భారత రాష్ట్రపతుల జాబితా

వికీపీడియా నుండి
(భారతదేశ అధ్యక్షుల జాబితా నుండి దారిమార్పు చెందింది)
Jump to navigation Jump to search
భారతదేశం

ఈ వ్యాసం భారతదేశ రాజకీయాలు, ప్రభుత్వంలో ఒక భాగం.


కేంద్ర ప్రభుత్వం

రాజ్యాంగం



భారత ప్రభుత్వ పోర్టల్


భారత రాష్ట్రపతి, రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా దేశాధినేత, భారత సాయుధ దళాల సుప్రీం కమాండర్. రాష్ట్రపతిని భారతదేశ ప్రథమ పౌరుడిగా పేర్కొంటారు.[1] [2] భారత రాజ్యాంగం ద్వారా ఈ అధికారాలు పొందబడినప్పటికీ, ఈ స్థానం చాలావరకు ఉత్సవ సంబంధమైంది. కార్యనిర్వాహక అధికారాలు వాస్తవికంగా ప్రధానమంత్రి ద్వారా ఉపయోగించబడతాయి.[3]

పార్లమెంటు సభలు, లోక్‌సభ, రాజ్యసభలలో ఎన్నికైన సభ్యులతో కూడిన ఎలక్టోరల్ కాలేజీ ద్వారా రాష్ట్రపతిని ఎన్నుకుంటారు, అలాగే శాసనసభ లేదా విధానసభ, రాష్ట్ర శాసనసభల సభ్యులు కూడా ఎలక్టోరల్ కాలేజీలో ఉంటారు.[2]

భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 56, పార్టు V ప్రకారం, రాష్ట్రపతి ఐదేళ్లపాటు పదవిలో ఉంటారు.ప్రెసిడెంటు పదవీకాలం ముందుగానే లేదా ప్రెసిడెంటు లేని సమయంలో ముగించబడిన సందర్భంలో, వైస్ ప్రెసిడెంటు ఆ పదవిని స్వీకరిస్తారు. పార్టు Vలోని ఆర్టికల్ 70 ద్వారా, ఇది సాధ్యం కాని చోట లేదా ఏదైనా ఇతర ఊహించని ఆకస్మిక పరిస్థితుల్లో రాష్ట్రపతి విధులను ఎలా నిర్వర్తించాలో పార్లమెంటు నిర్ణయించవచ్చు

1950లో భారత రాజ్యాంగాన్ని ఆమోదించడంతో భారతదేశం రిపబ్లిక్‌గా ప్రకటించబడినప్పుడు ఈ పదవిని స్థాపించినప్పటి నుండి భారతదేశానికి 2024 నాటికి వివిధ సమయాలలో 15 మంది అధ్యక్షులు పనిచేసారు.[4] ఈ పదిహేను మందితో పాటు ముగ్గురు యాక్టింగ్ ప్రెసిడెంట్లు కూడా తక్కువ కాలం పదవిలో ఉన్నారు.

1969లో జాకీర్ హుస్సేన్ మరణించిన తర్వాత వరాహగిరి వెంకట గిరి తాత్కాలిక అధ్యక్షుడయ్యాడు. కొన్ని నెలల తర్వాత వి.వి. గిరి అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు. అధ్యక్షుడిగా, తాత్కాలిక అధ్యక్షుడిగా పదవీ బాధ్యతలు నిర్వహించిన ఏకైక వ్యక్తిగా గుర్తింపు పొొందాడు. మొదటి రాష్ట్రపతిగా పనిచేసిన రాజేంద్ర ప్రసాద్ రెండు పర్యాయాలు పదవిలో కొనసాగిన ఏకైక వ్యక్తి. [5]

ఈ 15 మందిలో ఏడుగురు అధ్యక్షులు ఎన్నుకోబడక ముందు రాజకీయ పార్టీలో సభ్యులుగా ఉన్నారు. వీరిలో ఆరుగురు భారత జాతీయ కాంగ్రెసు క్రియాశీల పార్టీ సభ్యులు.జనతాపార్టీకి నీలం సంజీవ రెడ్డి ఒక సభ్యుడుగా ఉన్నారు. ఆయన తర్వాత అధ్యక్షుడయ్యారు. ఇద్దరు రాష్ట్రపతులు జాకీర్ హుస్సేన్, ఫకృద్దీన్ అలీ అహ్మద్ పదవిలో ఉండగానే మరణించారు.

