వాటికన్ నగరం

వికీపీడియా నుండి
(వాటికన్ నుండి దారిమార్పు చెందింది)
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
స్టేట్ డెల్లా సిట్టా డెల్ వాటికానో [1]
వాటికన్ నగర రాజ్యము (స్టేట్ ఆఫ్ వాటికన్ సిటీ)
Flag of వాటికన్ నగరము వాటికన్ నగరము యొక్క Coat of arms
జాతీయగీతం
"ఇన్నో ఎ మార్సియా పోంటిఫికాలె"  (ఇటాలియన్ భాష)
"Pontifical Anthem and March"

వాటికన్ నగరము యొక్క స్థానం
రాజధాని Vatican City[2]
41°54′N, 12°27′E
అధికార భాషలు None[3]
Italian (de facto)[4]
ప్రభుత్వం Ecclesiastical[5]
(effectively, elective absolute monarchy)
 -  పోప్ పోప్ బెనడిక్ట్ 16
 -  ప్రభుత్వ రాష్ట్రపతి జియొవాన్ని లజోలో
Independence from the Kingdom of Italy 
 -  Lateran Treaty 11 February 1929 
జనాభా
 -  2008 అంచనా 824 (220వ)
కరెన్సీ Euro (€)[6] (EUR)
కాలాంశం సెంట్రల్ యూరోపియన్ టైమ్ (UTC+1)
 -  వేసవి (DST) CEST (UTC+2)
ఇంటర్నెట్ డొమైన్ కోడ్ .va
కాలింగ్ కోడ్ +379

వాటికన్ (ఆంగ్లం : Vatican City) అధికారిక నామం "స్టేట్ ఆఫ్ వాటికన్ సిటి" మరియు " వాటికన్ సిటీ స్టేట్ " (లాటిన్: సివిటాస్ వాటికానా)(పౌరసత్వం వాటికనీ) [7] ఒక నగర-రాజ్యం రోమ్ నగరప్రాంతంలోనే గల ఒక స్వతంత్ర రాజ్యం. ప్రపంచంలోనే అత్యంత చిన్న రాజ్యం (వైశాల్యం మరియు జనాభా ఆధారంగా)[8][9]ఈ రాజ్యం 1929 లో ఏర్పడినది. దీని వైశాల్యం దాదాపు 44 హెక్టార్లు (110 ఎకరాలు) మరియు జనాభా 1000.


ఇది రోమ్ బిషప్ - పోప్ పాలించిన ఒక మతపరమైన [8] లేక సెసర్డోటల్ మొనార్చీ[10] లేదా పవిత్రమైన-రాచరిక స్థితి (ప్రజాస్వామ్యానికి ఒక రకం). అత్యున్నత జాతీయ కార్యనిర్వాహకులు వివిధ జాతీయ మూలాలకు చెందిన కాథలిక్ మతాధికారులు. 1377 లో ఎవిగ్నాన్ నుండి వచ్చిన పోప్లు తిరిగి వచ్చిన తరువాత వారు సాధారణంగా వాటికన్ సిటీలోని అపోస్టోలిక్ ప్యాలెస్లో నివసిస్తున్నారు. అయితే కొన్నిసార్లు రోమ్ లేదా ఇతర ప్రాంతాలలో క్విరనల్ ప్యాలెస్‌లో నివసిస్తున్నారు.


హోలీ సీ (లాటిన్: సాన్కా సెడెస్) నుండి వాటికన్ నగరం విభిన్నమైనది. ఇది ప్రారంభ క్రైస్తవ మతంకి చెందినది మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా 1.2 బిలియన్ లాటిన్ మరియు తూర్పు కాథలిక్ విశ్వాసుల ప్రధాన ఎపిస్కోపల్ సీ . మరోవైపు, స్వతంత్ర నగర-రాజ్యం 1929 లో ఉనికిలోకి వచ్చింది. హోలీ సీ మరియు ఇటలీ మధ్య లాటెర్ ఒప్పందం ద్వారా ఇది కొత్త సృష్టిగా చెప్పబడింది.[11] ఇది పెద్ద పాపల్ రాష్ట్రాల చిహ్నంగా మాత్రమే కాక ( 756-1870) ఇది ఇంతకుముందు మధ్య ఇటలీకి చెందినది. ఒప్పందంలోని నిబంధనల ప్రకారం హోలీ సీ నగరంలో "పూర్తి యాజమాన్యం, ప్రత్యేక అధికారం మరియు సార్వభౌమ అధికారం మరియు అధికార పరిధి" ఉంది. [12]

