieved 14 May 2014. 
  54. Gerhard L. Weinberg, The Foreign Policy of Hitler's Germany: Starting World War II, 1937–1939 (Chicago, 1980), pp. 470–481.
  55. Stephen A. Garrett (1996). "Conscience and power: an examination of dirty hands and political leadership". Palgrave Macmillan. p.60. ISBN 0-312-15908-0
  56. Snyder, Timothy (2010). Bloodlands: Europe Between Hitler and Stalin. Basic Books. p. 160. ISBN 0465002390
  57. "A Companion to Russian History". Abbott Gleason (2009). Wiley-Blackwell. p.409. ISBN 1-4051-3560-3
  58. Gemeinsame Deutsch-Tschechischee Historikerkommission, Stellungnahme der Deutsch-Tschechischen Historikerkommission zu den Vertreibungsverlusten, in: Hoensch, Jörg K. und Hans Lemberg, Begegnung und Konflikt. Schlaglichter auf das Verhältnis von Tschechen, Slowaken und Deutschen 1815–1989 Bundeszentrale für politische Bildung 2001, pp. 254–8
  59. F. Čapka: Dějiny zemí Koruny české v datech. XII. Od lidově demokratického po socialistické Československo – pokračování. Libri.cz మూస:Cs icon
  60. "Czech schools revisit communism". Retrieved 13 September 2014. 
  61. "Human Development Report 2009" (PDF). UNDP.org. Retrieved 25 April 2010. 
  62. R. Tolasz, Climate Atlas of the Czech Republic, Czech Hydrometeorological Institute, Prague, 2007. ISBN 80-244-1626-3, graphs 1.5 and 1.6
  63. "Czech absolute record temperature registered near Prague". České noviny. ČTK. Retrieved 20 August 2012. 
  64. R. Tolasz, Climate Atlas of the Czech Republic, Czech Hydrometeorological Institute, Prague, 2007. ISBN 80-244-1626-3, graph 2.9.
  65. "Country Rankings". Yale. 2016. Retrieved 21 November 2016.