మూలకము

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search

రసాయన శాస్త్రంలో మూలకం అనేది పదార్థానికి సంబంధించిన మౌలికమైన భావం. ఒక పదార్థం యొక్క అణు (atom) గర్భంలో ఉన్న ప్రోటానులనే పరమాణువులు ఎన్ని ఉన్నాయో ఆ సంఖ్యని అణు సంఖ్య (atomic number, Z) అంటారు. ఆ అణు సంఖ్యని బట్టి ఆ పదార్థం ఏ మూలకమో తెలుస్తుంది. ఉదాహరణకి ఆమ్లజని అణు సంఖ్య 8 కనుక అణు గర్భంలో 8 ప్రోటానులు ఉన్న అణువులు అన్నీ ఆమ్లజని అణువులు అయి తీరాలి.

మూలకాల పుష్కలత[మార్చు]

ఇప్పటివరకు తెలిసిన 118 మూలకాలలో, 94 మూలకాలు ప్రకృతిలో లభించేవి, మిగిలిన 24 కృత్రిమంగా తయారుచేసినవి. వీటిల్లో 80 మూలకాలకి స్థిరనిశ్చలత గల ఏకస్థానులు (isotopes) ఉన్నాయి. మిగిలినవి వికీర్ణ ఏకస్థానులు (radio-isotopes); ఇవి కాలక్రమాన క్షీణించి స్థిరనిశ్చలత గల మూలకాలలోకి మారిపోతాయి.

భూగ్రహం మీద ద్రవ్యరాశిలో అత్యధిక పుష్కలత ఉన్న మూలకం ఇనుము (Fe); భూమి ద్రవ్యరాశిలో 89% ఇనుమే! కాని మనకి అందుబాటులో ఉన్న పెచ్చు (crust)లో అత్యధిక ద్రవ్యరాశిలో ఉన్న మూలకం ఆమ్లజని; ఇది 46.5% ఉంది. [1]

  • సారణి 1: భూగ్రహపు పెచ్చు మీద దొరికే (ద్రవ్యరాశిలో) అత్యధిక పుష్కలత ఉన్న మూలకాలు
మూలకం పేరు (ఇంగ్లీషులో) మూలకం పేరు (తెలుగులో) హ్రస్వ నామం పుష్కలత (మిలియను భాగాలలో వాటా, ppm)
Oxygen ఆమ్లజని O 465,000 లేదా 46.5%
Silicon సైకము Si 282,000 లేదా 28.2%
Aluminum అల్లూమినం Al 82,300 లేదా 8.23%
Iron ఇనుము Fe 56,300 లేదా 5.63%
Calcium ఖటికం Ca 41,500 లేదా 4.15%
Sodium సోడియం Na 23,600 లేదా 2.36%
Magnesium మంగనం Mg 23,300 లేదా 2.33%
Potassium పొటాసియం K 20,900 లేదా 2.09%
Titanium టైటేనియం Ti 5,560 లేదా 0.556%
Hydrogen ఉదజని H 1,450 లేదా 0.0145%
  • సారణి 2: భూగ్రహపు పెచ్చు మీద దొరికే ఇతర మూలకాల పుష్కలత
మూలకం పేరు (ఇంగ్లీషులో) మూలకం పేరు (తెలుగులో) హ్రస్వ నామం పుష్కలత (మిలియను భాగాలలో వాటా, ppm)
Nitrogen నత్రజని N 19 ppm
Hafnium హేప్నియం Hf 3 ppm
Uranium యురేనియం U 2.7 ppm
Terbium టెర్బియం Tb 1 ppm
Silver వెండి Ag 0.075 ppm
Platinum ప్లేటినం Pt 0.005 ppm
Gold బంగారం Au 0.004 ppm
Astanine ఏస్టనీన్ As లేశం

ఆవర్తన పట్టిక[మార్చు]

