కాడ్మియం

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
కాడ్మియం,  48Cd
మూస:Infobox element/symbol-to-top-image-alt
సాధారణ ధర్మములు
ఉచ్ఛారణ/ˈkædmiəm/ (KAD-mee-əm)
కనిపించే తీరుsilvery bluish-gray metallic
ఆవర్తన పట్టికలో కాడ్మియం
Hydrogen Helium
Lithium Beryllium Boron Carbon Nitrogen Oxygen Fluorine Neon
Sodium Magnesium Aluminium Silicon Phosphorus Sulfur Chlorine Argon
Potassium Calcium Scandium Titanium Vanadium Chromium Manganese Iron Cobalt Nickel Copper Zinc Gallium Germanium Arsenic Selenium Bromine Krypton
Rubidium Strontium Yttrium Zirconium Niobium Molybdenum Technetium Ruthenium Rhodium Palladium Silver Cadmium Indium Tin Antimony Tellurium Iodine Xenon
Caesium Barium Lanthanum Cerium Praseodymium Neodymium Promethium Samarium Europium Gadolinium Terbium Dysprosium Holmium Erbium Thulium Ytterbium Lutetium Hafnium Tantalum Tungsten Rhenium Osmium Iridium Platinum Gold Mercury (element) Thallium Lead Bismuth Polonium Astatine Radon
Francium Radium Actinium Thorium Protactinium Uranium Neptunium Plutonium Americium Curium Berkelium Californium Einsteinium Fermium Mendelevium Nobelium Lawrencium Rutherfordium Dubnium Seaborgium Bohrium Hassium Meitnerium Darmstadtium Roentgenium Copernicium Ununtrium Flerovium Ununpentium Livermorium Ununseptium Ununoctium
Zn

Cd

Hg
వెండికాడ్మియంఇండియం
పరమాణు సంఖ్య (Z)48
గ్రూపుగ్రూపు 12
పీరియడ్పీరియడ్ 5
బ్లాక్d-బ్లాక్
ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం[Kr] 4d10 5s2
ప్రతీ కక్ష్యలో ఎలక్ట్రానులు
2, 8, 18, 18, 2
భౌతిక ధర్మములు
STP వద్ద స్థితిsolid
ద్రవీభవన స్థానం594.22 K ​(321.07 °C, ​609.93 °F)
మరుగు స్థానం1040 K ​(767 °C, ​1413 °F)
సాంద్రత (గ.ఉ వద్ద)8.65 g/cm3
(ద్ర.స్థా వద్ద) ద్రవస్థితిలో ఉన్నప్పుడు7.996 g/cm3
ద్రవీభవన ఉష్ణం
(హీట్ ఆఫ్ ఫ్యూజన్)
6.21 kJ/mol
భాష్పీభవన ఉష్ణం
(హీట్ ఆఫ్ వేపొరైజేషన్)
99.87 kJ/mol
మోలార్ హీట్ కెపాసిటీ26.020 J/(mol·K)
బాష్ప పీడనం
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 530 583 654 745 867 1040
పరమాణు ధర్మములు
ఆక్సీకరణ స్థితులు2, 1 (mildly basic oxide)
ఋణవిద్యుదాత్మకతPauling scale: 1.69
పరమాణు వ్యాసార్థంempirical: 151 pm
సమయోజనీయ వ్యాసార్థం144±9 pm
వాండర్‌వాల్ వ్యాసార్థం158 pm
ఇతరములు
స్ఫటిక నిర్మాణంhexagonal close-packed (hcp)
Hexagonal close packed crystal structure for కాడ్మియం
Speed of sound thin rod2310 m/s (at 20 °C)
ఉష్ణ వ్యాకోచం30.8 µm/(m·K) (at 25 °C)
ఉష్ణ వాహకత96.6 W/(m·K)
విద్యుత్ విశిష్ట నిరోధం(22 °C) 72.7 n Ω·m
అయస్కాంత క్రమంdiamagnetic[1]
యంగ్ గుణకం50 GPa
షేర్ గుణకం19 GPa
బల్క్ గుణకం42 GPa
పాయిసన్ నిష్పత్తి0.30
మోహ్స్ కఠినత్వం2.0
బ్రినెల్ కఠినత్వం203 MPa
CAS సంఖ్య7440-43-9
చరిత్ర
ఆవిష్కరణKarl Samuel Leberecht Hermann and Friedrich Stromeyer (1817)
మొదటి సారి వేరుపరచుటKarl Samuel Leberecht Hermann and Friedrich Stromeyer (1817)
పేరు పెట్టిన వారుFriedrich Stromeyer (1817)
కాడ్మియం ముఖ్య ఐసోటోపులు
ఐసో­టోపు సమృద్ధి అర్ధ జీవితం (t1/2) క్షయం ఉత్పత్తి
106Cd 1.25% >4.1×1020 y (β+β+) 2.770 106Pd
107Cd syn 6.5 h ε 1.417 107Ag
108Cd 0.89% >4.1×1017 y (β+β+) 0.272 108Pd
109Cd syn 462.6 d ε 0.214 109Ag
110Cd 12.49% - (SF) <22.486
111Cd 12.8% - (SF) <21.883
112Cd 24.13% - (SF) <20.733
113Cd 12.22% 7.7×1015 y β 0.316 113In
113mCd syn 14.1 y β 0.580 113In
IT 0.264 113Cd
114Cd 28.73% >6.4×1018 y (ββ) 0.540 114Sn
115Cd syn 53.46 h β 1.446 115In
116Cd 7.49% 3.1×1019 y ββ 2.809 116Sn
Decay modes in parentheses are predicted, but have not yet been observed
| మూలాలు | in Wikidata

