యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్

వికీపీడియా నుండి
(బ్రిటన్ నుండి దారిమార్పు చెందింది)
Jump to navigation Jump to search
యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్
Flag of యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ యొక్క Royal coat of arms
నినాదం
["Dieu et mon droit"] error: {{lang}}: text has italic markup (help) (French)
"God and my right"
[1]
జాతీయగీతం
"God Save the Queen"[2]
యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ యొక్క స్థానం
Location of the  యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్  (orange)

in Europe with respect to the European Union  (green)

రాజధాని
(మరియు అతిపెద్ద నగరం)
లండన్
51°30′N 0°7′W / 51.500°N 0.117°W / 51.500; -0.117
అధికార భాషలు English[3]
గుర్తింపు పొందిన ప్రాంతీయ భాషలు Welsh, Irish, Ulster Scots, Scots, Scottish Gaelic, Cornish[4]
జాతులు (2001) 92.1% White, 4.0% South Asian, 2.0% Black, 1.2% Mixed Race, 0.80% East Asian and Other
ప్రజానామము బ్రిటిష్
ప్రభుత్వం పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ constitutional monarchy
 -  మోనార్క్ Queen Elizabeth II
 -  ప్రధాన మంత్రి David Cameron MP
నిర్మాణము
 -  Acts of Union 1707 1 May 1707 
 -  Act of Union 1800 1 January 1801 
 -  Anglo-Irish Treaty 12 April 1922 
Accession to
the
 European Union
1 January 1973
 -  జలాలు (%) 1.34
జనాభా
 -  2007 అంచనా 60,975,000[5] (22nd)
 -  2001 జన గణన 58,789,194[6] 
జీడీపీ (PPP) 2007 అంచనా
 -  మొత్తం $2.23 trillion[7] (6th)
 -  తలసరి $36,570[7] (14th)
జీడీపీ (nominal) 2007 అంచనా
 -  మొత్తం $2.78 trillion[7] (5th)
 -  తలసరి $45,681[7] (9th)
Gini? (2005) 34 
మా.సూ (హెచ్.డి.ఐ) (2006) Decrease 0.942 (high) (21st)
కరెన్సీ Pound sterling[8] (GBP)
కాలాంశం GMT (UTC+0)
 -  వేసవి (DST) BST (UTC+1)
ఇంటర్నెట్ డొమైన్ కోడ్ .uk[9]
కాలింగ్ కోడ్ +44

యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ ఆఫ్ గ్రేట్ బ్రిటన్ మరియు దక్షిణ ఐర్లాండ్,[10]. అందరికీ తెలిసినట్లుగా యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ , లేదా బ్రిటన్,పశ్చిమ ఐరోపాలోని స్వార్వభౌమాధికారం కలిగిన దేశం. [11] ఐరోపా ఖండములోని స్వతంత్ర దేశము. ఇదొక ద్వీప దేశము,[12][13] గ్రేట్ బ్రిటన్, ఉత్తర ఐర్లాండ్, మరియు చాలా ద్వీపాలు కలిసి ఏర్పడింది. ఉత్తర ఐర్లాండ్ యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ లోనూ మరియు రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్ లోనూ భాగము.[14][15] ఈ భూభాగాలు కాకుండా అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం, ఉత్తర సముద్రం, ఇంగ్లీష్ కాలువ మరియుఐరిష్ సముద్రంతో ఆవరించబడి ఉన్నాయి. ఈ దీవులన్నింటిలోకి గ్రేట్ బ్రిటన్ పెద్దదైన భూభాగము.

యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ క్రింద నాలుగు దేశాలు ఉన్నాయి. దేశానికి రాణి రెండవ ఎలిజబెత్[16]. ప్రస్తుత ప్రధానమంత్రి డేవిడ్ కామెరాన్.ఇంగ్లాండు,వేల్స్, స్కాట్లాండ్,ఉత్తర ఐర్లాండ్


ఉత్తర ఐర్లాండ్ యు.కె ఏకైక భాగం మరొక సార్వభౌమ్య రాజ్యంగా భూ సరిహద్దును పంచుకున్నప్పటికీ దాని విదేశీ భూభాగాలలో రెండు కూడా ఇతర సార్వభౌమ దేశాలతో భూ సరిహద్దులను పంచుకున్నాయి. యు.కె సరిహద్దులో గిబ్రల్టార్ స్పెయిన్‌తో సరిహద్దును కలిగి ఉంది. సైప్రస్ రిపబ్లిక్, ఉత్తర సైప్రస్ మరియు ఐరోపా బఫర్ జోన్లతో రెండు సైప్రియట్ విధానాలను వేరుచేసే అగ్రోతిరి మరియు ధెకిలియా వాటా సరిహద్దుల సావరిన్ బేస్ ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. ఈ భూ సరిహద్దులతో యునైటెడ్ కింగ్డమ్ అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంతో, తూర్పు సరిహద్దులో నార్త్ సీ, తూర్పు సరిహద్దులో ఇంగ్లీష్ కెనాల్, వాయవ్య సరిహద్దులో సెల్టిక్ సముద్రం సెల్టిక్ సముద్రం ఉన్నాయి. యు.కె ప్రపంచంలోని 12 వ అతిపెద్ద పొడవైన తీరప్రాంతాన్ని కలిగి ఉంది. ఐరిష్ సముద్రం గ్రేట్ బ్రిటన్ మరియు ఐర్లాండ్ల మధ్య 2,42,500 చదరపు కిలోమీటర్ల (93,600 చదరపు మైళ్ల) విస్తీర్ణంలోంవిస్తరించి ఉంది. యునైటెడ్ కింగ్డమ్ ప్రపంచంలోని 78 వ అతిపెద్ద సార్వభౌమ రాజ్యంగా మరియు ఐరోపాలో 11 వ అతిపెద్దదిగా ఉంది. ఇది సుమారుగా 21 వ అత్యంత జనసాంద్రత గల దేశంగా ఉంది. అంచనా ప్రకారం 65.5 మిలియన్ల మంది పౌరులు నివసిస్తున్నారు. ఇది ఐరోపా సమాఖ్య (ఇ.యు.) లో నాల్గవ అత్యంత జనసాంద్రత గల దేశాన్ని చేస్తుంది. [17]


పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యం కలిగిన యునైటెడ్ కింగ్డమ్ ఒక రాచరికప్రజాస్వామ్యదేశ రాజ్యాంగంగా ఉంది.[18][19] ఈ రాజవంశం 1952 ఫిబ్రవరి 6 నుండి క్వీన్ రెండవ ఎలిజబెత్ పాలిస్తూ ఉంది. యునైటెడ్ కింగ్డమ్ రాజధాని మరియు దాని అతిపెద్ద నగరం లండన్ ప్రపంచ పట్టణం మరియు ఆర్థిక కేంద్రంగా 10.3 మిలియన్ జనసంఖ్య కలిగిన పట్టణ ప్రాంతంగా ఉంది. ఐరోపాలో నాల్గవ-అతిపెద్ద మరియు యూరోపియన్ యూనియన్లో రెండవ అతిపెద్దది. [20] యునైటెడ్ కింగ్డంలోని ఇతర ప్రధాన పట్టణ ప్రాంతాలు బర్మింగ్హామ్, లీడ్స్, గ్లాస్గో, లివర్పూల్ మరియు మాంచెస్టర్ లలో కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి. యునైటెడ్ కింగ్డంలో నాలుగు దేశాలు ఉన్నాయి - ఇంగ్లాండ్, స్కాట్లాండ్, వేల్స్ మరియు ఉత్తర ఐర్లాండ్.[21] చివరి మూడు సంస్థలు పరిపాలనలను [22] ప్రతి ఒక్కరికి విభిన్న శక్తులు [23][24] వారి రాజధానులు ఎడిన్బర్గ్, కార్డిఫ్ మరియు బెల్ఫాస్ట్ లలో ఉన్నాయి. సమీపంలోని ఐల్ ఆఫ్ మాన్, బెయిల్విక్ ఆఫ్ గ్వెర్నిసీ మరియు బెయిల్విక్ జెర్సీలు యునైటెడ్ కింగ్డంలో భాగం కావడం లేదు. రక్షణ మరియు అంతర్జాతీయ ప్రాతినిధ్య బాధ్యత కలిగిన బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం వహిస్తుంది.[25]

యునైటెడ్ కింగ్డమ్ సృష్టికి ముందు వేల్స్ ఇప్పటికే ఇంగ్లాండ్ రాజ్యం చేత జయించి స్వాధీనం చేసుకుంది. ఇంగ్లాండ్ మరియు స్కాట్లాండ్ల మధ్య యూనియన్ ఒప్పందం ద్వారా 1707 లో సృష్టించబడిన యునైటెడ్ కింగ్డం గ్రేట్ బ్రిటన్ అన్ని అంశాలను కలిగి ఉంది. 1801 లో ఐర్లాండ్ రాజ్యం ఈ రాష్ట్రంతో విలీనం అయ్యింది. యునైటెడ్ కింగ్డం ఆఫ్ గ్రేట్ బ్రిటన్ మరియు ఐర్లాండ్ ఏర్పడింది. ఐర్లాండ్ అయిదు ఆరవ శతాబ్దం బ్రిటన్ నుండి 1922 లో విడిపోయింది. ఇది గ్రేట్ బ్రిటన్ మరియు ఉత్తర ఐర్లాండ్ యునైటెడ్ కింగ్డం ప్రస్తుత సూత్రీకరణను వదిలివేసింది. [note 1] పద్నాలుగు బ్రిటీష్ విదేశీ భూభాగాలు ఉన్నాయి.[26] ఇవి బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం అవశేషాలు 1920 వ దశకంలో దాని శిఖరాగ్రంలో ఉన్నప్పుడు ప్రపంచ భూభాగంలో దాదాపు నాలుగింటిని చుట్టుముట్టాయి. చరిత్రలో అతిపెద్ద సామ్రాజ్యంగా ఉంది. బ్రిటీష్ పాలిత ప్రాంతాలలో ప్రభావం దాని పూర్వ కాలనీల భాష సంస్కృతి మరియు చట్టపరమైన వ్యవస్థల్లో బ్రిటిష్ ప్రభావం గమనించవచ్చు.

యునైటెడ్ కింగ్డమ్ ఒక అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా ఉంది మరియు నామమాత్ర జి.డి.పి. [27] మరియు కొనుగోలు శక్తి సమానతతో తొమ్మిదవ అతిపెద్ద ఆర్థికవ్యవస్థగా, ప్రపంచంలో ఆరవ అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థను కలిగి ఉంది. యు.కె. అధిక ఆదాయం కలిగిన ఆర్థిక వ్యవస్థను కలిగి ఉన్నట్లు భావిస్తారు మరియు మానవ అభివృద్ధి సూచికలో అత్యధికంగా వర్గీకరించబడుతుంది. ప్రపంచంలోని 16 వ స్థానంలో ఉంది. ఇది 19 వ మరియు 20 వ శతాబ్ది ప్రారంభంలో ప్రపంచం మొట్టమొదటి పారిశ్రామికీకరణ దేశంగా మరియు ప్రపంచంలోని మొట్టమొదటి శక్తిగా ఉందని చెప్పవచ్చు.[28][29] యు.కె. అంతర్జాతీయంగా గణనీయమైన ఆర్థిక, సాంస్కృతిక, సైనిక, శాస్త్రీయ మరియు రాజకీయ ప్రభావాలతో గొప్ప శక్తిగా మిగిలిపోయింది. [30][31] ఇది గుర్తించబడిన అణ్వాయుధ రాజ్యం మరియు ప్రపంచంలోని సైనిక వ్యయంలో ఏడవ దేశంగా ఉంది. [32]

ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలిలో 1946 లో మొదటి సమావేశం నుండి యు.కె. ఒక శాశ్వత సభ్యదేశంగా ఉంది. ఇది 1973 నుండి ఇ.యు. మరియు దాని పూర్వీకుడైన యూరోపియన్ ఎకనామిక్ కమ్యూనిటీ (ఇ.ఇ.సి.) ప్రముఖ సభ్య దేశంగా ఉంది. అయితే, 2016 జూన్ 23 ఇ.యు. యు.కె.సభ్యత్వం వదలడానికి ఒక ప్రజాభిప్రాయ ఫలితంగా, యు.కె. ఓటర్లలో 51.9% అనుకూలంగా ఉన్నారు. ఇప్పుడు ఇ.యు. నుండి దేశం భవిష్యత్ నిష్క్రమణ చర్చలు జరుగుతున్నాయి. యు.కె కూడా కామన్వెల్త్ ఆఫ్ నేషన్స్, కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఐరోపా, జి7 ఫైనాన్స్ మంత్రులు, జి7 ఫోరమ్, జి20, నాటో, ఆర్గనైజేషన్ ఫర్ ఎకనామిక్ కో-ఆపరేషన్ అండ్ డెవలప్మెంట్ (ఇ.ఇ.సి.డి.) వరల్డ్ ట్రేడ్ ఆర్గనైజేషన్ (ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ) సభ్యత్వం కలిగి ఉంది.

పేరు వెనుక చరిత్ర[మార్చు]

1707 నాటి యూనియన్ యూనియన్లు ఇంగ్లాండ్ మరియు స్కాట్లాండ్ రాజ్యాలు "గ్రేట్ బ్రిటన్ పేరుతో ఒక సమైఖ్య రాజ్యంగా యునైటెడ్" అని ప్రకటించాయి. అయినప్పటికీ నూతన రాజ్యం కూడా "గ్రేట్ బ్రిటన్ రాజ్యం" "యునైటెడ్ కింగ్డమ్ గ్రేట్ బ్రిటన్ "మరియు" యునైటెడ్ కింగ్డంగా పేర్కొనబడుతున్నాయి.[33][34][note 2] 18 వ శతాబ్దంలో" యునైటెడ్ కింగ్డమ్ "అనే పదాన్ని అనధికారిక ఉపయోగంలో గుర్తించవచ్చు మరియు దేశం కూడా అప్పుడప్పుడూ" యునైటెడ్ కింగ్డం ఆఫ్ గ్రేట్ బ్రిటన్ "1707 నుండి 1800 వరకు పూర్తి అధికారిక పేరు అయినప్పటికీ ఇది" దీర్ఘ రూపం "లేకుండా" గ్రేట్ బ్రిటన్ "గా మాత్రమే పేర్కొనబడుతుంది.[35][36][37][38][39] లో యూనివర్సిటీ అఫ్ గ్రేట్ యూనియన్ 1800 లో ఐక్యరాజ్య సమితి యొక్క చట్టాలు, గ్రేట్ బ్రిటన్ మరియు ఐర్లాండ్ యొక్క యునైటెడ్ కింగ్డమ్ను ఏర్పరచింది. యునైటెడ్ కింగ్డంలో ఐర్లాండ్ ద్వీపంలోని ఏకైక భాగాన్ని ఉత్తర ఐర్లాండ్ నుండి విడిచిపెట్టిన ఐర్లాండ్ ఫ్రీ స్టేట్ ఐర్లాండ్ మరియు 1922 లో స్వాతంత్ర్యం తరువాత "గ్రేట్ బ్రిటన్ మరియు ఉత్తర ఐర్లాండ్ యునైటెడ్ కింగ్డమ్" అనే పేరును స్వీకరించారు.[40]


యునైటెడ్ కింగ్డమ్ సార్వభౌమ రాజ్యంగా ఉన్నప్పటికీ ఒకే దేశంలో ఇంగ్లాండ్, స్కాట్లాండ్, వేల్స్ మరియు దిగువ ఉత్తర ఐర్లాండ్లను కూడా దేశాలుగా పరిగణిస్తున్నప్పటికీ అవి సార్వభౌమ రాజ్యాలు కానప్పటికీ.[41][42] స్కాట్లాండ్, వేల్స్ మరియు నార్తర్న్ ఐర్లాండ్ స్వీయ-ప్రభుత్వాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. [43][44] బ్రిటీష్ ప్రధానమంత్రి వెబ్సైట్ యునైటెడ్ కింగ్డాన్ని వర్ణించేందుకు "ఒక దేశం లోపల దేశాల" అనే పదాన్ని ఉపయోగించింది. [21] యునైటెడ్ కింగ్డంలోని స్కాట్లాండ్, వేల్స్ మరియు నార్తర్న్ ఐర్లాండ్లను "ప్రాంతాలు"గా సూచించాయి.[45][46] ఉత్తర ఐర్లాండ్ను "ప్రావిన్స్"గా కూడా సూచిస్తారు.[47][48] ఉత్తర ఐర్లాండ్‌కు సంబంధించి వివరణాత్మక పేరు "వివాదాస్పదంగా ఉంటుంది. ఎంపిక తరచుగా ఒక వ్యక్తి రాజకీయ ప్రాధాన్యతలను బహిర్గతం చేస్తుంది".[49] "బ్రిటన్" అనే పదాన్ని తరచుగా యునైటెడ్ కింగ్డానికి పర్యాయపదంగా ఉపయోగిస్తారు. "గ్రేట్ బ్రిటన్" అనే పదానికి విరుద్ధంగా, గ్రేట్ బ్రిటన్ ద్వీపంలో లేదా రాజకీయంగా ఇంగ్లాండ్, స్కాట్లాండ్ మరియు వేల్స్‌ కలయికతో సంప్రదాయంగా సూచిస్తుంది.[50][51][52] ఏది ఏమైనప్పటికీ ఇది కొన్నిసార్లు యునైటెడ్ కింగ్డానికి ఒక విపరీతమైన పర్యాయపదంగా ఉపయోగపడుతుంది.[53][ఆధారం యివ్వలేదు][54] జి.బి. మరియు జి.బి.ఆర్ యునైటెడ్ కింగ్డానికి ప్రామాణిక దేశ సంకేతాలు మరియు ఫలితంగా యునైటెడ్ కింగ్డాన్ని సూచించడానికి అంతర్జాతీయ సంస్థలచే ఉపయోగించబడుతున్నాయి. అదనంగా యునైటెడ్ కింగ్డమ్ఒలింపిక్ జట్టు "గ్రేట్ బ్రిటన్" లేదా "టీం జిబి" పేరుతో పోటీ చేస్తుంది. [55][56]


