ఈజిప్టు

వికీపీడియా నుండి
(ఈజిప్ట్ నుండి దారిమార్పు చెందింది)
Jump to navigation Jump to search
جمهورية مصر العربية
జమ్-హూరియత్ మిస్ర్ అల్-అరబియ్యాహ్
అరబ్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఈజిప్ట్
Flag of ఈజిప్టు ఈజిప్టు యొక్క చిహ్నం
జాతీయగీతం
Bilady, Bilady, Bilady
ఈజిప్టు యొక్క స్థానం
రాజధాని
(మరియు అతిపెద్ద నగరం)
Cairo
30°2′N 31°13′E / 30.033°N 31.217°E / 30.033; 31.217
అధికార భాషలు Arabic1
ప్రజానామము Egyptian
ప్రభుత్వం Semi-presidential republic
 -  అధ్యక్షుడు Hosni Mubarak
 -  ప్రధాన మంత్రి Ahmed Nazif
స్థాపన
 -  మొదటి రాజవంశం c.3150 BCE 
 -  యునైటెడ్ కింగ్డమ్ నుండి స్వాతంత్ర్యం February 28 1922 
 -  గణతంత్ర రాజ్యముగా ప్రకటించబడింది June 18 1953 
 -  జలాలు (%) 0.632
జనాభా
 -  2007 అంచనా 80,335,036 (est.)[1] 
 -  1996 జన గణన 59,312,914 
జీడీపీ (PPP) 2006 అంచనా
 -  మొత్తం $329.791 billion (27th)
 -  తలసరి $4,836 (110th)
Gini? (1999–00) 34.5 (medium
మా.సూ (హెచ్.డి.ఐ) (2007) Increase 0.708 (medium) (112nd)
కరెన్సీ Egyptian pound (EGP)
కాలాంశం EET (UTC+2)
 -  వేసవి (DST) EEST (UTC+3)
ఇంటర్నెట్ డొమైన్ కోడ్ .eg
కాలింగ్ కోడ్ +20
1 Spoken language is Egyptian Arabic.

ఈజిప్టు (ఆంగ్లం : Egypt), అధికారికనామం అరబ్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఈజిప్ట్, (En-us-Egypt.ogg ˈiː.dʒɪpt , ఈజిప్షియన్: కెమెత్; అరబ్బీ : مصر ; (మిస్ర్, మిసర్, మసర్). ఇది ఆఫ్రికా ఈశాన్యమూలలో ఉంటుంది. ఉత్తర ఆఫ్రికాలోని సినై ద్వీపకల్పం ఏర్పరచిన భూవారధి ఈజిప్టుని పశ్చిమ ఆసియా భూవారధిగా చేసింది. ఈజిప్టుకి సరిహద్దులుగా ఉత్తరాన మెడిటేరియను సముద్రము ఈశాన్యసరిహద్దులో గజాస్ట్రిపు, ఇజ్రాయిల్, తూర్పుసరిహద్దులో ఎర్ర సముద్రం, పశ్చిమసరిహద్దులో లిబియా ఉన్నాయి. తూర్పుసరిహద్దులో అక్వాబా గల్ఫు, ఎర్రసముద్రం ఉన్నాయి. దక్షిణసరిహద్దులో సూడాన్ ఉన్నాయి. అక్వాబా గల్ఫు దాటిన తరువాత జోర్డాను, ఎర్రసద్రం దాటిన తరువాత సౌదీ అరేబియా, మధ్యధరా సముద్రం దాటిన తరువాత గ్రీసు, టర్కీ, సైప్రసు ఉన్నాయి.