వాటికన్ నగరంలో సెయింట్ పీటర్స్ బసిలికా, సిస్టీన్ ఛాపెల్ మరియు వాటికన్ మ్యూజియమ్స్ వంటి మతపరమైన మరియు సాంస్కృతిక ప్రదేశాలున్నాయి. వారు ప్రపంచంలోని అత్యంత ప్రసిద్ధ చిత్రాలు మరియు శిల్పాలను కలిగి ఉన్నారు. వాటికన్ సిటీ ప్రత్యేక ఆర్ధిక వ్యవస్థ తపాలా స్టాంపులు మరియు టూరిజం మెమెన్టోస్ అమ్మకాలు సంగ్రహాలయాలకు ప్రవేశ రుసుము మరియు ప్రచురణల అమ్మకం ద్వారా ఆర్ధికంగా మద్దతు ఇస్తుంది.

పేరు వెనుక చరిత్ర[మార్చు]

వాటికన్ సిటీ పేరు మొట్టమొదటిసారి లాటెరన్ ట్రీటీలో ఉపయోగించబడింది. ఇది 1929 ఫిబ్రవరి 11 న సంతకం చేయబడింది. ఇది ఆధునిక నగర-రాజ్యాన్ని స్థాపించింది. ఈ రాష్ట్రం భౌగోళిక ప్రదేశమైన వాటికన్ హిల్ నుండి ఈ పేరు తీసుకోబడింది. "వాటికన్" అనేది ఒక ఎట్రుస్కాన్ స్థిరనివాసం, వాటికాయ లేదా వాటికమ్ (అంటే ఉద్యానవనము అని అర్ధం) రోమన్లు ​​వాటికన్ ఎజెర్ అని పిలవబడే సాధారణ ప్రాంతంలో ఉన్నది కనుక ఇది "వాటికన్ భూభాగం" అయింది.[ఆధారం కోరబడింది].

నగరం అధికారిక ఇటాలియన్ పేరు సిట్టా డెల్ వాటిక్‌నో లేదా అధికారికంగా " స్టాటో డెల్లా సిట్టా డెల్ వాటినోనో " అంటే "వాటికన్ సిటీ స్టేట్". హోలీ సీ (ఇది వాటికన్ సిటీ నుండి వేరుగా ఉంటుంది) మరియు కాథలిక్ చర్చి అధికారిక పత్రాల్లో ఎక్లెసియాస్టికల్ లాటిన్‌ను ఉపయోగించినప్పటికీ వాటికన్ నగరం అధికారికంగా ఇటాలియన్‌ను ఉపయోగిస్తుంది. లాటిన్ పేరు స్టేటస్ సివిటిస్ వాటికన్నే; [13][14] దీనిని హోలీ సీ కాకుండా అధికారిక పత్రాల్లో ఉపయోగించారు. కానీ అధికారిక చర్చి మరియు పాపల్ పత్రాల్లో ఇది ఉపయోగించబడింది.

చరిత్ర[మార్చు]

View of St. Peter's Square from the top of Michelangelo's dome

ఆరంభకాల చరిత్ర[మార్చు]

The Vatican obelisk was originally taken from Egypt by Caligula.

రోమన్ రిపబ్లిక్ కాలంలో రోమ్ నగరం నుండి టిబెర్ పశ్చిమ తీరంలో ఒక చిత్తడి ప్రాంతానికి "వాటికన్" అనే పేరు ఇప్పటికే వాడుకలో ఉంది. రోమ్ సామ్రాజ్యం ఆధ్వర్యంలో అనేక రాజభవనాలు నిర్మించబడ్డాయి. అగ్రిప్పిన ది ఎల్డర్ (బి.సి.14 - క్రీ.శ. 33 అక్టోబరు 18) ఈ ప్రాంతం ఖాళీ చేయబడి 1 వ శతాబ్దం ఎ.డి లో తన తోటలను నిర్మించింది. 40 వ శతాబ్దంలో ఆమె కుమారుడు కాలిగుల చక్రవర్తి (31 ఆగస్ట్ 12-24 జనవరి 41, 41-41) తన తోటలు నిర్మించి నిర్వహించబడ్డాయి. రథసారధులకొరకు సర్కస్ (క్రీ.శ.40) నిర్మించారు. తరువాత ఇది నీరో చేత " సర్కస్ గేయి ఎట్ నరోనిస్ " గా నిర్మించబడింది.[15] సాధారణంగా ఇది " సర్కస్ ఆఫ్ నీరో " అని పిలువబడుతుంది.[16]