విశేషణం "బ్రిటీష్" సాధారణంగా యునైటెడ్ కింగ్డానికి సంబంధించి విషయాలను సూచించడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఈ పదానికి కచ్చితమైన చట్టబద్ధమైన ఉద్ధరణ లేదు. కాని ఇది యునైటెడ్ కింగ్డమ్ పౌరసత్వం మరియు జాతీయతతో వ్యవహరించే విషయాలను సూచించడానికి చట్టంగా ఉపయోగించబడుతుంది.[57] యునైటెడ్ కింగ్డమ్ ప్రజలు తమ జాతీయ గుర్తింపును వివరించడానికి వేర్వేరు పదాలను ఉపయోగిస్తున్నారు. తమను తాము బ్రిటీష్‌గా గుర్తించవచ్చు; లేదా ఇంగ్లీష్, స్కాటిష్, వెల్ష్, ఉత్తర ఐరిష్, లేదా ఐరిష్;[58] లేదా రెండింటిలోనూ. [59]

2006 లో బ్రిటీష్ పాస్పోర్ట్ యొక్క క్రొత్త రూపకల్పన పరిచయం చేయబడింది. దీని మొదటి పేజీ ఆంగ్లంలో వెల్ష్ మరియు స్కాటిష్ గేలిక్ భాషలో దీర్ఘ రూపం పేరును చూపిస్తుంది. [60] వెల్ష్‌లో రాష్ట్రంలోని దీర్ఘ రూపం పేరు "టెనర్స్ అన్డైగ్ ప్రిడైన్ ఫావర్ ఎ గోగుల్ద్ ఐవెర్డిఓన్", "టెరన్నాస్ యునిడిగ్" అనే పేరుతో ప్రభుత్వ వెబ్సైట్లు మీద చిన్న పేరు పెట్టారు.[61] ఏదేమైనా ఇది సాధారణంగా "డీ యు"గా మార్చబడిన రూపం "వై డేర్నస్ యునెడిగ్ "కు సంక్షిప్తీకరించబడింది. స్కాటిష్ గేలిక్ లో, దీర్ఘ రూపం "రియోగాచ్ద్ అయోనిచీ భీటైన్న్ ఎర్రైన్ ఎ టువత్" మరియు చిన్న రూపం "రీయోఖచ్డ్ అయోనిచీ".

చరిత్ర[మార్చు]

నేపథ్యం[మార్చు]

విల్ట్షైర్లో స్టోన్హెంజ్ క్రీ.పూ 2500 లో నిర్మించబడింది

సుమారుగా 30,000 సంవత్సరాల క్రితం ఆధునిక మానవులచే స్థిరపడటంతో ప్రారంభమైన తరంగాలు యునైటెడ్ కింగ్డమ్‌గా మారింది. [62]ఈ ప్రాంతం చరిత్రపూర్వ కాలం నాటికి జనాభా ప్రధానంగా బ్రైథోనిక్ బ్రిటన్ మరియు గేలిక్ ఐర్లాండ్‌తో కూడిన ఇన్సూరలర్ సెల్టిక్ అనే సంస్కృతికి చెందినదిగా భావిస్తున్నారు. [63] రోమన్ గెలుపుతో క్రీ.శ. 43 లో మొదలై దక్షిణ బ్రిటన్ 400 సంవత్సరాల పాలన తరువాత జర్మానిక్ ఆంగ్లో-సాక్సన్ నివాసితులు ఆక్రమించుకోవడంతో పాటు ప్రధానంగా వేల్స్, కార్న్‌వాల్ మరియు స్ట్రాత్‌క్లైడ్ చారిత్రాత్మక సామ్రాజ్యం వంటి బ్రైథోనిక్ ప్రాంతాలను తగ్గించడం జరిగింది . [64] 10 వ శతాబ్దంలో ఆంగ్లో-సాక్సన్స్ స్థిరపడిన ప్రాంతం చాలా భాగం ఇంగ్లండ్ రాజ్యం వలె సమైక్యం అయింది.[65] ఇంతలో వాయువ్య బ్రిటన్‌లో గెలీసియన్-మాట్లాడేవారు (ఐర్లాండ్ ఈశాన్యంలోని కనెక్షన్లతో మరియు సాంప్రదాయికంగా 5 వ శతాబ్దంలో అక్కడ నుండి వలసవెళ్లారు) [66][67] పిక్ట్స్‌తో సమైక్యమై 9 వ శతాబ్దంలో స్కాట్లాండ్ రూపొందించారు.[68]

The Bayeux Tapestry depicts the Battle of Hastings, 1066, and the events leading to it

1066 లో నార్మన్లు ​​మరియు వారి బ్రెటన్ మిత్రరాజ్యాలు ఉత్తర ఫ్రాన్స్ నుండి ఇంగ్లాండ్‌ మీద దాడి చేశాయి. దాని విజయం తరువాత వేల్స్ పెద్ద భాగాలను స్వాధీనం చేసుకుంది. ఐర్లాండ్ అధికారాన్ని స్వాధీనం చేసుకుని స్కాట్లాండ్ స్థిరపడటానికి ఆహ్వానించబడ్డారు. ఉత్తర ఫ్రెంచ్ నమూనా మరియు నార్మన్ ఫ్రెంచ్ నమూనాలకు దేశాలన్నింటినీ భూస్వామిక వ్యవస్థ మరియు ఫ్రెంచ్ సంస్కృతికి మార్చింది. [69] నార్మన్ ఎలిటీస్ గొప్ప ప్రభావితం చేసినప్పటికీ చివరకు స్థానిక సంస్కృతులన్నింటితో కలిసిపోయాయి.[70] తరువాతి మధ్యయుగ ఆంగ్ల రాజులు వేల్స్ మీద పూర్తిస్థాయి విజయం సాధించి మరియు స్కాట్లాండ్ను అనుసంధానించడానికి చేసిన ప్రయత్నం విజయవంతం కాలేదు. అర్బ్రోత్ ప్రకటన తరువాత స్కాట్లాండ్ దాని స్వతంత్రాన్ని కొనసాగిస్తూ ఇంగ్లాండ్‌తో నిరంతరం నిరంతర వివాదంలో ఉంది. ఫ్రాన్సులో గణనీయమైన భూభాగాల వారసత్వం మరియు ఫ్రెంచ్ కిరీటం మీద హక్కు కావాలని వాదించింది. ఆంగ్ల చక్రవర్తులు కూడా ఫ్రాన్స్ వివాదాల్లో ఎక్కువగా పాల్గొన్నారు. ముఖ్యంగా హండ్రెడ్ ఇయర్స్ వార్ ఈ సమయంలో ఫ్రెంచ్ రాజుతో స్కాట్స్ రాజులు కలిసి ఉన్నారు.[71]

ప్రారంభ ఆధునిక కాలం సంస్కరణల ఫలితంగా మత వివాదం మరియు దేశాలన్నింటిలో ప్రొటెస్టంట్ రాజ్యాల చర్చల పరిచయం చేయబడింది. [72] వేల్స్ పూర్తిగా ఇంగ్లాండ్ రాజ్యంలోకి చేర్చబడింది [73] మరియు ఐర్లాండ్ ఇంగ్లీష్ కిరీటంతో పర్సనల్ యూనియన్‌లో ఒక రాజ్యంగా ఏర్పడింది.[74] నార్తర్న్ ఐర్లాండ్‌గా మారినప్పుడు స్వతంత్ర కాథలిక్ గేలిక్ ఉన్నత వర్గీయుల భూములు స్వాధీనం చేసుకుని ఇంగ్లాండ్ మరియు స్కాట్లాండ్ ప్రొటెస్టంట్ స్థిరనివాసులకు ఇవ్వబడ్డాయి.[75] 1603 లో ఇంగ్లండ్, స్కాట్లాండ్ మరియు ఐర్లాండ్ రాజ్యాలు వ్యక్తిగత సమాఖ్యలో ఐక్యమయ్యాయి.స్కాట్స్ రాజు 4 వ జేమ్స్ ఇంగ్లాండ్ మరియు ఐర్లాండ్ కిరీటాలను వారసత్వంగా తీసుకుని మరియు ఎడిన్బర్గ్ నుండి లండన్ వరకు అతని కోర్టును తరలించారు; అయినప్పటికీ దేశాలన్నీ తమ ప్రత్యేక రాజకీయ, చట్టపరమైన మరియు మతపరమైన సంస్థలను నిలుపుకుంది. [76][77] 17 వ శతాబ్దం మధ్యకాలంలో మూడు రాజ్యాలు కనెక్ట్ అయిన యుద్ధాల (ఆంగ్ల అంతర్యుద్ధంతో సహా) వరుసలో పాల్గొన్నాయి. ఇది రాచరికం తాత్కాలిక పాలనను మరియు ఇంగ్లాండ్ కామన్వెల్త్ కామన్‌వెల్త్ ఆఫ్ స్కాట్లాండ్ మరియు ఐర్లాండ్ స్వల్పకాలిక ఐక్యత కలిగిన రిపబ్లిక్ స్థాపనకు దారితీసింది.[78][79] 17 వ మరియు 18 వ శతాబ్దాల్లో బ్రిటీష్ నావికులు ఐరోపా మరియు కరేబియన్ సముద్ర తీరాలపై దాడి చేయడం మరియు నౌకలను దొంగిలించడం, పైరసీ (ప్రైవేట్) చర్యల్లో పాల్గొన్నారు.[80]

The State House in St. George's, Bermuda. Settled in 1612, the town is the oldest continuously-inhabited English town in the New World.

రాచరికం పునరుద్ధరించబడినప్పటికీ ఇంటరెగ్నం (1688 గ్లోరియస్ రివల్యూషన్ మరియు తరువాత 1689 హక్కుల బిల్లు మరియు 1689 హక్కుల చట్టం) తో పాటు మిగిలిన యూరోప్‌లో ఎక్కువ భాగం కాకుండా రాయల్ నిరంకుశత్వం విజయం సాధించలేదు. ఒక కాథలిక్ ప్రబోధం సింహాసనాన్ని అంగీకరించలేదు. బ్రిటీష్ రాజ్యాంగం రాచరికరాజ్యాంగం మరియు పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ ఆధారంగా అభివృద్ధి చెందుతుంది. [81] 1660 లో రాయల్ సొసైటీ స్థాపనతో సైన్స్ చాలా ప్రోత్సహించబడింది. ఈ కాలంలో ప్రత్యేకించి ఇంగ్లండ్లో, నావికాదళ అభివృద్ధి (మరియు ఆవిష్కరణ ప్రయాణాలలో ఆసక్తి) ఉత్తర అమెరికాలో ముఖ్యంగా విదేశీ కాలనీల సముపార్జన మరియు స్థావరాల ఏర్పాటుకు దారితీసింది. [82][83]1606, 1667 మరియు 1689 లలో గ్రేట్ బ్రిటన్లో రెండు రాజ్యాలను ఐక్యపరచడంలో మునుపటి ప్రయత్నాలు విజయవంతం కాలేదు. 1705 లో ప్రారంభించిన ప్రయత్నం 1706 నాటి యూనియన్ ఒప్పందానికి దారితీసింది. ఇది పార్లమెంటు

యూనియన్ ఒప్పందం[మార్చు]

The Treaty of Union led to a single united kingdom encompassing all Great Britain

1707 మే 1 న గ్రేట్ బ్రిటన్ యునైటెడ్ కింగ్డమ్ అయింది. 1706 యూనియన్ ఒడంబడికను ఆమోదించడానికి ఇంగ్లాండ్ మరియు స్కాట్లాండ్ల పార్లమెంటు ఆమోదించిన యూనియన్ చట్టాల ఫలితంగా రెండు రాజ్యాలను ఏకం చేసింది.[84][85][86] 18 వ శతాబ్దంలో కేబినెట్ ప్రభుత్వం రాబర్ట్ వాల్పోలే ఆధ్వర్యంలో అభివృద్ధి చెందింది. ఆచరణలో మొదటి ప్రధాన మంత్రి (1721-1742). జాకబైట్ తిరుగుబాటుల వరుస బ్రిటిష్ సింహాసనం నుండి హనోవర్ ప్రొటెస్టంట్ హౌస్‌ను తొలగించి స్టువర్ట్ కాథలిక్ హౌస్‌ను పునరుద్ధరించాలని ప్రయత్నించింది. 1746 లో కాలిఫోర్నియా యుద్ధంలో జాకబ్లు చివరకు ఓడిపోయిన తరువాత స్కాటిష్ హైలాండర్లు దారుణంగా అణిచివేశారు. బ్రిటిష్ వారు స్వాతంత్ర్య యుద్ధంలో బ్రిటన్ నుండి విడిపోయారు. ఉత్తర అమెరికాలో బ్రిటిష్ కాలనీలు 1783 లో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలను బ్రిటన్ గుర్తించింది. బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యవాద ఆశయం ఆసియా వైపు ప్రత్యేకించి భారతదేశం వైపు మారింది.[87]


18 వ శతాబ్దంలో బ్రిటన్ అట్లాంటిక్ బానిస వ్యాపారంలో పాల్గొంది. బ్రిటిష్ నౌకలు ఆఫ్రికా నుండి వెస్ట్ ఇండీస్‌కు సుమారు రెండు మిలియన్ల మంది బానిసలను రవాణా చేశాయి. 1807 లో పార్లమెంటు వాణిజ్యాన్ని నిషేధించింది. 1833 లో బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యంలో బానిసత్వాన్ని నిషేధించింది మరియు ఆఫ్రికా దిగ్బంధనం ద్వారా ప్రపంచవ్యాప్తంగా బానిసత్వాన్ని నిర్మూలించటానికి బ్రిటన్ ఒక ప్రముఖ పాత్రను పోషించింది. అనేక దేశాల ఒప్పందాలుతో తమ వ్యాపారాన్ని ముగించేందుకు ఇతర దేశాలని నడిపిస్తోంది. ప్రపంచంలోని అతి పురాతన అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల సంఘం, యాంటీ-స్లేవరీ ఇంటర్నేషనల్, 1839 లో లండన్లో స్థాపించబడింది.[88][89][90]

ఐర్లాండుతో యూనియన్[మార్చు]

1801 లో బ్రిటన్ మరియు ఐర్లాండ్ పార్లమెంటు సభ్యులు ఒక యూనియన్ ఆఫ్ ఆక్ట్‌ను ఆమోదించి ఈ రెండు రాజ్యాలను ఐక్యపరచడం మరియు గ్రేట్ బ్రిటన్ మరియు ఐర్లాండ్ యునైటెడ్ కింగ్డం సృష్టించడంతో "యునైటెడ్ కింగ్డమ్" అధికారికంగా మారింది. [91]

వాటర్లూ యుధ్ధం, 1815, నెపోలియన్ యుద్ధాల ముగింపును మరియు పాక్స్ బ్రిటానికా

19 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో బ్రిటీష్ నేతృత్వంలోని పారిశ్రామిక విప్లవంతో దేశం పరివర్తన చెందడం ప్రారంభమైంది. క్రమంగా రాజకీయ అధికారం పాత టోరీ మరియు విగ్ భూస్వామ్య వర్గాల నుండి నూతన పారిశ్రామికవేత్తల వైపుగా మారింది. వ్యాపారి మరియు పారిశ్రామికవేత్తల కూటమి విగ్స్‌తో కలిసి ఒక నూతన పార్టీ రూపొందించడానికి దారి తీసింది. లిబరల్స్ స్వేచ్ఛాయుత వాణిజ్యం మరియు లాస్సేజ్-ఫెయిర్ సిద్ధాంతాలతో మొదలైంది. 1832 లో పార్లమెంటు గొప్ప సంస్కరణ చట్టం ఆమోదించింది. అధికారాన్ని రాజరికం నుండి మధ్యతరగతికి బదిలీ చేయడం ప్రారంభించింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో చిన్న వ్యవసాయదారులను అఙాతంలోకి తీసుకువెళ్లారు. పట్టణాలు మరియు నగరాలలో ఒక కొత్త పట్టణ కార్మిక వర్గం అధికరించడం మొదలైంది. కొన్ని సాధారణ కార్మికులు ఓటు వేశారు. వారు కార్మిక సంఘాల రూపంలో తమ సొంత సంస్థలను సృష్టించారు.[ఆధారం కోరబడింది]