కాడ్మియం ఒక మూలకం. దీని రసాయన హ్రస్వనామం Cd. దీని పరమాణు సంఖ్య 48. ఇది లేత నీలం రంగులో ఉండే మెత్తటి లోహము. ఇది కాసింత మెత్తగా, లేత పసుపుపచ్చ రంగులో ఉండే లోహం కనుక ఆవర్తన పట్టికలో 12 వ గుంపులోని యశదం (zinc),, పాదరసం (mercury) లను పోలి ఉంటుంది.

జింక్ ఖనిజాలతో పాటు కాడ్మియం ఒక ఉపలబ్ధిగా దొరుకుతుంది. కాడ్మియంని అనేక సందర్భాలలో ఉపయోగిస్తున్నారు. ఉదాహరణకి తుప్పు పట్టని ఉక్కు తయారీలోనూ, ప్లాస్టిక్ సామానుల రంగులు స్థిరీకరించేందుకు, రంగురంగుల గాజు సామాను చెయ్యడంలోనూ కాడ్మియం వాడుక ఎక్కువగా ఉంది. కాని ఇటీవల కాలంలో కొన్ని దుష్ప్రభావాల కారణంగా దీని వాడకం తగ్గుతోంది. ఐరోపాలో దీనిని ప్రమాదకర పదార్థాల జాబితాలో వెయ్యడం కూడా జరిగింది.[2]) ఇటీవల నికెల్-కేడ్మియం బేటరీల వాడుక తగ్గించి ఆ స్థానంలో నికెల్-మెటల్ హైడ్రైడ్ బేటరీలని కాని, లిథియం-అయాన్ బేటరీలని కాని వాడుతున్నారు.

జింక్ వలె, ఇది దాని కాంపౌండ్స్ అత్యంతలో ఆక్సీకరణ స్టేట్ +2 ఇష్టపడతాడు, పాదరసం వంటి అది మార్పు లోహాలు పోలిస్తే తక్కువ ద్రవీభవన చూపిస్తుంది. కాడ్మియం, దాని కొంజీనిర్స్ ఎప్పుడూ వారు పాక్షికంగా మౌలిక లేదా సాధారణ ఆక్సీకరణ స్టేట్ ల్లో d లేదా f ఎలక్ట్రాన్ పెంకులు నిండి లేదు, మార్పు లోహాలు పరిగణించరు. భూపటలంపై కాడ్మియం యొక్క సగటు ఏకాగ్రత మిలియన్ (ppm) 0.1, 0.5 భాగాల మధ్య ఉంది. ఇది జింక్ కార్బోనేట్ లో స్వచ్ఛరహితమైన దాన్ని వంటిది, జర్మనీలో ఇద్దరు, స్తోమెయర్, హెర్మన్ వెంటవెంటనే 1817లో కనుగొన్నారు.

మూలాలు[మార్చు]

  1. Lide, D. R., ed. (2000). "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds". [[CRC Handbook of Chemistry and Physics]] (PDF) (81st ed.). CRC Press. ISBN 978-0-8493-0481-1. {{cite book}}: URL–wikilink conflict (help)
  2. Morrow, H. (2010). "Cadmium and Cadmium Alloys". Kirk-Othmer Encyclopedia of Chemical Technology. John Wiley & Sons. pp. 1–36. doi:10.1002/0471238961.0301041303011818.a01.pub3. ISBN 978-0-471-23896-6.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=కాడ్మియం&oldid=2951211" నుండి వెలికితీశారు