క్రైస్తవ మతం రాకకు ముందు కూడా రోమ్ ఈ ప్రాంతం (రోమన్ వాటిమనస్) చాలా కాలం పవిత్రమైనదిగా భావించబడుతుందని లేదా కనీసం నివాస స్థలాలకు అందుబాటులో లేదని భావించబడుతోంది. ఫ్రెగియన్ దేవత సైబెలు మరియు ఆమెకు జీవితం అంకితం చేసిన సెయింట్ పీటర్ కాంస్టాటినెన్ బాసిలికా పేరుతో సమీపంలో నిర్మితమైన కాన్సర్ట్ అటిస్ నిర్మితమైంది.[17]


ప్రాంతం పునరుద్ధరణ తరువాత కూడా వాటికన్ నీటిలో తక్కువ నాణ్యత ఉందని కవి మార్షల్ (40 - 102 మరియు క్రీ.శ.104 మధ్య) వ్యాఖ్యానించబడింది.[18] టామీటస్ రాశాడు. క్రీ.శ. 69 లో " ఇయర్ ఆఫ్ ది ఫోర్ ఎంపరర్స్ " (నాలుగు చక్రవర్తుల సంవత్సరం). ఉత్తర సైన్యం రోం లోకి విటెల్లియస్ అధికారం తీసుకుని వచ్చారు. "వాటికన్ అనారోగ్య జిల్లాలులో సైనిక శిబిరంలోని సైనికులు పెద్ద నిష్పత్తి మరణించారు. గబ్లేస్ మరియు జర్మన్ల అసమర్థత కారణంగా శరీరం వేడిని తగ్గించడానికి మరియు విజయం సాధించాలన్న దురాశతో సమీపంలోని జలప్రవాహంలోని నీటిని త్రాగి అస్వస్థులై ఫలితంగా వారు తమ శరీరాన్ని బలహీనపరిచారు. ఇది వారి శరీరాలలో అప్పటికే ఉన్న వ్యాధి సులభంగా ప్రబలడానికి కారణమై మరణాలు సంభవించాయి. [19]


వాటికన్ ఒబెలిస్క్ ఈజిప్టులోని హెలియోపోలిస్ నుండి కాలిగులచే మొదట తన సర్కస్ అలంకరించేదుకు తీసుకువచ్చిన స్పిన్‌ను మాత్రమే ప్రస్తుతం దాని చివరి కనిపించే అవశేషంగా ఉంది.[20]క్రీ.శ. 64 లో రోమ్ గ్రేట్ ఫైర్ ఆఫ్ ఫైర్ తరువాత చాలా మంది క్రైస్తవులలో ఈ ప్రాంతం చైతన్యం ప్రదేశంగా మారింది. సెయింట్ పీటర్ తలక్రిందులుగా శిలువ వేయబడడంన ఈ సర్కస్‌లో పురాతన సంప్రదాయం ఉంది.[21]

సర్కస్ వ్యతిరేకంగా ఉన్న స్మశానం వయా కర్నేలియా వేరుచేయబడుతుంది. 4 వ శతాబ్దం మొదటి అర్ధభాగంలో సెయింట్ పీటర్ కాన్‌స్టాంటినెన్ బాసిలికా నిర్మించటానికి ముందు శాశ్వత స్మారక కట్టడాలు మరియు చిన్న సమాధులు మరియు బహుదేవతారాధన మతాల అన్ని రకాల అన్యమత దేవతలకు పీఠాలను శాశ్వతంగా నిర్మించారు. శతాబ్దాలు అంతటా వివిధ పాపులు పునరుద్ధరించబడినప్పుడు ఈ పురాతన సమాధి అవశేషాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. 1939 నుండి 1941 వరకు పోప్ 12 వ పియస్ ఆజ్ఞలచే క్రమబద్ధమైన త్రవ్వకాలు ఆరంభం అయ్యాయి. వరకు పునరుజ్జీవన సమయంలో తరచుదనం పెరిగింది. కాంస్టాటియన్ బాసిలికా 326 లో నిర్మించబడింది. ఆ సెయింట్ పీటర్ స్మశానవాటికలో ఖననం చేయబడ్డాడని విశ్వసిస్తున్నారు.[22] అప్పటి నుండి, ఈ ప్రాంతం బాసిలికాలోని కార్యకలాపాలకు సంబంధించి మరింత జనాదరణ పొందింది. 5 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో పోప్ సింమాచస్ పోంటిఫికేట్ (498-514 లో పాలించిన) సమయంలో ఒక రాజభవనం నిర్మించబడింది.[23]