ఆఫ్రికా ఖండంలోని ఒక ప్రాచీన దేశం. ఈజిప్టులో వేల సంవత్సరాల క్రితం నిర్మించిన పిరమిడ్లు ప్రపంచ ప్రసిద్ధి గాంచినవి. ఈజిప్ట్ అధికారికంగా పిలవబడే పేరు అరబ్ రిపబ్లిక్ అఫ్ ఈజిప్టు,దీని వైశాల్యము సుమారు 10,10,000 చదరపు కిలోమీటర్లు (3,90,000 చదరపు మీటర్లు),

. ఆఫ్రికా మరియు మిడిల్ ఈస్ట్ లోని అధిక జనాభా గల దేశాలలో ఈజిప్టు ముఖ్యమైనిది. 7.6 కోట్ల జనాభాలో ఎక్కువ భాగం నైలు నది ఒడ్డున నివసిస్తున్నారు. ఇది సుమారు 40,000 చదరపు కిలోమీటర్లు (15,000 చదరపు మీటర్లు) వైశాల్యం విస్తీర్ణంలో వ్యాపించి ఉంది. అక్కడే వ్యవసాయానికి అనుకూలంగా సాగుభూమిని కనుగొన్నారు. సహారా ఎడారిలో అధిక భూభాగం ఎవ్వరూ నివసించరు. ఈజిప్టు జనాభాలోని సుమారు సగభాగం పట్టణ ప్రాంతంలో నివసిస్తున్నారు, వీరిలో ఎక్కువ భాగం అధిక జనసాంద్రత గల కైరో, అలెక్షాన్ద్రియా మరియు మిగతా పెద్ద నగరాలైన నిలే డెల్టాలలో వ్యాపించి ఉన్నారు. ఈజిప్టు పురాతన నాగరికతకు పేరుగాంచినది మరియు ప్రపంచ ప్రసిధి గాంచిన పురాతనమైన, గిజా పిరమిడ్ భవనం మరియు గ్రేట్ స్ఫిన్క్ష్ ఉన్నాయు. లక్షర్ నగరం యొక్క దక్షిణ భాగంలో చాలా పురాతన మైన కట్టడాలు, కర్నక్ గుడి మరియు వ్యాలీ అఫ్ ది కింగ్స్ ఉన్నాయు. మిడిల్ ఈస్ట్ లో ఈజిప్టును ముఖ్యమైన రాజకీయ మరియు సాంసృతిక దేశంగా పరిగణిస్తారు. మిడిల్ ఈస్ట్ లో ఈజిప్టుని ఆర్థికంగా చాలా అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా పేరుగాంచినది. విహారం, వ్యవసాయం, పారిశ్రామిక మరియు సేవా రంగాలలో ఈ దేశం ఉత్పత్తి జాతీయ ఉత్పత్తిలో సగభాగం ఉంటుంది. దీనికి అనుగుణంగా ఈజిప్టు యొక్క ఆర్థిక వ్యవస్థ అభివృద్ధి చెందుతుంది, పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం కోసం చట్టాలను అమలు చేయడంతో పాటు అమలులోకి తీసుకు రావడం దానితో పాటు అంతరంగిక మరియు రాజకీయ నిచలతతో పాటు అధునాతన వ్యాపారం మరియు విపణి స్వేచ్ఛాతత్వం కలిగి ఉంటుంది.


