టెలూరియం

టెలూరియం, ₀₀Te
టెలూరియం
Pronunciation	/tɛˈljʊəriəm/ (te-LURE-ee-əm)
Appearance	silvery lustrous gray
Standard atomic weight Ar°(Te)
	127.60±0.03; 127.60±0.03 (abridged);
టెలూరియం in the periodic table
Group	group 16 (chalcogens)
Period	period 5
Block
Electrons per shell	2, 8, 18, 18, 6
Physical properties
Phase at STP	solid
Melting point	722.66 K (449.51 °C, 841.12 °F)
Boiling point	1261 K (988 °C, 1810 °F)
Density (near r.t.)	6.24 g/cm3
when liquid (at m.p.)	5.70 g/cm3
Heat of fusion	17.49 kJ/mol
Heat of vaporization	114.1 kJ/mol
Molar heat capacity	25.73 J/(mol·K)
Atomic properties
Oxidation states	−2, −1, 0, +1, +2, +3, +4, +5, +6 (a mildly acidic oxide)
Electronegativity	Pauling scale: 2.1
Ionization energies	1st: 869.3 kJ/mol ; 2nd: 1790 kJ/mol ; 3rd: 2698 kJ/mol ; ;
Atomic radius	empirical: 140 pm
Covalent radius	138±4 pm
Van der Waals radius	206 pm
Other properties
Natural occurrence	primordial
Crystal structure	hexagonal
Speed of sound thin rod	2610 m/s (at 20 °C)
Thermal conductivity	1.97–3.38 W/(m⋅K)
Magnetic ordering	diamagnetic
Young's modulus	43 GPa
Shear modulus	16 GPa
Bulk modulus	65 GPa
Mohs hardness	2.25
Brinell hardness	180 MPa
CAS Number	13494-80-9
History
Naming	after Roman Tellus, deity of the Earth
Discovery	Franz-Joseph Müller von Reichenstein (1782)
First isolation	Martin Heinrich Klaproth
Isotopes of టెలూరియం v; e;
	Template:infobox టెలూరియం isotopes does not exist
	Category: టెలూరియం; view; talk; edit; \| references

‹ The template below (టెలూరియం మూలకము) is being considered for merging. See templates for discussion to help reach a consensus. ›

టెలూరియం అనే ఒక రసాయన మూలకం ఉంది. దీని చిహ్నం టిఇ (Te), పరమాణు సంఖ్య 52. టెలూరియం మూలకం రసాయనికంగా సెలీనియం, సల్ఫర్ లతో సంబంధితంగా ఉంటుంది. ఇది అప్పుడప్పుడు స్వాభావిక (స్థానిక) రూపంలో మౌలిక స్పటికాలు వంటివిగా కనబడుతుంది. టెలూరియం భూమి మీద మొత్తం కంటే విశ్వంలో చాలా సాధారణంగా ఉంటుంది. భూమి యొక్క క్రస్ట్ లో అరుదుగా లభిస్తుంది. దీనిని ప్లాటినంతో సరిపోలుస్తారు, కొంతవరకు దాని అధిక పరమాణు సంఖ్య కారణంగా ఉంది.

A dark mass, approximately 2 millimetres in diameter, on a rose-coloured crystal substrate — క్వార్ట్జ్ లో టెలూరియం (సోనోర, మెక్సికో)

సిల్వనైట్‌ న స్థానిక టెలూరియం క్రిస్టల్ (విటీ లేవు, ఫిజి). చిత్రం: 2 మి.మీ వెడల్పు.

చరిత్ర

టెలూరియం, (లాటిన్ - టెల్లస్, వాస్తవాలు 'అనగా "భూమి") 18 వ శతాబ్దంలో జ్లాట్నాలో గనుల నుండి, సిబియూ, రొమేనియా యొక్క నేటి నగరం సమీపంలో కనుగొనబడింది.^[6]^[7]

సమ్మేళనాలు

టెలూరియం అదే రసాయన కుటుంబానికి చెందిన ఆక్సిజన్, సల్ఫర్, సెలీనియం, పొలోనియం : చాల్కోజెన్ కుటుంబం. టెలూరియం, సెలీనియం కాంపౌండ్స్ ను పోలి ఉంటాయి. ఇది +4 స్థితిలో అత్యంత సాధారణ ఉండటంతో -2, +2, +4, +6 ఆక్సీకరణ స్థితులు, ప్రదర్శిస్తుంది.^[8]

మూలాలు

↑ "Standard Atomic Weights: Tellurium". CIAAW. 1969.
↑ Prohaska, Thomas; Irrgeher, Johanna; Benefield, Jacqueline; et al. (2022-05-04). "Standard atomic weights of the elements 2021 (IUPAC Technical Report)". Pure and Applied Chemistry (in ఇంగ్లీష్). doi:10.1515/pac-2019-0603. ISSN 1365-3075.
↑ Tellurium, mindat.org
↑ Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.
↑ New Limits on Naturally Occurring Electron Capture of ¹²³Te full paper on arXiv URL: [1] DOI: 10.1103/PhysRevC.67.014323.
↑ v. Born, Abh. Privatges. v. Böhmen 5 (1782): 383.
↑ Rupprecht, von, A. (1783). "Über den vermeintlichen siebenbürgischen natürlichen Spiessglaskönig" [On the supposedly native antimony of Transylvania]. Physikalische Arbeiten der einträchtigen Freunde in Wien. 1 (1): 70–74.
↑ Leddicotte, G. W. (1961). "The radiochemistry of tellurium" (PDF). Nuclear science series (3038). Subcommittee on Radiochemistry, National Academy of Sciences-National Research Council: 5. Archived from the original (PDF) on 2021-11-06. Retrieved 2015-05-16 {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (help)CS1 maint: postscript (link)

[1] "Standard Atomic Weights: Tellurium". CIAAW. 1969.

[CIAAW2021-2] Prohaska, Thomas; Irrgeher, Johanna; Benefield, Jacqueline; et al. (2022-05-04). "Standard atomic weights of the elements 2021 (IUPAC Technical Report)". Pure and Applied Chemistry (in ఇంగ్లీష్). doi:10.1515/pac-2019-0603. ISSN 1365-3075.

[3] Tellurium, mindat.org

[4] Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.

[5] New Limits on Naturally Occurring Electron Capture of ¹²³Te full paper on arXiv URL: [1] DOI: 10.1103/PhysRevC.67.014323.

[6] v. Born, Abh. Privatges. v. Böhmen 5 (1782): 383.

[7] Rupprecht, von, A. (1783). "Über den vermeintlichen siebenbürgischen natürlichen Spiessglaskönig" [On the supposedly native antimony of Transylvania]. Physikalische Arbeiten der einträchtigen Freunde in Wien. 1 (1): 70–74.

[lan-8] Leddicotte, G. W. (1961). "The radiochemistry of tellurium" (PDF). Nuclear science series (3038). Subcommittee on Radiochemistry, National Academy of Sciences-National Research Council: 5. Archived from the original (PDF) on 2021-11-06. Retrieved 2015-05-16 {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (help)CS1 maint: postscript (link)

[1]

[2]

[3]

[4]

[6]

[7]

[8]