ప్రణబ్ ముఖర్జీ

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Pranab Mukherjee
Pranab Mukherjee-World Economic Forum Annual Meeting Davos 2009 crop(2).jpg
Mukherjee during the India Economic Summit in New Delhi in 2009
జననం Pranab Kumar Mukherjee
(1935-12-11) 11 డిసెంబరు 1935 (వయస్సు: 81  సంవత్సరాలు)
Mirati, British India
(now India)
విశ్వవిద్యాలయాలు University of Calcutta
ముందు వారు Pratibha Patil
రాజకీయ పార్టీ Indian National Congress (Before 1986; 1989–present)
Rashtriya Samajwadi Congress (1986–1989)
మతం Hinduism
భార్య / భర్త Suvra Mukherjee (1957–present)
పిల్లలు Sharmistha
Abhijit
Indrajit
వెబ్‌సైటు
Official Website
Presidential styles of
Pranab Mukherjee
Emblem of India.svg
Reference style His Excellency Pranab Mukherjee, President of the Republic of India
Spoken style President Mukherjee
Alternative style Mister President

ప్రణబ్ ముఖర్జీ డిసెంబరు 11, 1935న జన్మించారు. ఈయన స్వగ్రామం పశ్చిమబెంగాల్ లోని బిర్బం జిల్లా మిరాఠీ. తండ్రి కమద కింకర్ ముఖర్జీ భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. ప్రణబ్ ముఖర్జీ 1966లో కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరి సుదీర్ఘకాలం పాటు పలు ఉన్నత పదవులు నిర్వహించారు. 2012 జూలై 25 నాడు 13వ రాష్ట్రపతిగా పదవిని చేపట్టారు.

రాజకీయ ప్రస్థానం[మార్చు]

1966లో ప్రణబ్ ముఖర్జీ బెంగాల్ కాంగ్రెస్ లో చేరి 1969లో కాంగ్రెస్ తరపున రాజ్యసభకు ఎన్నికయ్యారు. ఆ తర్వాత మరో 4 సార్లు రాజ్యసభకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.1973లో తొలిసారిగా కేంద్ర మంత్రిపదవిని (పరిశ్రమల అభివృద్ధి శాఖకు కేంద్ర ఉప మంత్రిగా) చేపట్టారు. ఆ తర్వాత అనేక మంత్రిత్వశాఖలను నిర్వహించారు. 2004 మరియు 2009లలో జాంగీపూర్ నుంచి లోకసభకు ఎన్నికయ్యారు. ఆర్థికశాఖ మంత్రిపదవిని నిర్వహిస్తూ ఆ పదవికి రాజీనామా చేసి అధికారపార్టీ తరఫున దేశ అత్యున్నత పదవి అయిన రాష్ట్రపతి పదవికి పోటీచేసి విజయం సాధించారు. 2012 జూలై 25న 13వ రాష్ట్రపతిగా పదవిని అలంకరించారు.