మూలకాలని ఒక బాణీలో అమర్చిన తీరుని ఆవర్తన పట్టిక అంటారు. పట్టికలోని నిలువు వరుసలను "గ్రూపులు" లేదా గుంపులు లేదా "కుటుంబాలు" అనిన్నీ, అడ్డు వరుసలని శ్రేణులు, "ఆవర్తులు" లేదా "పీరియడ్లు" అనీ అంటారు. ఆవర్తన పట్టికలో 18 గుంపులు, 7 ఆవర్తులు ఉన్నాయి. ఈ పట్టికలో మొట్టమొదటి (ఆవర్తు 1, గుంపు 1) గదిలో ఉదజని (Hydrogen) ఉంటుంది. రెండవ గదిలో రవిజని (Helium) ఉంటుంది. ఒకే గుంపులో ఉన్న మూలకాల లక్షణాలలో గట్టి పోలికలు కనిపిస్తాయి. ఉదాహరణకి లవజనులు (halogens) ఉన్న గుంపులో కనిపించే ఫ్లోరీను (F), క్లోరీను (Cl), బ్రోమీను (Br), అయొడీను (I) లక్షణాలలో ఒక బాణీ కనిపిస్తుంది. ఒక ఆవర్తులో ఎడమ నుండి కుడికి పోయే కొద్దీ ఆ మూలకంలోని ఎలక్ట్రానుల సంఖ్య పెరుగుతూ ఉంటుంది. ఎడమ నుండ కుడకి ఆవర్తుల వారీగా చూస్తే మూలకాల లక్షణాలు ఒక బాణీలో కొంతసేపు పెరిగి, కొంతసేపు తగ్గి, మరల పెరుగురతూ కనిపిస్తాయి. దీనినే మెండలియవ్ ఆవర్తన సూత్రం (Mendeleev’s Periodic Law) అంటారు.

మూలకాల ధర్మాలలో బాణీలు[మార్చు]

  • జడవాయు మూలకాలు (Noble gases): ఆవర్తన పట్టికలో '0' గ్రూపు (లేదా 18 వ నిలువు వరుస)కి చెందిన మూలకాలను జడవాయువు మూలకాలు అంటారు. అవి: హీలియం (He), నియాన్ (Ne), ఆర్గాన్ (Ar), క్రిప్టాన్ (Kr), జినాన్ (Xe), రేడాన్ (Rd).
  • క్షార లోహాలు (alkali metals): ఆవర్తన పట్టికలో 1వ నిలువు వరుస (గ్రూపు)లో ఉన్న మూలకాలని (ఉదహజనిని మినహాయించి) క్షార లోహాలు (alkali metals) అంటారు. అవి: లిథియం (Li), సోడియం (Na), పొటాసియం (K), రుబీడియం (Rb), సీజియం (Cs), ఫ్రాన్సియం (Fr).
  • ఆవర్తన పట్టికలోని 2వ నిలువు వరుస (గ్రూపు)లో ఉన్న ఆరు మూలకాలని క్షార మృత్తిక లోహాలు (alkali earth metals) అంటారు. వాటి పేర్లు: బెరిలియం (Be), మెగ్నీసియం (Mg), కేల్సియం (Ca), స్ట్రాంటియం (Sr), రేడియం (Ra). వీటి ఉమ్మడి లక్షణం ఏమిటంటే ఇవన్నీ వెండిలా మెరుస్తాయి, గది ఉష్ణోగ్రత దగ్గర చర్యాశీలత కలిగి ఉంటాయి.
  • ఆవర్తన పట్టికలోని లేంథనైడ్ శ్రేణిలోని 15 మూలకాలు, స్కేండియం (Sc), ఇట్రియం (Y), వెరసి 17 మూలకాలని విరళ మృత్తిక లోహాలు (rare-earth metals) అంటారు. పేరుకే విరళం కాని ఇవి నిజానికి భూమిలోని గనులలోవిస్తారంగానే దొరుకుతాయి.
  • ఆవర్తన పట్టికలోని ఏక్టినైడ్ శ్రేణిలోని మూలకాలని వికిరణాత్మక విరళ మృత్తిక మూలకాలు (radioactive rare-earth elements) అంటారు.