ప్రపంచదేశాలలో సుదీర్ఘ చరిత్రకలిగిన దేశాలలో ఈజిప్టు ఒకటి. వారసత్వం క్రీ.పూ. 6 వ -4 వ శతాబ్దం మద్యకాలం నుండి గుర్తించబడుతుంది. ఈజిప్టు నాగరికత ఒకానొక నాగరికతకు జన్మస్థానంగా పరిగణించబడుతుంది. ప్రాచీన ఈజిప్టు రచన, వ్యవసాయం, పట్టణీకరణ, వ్యవస్థీకృత మతం, కేంద్ర ప్రభుత్వం, ప్రారంభ అభివృద్ధిలో భాగంగా ఉన్నాయి.[2] గిజా నెక్రోపోలిసు దాని గ్రేటు స్పింక్సు వంటి స్మారక కట్టడాలు, మెంఫిసు, తెబెసు, కర్నాకు, కింగ్సు లోయ శిధిలాలు ఈ వారసత్వాన్ని, శాస్త్రీయదృక్పథాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి. ఈజిప్టు జాతీయ గుర్తింపులో సుదీర్ఘమైన సాంస్కృతిక వారసత్వం అంతర్భాగంగా ఉంది. ఇది గ్రీకు, పర్షియను, రోమను, అరబు, ఒట్టోమను టర్కీ, నూబియనులతో పలు విదేశీ సంస్కృతులను ప్రభావితం చేసి తరచూ సమ్మిళితమైంది. ఈజిప్టు క్రైస్తవ మతం ప్రారంభ, ముఖ్యమైన కేంద్రంగా ఉంది. కానీ ఇది 7 వ శతాబ్దంలో ఎక్కువగా ఇస్లాంకరించబడింది. గణనీయమైన క్రైస్తవ అల్పసంఖ్యాక వర్గం ఉన్నప్పటికీ ప్రధానంగా ముస్లిం దేశంలో ఉంది.

16 వ నుండి 20 వ శతాబ్దం ప్రారంభం వరకు, ఈజిప్టు విదేశీ సామ్రాజ్య శక్తులు: ఒట్టోమను సామ్రాజ్యం, బ్రిటీషు సామ్రాజ్యం పాలించాయి. 1922 నాటికి బ్రిటీషు సామ్రాజ్యం నుండి ఆధునిక ఈజిప్టు రాచరిక వ్యవస్థ నామమాత్ర స్వతంత్రం పొందింది. అయినప్పటికీ ఈజిప్టు బ్రిటీషు సైనిక ఆక్రమణ కొనసాగింది. చాలామంది ఈజిప్షియన్లు బ్రిటిషు వలసవాదానికి రాజరికం ఒక సాధనమని నమ్మారు. 1952 తిరుగుబాటు తరువాత ఈజిప్టు బ్రిటీషు సైనికులను, బ్యూరోక్రాట్లను బహిష్కరించడంతో బ్రిటీషు ఆక్రమణ ముగిసింది. బ్రిటిషుకు ఆధీనంలో ఉన్న సూయజు కెనాలును జాతియం చేసి రాజా ఫరూకును, అతని కుటుంబాన్ని బహిష్కరించి స్వతంత్రం ప్రకటించింది. 1958 లో యునైటెడు అరబు రిపబ్లికును రూపొందించడానికి సిరియాలో విలీనం అయ్యింది. 20 వ శతాబ్దం రెండవ సగభాగంలో ఈజిప్టు 1948, 1956, 1967 ఇజ్రాయెలుతో పలు సాయుధ పోరాటాలు చేస్తూ సామాజిక, మత కలహాలు, రాజకీయ అస్థిరతలను ఎదుర్కొంది. 1973 - 1967 వరకు గాజా స్ట్రిపు అగ్రస్థానంలో ఉంది. 1978 లో ఈజిప్టు క్యాంపు డేవిడు ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది. అధికారికంగా గాజా స్ట్రిపు నుండి ఉపసంహరించుకుని ఇజ్రాయెల్ను గుర్తించింది. ఇటీవల 2011 విప్లవం పరిణామాలతో సహా రాజకీయ అశాంతిని, దేశం తీవ్రవాదం, ఆర్థికాభివృద్ధి క్షీణతకు దారితీసింది. ఈజిప్టు ప్రస్తుత ప్రభుత్వం ప్రెసిడెన్షియలు రిపబ్లికుకు అధ్యక్షుడు అబ్దేలు " ఫతేహు ఎల్-సిసీ " నేతృత్వం వహిస్తున్నాడు.