కొత్త అధ్యక్షుడిని ఎన్నుకునే వరకు వారి స్థానంలో ఉపాధ్యక్షులు తాత్కాలిక అధ్యక్షులుగా పనిచేశారు. జాకీర్ హుస్సేన్ మరణం తరువాత, కొత్త అధ్యక్షుడు వరాహగిరి వెంకట గిరి ఎన్నికయ్యే వరకు ఇద్దరు తాత్కాలిక అధ్యక్షులు పదవీ బాధ్యతలు నిర్వహించారు. అధ్యక్ష ఎన్నికలలో పాల్గొనడానికి వి.వి. గిరి రాజీనామా చేసినప్పుడు,అతని తర్వాత ఎం. హిదయతుల్లా తాత్కాలిక అధ్యక్షుడిగా పదవీ బాధ్యతలు చేపట్టారు.[6]12వ రాష్ట్రపతి ప్రతిభా దేవిసింగ్ పాటిల్ 2007 లో ఎన్నికైన మొదటి మహిళ.

2022 జులై 25 న, ద్రౌపది ముర్ము భారతదేశ 15వ అధ్యక్షురాలిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. ఆ పదవిని నిర్వహించిన రెండవ మహిళ, మొదటి గిరిజన వ్యక్తి. [7]

గణాంకాలు[మార్చు]

కాలక్రమం పట్టిక[మార్చు]

Droupadi MurmuRam Nath KovindPranab MukherjeePratibha Devisingh PatilA. P. J. Abdul KalamK. R. NarayananShankar Dayal SharmaR. VenkataramanZail SinghNeelam Sanjiva ReddyB. D. JattiFakhruddin Ali AhmedVarahagiri Venkata GiriM. HidayatullahVarahagiri Venkata GiriZakir Husain (politician)Sarvepalli RadhakrishnanRajendra Prasad

జాబితా[మార్చు]

ఈ జాబితా భారత అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో గెలిచిన తర్వాత ఎన్నికైన అధ్యక్షుల ఆధారంగా లెక్కించబడింది. తాత్కాలిక అధ్యక్షుడిగా పనిచేసిన వరాహగిరి వెంకటగిరి, ఎం. హిదాయతుల్లా, బి.డి.జట్టిల పదవీకాలానికి సంఖ్య లేదా పదవిలో అసలు పదాలుగా లెక్కించలేదు. భారత రాష్ట్రపతి ఏ రాజకీయ పార్టీకి ప్రాతినిధ్యం వహించరు. పట్టికలో ఉపయోగించిన రంగులు క్రింది వాటిని సూచిస్తాయి:

Legend
  యాక్టింగ్ ప్రెసిడెంట్ (3)
Key
  • RES రాజీనామా
  • మరణం
వ.సంఖ్య చిత్రం పేరు

(జననం–మరణం)

స్వంత రాష్ట్రం మాజీ కార్యాలయం(లు) పదవీకాలం ఎన్నికలు ఎన్నికల పటం వైస్ ప్రెసిడెంట్ రాజకీయ పార్టీ
పదవిని స్వీకరించింది కార్యాలయం విడిచిపెట్టింది పనిచేసిన సమయం
మధ్యంతర బాబూ రాజేంద్ర ప్రసాద్
(1884–1963)
బీహార్ వ్యవసాయశాఖ మంత్రి 26 జనవరి 1950 13 మే 1952 12 years, 107 days 1950 భారత జాతీయ కాంగ్రెస్
1 13 మే 1952 13 మే 1957 1952 సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్
13 మే 1957 13 మే 1962 1957
2 సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్
(1888–1975)
తమిళనాడు ఉప రాష్ట్రపతి 13 మే 1962 13 మే 1967 5 సంవత్సరాలు 1962 జాకిర్ హుసేన్ స్వతంత్ర రాజకీయ నాయకుడు
3 జాకిర్ హుసేన్
(1897–1969)
ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉప రాష్ట్రపతి,

బీహార్ గవర్నర్

13 మే 1967 3 మే 1969[†] 1 year, 355 days 1967 వి. వి. గిరి
తాత్కాలిక వి. వి. గిరి
(1894–1980)
Odisha భారత ఉప రాష్ట్రపతి 3 మే 969 20 జులై 1969 78 రోజులు
తాత్కాలిక మహమ్మద్ హిదయతుల్లా
(1905–1992)
Chhattisgarh భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి 20 జులై 1969 24 ఆగస్టు 1969 35 రోజులు
4 వి. వి. గిరి
(1894–1980)
Odisha ఉపరాష్ట్రపతి,

కేరళ గవర్నరు

24 ఆగస్టు 1969 24 ఆగస్టు 1974 5 సంవత్సరాలు 1969 గోపాల్ స్వరూప్ పాఠక్
5 ఫకృద్దీన్ అలీ అహ్మద్
(1905–1977)
జాతీయ రాజధాని ఢిల్లీ వ్యవసాయశాఖ మంత్రి 24 ఆగస్టు 1974 11 ఫిబ్రవరి 1977[†] 2 సంవత్సరాల, 171 రోజులు 1974 గోపాల్ స్వరూప్ పాఠక్