మూలకాల వర్గీకరణ[మార్చు]

మూలకాల ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసాల ఆధారంగా నీల్స్ బోర్ విస్తృత ఆవర్తన పట్టికను నిర్మించాడు. అన్ని మూలకాలను వాటి పరమాణు సంఖ్యల ఆరోహణ క్రమంలో అమర్చడం జరిగింది. ఆవర్తన పట్టికలో ఎడమ నుంచి కుడికి పోయిన కొద్దీ ఒక మూలకం పరమాణు సంఖ్య కంటే దాని తరువాత మూలకం పరమాణు సంఖ్య ఒకటి చొప్పున పెరుగుతుంది. అనగా, ఒక మూలకం ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసానికి దాని ముందు మూలకం ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం కంటే ఒక ఎలక్ట్రాన్ అధికంగా ఉంటుంది. ఇలా ఆ పరమాణువులో చివరగా చేరే ఎలక్ట్రాన్ ను 'భేదపరచే ఎలక్ట్రాన్' అంటాం.

  • బ్లాకులుగా వర్గీకరణ: ఆవర్తన పట్టికలో మూలకాల ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసాల ఆధారంగా 4 బ్లాకులు ఉన్నాయి. ఒక మూలకంలో భేదపరిచే ఎలక్ట్రాన్ 's' ఉపకర్పరంలోకి పోతే ఆ మూలకాన్ని s బ్లాకులో చేర్చడం జరుగుతుంది. ఇదే విధంగా మిగిలిన మూడు p, d, f బ్లాకులు ఆవర్తన పట్టికలో చూపించడం జరిగింది. 's' బ్లాక్ ఎడమవైపు, 'p' బ్లాక్ కుడివైపు, 'd' బ్లాక్ s, p బ్లాక్ లకు మధ్యగానూ ఉన్నాయి. శక్తి స్థాయి క్రమానుసారంగా 'f' బ్లాక్ ను అమర్చినట్లయితే, ఆవర్తన పట్టిక చాలా పొడవుగా ఉంటుంది. కాబట్టి ఈ బ్లాక్ ను ఆవర్తన పట్టిక కింది భాగంలో ప్రత్యేకంగా చూపుతారు. ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసాలు ఆధారంగా మూలకాలను అమర్చితే నాలుగు బ్లాక్ లు ఏర్పడటమే కాకుండా బాహ్యకర్పరంలో ఒకే రకం ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం గల మూలకాలు అన్నీ గ్రూపు అని పిలిచే ఒక నిలువు వరుసలో ఉంటాయి. ఒకే గ్రూపు మూలకాలన్నిటి మధ్య గట్టి పోలికలు ఉన్న రసాయన ధర్మాలుంటాయి.
  • గ్రూపులుగా వర్గీకరణ: బాహ్య కర్పరంలోని 's' ఆర్బిటాల్ లో ఒక ఎలక్ట్రాన్ గల (ns1) మూలకాలను 'I గ్రూపు మూలకాలు' అంటాం (ఉ.హైడ్రోజన్, ఆల్కలీ లోహాలు). బాహ్య కర్పరంలోని 's' ఆర్బిటాల్ లో రెండు ఎలక్ట్రాన్ లు గల (ns²) మూలకాలను 'II గ్రూపు మూలకాలు' అంటారు (ఉ. క్షార మృత్తిక లోహాలు). బాహ్య కర్పరంలో మూడు ఎలక్ట్రానులు, 's' లో రెండు, 'p' లో ఒకటి (ns² p1) 'III గ్రూపు మూలకాలు' అంటాం. ఇదే విధంగా నాలుగు, ఐదు, ఆరు, ఏడు, ఎనిమిది ఎలక్ట్రానులు వరసగా ఉన్న మూలకాలను IV, V, VI, VII, 0 గ్రూపు మూలకాలు అంటాం.
  • ప్రాతినిధ్య మూలకాలు : ఆవర్తన పట్టికలో 's', 'p' బ్లాకు మూలకాలను ప్రాతినిధ్య మూలకాలంటారు. అవి: కొన్ని లోహాలు, అన్ని అలోహాలు, అర్ధలోహాలు.
  • పరివర్తన మూలకాలు : ఇవి 'd' బ్లాకు మూలకాలు.
  • అంతర్ పరివర్తన మూలకాలు : ఇవి 'f' బ్లాకు మూలకాలు.