ఈజిప్టు అధికారిక మతం ఇస్లాం, అధికారిక భాష అరబికు.[3] 95 మిలియన్ల మంది నివాసితులతో ఈజిప్టు ఉత్తర ఆఫ్రికా, మధ్యప్రాచ్యం, అరబు ప్రపంచంలో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన దేశాల్లో ఒకటిగా ఉంది. ఆఫ్రికాలో మూడవ-అత్యంత జనసంఖ్య కలిగిన (నైజీరియా, ఇథియోపియా తరువాత)దేశంగానూ ఉంది. ప్రపంచంలో అత్యధిక జనాభా కలిగిన దేశాలలో 15 వ స్థానంలో ఉంది. జనాభాలో అధిక భాగం సాగు భూమి అధికంగా ఉండే నైలునదీ తీరంలో నివసిస్తున్నారు. 40,000 చ.కి.మీ. ప్రాంతంలో మాత్రమే నివసిస్తారు. ఇక్కడ మాత్రమే కనిపిస్తుంది. ఈజిప్టు భూభాగంలో అధిక భాగాన్ని కలిగి ఉన్న సహారా ఎడారిలోని విస్తారమైన ప్రాంతాలలో జనసాంద్రత తక్కువగా ఉంటుంది. ఈజిప్టు నివాసితులలో సగం మంది పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. ఎక్కువ మంది కైరో, అలెగ్జాండ్రియా, నైలు డెల్టాలోని ఇతర జన సాంద్రత గల ప్రధాన నగర ప్రాంతాలలో విస్తరించారు.

ఈజిప్టు సార్వభౌమ రాజ్యం ఉత్తర ఆఫ్రికా, మధ్యప్రాచ్యం, ముస్లిం ప్రపంచం ప్రాంతీయ శక్తిగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా మధ్యవర్తిత్వ శక్తి పరిగణించబడుతుంది.[4] ఈజిప్టు ఆర్ధిక వ్యవస్థ మధ్యప్రాచ్యంలో అతిపెద్దదైనదిగానూ, వైవిధ్యపూరితమైనదిగానూ ఉంటుంది. 21 వ శతాబ్దంలో ప్రపంచంలో అతిపెద్ద ఆర్ధికశక్తిగా మారుతుందని భావిస్తున్నారు. 2016 లో ఈజిప్టు దక్షిణాఫ్రికాను అధిగమించి, నైజీరియా తరువాత ఆఫ్రికా రెండవ పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థగా మారింది.[5][6] ఐక్యరాజ్యసమితి, నాన్-అలైండ్ ఉద్యమం, అరబు లీగు, ఆఫ్రికా యూనియన్, ఇస్లామికు సహకార సంస్థ వ్యవస్థాపక సంస్థగా ఉంది.

Names[మార్చు]

The English name "Egypt" is derived from the Ancient Greek "Aígyptos" ("Αἴγυπτος"), via Middle French "Egypte" and Latin "Aegyptus". It is reflected in early Greek Linear B tablets as "a-ku-pi-ti-yo". The adjective "aigýpti-"/"aigýptios" was borrowed into Coptic as "gyptios", and from there into Arabic as "qubṭī", back formed into "قبط" ("qubṭ"), whence English "Copt". The Greek forms were borrowed from Late Egyptian (Amarna) Hikuptah "Memphis", a corruption of the earlier Egyptian name
O6t
pr
D28Z1p
t
H
(ḥwt-kȝ-ptḥ), meaning "home of the ka (soul) of Ptah", the name of a temple to the god Ptah at Memphis.[7]

"Miṣr" (Arabic pronunciation: [mesˤɾ]; "مِصر") is the Classical Quranic Arabic and modern official name of Egypt, while "Maṣr" (Egyptian Arabic pronunciation: [mɑsˤɾ]; مَصر) is the local pronunciation in Egyptian Arabic.[8] The name is of Semitic origin, directly cognate with other Semitic words for Egypt such as the Hebrew "మూస:Hebrew" ("Mitzráyim"). The oldest attestation of this name for Egypt is the Akkadian "mi-iṣ-ru" ("miṣru")[9][10] related to miṣru/miṣirru/miṣaru, meaning "border" or "frontier".[11]