పాపల్ స్టేట్స్[మార్చు]

The Italian peninsula in 1796. The shaded yellow territory in central Italy is the Papal State.

పోప్‌లు క్రమంగా రోమ్ సమీపంలోని ప్రాంతాల గవర్నర్ల వలె లౌకిక పాత్రను కలిగి ఉన్నారు. 19 వ శతాబ్దం మధ్యకాలం వరకు ఇటలీ ద్వీపకల్పంలో అధిక భాగాన్ని కవర్ చేసిన పాపల్ రాజ్యాల చేత ఇవి పరిపాలించబడ్డాయి. కొత్తగా సృష్టించబడిన ఇటలీ సామ్రాజ్యం పపాసీకి చెందిన భూభాగం స్వాధీనం చేసుకుంది.


ఈ సమయంలో చాలా వరకు పోప్‌లు వాటికన్ వద్ద నివసించలేదు. రోమ్‌కు ఎదురుగా ఉన్న లాతెరన్ ప్యాలెస్ సుమారు వెయ్యి సంవత్సరాల పాటు వారి నివాస స్థలంగా ఉంది. 1309 నుండి 1377 వరకు వారు ఫ్రాంస్‌లోని అవ్వన్‌లో నివసించారు. రోమ్‌కు తిరిగివచ్చినప్పుడు వారు వాటికన్ వద్ద నివసించడానికి ఎంచుకున్నారు. వారు 1583 లో క్విరినల్ ప్యాలెస్‌కు తరలివెళ్లారు. తర్వాత పోప్ 5 వ పాల్ (1605-1621) లో పూర్తయింది. కాని 1870 లో రోమ్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత వాటికన్‌కు పదవీ విరమణ చేశారు మరియు వారి నివాసము రాజు ఇటలీ రాజ్యానికి తరలించబడింది.

ఇటాలియన్ సమైఖ్యత[మార్చు]

1870 లో పోప్ హోల్డింగ్స్ అస్పష్ట పరిస్థితిలో మిగిలి పోయింది. రోమ్ పీడ్మొంట్ నేతృత్వంలోని దళాలచే జతచేయబడినది. ఇటలీ మిగిలిన భాగాలను పాపల్ దళాల నామమాత్రపు ప్రతిఘటన తరువాత. 1861 మరియు 1929 మధ్య పోప్ స్థితి "రోమన్ ప్రశ్న" గా సూచించబడింది.

వాటికన్ గోడల లోపల హోలీ సీతో జోక్యం చేసుకునేందుకు ఇటలీ ప్రయత్నించలేదు. అయినప్పటికీ అది చాలా ప్రదేశాల్లో చర్చి ఆస్తిని స్వాధీనం చేసుకుంది. 1871 లో క్విరనల్ ప్యాలెస్ ఇటలీ రాజు చేతిలో పడగొట్టబడి రాజభవనం అయింది. తరువాత పోప్‌లు వాటికన్ గోడలను పదిలంగా ఉంచి నివసించారు.అలాగే కొన్ని పాపల్ ప్రిజోజైట్లను రాయబారులను పంపడం అందుకునే హక్కుతో సహా హామీల చట్టం ద్వారా గుర్తించబడింది. కానీ రోమ్లో పాలించటానికి ఇటాలియన్ రాజు హక్కును పాప్లు గుర్తించలేదు మరియు 1929 లో వివాదం పరిష్కారం అయ్యేంత వరకు వారు వాటికన్ సమ్మేళనంను విడిచిపెట్టడానికి నిరాకరించారు; పాపల్ స్టేట్స్ చివరి పాలకుడు పోప్ 9 వ పియస్ (1846-78) ను "వాటికన్లో ఖైదీగా" సూచించారు. లౌకిక శక్తిని విడిచిపెట్టడానికి బలవంతంగా ఆధ్యాత్మిక సమస్యలపై దృష్టి కేంద్రీకరించబడింది. [24]