విస్తృత ఆవర్తన పట్టిక[మార్చు]

ఈ విస్తృత ఆవర్తన పట్టికలో మూలకం పేరు, సంకేతం, పరమాణు సంఖ్య, సగటు పరమాణు ద్రవ్యరాశి విలువలు ఉంటాయి. ఈ ఆవర్తన పట్టిక రసాయన మూలకాలను ఒక క్రమమైన పట్టికలో సూచించు విధానము. దీని ఆవిష్కరణ కు ఆధ్యుడు రష్యా దేశస్తుడైన డిమిట్రీ మెండలీఫ్. ఈయన 1869 వ సంవత్సరంలో మొదటి ఆవర్తన పట్టికకు రూపకల్పన చేశారు. మెండలీఫ్ రసాయన మూలకాలను వాటి ధర్మాల ఆధారంగా పట్టికలో అమర్చాడు. క్రొత్త మూలకాలు కనుగొన్న తదుపరి ఈ పట్టికను విస్తృతపరచడమైనది. ఈ ఆవర్తన పట్టిక విస్తరణ మూలకాల ధర్మములు, వాటి ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం ఆధారంగా తయారుచేయబడినది[2]

ఆవర్తన పట్టిక[మార్చు]

Group → 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
Alkali
metals
Alkaline earth metals Boron
group
Carbon
group
Pnictogen Chalcogen Halogen Noble gases
CAS: IA IIA IIIA IVA VA VIA VIIA VIII IB IIB IIIB IVB VB VIB VIIB 0
old IUPAC: IA IIA IIIB IVB VB VIB VIIB VIIIB IB IIB IIIA IVA VA VIA VIIA VIIIA
↓ Period
title="Hydrogen: diatomic nonmetals; primordial; gas" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#e7ff8f; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Hydrogen
1
H

1.00794(7)
isotopes

Name of element
Atomic number
Chemical symbol
Relative atomic mass
Element isotopes

Helium
2
He

4.002602(2)
isotopes
2 title="Lithium: alkali metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff9d9d; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Lithium
3
Li

6.941(2)
isotopes
title="Beryllium: alkaline earth metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffdead; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Beryllium
4
Be

9.012182(3)
isotopes
Boron
5
B

10.811(7)
isotopes
title="Carbon: polyatomic nonmetals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#a1ffc3; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Carbon
6
C

12.0107(8)
isotopes
title="Nitrogen: diatomic nonmetals; primordial; gas" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#e7ff8f; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Nitrogen
7
N

14.0067(2)
isotopes
title="Oxygen: diatomic nonmetals; primordial; gas" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#e7ff8f; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Oxygen
8
O

15.9994(3)
isotopes
title="Fluorine: diatomic nonmetals; primordial; gas" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#e7ff8f; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Fluorine
9
F

18.9984032(5)
isotopes
Neon
10
Ne

20.1797(6)
isotopes
3 title="Sodium: alkali metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff9d9d; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Sodium
11
Na

22.98976928(2)
isotopes
title="Magnesium: alkaline earth metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffdead; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Magnesium
12
Mg

24.3050(6)
isotopes
title="Aluminium: post-transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#cccccc; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Aluminium
13
Al

26.9815386(8)
isotopes
Silicon
14
Si

28.0855(3)
isotopes
title="Phosphorus: polyatomic nonmetals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#a1ffc3; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Phosphorus
15
P

30.973762(2)
isotopes
title="Sulfur: polyatomic nonmetals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#a1ffc3; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Sulfur
16
S