నాలుగు దశాబ్ధాల రాజకీయ ప్రస్థానంలో ప్రణబ్ రూటే సెపరేటు. పశ్చిమ బెంగాల్‌ రాష్ట్రంలో బీర్బం జిల్లాలోని మిరాటి గ్రామంలో 1935 డిసెంబరు 11న బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో ప్రణబ్‌ జన్మించారు. ఆయన తండ్రి కామద కింకర్‌ ముఖర్జీ. ఆయన కూడా కాంగ్రెస్‌ పార్టీలో అనేక కీలక హోదాల్లో పనిచేశారు. ప్రణబ్‌ కలకత్తా యూనివర్శిటీ నుంచి చరిత్ర, రాజనీతిశాస్త్రంలో ఎంఏతో పాటు... న్యాయశాస్త్రంలో కూడా పట్టా పొందారు. కొద్దిరోజుల పాటు న్యాయవాదిగా, ఉపాధ్యాయుడిగా, జర్నలిస్టుగా పనిచేసిన ఈ బెంగాలీబాబు ఆ తర్వాతే రాజకీయ ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించారు. 1957లో సువ్రా ముఖర్జీతో వివాహం జరిగింది. ముఖర్జీ దంపతులకు ఇద్దరు కుమారులు.. ఇంద్రజిత్‌, అభిజిత్‌, కూతురు శర్మిష్ట ఉన్నారు. 1969లో జరిగిన కాంగ్రెస్ సభలో... బంగ్లా కాంగ్రెస్ ప్రతినిధిగా ప్రణబ్‌ ప్రసంగం విని... అక్కడే ఉన్న అప్పటి ప్రధాని ఇందిరాగాంధీ ముగ్ధురాలైపోయారు. ప్రణబ్‌ గురించి ఆరా తీశారు. ఆయన తండ్రి స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడని, కాంగ్రెస్ పార్టీలో అనేక హోదాల్లో పనిచేశారని తెలిసింది. కాంగ్రెస్ మహావృక్షం నీడలోనే ఎదిగిన మొక్క అని తెలిశాక ఇందిర సంతోషించారు. కట్‌ చేస్తే... ఏడాది ముగిసే లోపే ప్రణబ్ ముఖర్జీ కాంగ్రెస్ తరఫున రాజ్యసభ సభ్యుడయ్యారు. ఆ తర్వాత 1975, 1981, 1993, 1999 లలోనూ రాజ్యసభకు ఎన్నికవుతూ వచ్చారు.1973లో కేంద్ర కేబినెట్‌లో అడుగు పెట్టిన ప్రణబ్‌- ఆ తర్వాత వెనుదిరిగి చూడలేదు. 39 ఏళ్ల క్రితమే మంత్రి అయిన ప్రణబ్‌...నెహ్రూ కుటుంబంలోని మూడు తరాల నేతలకు సన్నిహితుడు. ఇందిర హయాంలో ఓ వెలుగు వెలిగినా... రాజీవ్‌ హయాంలో కొద్దికాలం పార్టీకి దూరమయ్యారు. రాష్ట్రీయ సమాజ్ వాది కాంగ్రెస్ పేరిట సొంత పార్టీ పెట్టుకున్నారు.1989లో తిరిగి రాజీవ్‌గాంధీతో రాజీ కుదరడంతో తన పార్టీని కాంగ్రెస్‌లో విలీనం చేశారు.1991లో అనూహ్య రాజకీయ పరిణామాలతో పి.వి.నరసింహారావు ప్రధాని కావడంతోనే ప్రణబ్‌కు పూర్వ వైభవం వచ్చింది. ప్రణాళికా సంఘం డిప్యూటీ ఛైర్మన్‌గా ప్రణబ్‌ను నియమించిన పి.వి. ...1995లో విదేశీ వ్యవహారాల శాఖను కట్టబెట్టారు. అంతకు ముందు పరిశ్రమల శాఖ మంత్రిగా పనిచేసిన ప్రణబ్‌- అప్పటినుంచీ కేబినెట్‌లోని అన్ని కీలక శాఖల్లో సమర్ధవంతంగా పనిచేశారు. సోనియా రాజకీయ రంగప్రవేశానికి సంబంధించిన ప్రకటన వెలువడగానే ఆమె విదేశీయత గురించి కొందరు వేలెత్తి చూపగా... ప్రణబ్ మాత్రం సోనియాకు అండగా నిలిచారు. ఇందిరాగాంధీ ఏయే సమస్యను ఎలా పరిష్కరించేవారో..ఏ సంక్షోభంలో ఎలా వ్యవహరించేవారో ప్రణబే సోనియాకు చెప్పారు. అలా సోనియాకు మొట్టమొదటి రాజకీయ గురువుగా వ్యవహరించారు. అదే సమయంలో పార్టీకీ.. సోనియాకూ విధేయంగానూ ఉంటూ వచ్చారు. అందుకే 2004లో పార్టీ అధికారంలోకి రాగానే సోనియా.. ప్రణబ్‌కు కీలకమైన రక్షణశాఖను అప్పగించారు. పార్టీలతో సంబంధం లేకుండా రాజకీయ వర్గాల్లో ప్రణబ్‌కు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. మేధావిగా, సంక్షోభ పరిష్కర్తగా ఆయనకెవరూ సాటి రారని రాజకీయ పక్షాలు అంటుంటాయి. అమోఘమైన జ్ఞాపకశక్తి ఆయన సొంతం. భారత ఆర్థిక వ్యవస్థను తీర్చిదిద్దిన అతికొద్ది మందిలో ప్రణబ్ ఒకరు. ప్రపంచ మార్కెట్‌కు అనుగుణంగా దేశీయ మార్కెట్ తీరును మార్చి సంస్కరణల బాట పట్టించడంలో ప్రణబ్ కీలక పాత్ర పోషించారు. సంకీర్ణ రాజకీయాల్లోని అనేక ఒత్తిడులను తట్టుకుంటూ క్లిష్ట పరిస్థితుల్లోనూ ఆర్థికవేత్తగా బాధ్యతలు నిర్వర్తించడం, ప్రపంచీకరణ దిశగా చర్యలు చేపట్టారు. గత 40 ఏళ్లలో కేంద్రంలో అధికార పీఠాన్ని అధిష్ఠించిన ప్రతి కాంగ్రెస్ ప్రధాని కేబినెట్‌లోనూ మంత్రిగా పనిచేసిన అనుభవం. 1973లో తొలిసారి కేంద్ర సహాయ మంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. అప్పటి నుంచి అనేక శాఖల బాధ్యతలు చేపట్టిన ప్రణబ్ 1982లో తొలిసారి ఆర్థికమంత్రి అయ్యారు. అప్పుడు రిజర్వ్‌బ్యాంక్ గవర్నర్‌గా ఉన్న మన్మోహన్‌ కలిసి రెండేళ్లలో దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను గాడిలో పెట్టారు. సంస్కరణలతో దేశాన్ని వృద్ధి బాట పట్టించిన ప్రణబ్.. ప్రపంచంలోనే ఉత్తమ ఆర్థికవేత్తగా అంతర్జాతీయ ప్రశంసలు అందుకున్నారు. ఎలాంటి పరిస్థితుల్లోనైనా స్థితప్రజ్ఞతతో వ్యవహరించే ప్రణబ్‌కు పదవులు కొత్తకాదు. రక్షణ, ఆర్థిక, విదేశాంగ, వాణిజ్య, షిప్పింగ్, రవాణా, కమ్యూనికేషన్లు, ఆర్థిక వ్యవహారాలు, వాణిజ్యం, పరిశ్రమలు వంటి కీలక శాఖలను నిర్వహించారు. ఏడున్నర పదులు దాటిన వయసులోనూ కీలక బాధ్యతలు నిర్వహించారు. ప్రధాని అయ్యేందుకు అన్ని విధాల అర్హతలున్న ప్రణబ్ రెండుసార్లు ప్రధానిపీఠం దాకా వచ్చినా అందులో కూర్చోలేకపోయారు.