లేటరన్ ఒప్పందాలు[మార్చు]

1929 ఫిబ్రవరి 11 న ఫొఫ్ 11 వ పియుస్ కొరకు హోలీ సీ మరియు ఇటలీ రాజ్యము మధ్య లాటెన్ ఒప్పందం మీద ప్రధాన మంత్రి మరియు బెనిటో ముస్సోలిని ప్రభుత్వ అధిపతి విక్టర్ మూడవ ఇమ్మాన్యూల్ తరపున పోప్ కోసం కార్డినల్ సెక్రటరీ ఆఫ్ స్టేట్ పియట్రో గస్సారీచే సంతకం చేసిన తరువాత ఈ పరిస్థితి పరిష్కరించబడింది.[11][12][25] 1929 జూన్ 7 న అమలులోకి వచ్చిన ఈ ఒప్పందం వాటికన్ సిటీ స్వతంత్ర స్థితిని ఏర్పాటు చేసి కాథలిక్కుల ప్రత్యేక హోదాను పునరుద్ఘాటించింది[26]

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం[మార్చు]

Bands of the British army's 38th Brigade playing in front of St Peter's Basilica, June 1944.

హోలీ సీ ఇది వాటికన్ నగరాన్ని పాలించింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో పోప్ 12 వ పియస్ నాయకత్వంలో తటస్థ విధానాన్ని అనుసరించింది. 1943 సెప్టెంబర్ నాటికి కస్సిబిల్ ఆర్మిస్టైస్‌ను జర్మనీ దళాలు ఆక్రమించుకున్న తరువాత అలాగే 1944 లో మిత్రరాజ్యాల తరువాత సంకీర్ణ దళాలు రోమ్ నగరాన్ని ఆక్రమించినప్పటికీ వారు వాటికన్ నగరాన్ని తటస్థ ప్రాంతంగా గౌరవించారు.[27] రోమ్ బిషప్ ప్రధాన దౌత్య ప్రాధాన్యతల్లో వాటికన్ నగరం మీద బాంబు దాడి చేయడం నివారించడం ఒకటి. రోం మీద కరపత్రాలు పడే బ్రిటీష్ వాయుసేన పట్ల కూడా నిరసన వ్యక్తం చేసింది. నగర-రాష్ట్రంలోని కొన్ని ల్యాండింగ్స్ వాటికన్ తటస్థతను ఉల్లంఘించినట్లు పేర్కొంది.[28]

క్యాబినెట్ సమావేశానికి సంబంధించిన కొన్ని నిమిషాలలో వ్యక్తం చేసిన బ్రిటీష్ విధానం ఏమిటంటే: "మేము వాటికన్ నగరాన్ని దుర్వినియోగం చేయకూడదని, కాని రోమ్ మిగిలిన ప్రాంతాలకు సంబంధించి మా చర్యలు ఎంతవరకు ఇటాలియన్ ప్రభుత్వం యుద్ధం వరకు పరిమితం ". [28]


యుద్దంలో అమెరికా ప్రవేశించిన తరువాత అటువంటి బాంబు దాడిని అమెరికా వ్యతిరేకించింది. దాని సైనిక దళాలలోని కాథలిక్ సభ్యులను ఉల్లంఘించినందుకు భయపడింది. కానీ "బ్రిటీష్ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లయితే బ్రిటీష్ వారు రోం మీద బాంబు దాడి చేయకుండా బ్రిటీష్‌ను ఆపలేరు". బ్రిటీష్ సామరస్యంగా "యుద్ధం అవసరాలను డిమాండ్ చేసినప్పుడు వారు రోం బాంబు దాడి చేస్తారు" అని అన్నారు. [29]