32.065(5)
isotopes
title="Chlorine: diatomic nonmetals; primordial; gas" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#e7ff8f; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Chlorine
17
Cl

35.453(2)
isotopes
Argon
18
Ar

39.948(1)
isotopes
4 title="Potassium: alkali metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff9d9d; border:2px solid #6e6e8e; width:6em;" |Potassium
19
K

39.0983(1)
isotopes
title="Calcium: alkaline earth metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffdead; border:2px solid #6e6e8e; width:6em;" |Calcium
20
Ca

40.078(4)
isotopes
title="Scandium: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; width:6em;" |Scandium
21
Sc

44.955912(6)
isotopes
title="Titanium: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; width:6em;" |Titanium
22
Ti

47.867(1)
isotopes
title="Vanadium: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; width:6em;" |Vanadium
23
V

50.9415(1)
isotopes
title="Chromium: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; width:6em;" |Chromium
24
Cr

51.9961(6)
isotopes
title="Manganese: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; width:6em;" |Manganese
25
Mn

54.938045(5)
isotopes
title="Iron: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; width:6em;" |Iron
26
Fe

55.845(2)
isotopes
title="Cobalt: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; width:6em;" |Cobalt
27
Co

58.933195(5)
isotopes
title="Nickel: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; width:6em;" |Nickel
28
Ni

58.6934(4)
isotopes
title="Copper: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; width:6em;" |Copper
29
Cu

63.546(3)
isotopes
title="Zinc: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; width:6em;" |Zinc
30
Zn

65.38(2)
isotopes
title="Gallium: post-transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#cccccc; border:2px solid #6e6e8e; width:6em;" |Gallium
31
Ga

69.723(1)
isotopes
Germanium
32
Ge

72.63(1)
isotopes
Arsenic
33
As

74.92160(2)
isotopes
title="Selenium: polyatomic nonmetals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#a1ffc3; border:2px solid #6e6e8e; width:6em;" |Selenium
34
Se

78.96(3)
isotopes
title="Bromine: diatomic nonmetals; primordial; liquid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#e7ff8f; border:2px solid #6e6e8e; width:6em;" |Bromine
35
Br

79.904(1)
isotopes
Krypton
36
Kr

83.798(2)
isotopes
5 title="Rubidium: alkali metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff9d9d; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Rubidium
37
Rb

85.4678(3)
isotopes
title="Strontium: alkaline earth metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffdead; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Strontium
38
Sr

87.62(1)
isotopes
title="Yttrium: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Yttrium
39
Y

88.90585(2)
isotopes
title="Zirconium: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Zirconium
40
Zr

91.224(2)
isotopes
title="Niobium: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Niobium
41
Nb

92.90638(2)
isotopes
title="Molybdenum: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Molybdenum
42
Mo

95.96(2)
isotopes
title="Technetium: transition metals; from decay; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px dashed #6e6e8e; ;" |Technetium
43
Tc

[98]
isotopes
title="Ruthenium: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Ruthenium
44
Ru

101.07(2)
isotopes
title="Rhodium: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Rhodium
45
Rh

102.90550(2)
isotopes
title="Palladium: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Palladium
46
Pd

106.42(1)
isotopes
title="Silver: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Silver
47
Ag

107.8682(2)
isotopes
title="Cadmium: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Cadmium
48
Cd

112.411(8)
isotopes
title="Indium: post-transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#cccccc; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Indium
49
In

114.818(3)
isotopes
title="Tin: post-transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#cccccc; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Tin
50
Sn

118.710(7)
isotopes
Antimony
51
Sb

121.760(1)
isotopes
Tellurium
52
Te

127.60(3)
isotopes
title="Iodine: diatomic nonmetals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#e7ff8f; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Iodine
53
I

126.90447(3)
isotopes
Xenon
54
Xe

131.293(6)
isotopes
6 title="Caesium: alkali metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff9d9d; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Caesium
55
Cs

132.9054519(2)
isotopes
title="Barium: alkaline earth metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffdead; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Barium
56
Ba