The ancient Egyptian name of the country was
kmmt
O49
km.t, which means black land, likely referring to the fertile black soils of the Nile flood plains, distinct from the deshret (dšṛt), or "red land" of the desert.[12][13] This name is commonly vocalised as Kemet, but was probably pronounced [kuːmat] in ancient Egyptian.[14] The name is realised as kēme and kēmə in the Coptic stage of the Egyptian language, and appeared in early Greek as Χημία (Khēmía).[15] Another name was tꜣ-mry "land of the riverbank".[16] The names of Upper and Lower Egypt were Ta-Sheme'aw (tꜣ-šmꜥw) "sedgeland" and Ta-Mehew (tꜣ mḥw) "northland", respectively.

చరిత్ర[మార్చు]

చరిత్రకు పూర్వం[మార్చు]

Temple of Derr ruins in 1960

నైలుతీర భూభాగంలో, ఎడారి ఒయాసిసులో రాతి శిల్పాలు క్రీ.పూ.10 వ సహస్రాబ్ది వేట-సంగ్రాహకులు మత్స్యకారుల సంస్కృతిని ధాన్యం-గ్రైండింగు సంస్కృతిక ప్రజలు భర్తీ చేసింది. సుమారుగా క్రీ.పూ. 8000 వాతావరణ పరిస్థితులు, జంతువులు మేత అధికరించడం కారణంగా ఈజిప్టు పచ్చికమైదానాలు క్రమంగా ఎడారిభూములుగా మారి సహారా ఎడారిని రూపొందించాయి. నైలు నదికి వలస వచ్చిన తొలి గిరిజనప్రజలు ఇక్కడ స్థిరపడి వ్యవసాయ ఆర్ధికవ్యవస్థ, మరింత కేంద్రీకృత పాలిత సమాజాన్ని అభివృద్ధి చేశారు.[17]

సుమారుగా క్రి.పూ. 6000 నాటికి నైలు నదీప్రాంతాలలో ఒక నియోలిథిక్ సంస్కృతి వేరూనింది.[18] నియోలిథికు కాలంలో పర్వతోన్నత, దిగువ ఈజిప్టులో అనేక సంస్కృతులు స్వతంత్రంగా అభివృద్ధి చెందాయి. బడరియా సంస్కృతి, నఖాడా సంస్కృతులను సాధారణంగా ఈజిప్టుకు పూర్వగామి వమ్శావళిగా భావిస్తారు. ఈజిపుటులోని దిగువభూభాగంలో ఉన్న ప్రాంతం బడరియా సంస్కృతికి సుమారుగా 700 సంవత్సరాలకు పూర్వం ఉంది. సమకాలీన లోవరు ఈజిప్టు సమాజాలు వారి దక్షిణ సహచరులతో కలిసి 2000 సంవత్సరాల కాలం సహజీవనం చేశాయి. ఇవి సాంస్కృతికంగా విభిన్నంగా ఉన్నప్పటికీ వాణిజ్యం ద్వారా తరచుగా ఒకదానితో ఒకటి సంబంధం కొనసాగించాయి. ఈజిప్టు చిత్రలిపికి శాసనాల మొట్టమొదటి సాక్ష్యాలుగా నఖాడా (3 వ) మట్టిపాత్రలు సుమారుగా క్రీ.పూ 3200 నాటివని భావిస్తున్నారు.[19]

గిజా నక్రోపోలిసు అనేది ప్రాచీన అద్భుతాలలో అతిపురాతనమైనదిగనూ ఉనికిలో ఉన్న ఏకైక చిహ్నంగానూ గుర్తించబడుతుంది