2012 రాష్ట్రపతి ఎన్నిక[మార్చు]

2012 రాష్ట్రపతి ఎన్నికలలో ప్రణబ్ ముఖర్జీ అధికార పార్టీ తరఫున పోటీచేయగా ఆయనకు పోటీగా పీఏ సంగ్మా నిలబడ్డాడు. ప్రణబ్ ముఖర్జీకి 7,13,763 విలువ గల ఓట్లు రాగా, సంగ్మాకు 3,15,987 విలువ కల ఓట్లు లభించాయి.[1] దీనితో ప్రణబ్ ముఖర్జీ 3,97,776 విలువగల ఓట్ల తేడాతో విజయం సాధించినట్లయింది.

రాజకీయ ప్రస్థానంలో మైలురాళ్ళు[మార్చు]

  • 1966 కాంగ్రెస్ లో చేరారు
  • 1969 రాజ్యసభకు ఎంపికయారు
  • 1973 కేంద్ర ఉప మంత్రి - పరిశ్రమల అభివృద్ధి శాఖ
  • 1978 రాజ్య సభ ఉప నాయకులు
  • 1978 కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ సభ్యులుగానూ మరియు కాంగ్రెస్ కేంద్ర పార్లమెంటరీ బోర్డ్ సభ్యులుగానూ నియామకం
  • 1980 రాజ్య సభ నాయకులు
  • 1982-84 మొదటి సారి ఆర్థిక శాఖా మంత్రి
  • 1986 రాష్ట్రీయ సమాజ్ వాది కాంగ్రెస్ స్థాపన
  • 1989 ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ లో రాష్ట్రీయ సమాజ్ వాది కాంగ్రెస్ విలీనం
  • 1998 ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ జెనరల్ సెక్రటరీగా నియామకం

కొత్త‌ రాష్ట్ర‌ప‌తి[మార్చు]

భారత రాష్ట్రపతి ప్ర‌ణ‌బ్ ముఖ‌ర్జీ ప‌ద‌వీకాలం జూలై 24 2017 న ముగుస్తుంది. కొత్త‌ రాష్ట్ర‌ప‌తి కోసం బీజేపీ కూట‌మి రాష్ట్ర‌ప‌తి అభ్య‌ర్థి దళిత నేత , బీహారు గవర్నర్ రామ్‌నాథ్‌ కోవింద్‌ ఎన్.డి.ఎ.ప్రతిపాదించింది.. రెండుసార్లు రాజ్యసభ సభ్యుడిగా పనిచేసిన కోవిద్ వృత్తి రీత్యా లాయర్ . బిజెపి దళిత మోర్చా అద్యక్షుడిగా కూడా ఆయన గతంలో పనిచేశారు .కె.ఆర్.నారాయణన్ తర్వాత రాష్ట్రపతి భవన్ లోకి రెండో దళిత నేత అడుగు పెట్టనున్నారు.

the Deputy Leader of the Congress in the Rajya Sabha in 1978. He was made Leader of the House in the Rajya Sabha in 1980

మూలాలు[మార్చు]

  1. ఈనాడు దినపత్రిక, తేది 23-07-2012