137.327(7)
isotopes
Lanthanides
57–71
*
title="Hafnium: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Hafnium
72
Hf

178.49(2)
isotopes
title="Tantalum: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Tantalum
73
Ta

180.94788(2)
isotopes
title="Tungsten: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Tungsten
74
W

183.84(1)
isotopes
title="Rhenium: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Rhenium
75
Re

186.207(1)
isotopes
title="Osmium: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Osmium
76
Os

190.23(3)
isotopes
title="Iridium: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Iridium
77
Ir

192.217(3)
isotopes
title="Platinum: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Platinum
78
Pt

195.084(9)
isotopes
title="Gold: transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Gold
79
Au

196.966569(4)
isotopes
title="Mercury: transition metals; primordial; liquid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Mercury
80
Hg

200.59(2)
isotopes
title="Thallium: post-transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#cccccc; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Thallium
81
Tl

204.3833(2)
isotopes
title="Lead: post-transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#cccccc; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Lead
82
Pb

207.2(1)
isotopes
title="Bismuth: post-transition metals; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#cccccc; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Bismuth
83
Bi

208.98040(1)
isotopes
title="Polonium: post-transition metals; from decay; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#cccccc; border:2px dashed #6e6e8e; ;" |Polonium
84
Po

[210]
isotopes
Astatine
85
At

[210]
isotopes
Radon
86
Rn

[222]
isotopes
7 title="Francium: alkali metals; from decay; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff9d9d; border:2px dashed #6e6e8e; ;" |Francium
87
Fr

[223]
isotopes
title="Radium: alkaline earth metals; from decay; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffdead; border:2px dashed #6e6e8e; ;" |Radium
88
Ra

[226]
isotopes
Actinides
89–103
**
title="Rutherfordium: transition metals; synthetic; unknown phase" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px dotted #6e6e8e; ;" |Rutherfordium
104
Rf

[267]
isotopes
title="Dubnium: transition metals; synthetic; unknown phase" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px dotted #6e6e8e; ;" |Dubnium
105
Db

[268]
isotopes
title="Seaborgium: transition metals; synthetic; unknown phase" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px dotted #6e6e8e; ;" |Seaborgium
106
Sg

[269]
isotopes
title="Bohrium: transition metals; synthetic; unknown phase" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px dotted #6e6e8e; ;" |Bohrium
107
Bh

[270]
isotopes
title="Hassium: transition metals; synthetic; unknown phase" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px dotted #6e6e8e; ;" |Hassium
108
Hs

[269]
isotopes
Meitnerium
109
Mt

[278]
isotopes
Darmstadtium
110
Ds

[281]
isotopes
Roentgenium
111
Rg

[281]
isotopes
title="Copernicium: transition metals; synthetic; unknown phase" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffc0c0; border:2px dotted #6e6e8e; ;" |Copernicium
112
Cn

[285]
isotopes
Ununtrium
113
Uut

[286]
isotopes
Flerovium
114
Fl

[289]
isotopes
Ununpentium
115
Uup

[288]
isotopes
Livermorium
116
Lv

[293]
isotopes
Ununseptium
117
Uus

[294]
isotopes
Ununoctium
118
Uuo

[294]
isotopes

Lanthanides  title="Lanthanum: lanthanides; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffbfff; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Lanthanum
57
La

138.90547(7)
isotopes
title="Cerium: lanthanides; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffbfff; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Cerium
58
Ce

140.116(1)
isotopes
title="Praseodymium: lanthanides; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffbfff; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Praseodymium
59
Pr

140.90765(2)
isotopes
title="Neodymium: lanthanides; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffbfff; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Neodymium
60
Nd

144.242(3)
isotopes
title="Promethium: lanthanides; from decay; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffbfff; border:2px dashed #6e6e8e; ;" |Promethium
61
Pm

[145]
isotopes
title="Samarium: lanthanides; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffbfff; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Samarium
62
Sm