రివల్యూషనరీ మరియు నెపోలియన్ వార్స్ (1792-1815) చివరలో ఫ్రాన్స్ ఓటమి తరువాత గ్రేట్ బ్రిటన్ 19 వ శతాబ్దంలో ప్రధాన నౌకాదళ మరియు సామ్రాజ్య శక్తిగా ఉద్భవించింది. (లండన్‌లో సుమారు 1830 నుండి ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద నగరం)[92] బ్రిటీష్ ఆధిపత్యం తరువాత సముద్రంలో విఫలమైంది తరువాత బ్రిక్స్ సామ్రాజ్యం ప్రపంచ వారసత్వంగా మారింది మరియు గ్లోబల్ పోలీస్మన్ పాత్రను స్వీకరించిన గ్రేట్ పవర్స్ (1815-1914) మధ్య శాంతి కాలం పాక్స్ బ్రిటానికా ("బ్రిటిష్ పీస్") గా వర్ణించబడింది.[93][94][95][96] గ్రేట్ ఎగ్జిబిషన్ నాటికి, బ్రిటన్‌ను "ప్రపంచం వర్క్ షాప్"గా వర్ణిస్తారు.[97] బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం భారతదేశం, ఆఫ్రికా మరియు అనేక ఇతర భూభాగాలను ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరించింది. దాని స్వంత కాలనీల మీద అధికారిక నియంత్రణతో పాటుగా ప్రపంచ వాణిజ్యం బ్రిటిష్ ఆధిపత్యం ఆసియా మరియు లాటిన్ అమెరికా వంటి అనేక ప్రాంతాల ఆర్థిక వ్యవస్థలను సమర్థవంతంగా నియంత్రించేది.[98][99] దేశీయంగా రాజకీయ దృక్పథాలు స్వేచ్ఛా వాణిజ్యం మరియు స్వేచ్ఛా వాణిజ్యం విధానాలు మరియు ఓటింగ్ ఫ్రాంఛైజ్ క్రమంగా విస్తరించడం. శతాబ్దంలో జనాభా గణనీయంగా పెరిగింది. వేగంగా పట్టణీకరణతో గణనీయమైన సాంఘిక మరియు ఆర్థిక ఒత్తిడులకు దారితీసింది. [100] కొత్త మార్కెట్లు మరియు ముడి పదార్ధాల వనరులను వెతకడానికి, డిస్రాయెలీ నేతృత్వంలో కన్జర్వేటివ్ పార్టీ ఈజిప్టు, దక్షిణాఫ్రికా మరియు ఇతర ప్రాంతాల్లో సామ్రాజ్యవాద విస్తరణ కాలం ప్రారంభించింది. కెనడా, ఆస్ట్రేలియా మరియు న్యూజిలాండ్ స్వయం పాలనా రాజ్యాలు అయ్యాయి.[101] శతాబ్దం ప్రారంభమైన తర్వాత బ్రిటన్ పారిశ్రామిక ఆధిపత్యం జర్మనీ మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లచే సవాలు చేయబడింది. [102]1900 తరువాత ఐర్లాండ్ కోసం సాంఘిక సంస్కరణలు మరియు గృహ పాలన ముఖ్యమైన దేశీయ సమస్యలుగా మారాయి. లేబర్ పార్టీ 1900 లో కార్మిక సంఘాలు మరియు చిన్న సోషలిస్టు సమూహాల కూటమి నుండి ఉద్భవించింది. 1914 కు ముందు మహిళల హక్కుల కోసం ప్రచారం జరిగింది. [103]

Black-and-white photo of two dozen men in military uniforms and metal helmets sitting or standing in a muddy trench.
Infantry of the Royal Irish Rifles during the Battle of the Somme (more than 885,000 British soldiers died on the battlefields of World War I)

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం (1914-1918) లో జర్మనీ మరియు దాని మిత్రపక్షాలు వ్యతిరేకంగా యునైటెడ్ స్టేట్స్, ఫ్రాన్స్, రష్యా మరియు (1917 తరువాత) బ్రిటన్ పోరాడాయి.[104] బ్రిటిష్ సాయుధ దళాలు బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం మరియు ఐరోపాలో అనేక ప్రాంతాలలో ప్రత్యేకించి పశ్చిమ దేశాలలో నియమితమయ్యాయి.[105] యుద్ధంలో సంభవించిన అధిక మరణాలు దేశంలో శాశ్వత సామాజిక ప్రభావితం చేయడమే కాక సామాజిక క్రమంలో గొప్ప అంతరాయం పురుషుల నిష్పత్తిలో కలిగించిన నష్టం తరువాత తరం కొనసాగింది. యుద్ధం తరువాత బ్రిటీష్ అనేక మాజీ జర్మన్ మరియు ఒట్టోమన్ కాలనీల మీద లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్ ఆదేశం పొందింది. బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం గొప్ప విస్తృతికి చేరుకుని ఇది ప్రపంచ భూ ఉపరితలం ఐదో వంతు మరియు జనాభాలో 4 భాగానికి చేరుకుంది. [106] ఏమైనా బ్రిటన్ పౌరులు 2.5 మిలియన్ల మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు మరియు యుద్ధాన్ని భారీ జాతీయ రుణం ఏర్పరచింది.[105]

ఐరిష్ స్వాతంత్రం[మార్చు]

ఐరిష్ జాతీయవాదం పెరగడంతో ఐరిష్ హోమ్ రూల్ పరంగా ఐర్లాండ్‌లో వివాదాలు మొదలయ్యాయి చివరకు 1921 లో ఈ ద్వీపం విభజనకు దారి తీసింది. [107] ఐరిష్ ఫ్రీ స్టేట్ డొమినియన్ హోదాతో స్వతంత్రంగా మారింది. ఉత్తర ఐర్లాండ్ యునైటెడ్ కింగ్డంలో భాగంగా ఉంది.[108] 1920 ల మధ్యలో జరిగిన దాడుల వేవ్ 1926 జనరల్ స్ట్రైక్‌తో ముగిసింది. గ్రేట్ డిప్రెషన్ (1929-1932) సంభవించినప్పుటి యుద్ధ ప్రభావాల నుండి బ్రిటన్ ఇప్పటికీ కోలుకోలేదు. ఇది పాత పారిశ్రామిక ప్రాంతాలలో గణనీయమైన నిరుద్యోగం మరియు కష్టాల ఏర్పడడానికి ఇది దారితీసింది. అలాగే 1930 లలో రాజకీయ మరియు సామాజిక అశాంతి కమ్యునిస్ట్ మరియు సోషలిస్టు పార్టీలలో సభ్యత్వం అధికరించింది. 1931 లో సంకీర్ణ ప్రభుత్వం ఏర్పడింది.[109]


జర్మనీ పోలాండ్‌ను ఆక్రమించిన తరువాత 1939 లో నాజీ జర్మనీపై యుద్ధాన్ని ప్రకటించడం ద్వారా బ్రిటన్ రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలోకి ప్రవేశించింది. వింస్టన్ చర్చిల్ 1940 లో ప్రధానమంత్రిగా మరియు సంకీర్ణ ప్రభుత్వానికి నాయకుడు అయ్యాడు. యుద్ధం మొదటి సంవత్సరంలో యూరోపియన్ మిత్రుల ఓటమి ఉన్నప్పటికీ బ్రిటన్ సామ్రాజ్యం మాత్రం జర్మనీకి వ్యతిరేకంగా పోరాడింది. 1940 లో రాయల్ వైమానిక దళం బ్రిటన్ యుద్ధంలో ఆకాశమార్గం నియంత్రణ కోసం పోరాటంలో జర్మన్ లుఫ్‌ట్వాఫ్‌ను ఓడించింది. పట్టణ ప్రాంతాలలో బ్లిట్జ్ సమయంలో భారీ బాంబు దాడి జరిగింది. అట్లాంటిక్ యుద్ధం, ఉత్తర ఆఫ్రికన్ పోరాటం. బర్మా పోరాటాలలో కూడా తీవ్రమైన జరిగాయి. 1944 లో నార్మాండీ భూభాగాలలో సంయుక్త రాష్ట్రాల సహకారంతో బ్రిటీష్ దళాలు ఒక ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించాయి.

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత[మార్చు]

Map of the world. Canada, the eastern United States, countries in east Africa, India, most of Australasia and some other countries are highlighted in pink.
Territories that were at one time part of the British Empire, while names of current British Overseas Territories are underlined in red

1945 లో రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసిన తరువాత యుద్ధానంతర ప్రపంచాన్ని ప్లాన్ చేయడానికి కలుసుకున్న పెద్ద శక్తులు (సంయుక్త సోవియట్ యూనియన్ మరియు చైనాలతో పాటు) ఒకటిగా ఉంది; [110][111] ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలిలో ఐదు శాశ్వత సభ్యుల్లో యు.కె ఒకటైంది. ఐ.ఎం.ఎఫ్, ప్రపంచ బ్యాంకు మరియు నాటోను స్థాపించడానికి యునైటెడ్ స్టేట్స్‌తో కలిసి పనిచేసింది.[112][113] ఏది ఏమయినప్పటికీ యుద్ధం యు.కె. తీవ్రంగా బలహీనపడింది మరియు మార్షల్ ప్లాన్ మీద ఆర్థికంగా ఆధారపడి ఉంది.[114] తక్షణ యుద్ధానంతర సంవత్సరాల్లో లేబర్ ప్రభుత్వం సంస్కరణల ఒక తీవ్రమైన కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. ఇది తరువాతి దశాబ్దాల్లో బ్రిటీష్ సమాజంపై గణనీయమైన ప్రభావం చూపింది. [115] ప్రధాన పరిశ్రమలు మరియు ప్రజా ప్రయోజనాలు జాతీయం చేయబడ్డాయి. " వెల్ఫేర్ స్టేట్ " స్థాపించబడింది. విస్తృతమైన బహిరంగంగా నిధుల ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థ జాతీయ ఆరోగ్య సేవ రూపొందించబడింది. [116] కాలనీలలో జాతీయవాద పురోగతి బ్రిటన్ ఆర్థిక క్షీణతకు దారితీసింది. తద్వారా కాలనైజేషన్ విచ్ఛిన్నత విధానం తప్పనిసరి అయింది. 1947 లో భారతదేశం మరియు పాకిస్తాన్ స్వాతంత్ర్యం ఇవ్వబడింది.[117] తరువాతి మూడు దశాబ్దాల్లో బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం అనేక కాలనీలు వారి స్వాతంత్ర్యం పొందాయి. అనేక దేశాలు కామన్వెల్త్ ఆఫ్ నేషన్స్ సభ్యదేశాలు అయ్యాయి.[118]


యు.కె. అణు ఆయుధ తయారీ (1952 లో మొట్టమొదటి అణు బాంబు పరీక్షతో) అభివృద్ధి చేయడంలో అంతర్జాతీయంగా మూడవ దేశంగా ఉన్నప్పటికీ 1956 లో సూయజ్ సంక్షోభం బ్రిటన్ అంతర్జాతీయ పాత్ర నూతన యుద్ధానంతర పరిమితులు నిర్ణయించబడ్డాయి. ఆంగ్ల భాష అంతర్జాతీయ వ్యాప్తి దాని సాహిత్యం మరియు సంస్కృతి అంతర్జాతీయ ప్రభావాన్ని కొనసాగించింది. [119][120]1950 లలో కార్మికుల కొరత ఫలితంగా ప్రభుత్వం కామన్వెల్త్ దేశాల నుండి వలసలను ప్రోత్సహించింది. తరువాతి దశాబ్దాల్లో యు.కె. ముందు కంటే ఎక్కువ బహుళ జాతి సమాజంగా మారింది.[121] 1950 ల చివర మరియు 60 లలో జీవన ప్రమాణాలు పెరుగుతున్నప్పటికీ యు.కె. ఆర్థిక రంగం అభివృద్ధి ఫ్రాన్స్, పశ్చిమ జర్మనీ మరియు జపాన్ వంటి దాని ప్రధాన పోటీదారుల కంటే తక్కువ విజయం సాధించింది


2007 లో యూరోపియన్ యూనియన్ యొక్క సభ్య దేశాల నాయకులు. [122] UK యురోపియన్ ఎకనామిక్ కమ్యూనిటీని 1973 లో ప్రవేశపెట్టారు. 1975 లో నిర్వహించిన ఒక ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలో, 67% ఓటర్లు EEC లో ఉండటానికి ఓటు వేశారు, [52] [123]కానీ 52% EU ను 2016 లో

ఐరోపా సమైక్యత దశాబ్ద-కాలం ప్రక్రియలో యు.కె. 1954 లో లండన్ మరియు పారిస్ కాన్ఫరెన్సులతో స్థాపించబడిన పశ్చిమ ఐరోపా సమాఖ్యగా పిలువబడే కూటమి వ్యవస్థాపక సభ్యదేశంగా ఉంది. 1960 లో యురోపియన్ ఫ్రీ ట్రేడ్ అసోసియేషన్ (ఇ.ఎఫ్.టి.ఎ.) 7 ఫండింగ్ దేశాలలో యు.కె ఒకటిగా ఉంది. కానీ 1973 లో ఇది ఇ.ఎఫ్.టి.ఎ.ను వదిలి యురోపియన్ కమ్యునిటీస్ (ఇ.సి.) లో చేరడానికి వెళ్ళింది. 1992 లో యూరోపియన్ యూనియన్ (ఇ.యు.) గా మారినప్పుడు, స్థాపించిన 12 దేశాలలో యు.కె. ఒకటిగా ఉంది. 2007 లో లిస్బన్ ఒప్పందం మీద సంతకం చేసింది. అది అప్పటి నుండి యూరోపియన్ యూనియన్ రాజ్యాంగ ప్రాతిపదికను ఏర్పరుస్తుంది.

1960 ల చివరలో ఉత్తర ఐర్లాండ్ సంప్రదాయబద్ధంగా ట్రబుల్స్ అని పిలిచే మతపరమైన మరియు పారామిలిటరీ హింసను (కొన్నిసార్లు యు.కె. ఇతర భాగాలను ప్రభావితం చేస్తుంది) బాధించింది. సాధారణంగా బెల్ఫాస్ట్ "గుడ్ ఫ్రైడే" ఒప్పందం 1998 తో ముగిసింది. [124][125][126] 1970 వ దశకంలో విస్తృతమైన ఆర్థిక మాంద్యం మరియు పారిశ్రామిక కలహాలు జరిగిన తరువాత 1980 లలో కన్జర్వేటివ్ ప్రభుత్వం మార్గరెట్ థాచర్ ఆథ్వర్యంలో ఒక ద్రవ్య విధానాన్ని ప్రారంభించింది. ముఖ్యంగా ఆర్థిక రంగం (ఉదాహరణకు 1986 లో బిగ్ బ్యాంగ్) మరియు కార్మిక మార్కెట్లలో ప్రభుత్వ యాజమాన్య సంస్థల (ప్రైవేటీకరణ) అమ్మకం మరియు ఇతరులకు రాయితీలను ఉపసంహరించుకోవడం ఇందులో భాగంగా ఉంది.[127]ఇది అధిక నిరుద్యోగం మరియు సాంఘిక అశాంతి కారణమైంది. చివరికి 1984 నుండి ప్రత్యేకించి సేవల రంగంలో ఆర్థిక వృద్ధి గణనీయమైన నార్త్ సీ ఆయిల్ ఆదాయం ద్వారా ఆర్థిక సహాయం పొందింది.[128]

20 వ శతాబ్దం చివరినాటికి స్కాట్లాండ్, వేల్స్ మరియు నార్తర్న్ ఐర్లాండ్‌లకు పరిణామం చెందిన పాలనా వ్యవస్థల స్థాపనతో యు.కె. పరిపాలనకు ప్రధాన మార్పులు జరిగాయి.[129] మానవ హక్కులపై ఐరోపా సమావేశం ఆమోదయోగ్యమైనది.యు.కె. ఇప్పటికీ దౌత్యపరంగా మరియు సైనికపరంగా ప్రపంచవ్యాప్త కీలకమైన పాత్ర వహిస్తూ ఉంది. ఇది ఇ.యు,ఐక్యరాజ్యసమితి మరియు నాటో మరియు ప్రముఖ పాత్రలను పోషిస్తుంది. ఏదేమైనా వివాదం ముఖ్యంగా బ్రిటన్ విదేశీ సైనిక దళాలు ముఖ్యంగా ఆఫ్గనిస్తాన్ మరియు ఇరాక్లో ఉన్నాయి.[130]

2008 ప్రపంచ ఆర్థిక సంక్షోభం యు.కె. ఆర్థిక వ్యవస్థను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేసింది. 2010 సంకీర్ణ ప్రభుత్వం ఫలితంగా గణనీయమైన ప్రభుత్వలోటును అధిగమించడానికి ఉద్దేశించి కాఠినమైన చర్యలను ప్రవేశపెట్టింది.[131] 2014 లో స్కాటిష్ ప్రభుత్వం నిర్వహించిన ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలో స్కాటిష్ స్వాతంత్ర్య ప్రతిపాదనను తిరస్కరించి యునైటెడ్ కింగ్డంలో ఉండటానికి 55% మంది ఓటు వేసారు.[132] 2016 లో యునైటెడ్ కింగ్డమ్ యూరోపియన్ యూనియన్ను విడిచిపెట్టి ఓటు వేసింది.[133]ఇ.యు. విడిచిపెట్టే చట్టపరమైన ప్రక్రియ 2017 మార్చి 29 మార్చి 29 న ప్రారంభమైంది. లిస్బన్ ఒప్పందంలోని ఆర్టికల్ 50 యు.కె. అభ్యర్ధనతో అధికారికంగా ఇ.యును వదిలి వెళ్ళడానికి ఉద్దేశించింది. ఆర్టికల్ ఇ.యు.లో యు.కె కనీసం రెండు సంవత్సరాల పాటు కొనసాగుతాయని ఈ వ్యాసం పేర్కొంది. ఈ సమయములో యు.కె. పూర్తి సభ్యదేశంగా ఉంది.[134][135]

భౌగోళికం[మార్చు]

Map of United Kingdom showing hilly regions to north and west, and flattest region in the south-east.
The topography of the UK