1942 డిసెంబర్‌లో బ్రిటిష్ రాయబారి రోం "బహిరంగ నగరం" గా ప్రకటించాలని బ్రిటీష్ రాయబారి సూచించారు. రోమ్ బహిరంగ నగరంగా ఉండకూడదని భావించిన బ్రిటీష్ ప్రజల కంటే హోలీ సీ మరింత తీవ్రంగా తీసుకున్న ప్రతిపాదనను ప్రకటించింది. కానీ హోలీ సీ స్వాధీనంలో ఉంచుకున్న ముస్సోలినీ సలహాను తిరస్కరించారు. సిసిలీ మిత్రరాజ్యాల దండయాత్రకు సంబంధించి,1943 జూలై 19 న రోం మీద 500 అమెరికన్ ఎయిర్ క్రాఫ్ట్ బాంబు దాడి చేసింది. ముఖ్యంగా రైల్వే కేంద్రంగా చేసుకుని జరిగిన దాడిలో దాదాపు 1,500 మంది మృతిచెందారు; 12 వ పేస్ స్వయంగా, మునుపటి నెలలో వివరించినట్లు "బాంబు పేలుడు" గురించి "బాధపడుతున్నట్లు", విషాదం దృశ్యాలకు వెళ్లింది. ముస్సోలినీ అధికారం నుండి తొలగించబడిన తరువాత 1943 ఆగస్టు 13 లో మరొక దాడి జరిగింది. [30] తరువాతి రోజు కొత్త ప్రభుత్వం ఈ బహిరంగ ప్రదేశానికి హోలీ సీని సంప్రదించిన తరువాత రోమ్ బహిరంగ నగరాన్ని ప్రకటించింది. అయితే బ్రిటీష్ వారు బహిరంగ నగరంగా రోంను ఎప్పటికీ గుర్తించకూడదని నిర్ణయించారు.[31]

యుద్ధం తరువాత చరిత్ర[మార్చు]

యుద్ధ సమయంలో కార్డినల్లను సృష్టించడానికి 12 వ పిప్యుస్ నిరాకరించింది. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసేనాటికి అనేక ముఖ్యమైన ఖాళీలు ఉన్నాయి: కార్డినల్ సెక్రటరీ ఆఫ్ స్టేట్, కామెర్లేన్‌గో, ఛాన్సలర్ మరియు వాటిలో మతసంబంధమైన సమాజం కొరకు ప్రిఫెక్ట్. [32] 12 వ ప్యూస్ 1946 ప్రారంభంలో 32 కార్డినల్స్‌ను సృష్టించాడు. తన ముందస్తు క్రిస్మస్ సందేశంలో అలా చేయాలనే తన ఉద్దేశాలను ప్రకటించాడు.

స్విస్ గార్డ్ మినహా పొంటిఫిషియల్ మిలిటరీ కార్ప్స్ 6 వ పాల్ విల్ ద్వారా రద్దు చేయబడిందని 1970 సెప్టెంబర్ 14 న ఒక లేఖలో వెల్లడించింది.[33] జెండర్మేరీ కార్ప్స్ ఒక పౌర పోలీసు మరియు భద్రతా దళంగా రూపాంతరం చెందింది.

1984 లో హోలీ సీ మరియు ఇటలీ మధ్య కొత్త ఒప్పందం ప్రకారం ఇటాలియన్ ప్రభుత్వ మతం వలె కాథలిక్కుల స్థానంతో సహా మునుపటి ఒప్పందంలోని కొన్ని నిబంధనలను సవరించింది. 1848 సార్దీనియా సామ్రాజ్యం శాసనంచే ఇవ్వబడిన స్థానం. [26]


1995 లో సెయింట్ పీటర్స్ బాసిలికాకు సమీపంలోని డొమస్ సాన్టియే మార్థే అతిథిభవనం నిర్మాణం ఇటాలియన్ పర్యావరణ సమూహాలు రాజకీయనాయకుల మద్దతుతో విమర్శించబడింది. కొత్త భవనం సమీపంలోని ఇటాలియన్ అపార్టుమెంట్లు నుండి బాసిలికా సందర్శనను అడ్డుకుంటుంది అని వారు తెలిపారు.[34] కొద్దికాలం పాటు వాటికన్ మరియు ఇటాలియన్ ప్రభుత్వాల మధ్య సంబంధాలను ప్రణాళికలు పడగొట్టాయి. వాటికన్ సాంకేతిక విభాగం అధిపతి వాటి సరిహద్దులలో నిర్మించటానికి వాటికన్ రాష్ట్ర హక్కు అని పేర్కొని సవాళ్లు తిరస్కరించారు. [34]

ప్రాదేశికత[మార్చు]

వాటికన్ సిటీ
సెయింట్ పీటర్స్ కూడలి.

