సముద్రాల రాఘవాచార్య

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
సముద్రాల రాఘవాచార్య
Samudrala-1.png
సముద్రాల రాఘవాచార్య
జననం సముద్రాల వేంకట రాఘవాచార్యులు
జూలై 19, 1902
రేపల్లె, గుంటూరు జిల్లా
మరణం మార్చి 16, 1968
ఇతర పేర్లు సముద్రాల సీనియర్
వృత్తి రచయిత
పిల్లలు సముద్రాల రామానుజాచార్య
తండ్రి సముద్రాల వేంకట శేషాచార్యులు
తల్లి లక్ష్మీతాయారు

సముద్రాల రాఘవాచార్య (Samudrala Raghavacharya) (జూలై 19, 1902 - మార్చి 16, 1968) తెలుగు సినిమా పరిశ్రమలో సముద్రాల సీనియర్ గా ప్రసిద్ధి చెందిన రచయిత, నిర్మాత, దర్శకుడు మరియు నేపథ్యగాయకుడు. ఈయన కుమారుడు సముద్రాల రామానుజాచార్య సముద్రాల జూనియర్ గా తెలుగు చిత్ర పరిశ్రమ పరిచయము. పి.వి.దాసు నిర్మించిన శశిరేఖా పరిణయం సినిమాకు కొన్ని సన్నివేశాలు వ్రాయడంతో సినీ వ్యాసంగాన్ని ప్రారంభించిన సముద్రాల వందకు పైగా సినిమాలకు స్క్రిప్టులను వ్రాశాడు. అనేక పాటలు కూడా వ్రాశాడు. ఈయన వినాయకచవితి (1957), భక్త రఘునాథ్ (1960), బభృవాహన (1964) సినిమాలకు దర్శకత్వం కూడా వహించాడు.

జీవిత విశేషాలు[మార్చు]

సముద్రాల వేంకట రాఘవాచార్య గుంటూరు జిల్లా, రేపల్లె సమీపంలోని పెదపులివర్రు గ్రామంలో 1902, జూలై 19వ తేదీన పండితవంశంలో జన్మించాడు. ఇతడు తొమ్మిదవ తరగతి చదువుతున్నప్పుడే కవిత్వం చెప్పడం ప్రారంభించాడు. ఇతడు ప్రాచీన ఆధునిక సాహిత్యాలను విస్తృతంగా చదివి 1925లో "భాషాప్రవీణ" పరీక్ష ఉత్తీర్ణుడైనాడు. ఉప్పుసత్యాగ్రహంలో పాల్గొని కారాగారశిక్షను అనుభవించాడు. 1918 నుండి అవధానాలను చేయడం మొదలుపెట్టాడు. ఇతని అవధాన ప్రావిణ్యాన్ని గురించి విన్న జాగర్లమూడి కుప్పుస్వామి చౌదరి ఇతడిని తన కుమారునికి తెలుగు నేర్పవలసినదిగా కోరాడు. అతని అభ్యర్థనను మన్నించిన సముద్రాల తన మకామును గుంటూరుకు మార్చాడు. అక్కడ ఇతనికి కొసరాజు రాఘవయ్య చౌదరి, గూడవల్లి రామబ్రహ్మంలతో స్నేహం ఏర్పడింది. కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి రెడ్ల చరిత్రపై పరిశోధన చేస్తున్నట్టు తెలుసుకున్న కుప్పుస్వామి చౌదరి ఇతడిని, కొసరాజును, గూడవల్లిని మద్రాసు వెళ్లి కమ్మ చరిత్రపై పరిశోధనలు చేయవలసినదిగా ఆదేశించాడు. మద్రాసులో ఇతడు ప్రాచ్యలిఖిత పుస్తక భాండాగారంలో కమ్మచరిత్రపై పరిశోధన చేస్తూ, సమదర్శిని పత్రికలో కూడా పనిచేశాడు. సమదర్శిని కారణాంతరాల వల్ల నిలిచిపోగా ఇతడు మళ్ళీ గుంటూరుకు చేరాడు. కృష్ణాజిల్లా ప్రజామిత్ర పక్షం వారు విజయవాడలో ప్రారంభించిన ప్రజామిత్ర పత్రికను మద్రాసుకు తరలించి దానికి సంపాదకుడిగా గూడవల్లిని నియమించారు. గూడవల్లి అభ్యర్థన మేరకు ఇతడు తిరిగి మద్రాసు చేరి ప్రజామిత్రలో సహాయ సంపాదకునిగా చేరాడు. ప్రజామిత్ర ప్రచురించే బి.ఎన్.కె ప్రెస్ యజమానులైన బి.యన్.రెడ్డి, బి.నాగిరెడ్డి సోదరులతో ఇతనికి పరిచయం ఏర్పడింది[1].

