ఏకేశ్వరవాదం

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
వ్యాసముల క్రమము
దేవుడు

సాధారణ నిర్వచనాలు
దేవవాదం · హినోథీయిజం
ఏకేశ్వరవాదం · పానెంథీయిజం
పాంథీయిజం · మోనోలాట్రిజం


నిర్దేశిత భావనలు
పేర్లు · "దేవుడు" · ఉనికి · లింగము
సృష్టికర్త · నిర్మాణకర్త · డెమియుర్జ్ · అనంతజీవి
స్వామి · పిత · మొనాడ్ · ఏకత్వం
ఉన్నతుడు · సర్వం · వ్యక్తిగతం
యూనిటేరియానిజం · డైథీయిజం · త్రిత్వము
సర్వవ్యాప్తి · సర్వవ్యాపితము
సర్వాంతర్యామి · అనంత దయామయి
అయ్యవాజీలలో దేవుడు · ఇబ్రాహీం మతములలో దేవుడు
బహాయి విశ్వాసంలో · క్రైస్తవంలో
హిందూమతంలో దేవుడు · ఇస్లాంలో దేవుడు · యూదమతములో
సిక్కు మతములో · బౌద్ధమతములో


అనుభవాలు మరియు ఆచరణలు
విశ్వాసము · ప్రార్థన · నమ్మకం · అవతరణలు
ఫిడేయిజం · గ్నోసిస్ · మెటాఫిజిక్స్
మిథ్యావాదం · హెర్మెటిసిజం · ఇసోటెరిసిజం


సంబంధిత విషయాలు
తత్వశాస్త్రం · మతము · ఓంటాలజీ
గాడ్ కాంప్లెక్స్ · న్యూరో థియోలజీ
అయోమయం
చెడుతో సమస్యలు (థియోడైసీ)
ఆస్తికవాదం


ధార్మిక శాస్త్రములో ఏకేశ్వరవాదం అనగా ఒకే దేవుణ్ణి ఆరాధించాలనే విశ్వాసం. ఏకేశ్వరవాదం అనాదిగా వస్తున్న విశ్వాసం. గ్రీకులలో, భారతీయులలో, అరబ్బులలో, చైనీయులలో ప్రధానంగా కానవచ్చే విశ్వాసం. ఈ వాదం ప్రకారం దేవుడు వున్నాడు మరియు ఒక్కడే.[1] ఈ విశ్వాసము ఇబ్రాహీం మతములయిన యూద మతము, క్రైస్తవ మతము, ఇస్లాం మతము మరియు ప్లాటోనిక్ మతములలో కానవస్తుంది.

ఈ విశ్వాసానికి వ్యతిరేకంగా బహుఈశ్వరవాదం మరియు పాంధీయిస్టిక్ మతములు కానవస్తాయి.

మూలము మరియు అభివృద్ధి[మార్చు]

ఏకేశ్వరవాదం, అనాదిగా వినవస్తున్న వస్తువే. ఏక + ఈశ్వర + వాదము, అనగా ఒకే దేవుణ్ణి తన దైవంగా స్వీకరించే విశ్వసం. గ్రీకులలోనూ ఈ విశ్వాసం కానవస్తుంది.[2] దీని అర్థము, 'ఏక' లేదా 'ఒక్క'.[3] అనగా, దేవుడు ఒక్కడే. దేవుడిని పుంలింగముగా భావించే విశ్వసం కానవస్తుంది.[4] ఆంగ్లంలో "మోనోధీయిజం" అనే పదాన్ని హెన్రీ మోర్ (1614–1687), మొదటి సారిగా ఉపయోగించాడు.

ఈ విశ్వాసము మెల్లమెల్లగా అభివృద్ధి చెందుతూ, హెనోథీయిజం (దేవతలు ఎందరున్ననూ, ఏకేశ్వరుణ్ణి పూజించడం) మరియు మోనోలాట్రిజం (అనేక దేవుళ్ళ ఉనికిని అంగీకరిస్తూ, ఒకే దేవుణ్ణి పూజించడం) అనే విశ్వాసంగా రూపొందినది. కంచు యుగం తరువాత మోషే, జొరాస్టర్ మొదలగు ప్రవక్తలు ప్రకటించిన మతాలలో వాటి గ్రంధాలలో ఏకేశ్వరవాదం కానవస్తుంది. వైదిక కాలంలోనూ ఏకేశ్వరవాదం ఆమోదింపబడినది. ఆ తరువాత క్రైస్తవ మతం, ఆతరువాత ఇస్లాం మతంలోనూ ఈ ఏకేశ్వరవాదం ప్రజలలో విస్తృతంగా ఆమోదింపబడినది. ఇస్లాంలో ఈ ఏకేశ్వరవాదాన్నే తౌహీద్ అంటారు. ఈ తౌహీద్ ను పునస్థాపించినవాడిగా ఇబ్రాహీం ప్రవక్త గుర్తింపబడ్డాడు, మరియు "హనీఫ్" (ఏకేశ్వరవాదాన్ని పునస్థాపించినవాడు) అని పేరు పొందాడు.

వివిధ రకములు[మార్చు]

ఇబ్రాహీం మతములు[మార్చు]

భారతీయ మతములు[మార్చు]

హిందూ మతము[మార్చు]

సిక్కు మతము[మార్చు]

పాదపీఠికలు[మార్చు]

  1. “Monotheism”, in Britannica, 15th ed. (1986), 8:266.
  2. Monos, Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, at Perseus
  3. Theos, Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, at Perseus
  4. The compound μονοθεισμός is current only in Modern Greek. There is a single attestation of μονόθεον in a Byzantine hymn (Canones Junii 20.6.43; A. Acconcia Longo and G. Schirò, Analecta hymnica graeca, vol. 11 e codicibus eruta Italiae inferioris. Rome: Istituto di Studi Bizantini e Neoellenici. Università di Roma, 1978)

ఇతర పఠనాలు[మార్చు]

  • Dever, William G.; (2003). Who Were the Early Israelites?, William B. Eerdmans Publishing Co., Grand Rapids, MI.
  • Silberman, Neil A.; and colleagues, Simon and Schuster; (2001) The Bible Unearthed New York.
  • Whitelam, Keith; (1997). The Invention of Ancient Israel, Routledge, New York.
  • en:Hans Köchler, The Concept of Monotheism in Islam and Christianity. Vienna: Braumüller, 1982. ISBN 3-7003-0339-4 (Google Print)

ఇవీ చూడండి[మార్చు]

బయటి లింకులు[మార్చు]

Wikiquote-logo-en.svg
వికీవ్యాఖ్యలో ఈ విషయానికి సంబంధించిన వ్యాఖ్యలు చూడండి.