యునైటెడ్ కింగ్డం మొత్తం వైశాల్యం సుమారు 243,610 చదరపు కిలోమీటర్లు (94,060 sq mi). ఈ దేశం బ్రిటిష్ దీవిలో అత్యధికభాగాన్ని ఆక్రమించింది.[136] గ్రేట్ బ్రిటన్‌లో సమీపంలోని ద్వీపసమూహం ఈశాన్య ద్వీపంలో ఆరవ భాగం కొన్ని సమీపంలోని లఘు ద్వీపాలు భాగంగా ఉన్నాయి. ఇది ఉత్తర అట్లాంటిక్ సముద్రం మరియు ఉత్తర ఆగ్నేయ తీరం (35 కి.మీ) మద్య ఫ్రాన్స్‌కు ఉత్తరంలో ఉంది.ఈ రెండు దేశాలను ఇంగ్లీష్ కెనాల్ విభజిస్తూ ఉంది.[137] 1993 లో గణాంకాల ఆధారంగా యు.కె. లోని 10% అటవీప్రాంతం 46% పచ్చిక బయళ్ళు మరియు 25% వ్యవసాయ భూమి ఉన్నాయి. [138] లండన్లోని రాయల్ గ్రీన్విచ్ అబ్జర్వేటరీ ప్రధాన మెరిడియన్ ప్రదేశం.[139] యునైటెడ్ కింగ్డమ్ 49 ° నుండి 61 ° ఉత్తర అక్షాంశం మరియు 9 ° పశ్చిమ నుండి 2 ° తూర్పు రేఖాంశం మద్య ఉంది. ఉత్తర ఐర్లాండ్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్తో 224 మై (360 కి.మీ) భూ సరిహద్దును పంచుకుంటూ ఉంది.[137] గ్రేట్ బ్రిటన్ తీరం 11,073 మైళ్ళు (17,820 కి.మీ.) పొడవు.[140] ఇది 31 మై (50 కి.మీ) (24 మై (38కి.మీ ) నీటి అడుగున) ప్రపంచంలోనే అతి పొడవైన నీటి అడుగున సొరంగంగా ఉన్న ఛానల్ టన్నెల్ ద్వారా ఖండాంతర ఐరోపాకు అనుసంధానించబడింది.[141]

ఇంగ్లాండ్ మొత్తం వైశాల్యంలో ఇంగ్లండ్ కేవలం 1,30,395 చదరపు కిలోమీటర్ల (50,350 చదరపు మైళ్ల) విస్తీర్ణంలో ఉంది. [142] దేశం చాలా భాగం దిగువభూముల భూభాగంలో ఉంది [138] ఇది టీస్-ఎక్సె లైన్ పర్వతప్రాంత ; లేక్ డిస్ట్రిక్ట్, పెన్నైన్స్, ఎక్ముర్ మరియు డార్ట్మూర్ కు చెందిన కుంబ్రియాన్ పర్వతాలు ఉన్నాయి. ప్రధాన నదులు మరియు ఎస్ట్యూరీలు థేమ్స్, సెవెర్న్ మరియు హంబర్. లేక్ డిస్ట్రిక్ట్ లో ఇంగ్లాండ్‌లో ఎత్తైన పర్వతం స్కాఫెల్ పైక్ (978 మీటర్లు (3,209 అడుగులు)ఉంది.

Skye is one of the major islands in the Inner Hebrides and part of the Scottish Highlands

యు.కె. వైశాల్యంలో మూడవ వంతు ఉన్న స్కాట్లాండ్ మొత్తం వైశాల్యం 78,772 చదరపు కిలోమీటర్ల (30,410 చదరపు మైలు) [143] దేశవైశాల్యంలో దాదాపుగా ఎనిమిది వందల ద్వీపాలు భాగంగా ఉన్నాయి.[144]ప్రధాన భూభాగానికి పశ్చిమ మరియు ఉత్తర ప్రాంతంలో ఉన్నాయి; ముఖ్యంగా హెబ్రైడ్స్, ఓర్క్నే దీవులు మరియు షెట్లాండ్ దీవులు ఉన్నాయి. స్కాట్లాండ్ యు.కె.లో అత్యంత పర్వతప్రాంత దేశంగా ఉంటుంది. దాని స్థలాకృతి హైలాండ్ బౌండరీ ఫాల్ట్-ఒక భూగర్భ రాక్ ఫ్రాక్చర్ ద్వారా వేరు చేయబడుతుంది-ఇది పశ్చిమాన అరాన్ నుండి స్కాట్లాండ్‌కు తూర్పున స్టోన్‌హవెన్‌కు దారి తీస్తుంది.[145]

ఫాల్ట్ ప్రాంతాలను రెండుగా వేరు చేస్తుంది; అవి ఉత్తరాన మరియు పశ్చిమాన హైలాండ్స్ మరియు దక్షిణం మరియు తూర్పున ఉన్న లోతట్టు ప్రాంతాలు. మరింత కఠినమైన హైల్యాండ్ ప్రాంతం స్కాట్లాండ్ పర్వతప్రాంత భూభాగాన్ని కలిగి ఉంది. ఇది బెన్ నెవిస్‌తో సహా 1,343 మీటర్లు (4,406 అడుగులు) బ్రిటీష్ ద్వీపాల్లో అత్యధిక ఎత్తులో ఉంది.[146] ముఖ్యంగా దిగువప్రాంతాలు-ముఖ్యంగా క్లైడ్ ఫిర్త్ మరియు సెంట్రల్ బెల్ట్గా పిలువబడే ఫిరత్ ఆఫ్ ఫోర్ట్ మధ్య భూమి చదునుగా ఉంటుంది. ఇందులో స్కాట్లాండ్ అతి పెద్ద నగరం గ్లాస్గో మరియు రాజధాని మరియు రాజకీయ కేంద్రం అయిన ఎడిన్బర్గ్ ఉన్నాయి. దక్షిణ సరిహద్దులలో ఎత్తైన మరియు పర్వత భూభాగం ఉంది.

యు.కె. మొత్తం వైశాల్యంలో పదవ శాతం ఉన్న వేల్స్ వైశాల్యం 20,779 చదరపు కిలోమీటర్ల (8,020 చదరపు మైళ్ళు)ఉంది.[147] సౌత్ వేల్స్ ఉత్తర మరియు మిడ్ వేల్స్ కన్నా తక్కువ ఎత్తైన పర్వతములు అయినప్పటికీ, వేల్స్ అధికంగా పర్వతమయమైన ప్రాంతము. ప్రధాన జనాభా మరియు పారిశ్రామిక ప్రాముఖ్యత కలిగిన సౌత్ వేల్స్ ప్రాంతంలో ప్రజలు అధికంగా కేంద్రీకృతమై ఉన్నారు. వీటిలో కార్డిఫ్, స్వాన్సీ మరియు న్యూపోర్ట్ మరియు దక్షిణ వేల్స్ లోయలు ఉత్తర తీరానికి చెందిన తీరప్రాంత పట్టణాలు ఉన్నాయి. వేల్స్‌లో ఎత్తైన పర్వతాలు ఉన్నాయి.స్నోడోనియాలో ఉన్న 1,085 మీ (3,560 అ)ఎత్తు ఉన్న స్నోడన్ శిఖరం వేల్స్ అత్యధిక ఎత్తైన ప్రాంతంగా గుర్తించబడుతుంది.[138]వేల్స్‌లో 2,704 కిలోమీటర్ల (1,680 మైళ్ళు)పొడవైన తీర ప్రాంతం ఉంది.[140] వెల్ష్ ప్రధాన భూభాగంలో అనేక ద్వీపాలు ఉన్నాయి. వాయువ్యంలో ఆంగ్లెసీ (యిన్స్ మోన్) వీటిలో అతిపెద్దదిగా ఉంది.

ఉత్తర ఐర్లాండ్, ఐరిష్ సముద్రం మరియు నార్త్ ఛానల్ ద్వారా గ్రేట్ బ్రిటన్ నుండి వేరు చేయబడి. ఇది 14,160 చదరపు కిలోమీటర్ల (5,470 చదరపు మైళ్ళు) విస్తీర్ణంలో ఉంది మరియు ఎక్కువగా పర్వతమయప్రాంతంగా ఉంటుంది. 388 చదరపు కిలోమీటర్ల (150 చ.మై) వైశాల్యం ఉన్న లాఫ్ నయాగ్ సరసు బ్రిటీష్ ద్వీపాలలో అతిపెద్ద సరస్సుగా ఉంది.[148] 852 మీటర్లు (2,795 అడుగులు) ఎత్తైన మోర్నే పర్వతాలలో ఉన్న స్లీవ్ డొనార్డ్ శిఖరం నార్తరన్ ఐర్లాండ్‌లో అత్యధిక ఎత్తైన శిఖరంగా ఉంది. [138]

వాతావరణం[మార్చు]

యునైటెడ్ కింగ్డమ్ సమశీతోష్ణ వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంది. ఏడాది పొడవునా అధిక వర్షపాతం నమోదవుతుంది. [137] ఉష్ణోగ్రతలు సీజన్లలో అరుదుగా -11 ° సెంటీగ్రేడ్ (12 ° ఫారెన్ హీట్) కంటే తక్కువగా పడిపోతాయి లేదా 35 ° సెంటీగ్రేడ్ (95 ° ఫారెంహీట్) కంటే పెరుగుతుంటాయి.[149] నైరుతి నుండి గాలిని అడ్డుకుంటూ అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం నుండి తేలికపాటి మరియు తేమ వాతావరణం తరచూ అనుమతిస్తూ ఉంటుంది.[137] ఈ గాలులు తూర్పు భాగాలు ఎక్కువగా ఆశ్రయించినప్పటికీ పశ్చిమ భాగాలలో ఎక్కువ భాగం వర్షాలు పడుతూ తూర్పు భాగాలు పొడిగా ఉంటాయి. గల్ఫ్ ప్రవాహంతో వేడెక్కే అట్లాంటిక్ ప్రవాహాలు తేలికపాటి శీతాకాలాలను తీసుకువస్తాయి;[150] ముఖ్యంగా పశ్చిమాన శీతాకాలాలు తడిగా మరియు ఉన్నత మైదానంలో మరింత ఎక్కువగా ఉన్నాయి. ఇంగ్లాండ్ ఆగ్నేయ దిశలో వేసవికాలాలు వెచ్చగా ఉంటాయి.యురేపియన్ ప్రధాన భుభాగానికి సామీప్యంలో ఉన్నందున మైదానంలో అధికంగా భారీ హిమపాతం శీతాకాలంలో మరియు వసంత ఋతువులో సంభవిస్తుంది. అప్పుడప్పుడు కొండల నుండి లోతు వరకు ఉంటుంది.

పాలనా విభాగాలు[మార్చు]

యునైటెడ్ కింగ్డంలోని ప్రతి దేశం దాని స్వంత ఏర్పాట్లను కలిగి ఉంది. యునైటెడ్ కింగ్డం రూపుదిద్దుకోవడానికి ముందే ఈదేశాలకు వాటి ప్రత్యేక మూలాలు ఉన్నప్పటికీ పరిపాలనా వ్యవస్థలు మరియు భౌగోళిక నిర్మాణసంబంధిత ఏ విధమైన స్థిరమైన వ్యవస్థ లేవు.[151] 19 వ శతాబ్దం వరకు ఆ ఏర్పాట్లు చాలా తక్కువగా ఉన్నాయి. అయితే ఇది స్థిరమైన పనితీరు పరిణామంగా ఉంది.[152]

స్థానిక ఏర్పాట్ల ప్రకారం ఇంగ్లండ్‌లో స్థానిక ప్రభుత్వం సంస్థ వేర్వేరు పనులను పంపిణీ చేస్తుంది. ఇంగ్లాండ్ ఉన్నత-స్థాయి ఉపవిభాగాలు తొమ్మిది ప్రాంతాలుగా ఉన్నాయి. ప్రాంతాలను ఇప్పుడు ప్రాథమికంగా గణాంక ప్రయోజనాల కొరకు వాడతారు.[153]ఒక ప్రాంతం గ్రేటర్ లండన్, ఒక ప్రజాభిప్రాయ ప్రతిపాదనకు జనాదరణ పొందిన మద్దతు తరువాత 2000 నుండి నేరుగా ఎన్నికైన శాసనసభ మరియు మేయర్ను కలిగి ఉంది. [154] ఇతర ప్రాంతాలు కూడా తమ సొంత ఎన్నికైన ప్రాంతీయ శాసనసభ ఆధీనంలో ఉంటాయి.2004 లో కానీ ఈశాన్య ప్రాంతంలో ప్రతిపాదిత శాసనసభ ఒక ప్రజాభిప్రాయ సేకరణచే తిరస్కరించబడింది.[155] ఇంగ్లాండ్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ప్రాంతీయ స్థాయికి దిగువన కౌంటీ కౌన్సిళ్లు మరియు జిల్లా కౌన్సిల్స్ మరియు ఇతరులు ఏకీకృత అధికారులను కలిగి ఉన్నాయి. లండన్ ప్రాంతంలో 32 లండన్ బారోగ్లు మరియు లండన్ నగరం భాగంగా ఉన్నాయి. కౌన్సిలర్లు వార్డు సభ్యులు లేదా బహుళ విభాగాల సభ్యుల బహుళ వ్యవస్థ సభ్యుల ద్వారా పూర్వ-వ్యవస్థ ద్వారా ఎన్నుకోబడతారు. [156]

స్థానిక ప్రభుత్వ ప్రయోజనాల కోరకు స్కాట్లాండ్ 32 కౌన్సిల్ ప్రాంతాలుగా విభజించబడింది. పరిమాణం మరియు జనాభా రెండింటిలో విస్తృత వైవిధ్యం ఉంది. గ్లాస్గో, ఎడింబర్గ్, అబెర్డీన్ మరియు డండీల నగరాలు హైలాండ్ కౌన్సిల్, స్కాట్లాండ్ ప్రాంతంలో మూడోవంతు కలిగి ఉన్నాయి.ఇక్కడ కేవలం 2,00,000 మంది ప్రజలు మాత్రమే ఉన్నారు. స్థానిక మండళ్లను ఎన్నికైన కౌన్సిలర్లు తయారు చేస్తారు. వీరిలో 1,223 మంది ఉన్నారు.[157] వారు పార్ట్-టైమ్ జీతం పొందుతారు. మూడు లేదా నాలుగు కౌన్సిలర్లను ఎన్నుకునే పలు సభ్యుల వార్డుల్లో ఒకే బదిలీ ఓటు ద్వారా ఎన్నికలు నిర్వహిస్తారు. ప్రతి కౌన్సిల్ ఒక ప్రోవోస్ట్ లేదా కన్వీనర్ను కౌన్సిల్ సమావేశాలకు ఎన్నుకుంటుంది. ఈ సభ్యుని ఆ ప్రాంతానికి ఒక ప్రముఖ వ్యక్తిగా వ్యవహరిస్తుంది.

వేల్స్‌లో స్థానిక ప్రభుత్వం 22 ఏకీకృత అధికారులను కలిగి ఉంది. వీటిలో కార్డిఫ్, స్వాన్సీ మరియు న్యూపోర్ట్ నగరాలు భాగంగా ఉన్నాయి. ఇవి తమ స్వంత ఏకీకృత అధికారులు కలిగి ఉన్నాయి.[158] మొదటి నాలుగు-సంవత్సరాల అధికార వ్యవస్థలో ప్రతి నాలుగు సంవత్సరాలకు ఎన్నికలు జరుగుతాయి. [158]


1973 నుండి ఉత్తర ఐర్లాండ్‌లో స్థానిక ప్రభుత్వం 26 జిల్లా కౌన్సిల్స్‌గా ఏర్పడ్డాయి.ప్రతి ఒక్కరు బదిలీ చేయగలిగిన ఓటు ద్వారా ఎన్నికయ్యారు. వ్యర్థాలు సేకరించడం, కుక్కలను నియంత్రించడం మరియు పార్కులు మరియు సమాధుల నిర్వహణ వంటి సేవలకు వారి అధికారాలు పరిమితం చేయబడ్డాయి.[159] 2008 లో కార్యనిర్వాహకులు 11 నూతన కౌన్సిళ్లను రూపొందించడానికి మరియు ప్రస్తుత వ్యవస్థను భర్తీ చేయడానికి ప్రతిపాదనలను అంగీకరించారు.[160]

ఆర్ధికరంగం[మార్చు]

సమీక్ష[మార్చు]

The Bank of England—the central bank of the United Kingdom and the model on which most modern central banks have been based