క్రీ.పూ 3150 రాజా మెనెసు ఏకీకృత సామ్రాజ్యం స్థాపించాడు. ఇది తరువాత 3000 సంవత్సరాల కాలం ఈజిప్టులో వరుస రాజవంశాల పాలన కొనసాగడానికి దారి తీసింది. ఈ సుదీర్ఘ కాలంలో ఈజిప్టు సంస్కృతి వృద్ధి చెందింది. మతం, కళలు, భాష, ఆచారాలలో ఈజిప్టు విలక్షణంగా నిలిచింది. క్రీ.పూ 2700-2200 ఏకీకృత ఈజిప్టు మొదటి రెండు రాజవంశాల పాలన పురాతన సామ్రాజ్యాలకు వేదికగా నిలిచాయి. ఈకాలంలోనే అనేక పిరమిడ్లను నిర్మించబడ్డాయి. ముఖ్యంగా మూడవ రాజవంశం పిరమిడు " జోసరు " నాల్గవ రాజ్యం పిరమిడు గిజా.

150 సంవత్సరాలు రాజకీయ తిరుగుబాటు సమయములో మొదటి మధ్యంతర కాలంగా భావించబడుతుంది.[20] క్రీ.పూ. 2040 నాటికి బలమైన నైలు వరదలు, ప్రభుత్వం స్థిరీకరణ, మధ్య సామ్రాజ్యంలో సంపద తిరిగి పునరుద్ధరింపబడింది.ఇది ఫారో మూడవ అమెనెంహాటు పాలనలో శిఖరాగ్రానికి చేరుకుంది. సెమటికు హైక్సోసు సమైఖ్యత లోపించిన ఈజిప్టు మీదదాడి చేయడంతో ఈజిప్టులో మొదటి విదేశీ పాలనా సామ్రాజ్యం మొదలైంది. క్రీ.పూ. 1650 లో హైస్కోసు ఆక్రమణదారులు దిగువ ఈజిప్టులో అధిక భాగాన్ని స్వాధీనం చేసుకుని అవరిసులో ఒక కొత్త రాజధానిని స్థాపించారు. మొదటి ఎమ్మోసు నేతృత్వంలోని ఎగువ ఈజిప్టు సైన్యం వారిని తొలగించారు. వీరు 18 వ రాజవంశాన్ని స్థాపించి రాజధానిని మెంఫిసు నుండి తెబెసుకు మార్చారు.

ది హెడ్ ఆఫ్ వెయిటింగ్ ఆఫ్ ది బుక్ ఆఫ్ ది డెడ్ ఆఫ్ ఆని

క్రీ.పూ 1550-1070 నాటికి 18 వ రాజవంశంతో ది న్యూ కింగ్డం ప్రారంభమైంది. ఇది ఈజిప్టును ఒక అంతర్జాతీయ శక్తిగా మార్చింది. ఈ సమయంలో సామ్రాజ్యం దక్షిణంలో నోబియాలోని టోంబోసు, తూర్పున లేవంటు భాగాల వరకు సాంరాజ్యాన్ని విస్తరించబడింది. ఈ కాలం హట్షెప్సుతు, మూడవ థుట్మోసు, అఖేనాటెను, అతని భార్య నెఫెర్తిటి, టుటన్ఖమును, రెండవ రామెసెసు వంటి ప్రఖ్యాతిగాంచిన ఫారోలకు ప్రసిద్ధి చెందినది. చారిత్రాత్మకంగా మొట్టమొదటిసారిగా అటెనిజం పేరుతో ఏకీశ్వరోపాసన గుర్తింపు పొందింది. ఇతర దేశాలతో తరచుగా పరిచయాలు న్యూ కింగ్డంకు క్రొత్త ఆలోచనలను తీసుకువచ్చాయి. తరువాత లిబియన్లు, నుబియన్లు, అస్సిరియన్లు ఈ దేశం ఆక్రమించి, స్వాధీనం చేసుకున్నారు. కానీ స్థానిక ఈజిప్షియన్లు చివరికి వారిని వెలుపలకు తరిమి తిరిగి తమ దేశాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు.[21]

అచమనిదు సాంరాజ్యం[మార్చు]

Egyptian soldier of the Achaemenid army, c. 480 BCE. Xerxes I tomb relief.