తెలుగు చిత్ర పరిశ్రమ[మార్చు]

సినీరంగప్రవేశం[మార్చు]

వేల్ పిక్చర్స్ అధినేత పి.వి.దాస్‌తో గూడవల్లి రామబ్రహ్మంకు ఉన్న పరిచయం వల్ల ఆయనతోపాటు సముద్రాల రాఘవాచార్య తరచూ స్టూడియోకు వెళుతుండేవాడు. ఆ స్నేహంతో సీతాకళ్యాణం, శ్రీకృష్ణ లీలలు సినిమాలకు ప్రకటనలు వ్రాసియిచ్చాడు. తరువాత వేల్ పిక్చర్స్ వారి మాయాబజార్,ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణం సినిమాలలో కొన్ని మార్పులు చేర్పులు అవసరమైతే సహకరించాడు. ఆ విధంగా ఇతడు సినిమా రచనలో అనుకోకుండా వేలుపెట్టాడు. తరువాత కనకతార సినిమాలో ఇతనికి సంభాషణలు, పాటలు వ్రాసే అవకాశం చిక్కింది. కనకతార నిర్మాణ సమయంలోనే బి.యన్.రెడ్డి, హెచ్.ఎం.రెడ్డిలు రోహిణీ పిక్చర్స్ అనే సినీనిర్మాణ సంస్థను స్థాపించి గృహలక్ష్మి సినిమాకు ఇతడిని రచయితగా పెట్టుకున్నారు. తరువాత బి.యన్.రెడ్డి రోహిణి సంస్థనుండి బయటకు వచ్చి వాహినీ సంస్థను స్థాపించాడు. వాహిని సినిమాలకు సముద్రాల ఆస్థాన రచయితగా మారిపోయాడు. ఇతడు దాదాపు 80 చిత్రాలకు పనిచేసి సుమారు 1000 పాటలను రచించాడు[1].

రచయితగా[మార్చు]