యు.కె. పాక్షికంగా నియంత్రిత మార్కెట్ ఆర్థిక వ్యవస్థను కలిగి ఉంది.[161] మార్కెట్ ఎక్స్ఛేంజ్ రేట్లు ఆధారంగా యు.కె. నేడు ప్రపంచంలో ఐదో-అతిపెద్ద ఆర్థికవ్యవస్థ మరియు జర్మనీ తర్వాత ఐరోపాలో రెండవ అతి పెద్దదిగా ఉంది. ప్రభుత్వ ఖజానా ఛాన్సలర్ నేతృత్వంలోని హెచ్ఎమ్ ట్రెజరీ ప్రభుత్వ పబ్లిక్ ఫైనాన్స్ పాలసీ, ఆర్థిక విధానాన్ని అభివృద్ధి చేయడం, అమలు చేయడం బాధ్యతవహిస్తుంది. బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ యు.కె కేంద్ర బ్యాంకు మరియు దేశ కరెన్సీ, పౌండ్ స్టెర్లింగ్ లో నోట్స్ మరియు నాణేలు జారీ బాధ్యతవహిస్తుంది. స్కాట్లాండ్ మరియు నార్తర్న్ ఐర్లాండ్లలో బ్యాంకులు వారి స్వంత నోట్లను జారీ చేసే హక్కును కలిగి ఉన్నాయి. వారి సమస్యను కవర్ చేయడానికి రిజర్వ్‌లో తగినంత బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లండ్ నోట్లను కలిగి ఉండాలి. పౌండ్ స్టెర్లింగ్ ప్రపంచంలోని మూడవ అతి పెద్ద రిజర్వ్ కరెన్సీ (యు.ఎస్. డాలర్ మరియు యూరో తరువాత).[162] 1997 నుండి బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ గవర్నర్ నేతృత్వంలోని బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లండ్ ద్రవ్య విధాన కమిటీ ప్రతి సంవత్సరం ఛాన్సలర్ నియమించిన ఆర్థికవ్యవస్థ మొత్తం ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి అవసరమైన స్థాయిలో వడ్డీ రేట్లను నిర్ణయించడానికి బాధ్యత వహిస్తుంది.[163]

యు.కె. సేవ రంగం జి.డి.పి.లో సుమారు 79% ఉంటుంది.[164] న్యూయార్క్‌తో పాటుగా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ (న్యూయార్క్ నగరం మరియు టోక్యోలతో పాటు) మూడు "ఆధిపత్య కేంద్రాలలో" లండన్ ఒకటి.[165][166][167][168]ఇది ప్రపంచంలో అతిపెద్ద ఆర్థిక కేంద్రంగా ఉంది. ఐరోపాలో అతిపెద్ద నగర జి.డి.పి.[169] బ్రిటిష్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు పర్యాటకం చాలా ముఖ్యం; 2004 లో 27 మిలియన్ల మంది పర్యాటకులతో ప్రపంచంలో పర్యాటకగమ్యాలలో యు.కె. 6 వ స్థానంలో ఉంది. ప్రపంచంలో మరే నగరంలోను లేనంత మంది విదేశీపర్యాటకులు లండన్‌కు చేరుకుంటారు.[170][171]సృజనాత్మక పరిశ్రమలు 2005 లో 7% జి.వి.ఎ. కోసం లెక్కించబడ్డాయి. 1997 మరియు 2005 మధ్య సంవత్సరానికి సగటున 6% పెరిగింది.[172]


పారిశ్రామిక విప్లవం వస్త్ర పరిశ్రమలో మొదట యు.కె.లో ప్రారంభమైంది.[173] యు.కె.లో నౌకాదళం, బొగ్గు గనులు మరియు ఉక్కు తయారీ వంటి ఇతర భారీ పరిశ్రమలు ఉన్నాయి.[174][175] బ్రిటీష్ వ్యాపారులు, బ్రోకర్లు మరియు బ్యాంకర్లు 19 వ శతాబ్దంలో యుకె అంతర్జాతీయ వాణిజ్యాన్ని ఆధిపత్యం చేస్తూ ఇతర దేశాలలో అధిక ప్రయోజనాన్ని పొందారు.[176][177] రెండు ప్రపంచ యుద్ధాల తరువాత ఇతర దేశాలు పారిశ్రామికంగా ఆర్థిక తిరోగమనంతో పాటు యునైటెడ్ కింగ్డమ్ 20 వ శతాబ్దం అంతటా పోటీ ప్రయోజనం మరియు భారీ పరిశ్రమను కోల్పోవడం ప్రారంభమైంది. తయారీ ఆర్థిక వ్యవస్థ ముఖ్యమైన భాగంగా మిగిలి ఉన్నప్పటికీ 2003 లో జాతీయ ఉత్పత్తిలో కేవలం 16.7% మాత్రమే ఉంది.[178]


Jaguar cars, including the Jaguar XE as shown, are designed, developed and manufactured in the UK

జాగ్వార్ ఎక్స్.ఇ.తో సహా జాగ్వార్ కార్లు యు.కె.లో రూపొందించబడి అభివృద్ధి చేసి తయారు చేయబడ్డాయి. యు.కె. ఉత్పాదక రంగానికి చెందిన ఒక ముఖ్యమైన భాగం ఆటోమోటివ్ పరిశ్రమ. £ 70 బిలియన్ల ఎగుమతుల (యు.కె.మొత్తం ఎగుమతి వస్తువుల 11.8%) ఉత్పత్తికి £ 70 బిలియన్ల టర్నోవర్‌తో 800,000 మంది ఉద్యోగులున్నారు. 2015 లో యు.కె. సుమారు 1.6 మిలియన్ ప్యాసింజర్ వాహనాలు మరియు 94,500 వాణిజ్య వాహనాలను ఉత్పత్తి చేసింది. ఇంజిన్ తయారీకి యుకే ఒక ప్రధాన కేంద్రంగా ఉంది: 2015 లో సుమారు 2.4 మిలియన్ ఇంజన్లు ఉత్పత్తి చేయబడ్డాయి. యు.కె. మోటార్స్ పరిశ్రమ 41,000 మంది ఉద్యోగులను కలిగి ఉంది, ఇది సుమారు 4,500 కంపెనీలను కలిగి ఉంది. సుమారు £ 6 బిలియన్లు వార్షిక టర్నోవర్ను కలిగి ఉంది.[179]

యూ.కె. ఏరోస్పేస్ పరిశ్రమ ప్రపంచంలోని రెండవ లేదా మూడవ-అతిపెద్ద జాతీయ అంతరిక్ష పరిశ్రమగా ఉంది.వార్షిక టర్నోవర్ సుమారు £ 30 బిలియన్లు ఉంది.[180] ఎయిర్బస్ ఎ380 మరియు ఎ350 ఎక్స్.డబల్యూ.బి. రెక్కలు ఎయిర్బస్ బోయింగ్ 787 విలువలో నాలువభాగం ఉన్న ఈటన్ మెస్సేర్-బుగట్టి-డౌటీ మరియు రోల్స్-రాయ్స్ యు.కె.లో ప్రపంచ-స్థాయి బ్రోటన్ సౌకర్యంతో రూపొందించబడి మరియు తయారు చేయబడుతున్నాయి.

Engines and wings for the Airbus A380 are manufactured in the UK

ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద రక్షణ అంతరిక్ష ప్రాజెక్టులలో బి.ఎ.ఇ. సిస్టమ్స్ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. యు.కె.లో సంస్థ టైఫూన్ యూరో ఫైటర్ పెద్ద విభాగాలను చేస్తుంది. రాయల్ వైమానిక దళం కోసం విమానాలను సమీకరించింది. ఇది ఎఫ్. 35 జాయింట్ స్ట్రైక్ ఫైటర్ ప్రధాన ఉప కాంట్రాక్టర్‌గా ఉంది. ఇది ప్రపంచంలో అతి పెద్ద సింగిల్ డిఫెన్స్ ప్రాజెక్ట్ దీని కోసం ఇది ఒక శ్రేణి విభాగాలను రూపొందించి తయారు చేస్తుంది. ఇది ప్రపంచంలోని అత్యంత విజయవంతమైన జెట్ శిక్షణా విమానం అయిన హాక్‌ను తయారు చేస్తుంది. [181]

ఎయిర్బస్ యు.కె. కూడా ఎ 400 ఎం.సైనిక వాహకానికి రెక్కలను తయారు చేస్తుంది. రోల్స్ రాయిస్ ప్రపంచంలో రెండవ అతిపెద్ద ఏరో-ఇంజన్ తయారీదారు. దాని ఇంజన్లు 30 కంటే ఎక్కువ వాణిజ్య విమానాలలో ఉపయోగించబడుతూ ఉన్నాయి. పౌర మరియు రక్షణ విభాగాలలో సేవలో 30,000 కంటే ఎక్కువ ఇంజన్లు ఉన్నాయి.

2011 లో యు.కె. అంతరిక్ష పరిశ్రమ £ 9.1 బిలియన్ల విలువైనదిగా గణించబడింది. 29,000 మంది ఉద్యోగులను నియమించింది. దాని గొడుగు సంస్థ యు.కె. స్పేస్ ఏజెన్సీ ప్రకారం ఇది సంవత్సరానికి 7.5% చొప్పున అధికరిస్తుంది. 2013 లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం స్కిలాన్ ప్రాజెక్టుకు £ 60 మిలియన్లు ఇచ్చింది: ఈ పెట్టుబడులు సాబర్ ఇంజిన్ పూర్తిస్థాయి నమూనాను నిర్మించటానికి "కీలక దశ"లో మద్దతునిస్తుంది.


యు.కె. ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఫార్మాస్యూటికల్ పరిశ్రమ ఒక ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది మరియు దేశంలో ప్రపంచ ఔషధ ఆర్ & డి వ్యయంలో మూడవ అతిపెద్ద వాటా ఉంది.[182][183]


ఐరోపా ప్రమాణాల ద్వారా వ్యవసాయం తీవ్రంగా అత్యంత యాంత్రికమైనది మరియు సమర్థవంతమైనది. ఇది కార్మిక శక్తిలో 1.6% (5,35,000 మంది కార్మికులు)ఉపయోగించుకుంటూ 60% ఆహార అవసరాల ఉత్పత్తి భర్తీ చేస్తుంది.[184]

ఉత్పత్తి మూడింట రెండు వంతుల పంటలకు పశుసంపద ఉంది, ఇది మూడో వంతు సాగు పంటలు. ఇ.యు. సాధారణ వ్యవసాయ విధానం ద్వారా రైతులకు సబ్సిడీ ఇవ్వబడుతుంది. యు.కె. చాలా మితంగా ఉన్న ఫిషింగ్ పరిశ్రమ అయినప్పటికీ, ముఖ్యమైనది. బొగ్గు, పెట్రోలియం, సహజ వాయువు, టిన్, సున్నపురాయి, ఇనుప ఖనిజం, ఉప్పు, బంకమట్టి, సుద్ద, జిప్సం, సీసం, సిలికా మరియు సాగునీటి భూములతో సహా అనేక సహజ వనరులు ఉన్నాయి.[185]

The City of London is one of the world's largest financial centres[166][167][168]
The Canary Wharf is one of the two main financial centres of the UK along with the City of London

2008 చివరి త్రైమాసికంలో యు.కె. ఆర్థిక వ్యవస్థ అధికారికంగా 1991 నుండి మొదటిసారిగా మాంద్యంలోకి ప్రవేశించింది.[186] యునైటెడ్ స్టేట్స్, ఫ్రాన్సు మరియు అనేక ప్రధాన ఆర్థిక రంగాల మాదిరిగా 2013 లో యు.కె మూడీస్ మరియు ఫిచ్ట్ క్రెడిట్ ఏజెన్సీతో మొదటిసారిగా ఎ.ఎ.ఎ. క్రెడిట్ రేటింగ్‌ను కోల్పోయింది. అయితే ఇతర ప్రధాన ఆర్థికవ్యవస్థల మాదిరిగా కాకుండా ట్రిపుల్ ఎ స్టాండర్డ్ & పూర్స్‌తో రేటింగ్.[187][188] 2014 చివరి నాటికి జి7 మరియు యూరోప్లలో యు.కె. పెరుగుదల వేగవంతమైంది.[189][190] 2015 సెప్టెంబరు నాటికి నిరుద్యోగ రేటు ఏడు సంవత్సరాల కనిష్ఠస్థాయి (5.3%) తగ్గింది.[191]

1980 ల నుండి కెనడా, ఆస్ట్రేలియా మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్ వంటి యు.కె. ఆర్థిక అసమానత ఇతర అభివృద్ధి చెందిన దేశాల కంటే వేగంగా వృద్ధి చెందింది.[192][193] యు.కె.లో పేదరికాన్ని సాధారణంగా సగటు కుటుంబ ఆదాయంలో 60%గా ఉన్నట్లుగా పేర్కొనబడుతుంది.[note 3] నేషనల్ స్టాటిస్టిక్స్ ఫర్ ఆఫీస్ 2011 లో 14 మిలియన్ల మంది పేదరికం లేదా సామాజిక మినహాయింపు ప్రమాదం ఉందని అంచనా వేశారు. 20 మందిలో (5.1%) ఒకరు.[194] 1977 లో 3 మిలియన్ల మంది నుండి "తీవ్రమైన పదార్థ మాంద్యం"[195][196]ఎదుర్కొంటున్నారు.

యు.ఎస్. బయటి రుణాన్ని $ 9.6 ట్రిలియన్ డాలర్లు కలిగి ఉంది. ఇది యు.ఎస్. తర్వాత ప్రపంచంలో రెండవ స్థానంలో ఉంది.జి.డి.పిలో బాహ్య రుణం 408% ఉంది. ఇది లక్సెంబర్గ్ మరియు ఐస్లాండ్ తరువాత ప్రపంచంలో మూడవ స్థానంలో ఉంది.[197][198][199][200][201]

యు.కె. లక్స్ రెగ్యులేటరీ పాలన మరియు లండన్ ఆర్థిక సంస్థల కలయిక ప్రపంచవ్యాప్తంగా నేరారోపణల నుండి లాభాలు పొందేందుకు అధునాతన పద్ధతులను అందిస్తున్నాయి. లండన్ నగరం అక్రమ ఆర్థికలావాదేవీలకు ప్రపంచ కేంద్రంగా యు.కె.కు రక్షిత స్వర్గంగా ఉంది. 2010 మధ్యకాలంలో ప్రచురించిన పరిశోధనా పత్రాలు మరియు నివేదికల ప్రకారం ప్రపంచ ప్రధాన లీగ్ పన్ను డాడ్జర్స్‌గా ఉంది. [202][203][204][205][206] ఏప్రిల్ 2016 ఏప్రిల్‌లో ప్రచురించబడిన పనామా పత్రాల నివేదికలు యు.కెను "సూపర్-రిచ్ టాక్స్-ఎగవేత నెట్వర్క్ గుండె"గా పేర్కొన్నారు.[207]

సైంస్ మరియు సాంకేతికం[మార్చు]

Charles Darwin (1809–1882), whose theory of evolution by natural selection is the foundation of modern biological sciences

17 వ శతాబ్దం నుండి ఇంగ్లండ్ మరియు స్కాట్లాండ్‌లు శాస్త్రీయ విప్లవం ప్రధాన కేంద్రాలుగా ఉన్నాయి.[208]18 వ శతాబ్దం నుండి యునైటెడ్ కింగ్డమ్ పారిశ్రామిక విప్లవాన్ని నడిపించింది.[173]పారిశ్రామిక విప్లవానికి మేధావులైన శాస్త్రీయవేత్తలు మరియు ఇంజనీర్ల అవసరం కొనసాగించింది.[209] 17 వ మరియు 18 వ శతాబ్దాల్లోని ప్రధాన సిద్ధాంతకర్తలు ఐజాక్ న్యూటన్ " లా ఆఫ్ మోషన్ " (చలనశీలత) మరియు " ఇల్యూమనేషన్ ఆఫ్ గ్రావిటీ " ఆధునిక విజ్ఞాన శాస్త్రం కీలకమైనదిగా గుర్తించింది.[210] 19 వ శతాబ్దంలో చార్లెస్ డార్విన్ సహజ పరిణామ సిద్ధాంతం ఆధునిక జీవశాస్త్రం అభివృద్ధి ఆధారభూతంగా ఉంది. జేమ్స్ క్లెర్క్ మాక్స్వెల్ శాస్త్రీయ విద్యుదయస్కాంత సిద్ధాంతం రూపొందించారు; ఇంకా ఇటీవలి స్టెఫెన్ హాకింగ్, విశ్వోద్భవ శాస్త్రం, క్వాంటం గ్రావిటీ మరియు " కృష్ణబిలం " పరిశోధనలలో ప్రధాన సిద్ధాంతాలను కలిగి ఉన్నారు.[211]

18 వ శతాబ్దానికి చెందిన ప్రధాన శాస్త్రీయ ఆవిష్కరణలు 20 వ శతాబ్దంలో అలెగ్జాండర్ ఫ్లెమింగ్ (హైడ్రోజెన్);[212] 20 వ శతాబ్దంలో అలెగ్జాండర్ ఫ్లెమింగ్ (పెంసిలిన్ ఆవిష్కరణ) [213]మరియు ఫ్రాన్సిస్ క్రిక్ మరియు ఇతరులచే డి.ఎన్.ఎ. నిర్మాణం.[214]పారిశ్రామిక విప్లవం ప్రసిద్ధ బ్రిటిష్ ఇంజనీర్లు మరియు సృష్టికర్తలు జేమ్స్ వాట్, జార్జ్ స్టీఫెన్సన్, రిచర్డ్ ఆర్క్ రైట్, రాబర్ట్ స్టెఫెన్సన్ మరియు ఇశాంబార్డ్ కింగ్డమ్ బ్రూనెల్ ప్రధానపాత్ర వహించారు.[215]యు.కె. లోని ప్రజలచే ఇతర ప్రధాన ఇంజనీరింగ్ ప్రాజెక్టులు మరియు అనువర్తనాలు 19 వ శతాబ్దంలలో రిచర్డ్ ట్రెవితిక్ మరియు ఆండ్ర్యూ వివియన్ (స్టీం లోకోమోటివ్) మైకేల్ ఫెరడే, ఎలక్ట్రిక్ మోటార్ జోసెఫ్ స్వాన్ (ఇన్ కాండిసెంట్ లైట్ బల్ద్)[216] [217] అలెగ్జాండర్ గ్రాహం బెల్చే పేటెంట్ చేయబడిన అభివృద్ధి చేయబడిన ఆవిరి లోకోమోటివ్;[218] మరియు 20 వ శతాబ్దంలో జాన్ లాగీ బైర్డ్ మరియు ఇతరుల చేత ప్రపంచపు మొట్టమొదటి పని చేసే టెలివిజన్ వ్యవస్థ[219]ఫ్రాంక్ విటిల్ రూపొందించిన జెట్ ఇంజిన్, అలాన్ చేత ఆధునిక కంప్యూటర్ ఆధారం, టూరింగ్ వరల్డ్ వైడ్ వెబ్ రూపొందించిన టిమ్ బెర్నెర్స్-లీ.[220]