క్రీ.పూ. 525 లో రెండవ కాంబిసెసు నాయకత్వంలోని శక్తివంతమైన అచమెనిదు పర్షియన్లు ఈజిప్టును ఆక్రమించడం ప్రారంభించారు. చివరకు ఫెలోసియం యుద్ధంలో ఫారో మూడవ ప్సంటికును స్వాధీనం చేసుకున్నారు. రెండవ కాంబిసెసు ఫారో అధికారిక బిరుదును స్వీకరించాడు. కాని ఈజిప్టును పర్షియాలోని సుసా (ఆధునిక ఇరాన్) నుండి పాలించాడు. ఈజిప్టును సత్రాపీ నియంత్రణలో ఉంచాడు. మొత్తం ఇరవై ఏడవ రాజవంశపాలన మొత్తం (క్రీ.పూ 525-402 ) పర్షియా పరిపాలన కాలం పూర్తిగా అచమెనిదు చక్రవర్తులు ఫరొహు పేరును స్వీకరించారు. క్రీ.పూ. 5 వ శతాబ్దంలో పర్షియన్లమీద కొన్ని తాత్కాలిక విజయవంతమైన తిరుగుబాటులు జరిగాయి. కానీ ఈజిప్షియన్లు పర్షియాని శాశ్వతంగా పడగొట్టలేకపోయారు.[22]

ఫరొనికు శకం సమయంలో 30 వ రాజవంశం స్థానిక పాలకులు పాలించిన చివరి సామ్రాజ్యంగా గుర్తించబడింది. క్రి..పూ. 343 లో చివరి స్థానిక ఫారో రాజు అయిన రెండవ నెక్టనేబొ యుద్ధంలో ఓడిపోయాక తిరిగి పర్షియన్ల వశం అయింది. అయితే 31 వ ఈజిప్టు రాజవంశం దీర్ఘకాలం కొనసాగలేదు. పెర్షియన్లు అనేక దశాబ్దాల తర్వాత అలెగ్జాండర్ ది గ్రేట్ చేతిలో పరాజయం పాలయ్యారు. అలెగ్జాండరు గ్రీకు జనరలు టోలెమీ మొదటి సోటరు టోలెమికు రాజవంశంను స్థాపించాడు.

ప్టోల్మాయికు మరియు రోమను ఈజిప్టు[మార్చు]

The Ptolemaic Queen Cleopatra VII and her son by Julius Caesar, Caesarion, at the Temple of Dendera.

టోలెమైక్ సామ్రాజ్యం ఒక శక్తివంతమైన హెలెనిస్టిక్ రాజ్యం. ఇది తూర్పున సిరియా, పశ్చిమాన సైరెన్, దక్షిణాన నబియా మద్య వ్యాపించింది. అలెగ్జాండ్రియా రాజధాని నగరంగా గ్రీకు సంస్కృతి, వాణిజ్యాలకు కేంద్రంగా మారింది. స్థానిక ఈజిప్షియన్ ప్రజలచే గుర్తింపు పొందేందుకు, వారు తమను ఫరోలకు వారసులుగా పేర్కొన్నారు. తరువాత టోలెమీలు ఈజిప్షియన్ల సంప్రదాయాలను స్వీకరించి ఈజిప్టు శైలి, దుస్తులను బహిరంగ కట్టడాల మీద చిత్రీకరించారు. ఈజిప్టు మతసంప్రదాయాలను అనుసరించారు.[23][24]

ఆక్టేవియను అలెగ్జాండ్రియాను స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత ఆమె కిరాయి సైనికులు పారిపోయిన తరువాత ఏడవ క్లియోపాత్రా ప్రియుడు మార్కు ఆంటొనీ కత్తితో పొడుచుకుని ఆమె చేతిలో చనిపోయిన తరువాత టోలెమైకు వంశానికి చెందిన చివరి పాలకుడు ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు. అవాంఛిత పాలన ఎదుర్కొనడానికి విదేశీ, పౌర యుద్ధాలలో స్థానిక ఈజిప్షియన్లు టొలేమీలను ఎదుర్కొన్నారు. ఇది రాజ్యంలో క్షీణతకు రోం విలీనానికి దారితీసింది. అయినప్పటికీ ఈజిప్టులో ముస్లింల విజయం తర్వాత హెలెనిస్టికు సంస్కృతి బాగా వృద్ధి చెందింది.