150.36(2)
isotopes
title="Europium: lanthanides; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffbfff; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Europium
63
Eu

151.964(1)
isotopes
title="Gadolinium: lanthanides; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffbfff; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Gadolinium
64
Gd

157.25(3)
isotopes
title="Terbium: lanthanides; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffbfff; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Terbium
65
Tb

158.92535(2)
isotopes
title="Dysprosium: lanthanides; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffbfff; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Dysprosium
66
Dy

162.500(1)
isotopes
title="Holmium: lanthanides; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffbfff; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Holmium
67
Ho

164.93032(2)
isotopes
title="Erbium: lanthanides; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffbfff; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Erbium
68
Er

167.259(3)
isotopes
title="Thulium: lanthanides; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffbfff; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Thulium
69
Tm

168.93421(2)
isotopes
title="Ytterbium: lanthanides; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffbfff; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Ytterbium
70
Yb

173.054(5)
isotopes
title="Lutetium: lanthanides; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ffbfff; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Lutetium
71
Lu

174.9668(1)
isotopes
** Actinides  title="Actinium: actinides; from decay; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff99cc; border:2px dashed #6e6e8e; ;" |Actinium
89
Ac

[227]
isotopes
title="Thorium: actinides; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff99cc; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Thorium
90
Th

232.03806(2)
isotopes
title="Protactinium: actinides; from decay; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff99cc; border:2px dashed #6e6e8e; ;" |Protactinium
91
Pa

231.03588(2)
isotopes
title="Uranium: actinides; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff99cc; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Uranium
92
U

238.02891(3)
isotopes
title="Neptunium: actinides; from decay; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff99cc; border:2px dashed #6e6e8e; ;" |Neptunium
93
Np

[237]
isotopes
title="Plutonium: actinides; primordial; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff99cc; border:2px solid #6e6e8e; ;" |Plutonium
94
Pu

[244]
isotopes
title="Americium: actinides; from decay; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff99cc; border:2px dashed #6e6e8e; ;" |Americium
95
Am

[243]
isotopes
title="Curium: actinides; from decay; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff99cc; border:2px dashed #6e6e8e; ;" |Curium
96
Cm

[247]
isotopes
title="Berkelium: actinides; from decay; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff99cc; border:2px dashed #6e6e8e; ;" |Berkelium
97
Bk

[247]
isotopes
title="Californium: actinides; from decay; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff99cc; border:2px dashed #6e6e8e; ;" |Californium
98
Cf

[251]
isotopes
title="Einsteinium: actinides; synthetic; solid" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff99cc; border:2px dotted #6e6e8e; ;" |Einsteinium
99
Es

[252]
isotopes
title="Fermium: actinides; synthetic; unknown phase" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff99cc; border:2px dotted #6e6e8e; ;" |Fermium
100
Fm

[257]
isotopes
title="Mendelevium: actinides; synthetic; unknown phase" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff99cc; border:2px dotted #6e6e8e; ;" |Mendelevium
101
Md

[258]
isotopes
title="Nobelium: actinides; synthetic; unknown phase" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff99cc; border:2px dotted #6e6e8e; ;" |Nobelium
102
No

[259]
isotopes
title="Lawrencium: actinides; synthetic; unknown phase" style="text-align:center; padding:2px; line-height:normal;background:#ff99cc; border:2px dotted #6e6e8e; ;" |Lawrencium
103
Lr

[262]
isotopes



Notes[మార్చు]

  1. Los Alamos National Laboratory (2011). "Periodic Table of Elements: Oxygen". Los Alamos, New Mexico: Los Alamos National Security, LLC. Retrieved 7 May 2011.
  2. "The periodic table of the elements". International Union of Pure and Applied Chemistry. 2007-07-22. Archived from the original on 2008-02-13. Retrieved 2008-02-08.



ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

మూలాలు[మార్చు]

బయటి లింకులు[మార్చు]

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=మూలకము&oldid=2889333" నుండి వెలికితీశారు