బ్రిటీష్ విశ్వవిద్యాలయాల్లో శాస్త్రీయ పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి చాలా ముఖ్యత్వాన్ని ఇస్తూ పరిశ్రమ ఉత్పత్తి మరియు సహకారాన్ని ప్రోత్సహించడానికి అనేక విజ్ఞాన ఉద్యానవనాల ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.[221] 2004 మరియు 2008 మధ్య యు.కె. ప్రపంచ శాస్త్రీయ పరిశోధనా పత్రాలలో 7% ఉత్పత్తి చేసింది. శాస్త్రీయ అనులేఖనాల 8% వాటాను కలిగి ఉంది. ఇది ప్రపంచంలో మూడవ మరియు రెండవ స్థానంలో ఉంది (వరుసగా యునైటెడ్ స్టేట్స్ మరియు చైనా తర్వాత).[222] యు.కె.లో తయారు చేయబడిన శాస్త్రీయ పత్రికలలోణ్ నేచర్, ది బ్రిటిష్ మెడికల్ జర్నల్ మరియు ది లాన్సెట్ ఉన్నాయి.[223]

రవాణా[మార్చు]

ఒక రహదారి రహదారి నెట్వర్క్ ప్రధాన రహదారుల పొడవు 29,145 మైళ్ళ పొడవు (46,904 కి.మీ) ప్రధాన రహదారులు, 2,173 మైళ్ళ పొడవు (3,497 కిమీ) వాహన మార్గాలు మరియు 213,750 మైళ్ళ పొడవు (344,000 కిమీ) చదును చేయబడిన రహదారులను కలిగి ఉంది.[137] లండన్‌లో చుట్టుముట్టిన ఎమ్25, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద మరియు అత్యంత రద్దీగా ఉండే బైపాస్ మార్గం ఉంది.[226] 2009 లో గ్రేట్ బ్రిటన్‌లో మొత్తం 34 మిలియన్ల లైసెన్స్ పొందిన వాహనాలు ఉన్నాయి.[227]

లండన్ సెయింట్ పన్క్రాస్ ఇంటర్నేషనల్ యు.కె. 13 వ రద్దీ రైల్వే టెర్మినస్. యు.కె. లోని ప్రయాణికుల రైలు మరియు హై స్పీడ్ రైలు సేవలు మరియు ప్యారిస్, లిల్లీ మరియు బ్రస్సెల్స్ కు ప్రయాణసేవలు అందిస్తూ లండన్ ప్రధాన దేశీయ మరియు అంతర్జాతీయ రవాణా కేంద్రాలలో ఈ స్టేషన్


యు.కె. గ్రేట్ బ్రిటన్లో 10,072 మైళ్ళ పొడవు (16,209 కి.మీ) మరియు నార్తర్న్ ఐర్లాండ్లో 189 మైళ్ళు (304 కి.మీ) రైల్వే నెట్వర్క్ కలిగివుంది. ఉత్తర ఐర్లాండ్లో రైల్వేలను ప్రభుత్వ-యాజమాన్య అనుబంధ సంస్థ ఎన్.ఐ. రైల్వేస్ నిర్వహిస్తున్నాయి. గ్రేట్ బ్రిటన్లో " బ్రిటీష్ రైల్ నెట్వర్క్ " 1994 - 1997 మధ్య ప్రైవేటీకరణ చేయబడింది. దీని తరువాత సంవత్సరాల తిరోగమనం తర్వాత ప్రయాణీకుల సంఖ్య వేగంగా పెరిగిపోయింది. అయితే దీనికి కారణాలు వివాదాస్పదంగా ఉన్నాయి. నెట్వర్క్ రైల్ అనేది చాలా స్థిరమైన ఆస్తులను (ట్రాక్స్, సిగ్నల్లు మొదలైనవి) నిర్వహిస్తుంది. ప్రైవేటు యాజమాన్యంలోని ట్రైన్ ఆపరేటింగ్ కంపెనీలు ప్యాసింజర్ రైళ్లను నిర్వహిస్తున్నాయి. ఇవి 2015 లో 1.68 బిలియన్ ప్రయాణీకులకు ప్రయాణసేవలు అందించాయి.[228][229] రోజువారీ ఆపరేషన్లో కొన్ని 1,000 ఫ్రైట్ రైళ్లు కూడా దినసరి ప్రయాణసేవలకు వినియోగించబడుతున్నాయి.[137] 2026 నాటికి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఒక కొత్త హై-స్పీడ్ రైల్వే లైన్, హెచ్.ఎస్.2 లో £ 30 బిలియన్లను ఖర్చు చేసింది. [230] లండన్‌లో నిర్మాణంలో ఉన్న క్రాస్రాయిల్, యూరోప్ అతిపెద్ద ప్రాజెక్ట్ నిర్మాణం కొరకు £ 15 బిలియన్ల వ్యయం ఔతుందని అంచనా వేయబడింది.[231][232]


అక్టోబరు 2009 నుండి సెప్టెంబరు 2010 వరకు యు.కె. విమానాశ్రయాలు 211.4 మిలియన్ ప్రయాణీకులకు సేవలు అందించాయి. [233] ఆ కాలంలో మూడు అతిపెద్ద విమానాశ్రయాలు లండన్ హీత్రూ ఎయిర్పోర్ట్ (65.6 మిలియన్ ప్రయాణీకులు), గాట్విక్ ఎయిర్పోర్ట్ (31.5 మిలియన్ ప్రయాణికులు) మరియు లండన్ స్టాన్స్టెడ్ విమానాశ్రయం (18.9 మిలియన్ ప్రయాణీకులు) ఉన్నాయి.[233] రాజధాని పశ్చిమాన 15 మైళ్ళ పొడవు (24 కి.మీ) దూరంలో ఉన్న లండన్ హీత్రో విమానాశ్రయం, ప్రపంచంలోని విమానాశ్రయము అత్యంత అధికమైన అంతర్జాతీయ ప్రయాణీకుల ట్రాఫిక్‌ను కలిగి ఉంది. [224][225] బ్రిటీష్ ఎయిర్వేస్, అలాగే వర్జిన్ అట్లాంటిక్ యు.కె ఫ్లాగ్‌తో వాయుమార్గ ప్రయాణసేవలు అందిస్తున్నాయి.[234]

విద్యుత్తు[మార్చు]

An oil platform in the North Sea

2006 లో, యు.కె. ప్రపంచంలోనే తొమ్మిదవ అతిపెద్ద విద్యుత్ శక్తి మరియు 15 వ అతి పెద్ద ఉత్పత్తిదారు దేశంగా ఉంది.[235] ఆరు చమురు మరియు గ్యాస్ "సూపర్ మోజర్స్" -బి.పి. మరియు రాయల్ డచ్ షెల్ రెండింటిలో యు.కె.తో పాటు అనేక భారీ శక్తి సంస్థలకు స్థావరంగా ఉంది.[236][237]2011 లో యు.కె. విద్యుత్లో 40% గ్యాస్, 30% బొగ్గు, 19% అణు విద్యుత్ మరియు 4.2% గాలి, జల, జీవ ఇంధనాలు మరియు వ్యర్థాల ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది. [238] 2013 లో యు.కె. రోజుకు 914 వేల బ్యారల్స్ ఉత్పత్తి చేసింది మరియు 1,507 వేల ను వినియోగించింది.[239][240] ఉత్పత్తి ఇప్పుడు తగ్గుముఖం పడుతోంది మరియు 2005 నుండి యు.కె. నికర దిగుమతిదారుగా ఉంది.[241] In 2010 2010 లో యు.కె.సుమారు 3.1 బిలియన్ బ్యారెళ్ల నిరూపితమైన ముడి చమురు నిల్వలు కలిగి ఉంది. ఇది ఏ ఇ.యు. సభ్య దేశంలోనూ అతిపెద్దది.[241]2009 లో యు.కె. ప్రపంచంలోనే 13 వ అతిపెద్ద సహజ వాయువు ఉత్పత్తిదారుగా మరియు ఇ.యు.లో అతి పెద్ద ఉత్పత్తిదారుగా ఉంది.[242] ఉత్పత్తి ఇప్పుడు క్షీణించిన కారణంగా 2004 నుండి సహజ వాయువు దిగుమతిదారుగా ఉంది.[242]

19 వ మరియు 20 వ శతాబ్దాలలో యు.కె. ఆర్థికవ్యవస్థలో బొగ్గు ఉత్పత్తి కీలక పాత్ర పోషించింది. 1970 ల మధ్యకాలంలో వార్షికంగా 130 మిలియన్ టన్నుల బొగ్గు ఉత్పత్తి చేయబడ్డాయి. 1980 ల ప్రారంభం వరకు 100 మిలియన్ టన్నుల దిగువకు పడిపోయాయి. 1980 మరియు 1990 ల్లో ఈ పరిశ్రమ గణనీయంగా క్షీణించింది. 2011 లో యు.కె. 18.3 మిలియన్ టన్నుల బొగ్గు ఉత్పత్తి చేసింది.[243]2005 లో 171 మిలియన్ టన్నుల రికవరీ చేయగలిగిన బొగ్గు నిక్షేపాలు ఉన్నట్లు నిరూపించబడ్డాయి.[243] భూగర్భ బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ (యు.జి.జి.) ఆధారంగా 7 బిలియన్ టన్నుల మరియు 16 బిలియన్ టన్నుల బొగ్గును ఉత్పత్తి చేయగల సామర్థ్యం ఉందని బొగ్గు అథారిటీ పేర్కొంది.[244] ప్రస్తుత బొగ్గు వినియోగం వలన ఇటువంటి నిల్వలు చివరికి 200 మరియు 400 సంవత్సరాల్లో అంతరించిపోతాయని భావిస్తున్నారు.[245] ఏదేమైనా పర్యావరణ మరియు సాంఘిక ఆందోళనలు కొనసాగుతున్నాయి. నీటిని రసాయనాలు కలుషితం చేస్తున్నాయి. చిన్న భూకంపాలు గృహాలకు నష్టం కలిగించాయి.[246][247]


1990 ల చివరలో యు.కె.లో వార్షిక విద్యుత్ ఉత్పాదనలో అణు విద్యుత్ ప్లాంట్లు 25% వాటాను అందించాయి. అయితే పాత ప్లాంట్లు మూతపడటం పాతపడడం సంబంధిత సమస్యల వలన ప్లాంటుల ప్రయోజన సామర్ధ్యాన్ని ప్రభావితం చేశాయి. 2012 లో యు.కె.లో 16 రియాక్టర్ల ద్వారా విద్యుత్తులో 19% ఉత్పత్తి చేయబడింది. 2023 నాటికి రియాక్టర్లలో ఒక్కటి మాత్రమే మూసివేయబడుతుంది.జర్మనీ మరియు జపాన్ లాగా కాకుండా యు.కె. సుమారు 2018 నాటికి నూతన తరం అణు ప్లాంట్లను నిర్మించాలని అనుకుంటుంది.[238]2013 లో యునైటెడ్ కింగ్డంలో ఉత్పత్తి చేయబడిన మొత్తం విద్యుత్తులో 14.9% విద్యుత్తు పునరుత్పాదక విద్యుత్ వనరులను అందించింది.[248] ఉత్పత్తి అయిన 53.7 TWh విద్యుత్కు చేరుకుంది. యు.కె.లో గాలి శక్తి కోసం ఐరోపాలోని ఉత్తమ సైటలో ఒకటిగా ఉంది. పవన విద్యుత్ ఉత్పత్తి వేగవంతంగా పెరుగుతున్న సరఫరా ద్వారా 2014 లో ఇది యు.కె. మొత్తం విద్యుత్లో 9.3% ఉత్పత్తి చేసింది.[249][250][251]

మంచినీటి సరఫరా మరియు పారిశుభ్రత[మార్చు]

మంచినీటి సరఫరా మరియు పారిశుద్ధ్యం అందరికీ అందుబాటులో ఉండేలా అభివృద్ధి చేయబడింది. 96.7% గృహాలు మురికినీటి వలయానికి అనుసంధానించబడి ఉన్నాయని అంచనా వేయబడుతుంది.[252]ఎన్విరాన్మెంట్ ఏజెన్సీ ఆధారంగా యు.కె.లో పబ్లిక్ నీటి సరఫరా 2007 లో రోజుకు 16,406 మెగా లీటర్లు. [253] యురోపియన్ యూనియన్ లోని ఇతర దేశాలలో తాగునీటి ప్రమాణాలు మరియు వ్యర్ధనీటి ఉత్సర్గ ప్రమాణాలు యు.యూ ద్వారా నిర్ణయించబడతాయి (యూరోపియన్ యూనియన్లో నీటి సరఫరా మరియు పారిశుద్ధ్యం చూడండి).

ఇంగ్లండ్ మరియు వేల్స్ నీటి మరియు మురుగునీటి సేవలను 10 ప్రైవేటు " ప్రాంతీయ నీటి మరియు మురికినీటి కంపెనీలు " మరియు చిన్న ప్రైవేట్ "నీరు మాత్రమే" సంస్థలు అందిస్తున్నాయి. స్కాట్లాండ్ నీటి మరియు మురుగునీటి సేవల్లో ఒకే ఒక పబ్లిక్ కంపెనీ " స్కాటిష్ వాటర్ " అందించబడింది. నార్తర్న్ ఐర్లాండ్‌లో నీరు మరియు మురికినీటి సేవలు కూడా ఒకే ప్రభుత్వ సంస్థ నార్తర్న్ ఐర్లాండ్ వాటర్ అందించింది.

మూలాలు[మార్చు]

  1. This is the royal motto. In Scotland, the royal motto is the Scots phrase In My Defens God Me Defend (Shown in the abbreviated form "IN DEFENS"). There is a variant form of the coat-of-arms for use in Scotland; see Royal coat of arms of the United Kingdom.
  2. It serves as the de facto National Anthem as well as being the Royal anthem for several other countries.
  3. English is established by de facto usage. In Wales, the Bwrdd yr Iaith Gymraeg is legally tasked with ensuring that, "in the conduct of public business and the administration of justice, the English and Welsh languages should be treated on a basis of equality". Lua error in మాడ్యూల్:Citation/CS1 at line 3565: bad argument #1 to 'pairs' (table expected, got nil).. Bòrd na Gàidhlig is tasked with "securing the status of the Gaelic language as an official language of Scotland commanding equal respect to the English language" Lua error in మాడ్యూల్:Citation/CS1 at line 3565: bad argument #1 to 'pairs' (table expected, got nil).
  4. Under the European Charter for Regional or Minority Languages the Welsh, Scottish Gaelic, Cornish, Irish, Ulster Scots and Scots languages are officially recognised as Regional or Minority languages by the UK Government (Lua error in మాడ్యూల్:Citation/CS1 at line 3565: bad argument #1 to 'pairs' (table expected, got nil).) See also Languages in the United Kingdom.
  5. Lua error in మాడ్యూల్:Citation/CS1 at line 3565: bad argument #1 to 'pairs' (table expected, got nil).
  6. Population Estimates at www.statistics.gov.uk
  7. 7.0 7.1 7.2 7.3 "Report for Selected Countries and Subjects". 
  8. The Euro is accepted in many payphones and some larger shops.
  9. ISO 3166-1 alpha-2 states that this should be GB, but .gb is practically unused. The .eu domain is shared with other European Union member states.
  10. In the United Kingdom and Dependencies, other languages have been officially recognised as legitimate autochthonous (regional) languages under the European Charter for Regional or Minority Languages
  11. See Terminology of the British Isles for further explanation of the usage of the term "Britain" in geographical and political contexts.
  12. Lua error in మాడ్యూల్:Citation/CS1 at line 3565: bad argument #1 to 'pairs' (table expected, got nil).
  13. Lua error in మాడ్యూల్:Citation/CS1 at line 3565: bad argument #1 to 'pairs' (table expected, got nil).
  14. http://www.ukinvest.gov.uk/Northern-Ireland/en-GB-list.html
  15. http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/2455710/Border-checks-between-Britain-and-Ireland-proposed.html
  16. Elizabeth at inogolo.com
  17. "UK Perspectives 2016: The UK in a European context". Office for National Statistics. 26 May 2016. Retrieved 16 June 2016. 
  18. The British Monarchy, What is constitutional monarchy?. Retrieved 17 July 2013
  19. CIA, The World Factbook. Retrieved 17 July 2013
  20. The 30 Largest Urban Agglomerations Ranked by Population Size at Each Point in Time, 1950-2030, World Urbanization Prospects, the 2014 revision, Population Division of the United Nations Department of Economic and Social Affairs. Retrieved 22 February 2015.
  21. 21.0 21.1 "Countries within a country". Prime Minister's Office. 10 January 2003. Archived from the original on 9 September 2008. Retrieved 8 March 2015. 
  22. "Devolution of powers to Scotland, Wales and Northern Ireland". United Kingdom Government. Retrieved 17 April 2013. In a similar way to how the government is formed from members from the two Houses of Parliament, members of the devolved legislatures nominate ministers from among themselves to comprise executives, known as the devolved administrations... 
  23. "Fall in UK university students". BBC News. 29 January 2009. 
  24. "Country Overviews: United Kingdom". Transport Research Knowledge Centre. Archived from the original on 4 April 2010. Retrieved 28 March 2010. 
  25. "Key facts about the United Kingdom". Directgov. Archived from the original on 15 October 2012. Retrieved 6 March 2015.