  1. కనకతార (1937) (మాటలు మరియు పాటలు) (మొదటి సినిమా)
  2. గృహలక్ష్మి (1938) (కథ, మాటలు మరియు పాటలు)
  3. వందేమాతరం (1939) (మాటలు మరియు పాటలు)
  4. సుమంగళి (1940) (మాటలు మరియు పాటలు)
  5. దేవత (1941) (మాటలు మరియు పాటలు)
  6. భక్త పోతన (1942) (కథ, మాటలు మరియు పాటలు)
  7. జీవన్ముక్తి (1942) (పాటలు)
  8. గరుడ గర్వభంగం (1943) (మాటలు)
  9. భాగ్యలక్ష్మి (1943 (మాటలు మరియు పాటలు)
  10. చెంచులక్ష్మి (1943) (కథ, మాటలు మరియు పాటలు)
  11. పంతులమ్మ (1943) (మాటలు మరియు పాటలు)
  12. స్వర్గసీమ (1945) (మాటలు మరియు కొన్ని పాటలు)
  13. త్యాగయ్య (1946) (మాటలు మరియు కొన్ని పాటలు)
  14. పల్నాటి యుద్ధం (1947) (మాటలు మరియు పాటలు)
  15. యోగి వేమన (1947) (మాటలు మరియు పాటలు)
  16. రత్నమాల (1947) (మాటలు మరియు పాటలు)
  17. బాలరాజు (1948) (మాటలు మరియు పాటలు మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి గారితో)
  18. మన దేశం (1949) (చిత్రానువాదం, మాటలు మరియు పాటలు)
  19. లైలా మజ్ను (1949) (మాటలు మరియు పాటలు)
  20. తిరుగుబాటు (1950) (పాటలు)
  21. స్వప్న సుందరి (1950) (మాటలు మరియు పాటలు)
  22. షావుకారు (1950) (పాటలు)
  23. నవ్వితే నవరత్నాలు (1951)
  24. పెళ్లికూతురు (1951) (మాటలు మరియు పాటలు)
  25. స్త్రీ సాహసము (1951) (కథ, మాటలు మరియు పాటలు)
  26. సౌదామిని (1951) (మాటలు మరియు పాటలు)
  27. ధర్మ దేవత (1952) (కొన్ని పాటలు)
  28. చండీరాణి (1953) (మాటలు మరియు పాటలు)
  29. బ్రతుకు తెరువు (1953) (మాటలు) (కథ)
  30. దేవదాసు (1953) (మాటలు మరియు పాటలు)
  31. వయారిభామ (1953) (పాటలు)
  32. విప్రనారాయణ (1954) (మాటలు మరియు పాటలు)
  33. అనార్కలి (1955) (మాటలు మరియు పాటలు)
  34. కన్యాశుల్కం (1955) (కీచకవధ వీధినాటకం)
  35. జయసింహ (1955) (మాటలు) (కథ)
  36. దొంగ రాముడు (1955) (పాటలు)
  37. సంతోషం (1955) (మాటలు మరియు పాటలు)
  38. చరణదాసి (1956) (పాటలు)
  39. జయం మనదే (1956) (మాటలు) (కథ) (కొన్ని పాటలు)
  40. తెనాలి రామకృష్ణ (1956) (మాటలు మరియు పాటలు)
  41. భక్త మార్కండేయ (1956) (కథ, మాటలు మరియు పాటలు)
  42. సొంతవూరు (1956) (కొన్ని పాటలు)
  43. సారంగధర (1957) (కథ, మాటలు మరియు పాటలు)
  44. వినాయక చవితి (1957) (కథ, మాటలు, పాటలు మరియు దర్శకత్వం)
  45. సువర్ణసుందరి (1957) (కొన్ని పాటలు)
  46. భూకైలాస్ (1958) (కథ, మాటలు మరియు పాటలు)
  47. దీపావళి (1960) (కథ, మాటలు మరియు పాటలు)
  48. భక్త రఘునాథ్ (1960) (కథ, చిత్రానువాదం)
  49. సీతారామ కళ్యాణం (1961) (మాటలు మరియు పాటలు)
  50. బాటసారి (1961) (మాటలు మరియు పాటలు)
  51. భక్త జయదేవ (1961) (కథ, మాటలు మరియు పాటలు)
  52. సతీ సులోచన (1961) (కథ, మాటలు మరియు పాటలు)
  53. దశావతారములు (1962) (డబ్బింగ్ సినిమా పాటలు)
  54. స్వర్ణమంజరి (1962) (పాటలు)
  55. నర్తనశాల (1963) (మాటలు మరియు పాటలు)
  56. లవకుశ (1963) (కొన్ని పాటలు)
  57. వాల్మీకి (1963) (కథ, మాటలు మరియు పాటలు)
  58. సోమవార వ్రత మహత్యం (1963) (కథ, మాటలు మరియు కొన్ని పాటలు)
  59. అమరశిల్పి జక్కన (1964) (మాటలు మరియు కొన్ని పాటలు)
  60. బభ్రువాహన (1964) (కథ, మాటలు మరియు పాటలు)
  61. పాండవ వనవాసం (1965) (మాటలు మరియు కొన్ని పాటలు)
  62. సతీ సక్కుబాయి (1965) (కథ, మాటలు మరియు పాటలు)
  63. పరమానందయ్య శిష్యుల కథ (1966)
  64. భక్త పోతన (1966) (కథ మరియు కొన్ని పాటలు)
  65. శకుంతల (1966) (మాటలు మరియు కొన్ని పాటలు)
  66. శ్రీకృష్ణ పాండవీయం (1966) (మాటలు మరియు కొన్ని పాటలు)
  67. శ్రీకృష్ణ తులాభారం (1966) (మాటలు మరియు కొన్ని పాటలు)
  68. భక్త ప్రహ్లాద (1967 సినిమా)
  69. రహస్యం (1967)
  70. శ్రీకృష్ణావతారం (1967) (మాటలు మరియు కొన్ని పాటలు)
  71. భార్య (1968)
  72. వీరాంజనేయ (1968)
  73. శ్రీరామకథ (1968) (చివరగా రచించిన సినిమా)
  74. తారాశశాంకం (1969) (మాటలు మరియు కొన్ని పాటలు) (చివరగా విడుదలైన సినిమా)

దర్శకత్వం[మార్చు]

  1. వినాయక చవితి (1957)
  2. భక్త రఘునాథ్ (1960)
  3. బభృవాహన (1964)

నిర్మాత[మార్చు]

  1. దేవదాసు (1953) (నిర్మాత) (uncredited)
  2. శాంతి (1952) (నిర్మాత) (uncredited)
  3. స్త్రీసాహసం (1951) (నిర్మాత) (uncredited)

నేపధ్య గాయకుడు[మార్చు]

  1. భక్త రఘునాథ్ (1960) (playback singer)

మరణం[మార్చు]

ప్రముఖ హాస్యనటుడు పద్మనాభం నిర్మించిన శ్రీరామకథ సినిమాకు చివరి పాటను రచించిన సముద్రాల రాఘవాచార్య మరుసటి రోజు 1968, మార్చి 16న మరణించాడు[1].

మూలాలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 1.2 పైడిపాల (2010). తెలుగు సినీగేయకవుల చరిత్ర (ప్రథమ ed.). చెన్నై: స్నేహ ప్రచురణలు. pp. 51–72. 

బయటి లింకులు[మార్చు]


Wikiquote-logo-en.svg
వికీవ్యాఖ్యలో ఈ విషయానికి సంబంధించిన వ్యాఖ్యలు చూడండి.