బి.డి. జెట్టి

భారత జాతీయ కాంగ్రెస్
తాత్కాలికం బి.డి. జెట్టి
(1912–2002)
Karnataka కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రి 11 ఫిబ్రవరి 1977 25 జులై 1977 164 రోజులు
6 నీలం సంజీవరెడ్డి
(1913–1996)
ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి 25 జులై 1977 25 జులై 1982 5 సంవత్సరాలు 1977 బి.డి. జెట్టి

మహమ్మద్ హిదయతుల్లా

జనతా పార్టీ
7 జ్ఞాని జైల్ సింగ్
(1916–1994)
[[పంజాబ్] పంజాబ్ ముఖ్యమంత్రి 25 జులై 1982 25 జులై 1987 5 సంవత్సరాలు 1982 మహమ్మద్ హిదయతుల్లా

రామస్వామి వెంకట్రామన్

భారత జాతీయ కాంగ్రెస్
8 రామస్వామి వెంకట్రామన్
(1910–2009)
తమిళనాడు భారత ఉపరాష్ట్రపతి,

భారత రక్షణ శాఖ మంత్రి

25 జులై 1987 25 జులై 1992 5 సంవత్సరాలు 1987 శంకర దయాళ్ శర్మ
9 శంకర దయాళ్ శర్మ
(1918–1999)
మధ్య ప్రదేశ్ భారత ఉపరాష్ట్రపతి,

మహారాష్ట్ర గవర్నర్

25 జులై 1992 25 జులై 1997 5 సంవత్సరాలు 1992 కె.ఆర్. నారాయణన్
10 కె.ఆర్. నారాయణన్
(1920–2005)
కేరళ భారత ఉపరాష్ట్రపతి 25 జూలై 1997 25 జులై 2002 5 సంవత్సరాలు 1997 కృష్ణకాంత్
11 ఏ.పి.జె. అబ్దుల్ కలామ్
(1931–2015)
తమిళనాడు ప్రధాన మంత్రి ప్రధాన శాస్త్రీయ సలహాదారు 25 జులై 2002 25 జులై 2007 5 సంవత్సరాలు 2002 కృష్ణకాంత్

భైరాన్‌సింగ్ షెకావత్

స్వతంత్ర రాజకీయ నాయకుడు
12 ప్రతిభా పాటిల్
(1934–Present)
మహారాష్ట్ర రాజస్థాన్ గవర్నర్ 25 జులై 2007 25 జులై 2012 5 సంవత్సరాలు 2007 ముహమ్మద్ హమీద్ అన్సారి భారత జాతీయ కాంగ్రెస్
13 ప్రణబ్ ముఖర్జీ
(1935–2020)
పశ్చిమ బెంగాల్ భారత రక్షణ శాఖ మంత్రి,

భారత ఆర్థికమంత్రి,

విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రి

25 జులై 2012 25 జులై 2017 5 సంవత్సరాలు 2012
14 రామ్‌నాథ్ కోవింద్
(1945–Present)
ఉత్తర ప్రదేశ్ బీహార్ గవర్నర్ 25 జులై 2017 25 జులై 2022 5 సంవత్సరాలు 2017 ముహమ్మద్ హమీద్ అన్సారి

ముప్పవరపు వెంకయ్య నాయుడు

భారతీయ జనతా పార్టీ
15 ద్రౌపది ముర్ము
(1958–Present)
ఒడిశా జార్ఖండ్ గవర్నర్ 25 జులై 2022 అధికారంలో ఉన్నవారు 1 సంవత్సరం, 305 రోజులు 2022 ముప్పవరపు వెంకయ్య నాయుడు

జగదీప్ ధన్కర్

ఇది కూడ చూడు[మార్చు]

మూలాలు[మార్చు]

  1. "President Ram Nath Kovind is Indias first citizen. Your chances begin only at Number 27". indiatoday.com. Times of India. Archived from the original on 30 July 2017. Retrieved 19 November 2017.
  2. 2.0 2.1 "The Constitution of India". Ministry of Law and Justice of India. Archived from the original (.doc) on 5 February 2009. Retrieved 4 January 2009.
  3. "India gets first woman president since independence". BBC News. 25 July 2007. Archived from the original on 15 February 2009. Retrieved 30 November 2008.
  4. "1950: India becomes a republic". BBC News. 26 January 1950. Archived from the original on 17 January 2008. Retrieved 6 January 2009.
  5. Harish Khare (6 December 2006). "Selecting the next Rashtrapati". The Hindu. India. Archived from the original on 19 July 2011. Retrieved 30 November 2008.
  6. Shekhar Iyer (25 June 2007). "Shekhawat will not resign to contest poll". Hindustan Times. India. Archived from the original on 11 January 2009. Retrieved 4 January 2009.
  7. "Droupadi Murmu oath taking ceremony LIVE updates: Droupadi Murmu takes oath as India's 15th President". The Times of India. 25 July 2022. Retrieved 25 July 2022.

వెలుపలి లింకులు[మార్చు]