    The full title of this country is 'the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland'. Great Britain is made up of England, Scotland and Wales. The United Kingdom (UK) is made up of England, Scotland, Wales and Northern Ireland. 'Britain' is used informally, usually meaning the United Kingdom.
    The Channel Islands and the Isle of Man are not part of the UK.

     
  26. "Supporting the Overseas Territories". Foreign and Commonwealth Office. Retrieved 9 March 2015. 
  27. "Britain crashes out of world's top 5 economies". CNN. .
  28. Mathias, P. (2001). The First Industrial Nation: the Economic History of Britain, 1700–1914. London: Routledge. ISBN 0-415-26672-6. 
  29. Ferguson, Niall (2004). Empire: The rise and demise of the British world order and the lessons for global power. New York: Basic Books. ISBN 0-465-02328-2. 
  30. T. V. Paul; James J. Wirtz; Michel Fortmann (2005). "Great+power" Balance of Power. State University of New York Press, 2005. pp. 59, 282. ISBN 0791464016.  Accordingly, the great powers after the Cold War are Britain, China, France, Germany, Japan, Russia and the United States p.59
  31. McCourt, David (28 May 2014). Britain and World Power Since 1945: Constructing a Nation's Role in International Politics. United States of America: University of Michigan Press. ISBN 0472072218. 
  32. "Trends in World Military Expenditure, 2016" (PDF). Stockholm International Peace Research Institute. Retrieved 26 April 2017. 
  33. "Treaty of Union, 1706". Scots History Online. Retrieved 23 August 2011. 
  34. Barnett, Hilaire; Jago, Robert (2011). Constitutional & Administrative Law (8th ed.). Abingdon: Routledge. p. 165. ISBN 978-0-415-56301-7. 
  35. See Article One of the Act of Union 1707.
  36. "After the political union of England and Scotland in 1707, the nation's official name became 'Great Britain'", The American Pageant, Volume 1, Cengage Learning (2012)
  37. "From 1707 until 1801 Great Britain was the official designation of the kingdoms of England and Scotland". The Standard Reference Work: For the Home, School and Library, Volume 3, Harold Melvin Stanford (1921)
  38. "In 1707, on the union with Scotland, 'Great Britain' became the official name of the British Kingdom, and so continued until the union with Ireland in 1801". United States Congressional serial set, Issue 10; Issue 3265 (1895)
  39. Gascoigne, Bamber. "History of Great Britain (from 1707)". History World. Retrieved 18 July 2011. 
  40. Cottrell, P. (2008). The Irish Civil War 1922–23. p. 85. ISBN 1-84603-270-9. 
  41. S. Dunn; H. Dawson (2000), An Alphabetical Listing of Word, Name and Place in Northern Ireland and the Living Language of Conflict, Lampeter: Edwin Mellen Press, One specific problem—in both general and particular senses—is to know what to call Northern Ireland itself: in the general sense, it is not a country, or a province, or a state—although some refer to it contemptuously as a statelet: the least controversial word appears to be jurisdiction, but this might change. 
  42. "Changes in the list of subdivision names and code elements" (PDF). ISO 3166-2. International Organization for Standardization. 15 December 2011. Retrieved 28 May 2012. 
  43. Population Trends, Issues 75–82, p.38, 1994, UK Office of Population Censuses and Surveys
  44. Life in the United Kingdom: a journey to citizenship, p. 7, United Kingdom Home Office, 2007, ISBN 978-0-11-341313-3.
  45. "Statistical bulletin: Regional Labour Market Statistics". Archived from the original on 24 December 2014. Retrieved 5 March 2014. 
  46. "13.4% Fall In Earnings Value During Recession". Retrieved 5 March 2014. 
  47. Dunn, Seamus; Dawson, Helen. (2000). An Alphabetical Listing of Word, Name and Place in Northern Ireland and the Living Language of Conflict. Lampeter: Edwin Mellen Press. ISBN 978-0-7734-7711-7. 
  48. Murphy, Dervla (1979). A Place Apart. London: Penguin. ISBN 978-0-14-005030-1. 
  49. Whyte, John; FitzGerald, Garret (1991). Interpreting Northern Ireland. Oxford: Clarendon Press. ISBN 978-0-19-827380-6. 
  50. "Guardian Unlimited Style Guide". London: Guardian News and Media Limited. 19 December 2008. Retrieved 23 August 2011. 
  51. "BBC style guide (Great Britain)". BBC News. 19 August 2002. Retrieved 23 August 2011. 
  52. "Key facts about the United Kingdom". Government, citizens and rights. HM Government. Archived from the original on 15 October 2012. Retrieved 8 March 2015. 
  53. "Merriam-Webster Dictionary Online Definition of ''Great Britain''". Merriam Webster. Retrieved 5 November 2017. 
  54. New Oxford American Dictionary: "Great Britain: England, Wales, and Scotland considered as a unit. The name is also often used loosely to refer to the United Kingdom."
  55. "Great Britain". International Olympic Committee. Retrieved 10 May 2011. 
  56. Mulgrew, John (2 August 2012). "Team GB Olympic name row still simmering in Northern Ireland". Belfast Telegraph. Retrieved 9 March 2015. 
  57. Bradley, Anthony Wilfred; Ewing, Keith D. (2007). Constitutional and administrative law. 1 (14th ed.). Harlow: Pearson Longman. p. 36. ISBN 978-1-4058-1207-8. 
  58. "Which of these best describes the way you think of yourself?". Northern Ireland Life and Times Survey 2010. ARK – Access Research Knowledge. 2010. Retrieved 1 July 2010. 
  59. Schrijver, Frans (2006). Regionalism after regionalisation: Spain, France and the United Kingdom. Amsterdam University Press. pp. 275–277. ISBN 978-90-5629-428-1. 
  60. Jack, Ian (11 December 2010). "Why I'm saddened by Scotland going Gaelic". The Guardian. London. 
  61. "Ffeithiau allweddol am y Deyrnas Unedig". Directgov – Llywodraeth, dinasyddion a hawliau. Archived from the original on 24 September 2012. Retrieved 8 March 2015. 
  62. "Ancient skeleton was 'even older'". BBC News. 30 October 2007. Retrieved 27 April 2011.
  63. Koch, John T. (2006). Celtic culture: A historical encyclopedia. Santa Barbara, CA: ABC-CLIO. p. 973. ISBN 978-1-85109-440-0. 
  64. Davies, John; Jenkins, Nigel; Baines, Menna; [[Peredur Lynch|Lynch, Peredur I.]], eds. (2008). The Welsh Academy Encyclopaedia of Wales. Cardiff: University of Wales Press. p. 915. ISBN 978-0-7083-1953-6.  line feed character in |editor4-link= at position 9 (help)
  65. "Short Athelstan biography". BBC History. Retrieved 9 April 2013. 
  66. Mackie, J.D. (1991). A History of Scotland. London: Penguin. pp. 18–19. ISBN 978-0-14-013649-4. 
  67. Campbell, Ewan (1999). Saints and Sea-kings: The First Kingdom of the Scots. Edinburgh: Canongate. pp. 8–15. ISBN 0-86241-874-7. 
  68. Haigh, Christopher (1990). The Cambridge Historical Encyclopedia of Great Britain and Ireland. Cambridge University Press. p. 30. ISBN 978-0-521-39552-6. 
  69. Ganshof, F.L. (1996). Feudalism. University of Toronto. p. 165. ISBN 978-0-8020-7158-3. 
  70. Chibnall, Marjorie (1999). The Debate on the Norman Conquest. Manchester University Press. pp. 115–122. ISBN 978-0-7190-4913-2. 
  71. Keen, Maurice. "The Hundred Years' War". BBC History.
  72. The Reformation in England and Scotland and Ireland: The Reformation Period & Ireland under Elizabth I, Encyclopædia Britannica Online.
  73. "British History in Depth – Wales under the Tudors". BBC History. 5 November 2009. Retrieved 21 September 2010. 
  74. Nicholls, Mark (1999). A history of the modern British Isles, 1529–1603: The two kingdoms. Oxford: Blackwell. pp. 171–172. ISBN 978-0-631-19334-0. 
  75. Canny, Nicholas P. (2003). Making Ireland British, 1580–1650. Oxford University Press. pp. 189–200. ISBN 978-0-19-925905-2. 
  76. Ross, D. (2002). Chronology of Scottish History. Glasgow: Geddes & Grosset. p. 56. ISBN 1-85534-380-0
  77. Hearn, J. (2002). Claiming Scotland: National Identity and Liberal Culture. Edinburgh University Press. p. 104. ISBN 1-902930-16-9
  78. "English Civil Wars". Encyclopædia Britannica. Retrieved 28 April 2013. 
  79. "Scotland and the Commonwealth: 1651–1660". Archontology.org. 14 March 2010. Retrieved 9 March 2015. 
  80. McCarthy, Mathew (2013). Privateering, Piracy and British Policy in Spanish America, 1810-1830 (1st ed.). Woodbridge: The Boydell Press. ISBN 1843838613. 
  81. Lodge, Richard (2007) [1910]. The History of England – From the Restoration to the Death of William III (1660–1702). Read Books. p. 8. ISBN 978-1-4067-0897-4. 
  82. "Tudor Period and the Birth of a Regular Navy". Royal Navy History. Institute of Naval History. Archived from the original on 3 November 2011. Retrieved 8 March 2015. 
  83. Canny, Nicholas (1998). The Origins of Empire, The Oxford History of the British Empire Volume I. Oxford University Press. ISBN 0-19-924676-9. 
  84. "Articles of Union with Scotland 1707". UK Parliament. Retrieved 19 October 2008. 
  85. "Acts of Union 1707". UK Parliament. Retrieved 6 January 2011. 
  86. "Treaty (act) of Union 1706". Scottish History online. Retrieved 3 February 2011. 
  87. Library of Congress, The Impact of the American Revolution Abroad, p. 73.
  88. "Anti-Slavery International". UNESCO. Retrieved 15 October 2010
  89. Loosemore, Jo (2007). Sailing against slavery. BBC Devon. 2007.
  90. Lovejoy, Paul E. (2000). Transformations in Slavery: A History of Slavery in Africa (2nd ed.). New York: Cambridge University Press. p. 290. ISBN 0521780128. 
  91. "The Act of Union". Act of Union Virtual Library. Retrieved 15 May 2006. 
  92. Tellier, L.-N. (2009). Urban World History: an Economic and Geographical Perspective. Quebec: PUQ. p. 463. ISBN 2-7605-1588-5.
  93. Johnston, pp. 508-10.
  94. Porter, p. 332.
  95. Sondhaus, L. (2004). Navies in Modern World History. London: Reaktion Books. p. 9. ISBN 1-86189-202-0.
  96. Porter, Andrew (1998). The Nineteenth Century, The Oxford History of the British Empire Volume III. Oxford University Press. p. 332. ISBN 0-19-924678-5. 
  97. "The Workshop of the World". BBC History. Retrieved 28 April 2013. 
  98. Porter, Andrew (1998). The Nineteenth Century, The Oxford History of the British Empire Volume III. Oxford University Press. p. 8. ISBN 0-19-924678-5. 
  99. Marshall, P.J. (1996). The Cambridge Illustrated History of the British Empire. Cambridge University Press. pp. 156–57. ISBN 0-521-00254-0. 
  100. Tompson, Richard S. (2003). Great Britain: a reference guide from the Renaissance to the present. New York: Facts on File. p. 63. ISBN 978-0-8160-4474-0. 
  101. Hosch, William L. (2009). World War I: People, Politics, and Power. America at War. New York: Britannica Educational Publishing. p. 21. ISBN 978-1-61530-048-8. 
  102. Zarembka, Paul (2013). Contradictions: Finance, Greed, and Labor Unequally Paid (in ఆంగ్లం). Emerald Group Publishing. ISBN 9781781906705. 
  103. Sophia A. Van Wingerden, The women's suffrage movement in Britain, 1866-1928 (1999) ch 1.
  104. Turner, John (1988). Britain and the First World War. London: Unwin Hyman. pp. 22–35. ISBN 978-0-04-445109-9.
  105. 105.0 105.1 Westwell, I.; Cove, D. (eds) (2002). History of World War I, Volume 3 . London: Marshall Cavendish. pp. 698 and 705. ISBN 0-7614-7231-2.
  106. Turner, J. (1988). Britain and the First World War. Abingdon: Routledge. p. 41. ISBN 0-04-445109-1.
  107. SR&O 1921, No. 533 of 3 May 1921.
  108. "The Anglo-Irish Treaty, 6 December 1921". CAIN. Retrieved 15 May 2006. 
  109. Rubinstein, W. D. (2004). Capitalism, Culture, and Decline in Britain, 1750–1990. Abingdon: Routledge. p. 11. ISBN 0-415-03719-0.
  110. Doenecke, Justus D.; Stoler, Mark A. (2005). Debating Franklin D. Roosevelt's foreign policies, 1933–1945. ISBN 0-8476-9416-X. Retrieved 19 March 2016. 
  111. Kelly, Brian. "The Four Policemen and. Postwar Planning, 1943-1945: The Collision of Realist and. Idealist Perspectives.". Retrieved 25 August 2015. 
  112. "The “Special Relationship” between Great Britain and the United States Began with FDR.". Roosevelt Institute. 2010-07-22. Retrieved 2018-01-24. and the joint efforts of both powers to create a new post-war strategic and economic order through the drafting of the Atlantic Charter; the establishment of the International Monetary Fund and the World Bank; and the creation of the United Nations. 
  113. "Remarks by the President Obama and Prime Minister Cameron in Joint Press Conference". whitehouse.gov. 2016-04-22. Retrieved 2018-01-24. That's what we built after World War II. The United States and the UK designed a set of institutions -- whether it was the United Nations, or the Bretton Woods structure, IMF, World Bank, NATO, across the board. 
  114. "Britain to make its final payment on World War II loan from U.S.". The New York Times. 28 December 2006. Retrieved 25 August 2011. 
  115. Francis, Martin (1997). Ideas and policies under Labour, 1945–1951: Building a new Britain. Manchester University Press. pp. 225–233. ISBN 978-0-7190-4833-3. 
  116. Lee, Stephen J. (1996). Aspects of British political history, 1914–1995. London; New York: Routledge. pp. 173–199. ISBN 978-0-415-13103-2. 
  117. Larres, Klaus (2009). A companion to Europe since 1945. Chichester: Wiley-Blackwell. p. 118. ISBN 978-1-4051-0612-2. 
  118. "Country List". Commonwealth Secretariat. 19 March 2009. Archived from the original on 6 May 2013. Retrieved 8 March 2015. 
  119. ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; culture అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  120. ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; sheridan అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  121. Julios, Christina (2008). Contemporary British identity: English language, migrants, and public discourse. Studies in migration and diaspora. Aldershot: Ashgate. p. 84. ISBN 978-0-7546-7158-9. 
  122. "1975: UK embraces Europe in referendum". BBC News. Retrieved 8 March 2015. 
  123. Wheeler, Brian; Hunt, Alex. "The UK's EU referendum: All you need to know". BBC News. 
  124. Aughey, Arthur (2005). The Politics of Northern Ireland: Beyond the Belfast Agreement. London: Routledge. p. 7. ISBN 978-0-415-32788-6. 
  125. "The troubles were over, but the killing continued. Some of the heirs to Ireland's violent traditions refused to give up their inheritance." Holland, Jack (1999). Hope against History: The Course of Conflict in Northern Ireland. New York: Henry Holt. p. 221. ISBN 978-0-8050-6087-4. 
  126. Elliot, Marianne (2007). The Long Road to Peace in Northern Ireland: Peace Lectures from the Institute of Irish Studies at Liverpool University. University of Liverpool Institute of Irish Studies, Liverpool University Press. p. 2. ISBN 1-84631-065-2.
  127. Dorey, Peter (1995). British politics since 1945. Making contemporary Britain. Oxford: Blackwell. pp. 164–223. ISBN 978-0-631-19075-2. 
  128. Griffiths, Alan; Wall, Stuart (2007). Applied Economics (PDF) (11th ed.). Harlow: Financial Times Press. p. 6. ISBN 978-0-273-70822-3. Retrieved 26 December 2010. 
  129. Keating, Michael (1 January 1998). "Reforging the Union: Devolution and Constitutional Change in the United Kingdom". Publius: the Journal of Federalism. 28 (1): 217–234. doi:10.1093/oxfordjournals.pubjof.a029948. Retrieved 4 February 2009. 
  130. Jackson, Mike (3 April 2011). "Military action alone will not save Libya". Financial Times. London. 
  131. "United Kingdom country profile". BBC News. 24 January 2013. Retrieved 9 April 2013. 
  132. "Scotland to hold independence poll in 2014 – Salmond". BBC News. 10 January 2012. Retrieved 10 January 2012. 
  133. "In stunning decision, Britain votes to leave the E.U.". The Washington Post. 24 June 2016. Retrieved 24 June 2016. 
  134. Bloom, Dan (29 March 2017). "Brexit Day recap: Article 50 officially triggered on historic day as Theresa May warns: 'No turning back'". Daily Mirror. Retrieved 29 March 2017. 
  135. Adler, Katya (29 March 2017). "Theresa May officially starts Brexit process; Article 50 letter handed over". BBC News. Retrieved 29 March 2017. 
  136. Oxford English Dictionary: "British Isles: a geographical term for the islands comprising Great Britain and Ireland with all their offshore islands including the Isle of Man and the Channel Islands."