మూలాలు[మార్చు]

  1. Treaty between the Holy See and Italy, article 26.
  2. Vatican City is a city-state
  3. No official language is established by law for the state, but, in accordance with paragraph 2 of the Legge sulle fonti del diritto of 7 June 1929, laws and regulations are published in the Italian-language Supplemento per le leggi e disposizioni dello Stato della Città del Vaticano attached to the Acta Apostolicae Sedis. The text of the first seven items published in that supplement is given here. Other languages are used by institutions situated within the state, such as the Holy See, the Pontifical Swiss Guard, the Pontifical Academy of Sciences, etc. See also Languages of Vatican City.
  4. Numerous languages are used by institutions situated within the state. The Holy See uses Latin as an official language and French as a diplomatic language; in addition, its Secretariat of State uses English, German, Italian, Polish, Portuguese and Spanish. The Swiss Guard, in which commands on parade are given in German, also uses French and Italian in all its official ceremonies. The newspaper L'Osservatore Romano uses English, French, German, Italian, Malayalam, Polish, Portuguese and Spanish. Vatican Radio uses Albanian, Amharic, Arabic, Armenian, Byelorussian, Bulgarian, Chinese, Croatian, Czech, Esperanto, English, French, German, Hindi, Hungarian, Italian, Kiswahili, Latvian, Lithuanian, Malayalam, Philippine, Polish, Portuguese, Rumanian, Russian, Slovak, Slovenian, Somali, Spanish, Tamil, Tigrigna, Ukrainian, and Vietnamese.
  5. CIA: The World Factbook
  6. Before 2002, the Vatican lira (on par with the Italian lira) was the currency.
  7. "Stato della Città del Vaticano" is the name used in the state's founding document, the Treaty between the Holy See and Italy, article 26.
  8. 8.0 8.1 "Holy See (Vatican City)". CIA — The World Factbook. Retrieved 2007-02-22. 
  9. "Vatican City State". Vatican City Government. Retrieved 2007-11-28. 
  10. "Vatican City". Catholic-Pages.com. Retrieved 12 August 2013. 
  11. 11.0 11.1 "Preamble of the Lateran Treaty" (PDF). 
  12. 12.0 12.1 "Text of the Lateran Treaty of 1929". 
  13. "Apostolic Constitution" (in Latin). 
  14. Pope Francis (8 September 2014). "Letter to John Cardinal Lajolo" (in Latin). The Vatican. Retrieved 28 May 2015. 
  15. Lanciani, Rodolfo (1892). Pagan and Christian Rome Houghton, Mifflin.
  16. "Vatican City in the Past". 
  17. "Altar dedicated to Cybele and Attis". Vatican Museums. Retrieved 26 August 2013. 
  18. "Damien Martin, "Wine and Drunkenness in Roman Society"" (PDF). 
  19. Tacitus, The Histories, II, 93, translation by Clifford H. Moore (The Loeb Classical Library, first printed 1925)
  20. Pliny the Elder, Natural History XVI.76.
  21. "St. Peter, Prince of the Apostles". Catholic Encyclopedia. Retrieved 12 August 2013. 
  22. Fred S. Kleiner, Gardner's Art through the Ages (Cengage Learning 2012 ISBN 978-1-13395479-8), p. 126
  23. "Vatican". Columbia Encyclopedia (Sixth ed.). 2001–2005. Archived from the original on 7 February 2006. 
  24. Wetterau, Bruce (1994). World History: A Dictionary of Important People, Places, and Events, from Ancient Times to the Present. New York: Henry Holt & Co. ISBN 978-0805023503. 
  25. Trattato fra la Santa Sede e l'Italia
  26. 26.0 26.1 "Patti lateranensi, 11 febbraio 1929 – Segreteria di Stato, card. Pietro Gasparri". vatican.va. 
  27. "Rome". Ushmm.org. Retrieved 12 December 2013. 
  28. 28.0 28.1 Chadwick, 1988, pp. 222–32
  29. Chadwick, 1988, pp. 232–36
  30. Chadwick, 1988, pp. 236–44
  31. Chadwick, 1988, pp. 244–45
  32. Chadwick 1988, p. 304
  33. ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; Vatican State అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  34. 34.0 34.1 Thavis, John (2013). The Vatican Diaries: A Behind-the-Scenes Look at the Power, Personalities and Politics at the Heart of the Catholic Church. NY: Viking. pp. 121–2. ISBN 978-0-670-02671-5. 

ఇవీ చూడండి[మార్చు]

బయటి లింకులు[మార్చు]