  137. 137.0 137.1 137.2 137.3 137.4 137.5 "United Kingdom". The World Factbook. Central Intelligence Agency. Retrieved 23 September 2008. 
  138. 138.0 138.1 138.2 138.3 Latimer Clarke Corporation Pty Ltd. "United Kingdom – Atlapedia Online". Atlapedia.com. Retrieved 26 October 2010. 
  139. ROG Learning Team (23 August 2002). "The Prime Meridian at Greenwich". Royal Museums Greenwich. Royal Museums Greenwich. Retrieved 11 September 2012. 
  140. 140.0 140.1 Darkes, Giles (January 2008). "How long is the UK coastline?". The British Cartographic Society. Retrieved 24 January 2015. 
  141. "The Channel Tunnel". Eurotunnel. Archived from the original on 18 December 2010. Retrieved 8 March 2015. 
  142. "England – Profile". BBC News. 11 February 2010. 
  143. "Scotland Facts". Scotland Online Gateway. Archived from the original on 21 June 2008. Retrieved 16 July 2008. 
  144. Winter, Jon (1 June 2000). "The complete guide to the ... Scottish Islands". The Independent. London. Retrieved 8 March 2015. 
  145. "Overview of Highland Boundary Fault". Gazetteer for Scotland. University of Edinburgh. Retrieved 27 December 2010. 
  146. "Ben Nevis Weather". Ben Nevis Weather. Retrieved 26 October 2008. 
  147. "Profile: Wales". BBC News. 9 June 2010. Retrieved 7 November 2010. 
  148. "Geography of Northern Ireland". University of Ulster. Retrieved 22 May 2006. 
  149. "UK climate summaries". Met Office. Archived from the original on 27 May 2012. Retrieved 1 May 2011. 
  150. "Atlantic Ocean Circulation (Gulf Stream)". UK Climate Projections. Met Office. Retrieved 8 March 2015. 
  151. United Nations Economic and Social Council (August 2007). "Ninth UN Conference on the standardization of Geographical Names" (PDF). UN Statistics Division. Archived from the original (PDF) on 1 December 2009. Retrieved 21 October 2008. 
  152. Barlow, I.M. (1991). Metropolitan Government. London: Routledge. ISBN 978-0-415-02099-2. 
  153. "Welcome to the national site of the Government Office Network". Government Offices. Archived from the original on 15 June 2009. Retrieved 3 July 2008. 
  154. "A short history of London government". Greater London Authority. Archived from the original on 21 April 2008. Retrieved 4 October 2008. 
  155. Sherman, Jill; Norfolk, Andrew (5 November 2004). "Prescott's dream in tatters as North East rejects assembly". The Times. London. Retrieved 15 February 2008. The Government is now expected to tear up its twelve-year-old plan to create eight or nine regional assemblies in England to mirror devolution in Scotland and Wales.  మూస:Subscription required
  156. "Local Authority Elections". Local Government Association. Archived from the original on 18 January 2012. Retrieved 8 March 2015. 
  157. "STV in Scotland: Local Government Elections 2007" (PDF). Political Studies Association. Archived from the original (PDF) on 20 March 2011. Retrieved 2 August 2008. 
  158. 158.0 158.1 "Unitary authorities". Welsh Government. 2014. Archived from the original on 10 March 2015. Retrieved 9 March 2015. 
  159. Devenport, Mark (18 November 2005). "NI local government set for shake-up". BBC News. Retrieved 15 November 2008. 
  160. "Foster announces the future shape of local government" (Press release). Northern Ireland Executive. 13 March 2008. Archived from the original on 25 July 2008. Retrieved 20 October 2008. 
  161. "Principles for Economic Regulation". Department for Business, Innovation & Skills. April 2011. Retrieved 1 May 2011. 
  162. Chavez-Dreyfuss, Gertrude (1 April 2008). "Global reserves, dollar share up at end of 2007-IMF". Reuters. Retrieved 21 December 2009. 
  163. "More About the Bank". Bank of England. n.d. Archived from the original on 12 March 2008. 
  164. "UK index of services: October 2017". Office for National Statistics. 22 December 2017. Retrieved 15 January 2018. 
  165. Sassen, Saskia (2001). The Global City: New York, London, Tokyo (2nd ed.). Princeton University Press. ISBN 0-691-07866-1. 
  166. 166.0 166.1 "Global Financial Centres 7" (PDF). Z/Yen. 2010. Retrieved 21 April 2010. 
  167. 167.0 167.1 "Worldwide Centres of Commerce Index 2008" (PDF). Mastercard. Retrieved 5 July 2011. 
  168. 168.0 168.1 Zumbrun, Joshua (15 July 2008). ""World's Most Economically Powerful Cities".". Forbes. New York. Archived from the original on 19 May 2011. Retrieved 3 October 2010. 
  169. "Global city GDP rankings 2008–2025". PricewaterhouseCoopers. Archived from the original on 19 May 2011. Retrieved 16 November 2010. 
  170. "UNWTO Tourism Highlights, Edition 2005" (PDF). World Tourism Organisation. Archived from the original (PDF) on 9 August 2007. Retrieved 9 March 2015. 
  171. Bremner, Caroline (10 January 2010). "Euromonitor International's Top City Destination Ranking". Euromonitor International. Archived from the original on 19 May 2011. Retrieved 31 May 2011. 
  172. "From the Margins to the Mainstream – Government unveils new action plan for the creative industries". DCMS. 9 March 2007. Archived from the original on 4 December 2008. Retrieved 9 March 2015. 
  173. 173.0 173.1 "European Countries – United Kingdom". Europa (web portal). Retrieved 15 December 2010. 
  174. Harrington, James W.; Warf, Barney (1995). Industrial location: Principles, practices, and policy. London: Routledge. p. 121. ISBN 978-0-415-10479-1. 
  175. Spielvogel, Jackson J. (2008). Western Civilization: Alternative Volume: Since 1300. Belmont, CA: Thomson Wadsworth. ISBN 978-0-495-55528-5. 
  176. Porter, Andrew (1998). The Nineteenth Century, The Oxford History of the British Empire Volume III. Oxford University Press. p. 8. ISBN 0-19-924678-5. Retrieved 22 July 2009. 
  177. Marshall, PJ (1996). The Cambridge Illustrated History of the British Empire. Cambridge University Press. pp. 156–57. ISBN 0-521-00254-0. Retrieved 22 July 2009. 
  178. Hewitt, Patricia (15 July 2004). "TUC Manufacturing Conference". Department of Trade and Industry. Archived from the original on 3 June 2007. Retrieved 9 March 2015. 
  179. "Motor Industry Facts 2016" (PDF). Society of Motor Manufacturers and Traders. 2016. Archived from the original (PDF) on 14 October 2016. Retrieved 13 October 2016. 
  180. Tovey, Alan (29 June 2016). "Britain's aerospace sector soars amid fears Brexit could clip its wings". The Daily Telegraph. London. 
  181. ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; theengineer.co.uk అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  182. "The Pharmaceutical sector in the UK". Department for Business, Innovation & Skills. Archived from the original on 12 December 2012. Retrieved 9 March 2015. 
  183. "Ministerial Industry Strategy Group – Pharmaceutical Industry: Competitiveness and Performance Indicators" (PDF). Department of Health. Archived from the original (PDF) on 7 January 2013. Retrieved 9 March 2015. 
  184. "Agriculture in the United Kingdom" (PDF). Department for Environment, Food and Rural Affairs. Archived from the original (PDF) on 5 January 2012. Retrieved 9 March 2015. 
  185. Survey, British. "Coal | Mines & quarries | MineralsUK". http://www.bgs.ac.uk. Retrieved 7 July 2015.
  186. "UK in recession as economy slides". BBC News. 23 January 2009. Retrieved 23 January 2009. 
  187. Monaghan, Angela (15 October 2014). "The AAA-rated club: which countries still make the grade?". The Guardian. London. Retrieved 8 June 2015. 
  188. "UK loses top AAA credit rating for first time since 1978". BBC News. 23 February 2013. Retrieved 23 February 2013. 
  189. Stewart, Heather; Wintour, Patrick (18 February 2015). "UK employment rate hits highest level since records began". The Guardian. London. Retrieved 8 June 2015. 
  190. Wholehouse, Matthew (24 July 2014). "UK has fastest-growing economy, International Monetary Fund says". The Telegraph. London. Retrieved 8 June 2015. 
  191. "UK unemployment falls to 1.75 million". BBC News. 11 November 2015. 
  192. Roser, Max (27 March 2015). "Income inequality: poverty falling faster than ever but the 1% are racing ahead". The Guardian. Retrieved 8 June 2015. 
  193. Beckford, Martin (5 December 2011). "Gap between rich and poor growing fastest in Britain". The Daily Telegraph. London.
  194. Andrews, J. (16 January 2013). "How poor is Britain now" Archived 4 February 2013 at the Wayback Machine.. Yahoo! Finance UK
  195. Glynn, S.; Booth, A. (1996). Modern Britain: An Economic and Social History. London: Routledge.
  196. "Report highlights 'bleak' poverty levels in the UK" Phys.org, 29 March 2013
  197. World Development Indicators, World Bank. Retrieved 29 June 2011. Note: Used for Bermuda, Chad, Cyprus, Eritrea, Greenland, Federated States of Micronesia, Monaco, Netherlands, New Caledonia and Turkmenistan.
  198. Total Midyear Population Archived 12 October 2013 at the Wayback Machine., U.S. Census Bureau, International Data Base. Retrieved 29 June 2011. Note: Used for Aruba, Cayman Islands, Cook Islands, Cuba, North Korea, Marshall Islands, Montenegro, Samoa, Somalia, Trinidad and Tobago and West Bank.
  199. The World Factbook – European Union, Central Intelligence Agency. Retrieved 29 June 2011.
  200. World Economic Outlook Database, April 2011, International Monetary Fund. Retrieved 29 June 2011. Note: Used for the rest of the countries.
  201. GDP (official exchange rate), The World Factbook, United States Central Intelligence Agency. Retrieved 29 June 2011. Note: Used for the rest of the countries.
  202. "Dark money: London's dirty secret". Financial Times. London. 11 May 2016. 
  203. "London is now the global money-laundering centre for the drug trade, says crime expert". The Independent. London. 4 July 2015. 
  204. "London property market turned into money laundering safe haven by inadequate supervision, MPs say". The Independent. London. 15 July 2016. 
  205. "UK draws billions in unrecorded inflows, much from Russia – study". Reuters. 10 March 2015. 
  206. "Russian money infects London". 31 March 2015. 
  207. "David Cameron urged to act on Panama Papers as UK named 'at heart of super-rich tax-avoidance network'". The Independent. London. 5 April 2016. Retrieved 7 April 2016. 
  208. Gascoin, J. "A reappraisal of the role of the universities in the Scientific Revolution", in Lindberg, David C. and Westman, Robert S., eds (1990), Reappraisals of the Scientific Revolution. Cambridge University Press. p. 248. ISBN 0-521-34804-8.
  209. Reynolds, E.E.; Brasher, N.H. (1966). Britain in the Twentieth Century, 1900–1964. Cambridge University Press. p. 336. మూస:Oclc
  210. Burtt, E.A. (2003) 1924.The Metaphysical Foundations of Modern Science. Mineola, NY: Courier Dover. p. 207. ISBN 0-486-42551-7.
  211. Hatt, C. (2006). Scientists and Their Discoveries. London: Evans Brothers. pp. 16, 30 and 46. ISBN 0-237-53195-X.
  212. Jungnickel, C.; McCormmach, R. (1996). Cavendish. American Philosophical Society. ISBN 0-87169-220-1.
  213. "The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1945: Sir Alexander Fleming, Ernst B. Chain, Sir Howard Florey". The Nobel Foundation. Archived from the original on 21 June 2011. 
  214. Hatt, C. (2006). Scientists and Their Discoveries. London: Evans Brothers. p. 56. ISBN 0-237-53195-X.
  215. Wilson, Arthur (1994). The Living Rock: The Story of Metals Since Earliest Times and Their Impact on Civilization. p. 203. Woodhead Publishing.
  216. James, I. (2010). Remarkable Engineers: From Riquet to Shannon. Cambridge University Press. pp. 33–6. ISBN 0-521-73165-8.
  217. Bova, Ben (2002) 1932. The Story of Light. Naperville, IL: Sourcebooks. p. 238. ISBN 978-1-4022-0009-0.
  218. "Alexander Graham Bell (1847–1922)". Scottish Science Hall of Fame. Archived from the original on 21 June 2011. 
  219. "John Logie Baird (1888–1946)". BBC History. Archived from the original on 21 June 2011. 
  220. Cole, Jeffrey (2011). Ethnic Groups of Europe: An Encyclopedia. Santa Barbara, CA: ABC-CLIO. p. 121. ISBN 1-59884-302-8.
  221. Castells, M.; Hall, P.; Hall, P.G. (2004). Technopoles of the World: the Making of Twenty-First-Century Industrial Complexes. London: Routledge. pp. 98–100. ISBN 0-415-10015-1.
  222. "Knowledge, networks and nations: scientific collaborations in the twenty-first century" (PDF). Royal Society. 2011. Archived from the original (PDF) on 22 June 2011. 
  223. McCook, Alison (2006). "Is peer review broken?". The Scientist. 20 (2): 26. Archived from the original on 21 June 2011. 
  224. 224.0 224.1 "Heathrow 'needs a third runway'". BBC News. 25 June 2008. Retrieved 17 October 2008. 
  225. 225.0 225.1 "Statistics: Top 30 World airports" (PDF) (Press release). Airports Council International. July 2008. Retrieved 15 October 2008. 
  226. Moran, Joe. Reading the Everyday. Routledge. p. 95. ISBN 978-1-134-37216-4. 
  227. "Transport Statistics Great Britain: 2010" (PDF). Department for Transport. Archived from the original (PDF) on 16 December 2010. 
  228. "Passenger Rail Usage 2015–16 Q3 Statistical Release" (PDF). p. 1. 
  229. "Revealed: How the world gets rich – from privatising British public services". The Independent. 30 November 2014. Retrieved 30 December 2015. 
  230. "High-speed rail's long journey". BBC News. 17 March 2014. 
  231. "Crossrail's giant tunnelling machines unveiled". BBC News. 2 January 2012. 
  232. Leftly, Mark (29 August 2010). "Crossrail delayed to save £1bn". The Independent on Sunday. London. 
  233. 233.0 233.1 "Size of Reporting Airports October 2009 – September 2010" (PDF). Civil Aviation Authority. Archived from the original (PDF) on 27 May 2012. Retrieved 5 December 2010. 
  234. "BMI being taken over by Lufthansa". BBC News. 29 October 2008. Retrieved 23 December 2009. 
  235. "United Kingdom Energy Profile". U.S. Energy Information Administration. Retrieved 4 November 2010. 
  236. Mason, Rowena (24 October 2009). "Let the battle begin over black gold". The Daily Telegraph. London. Retrieved 26 November 2010. 
  237. Heath, Michael (26 November 2010). "RBA Says Currency Containing Prices, Rate Level 'Appropriate' in Near Term". New York: Bloomberg. Retrieved 26 November 2010. 
  238. 238.0 238.1 "Nuclear Power in the United Kingdom". World Nuclear Association. April 2013. Retrieved 9 April 2013. 
  239. "Total Petroleum and Other Liquids Production, 2013". 
  240. "United Kingdom Crude Oil Consumption by Year". 
  241. 241.0 241.1 "United Kingdom – Oil". U.S. Energy Information Administration. Archived from the original on 12 August 2011. Retrieved 9 March 2015. 
  242. 242.0 242.1 "United Kingdom – Natural Gas". U.S. Energy Information Administration. Archived from the original on 16 April 2011. Retrieved 9 March 2011. 
  243. 243.0 243.1 "United Kingdom – Quick Facts Energy Overview". U.S. Energy Information Administration. Archived from the original on 12 August 2011. Retrieved 9 March 2015. 
  244. The Coal Authority (10 April 2006). "Coal Reserves in the United Kingdom" (PDF). The Coal Authority. Archived from the original (PDF) on 4 January 2009. Retrieved 5 July 2011. 
  245. "England Expert predicts 'coal revolution'". BBC News. 16 October 2007. Retrieved 23 September 2008. 
  246. Watts, Susan (20 March 2012). "Fracking: Concerns over gas extraction regulations". BBC News. Retrieved 9 April 2013. 
  247. "Quit fracking aboot". Friends of the Earth Scotland. Retrieved 9 April 2013. 
  248. "Department of Energy and Climate Change: Annual tables: 'Digest of UK energy statistics' (DUKES) – Chapter 6: Renewable Sources of energy". Retrieved 13 April 2015. 
  249. "UK Renewable Energy Roadmap Crown copyright, July 2011" (PDF). 
  250. "BBC – Weather Centre – Climate Change – Wind Power". BBC. Retrieved 9 June 2015. 
  251. RenewableUK. "RenewableUK – RenewableUK News – Electricity needs of more than a quarter of UK homes powered by wind in 2014". renewableuk.com. Archived from the original on 9 May 2015. 
  252. "WHO / UNICEF Joint Monitoring Programme: 404 error". [dead link]
  253. "Environment Agency". Archived from the original on 2009-11-25. 




ఉదహరింపు పొరపాటు: <ref> tags exist for a group named "note", but no corresponding <references group="note"/> tag was found, or a closing </ref> is missing