1 వ శతాబ్దంలో సెయింటు మార్కు ది ఇవాంజెలిస్టు క్రైస్తవ మతం క్రైస్తవ మతాన్ని ఈజిప్టుకు తీసుకువచ్చారు.[25] బైజాంటైను శకంలో ఈజిప్టు పాలన రోమను నుండి బదిలీ (డయోక్లేటియను పాలన (284-305 క్రీ.శ)) చేయబడినది. ఈసమయంలో ఈజిప్టులోని చాలా మంది క్రైస్తవులు హింసకుగురయ్యారు. తరువాత క్రొత్త నిబంధన ఈజిప్టులోకి అనువదించబడింది. క్రీ.శ 451 లో చల్సను కౌన్సిలు తరువాత దృఢంగా ప్రత్యేకమైన ఈజిప్షియను కాప్టికు చర్చి స్థాపించబడింది.[26]

మద్య యుగం (7 వ శతాబ్ధం – 1517)[మార్చు]

The Amr ibn al-As mosque in Cairo, recognized as the oldest in Africa

బైజాంటైను-సాసనియన్ యుద్ధం 602-628 మధ్యలో 7 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో కొంతకాలం సాసేనియా పర్షియా దాడి తరువాత ససనియా ఈజిప్టు అని పిలవబడిన ఒక కొత్త స్వల్ప-కాలిక (10 సంవత్సరాల) ప్రావింసును స్థాపించారు. తరువాత బైజాంటైన్లు దేశం నియంత్రణను తిరిగి పొందగలిగారు. తరువాత ముస్లిం అరబ్బుల ఇస్లామికు సామ్రాజ్యం ఈజిప్టును ఆక్రమించి (639-42 ) జయించింది. ఈజిప్టులో బైజాంటైను సైన్యాలను వారు ఓడించిన తరువాత అరబ్బులు సున్నీ ఇస్లాంను దేశంలోకి తీసుకుని వచ్చారు. ఈ కాలంలో ప్రారంభంలో ఈజిప్షియన్లు వారి కొత్త విశ్వాసాన్ని స్థానిక విశ్వాసాల అభ్యాసాలతో కలపడం మొదలుపెట్టారు. ప్రస్తుతం అది సూఫీ ఆదేశాలుగా అభివృద్ధి చెందాయి. [25]ఈ పూర్వ ఆచారాలు కాప్టికు క్రైస్తవ మతం కాలం ప్రారంభం అయ్యాయి.[27]

639 లో అమరు ఇబ్ను అల్ అస్ ఆధ్వర్యంలో రెండవ ఖలీఫా ఉమరు ఈజిప్టుమీదకు సుమారు 4,000 మంది సైనికులను పంపించారు. ఈ సైన్యం 6,40,000 లో మరో 5,000 మందితో చేరి హెలిపోపోలిసు యుద్ధంలో ఒక బైజాంటైను సైన్యాన్ని ఓడించింది. తరువాత అమరు అలెగ్జాండ్రియా వైపుకు ముందుకు కదిలాడు. 641 నవంబరు 8 న ఒప్పందం సంతకం చేసి అతనికి లొంగిపోయింది. 645 లో అలెగ్జాండ్రియాను బైజాంటైను సామ్రాజ్యం కొరకు స్వాధీనం చేసుకుంది. 646 లో అలెగ్జాండ్రియాను అమరు తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. 654 లో రెండవ కాంస్టంసుసు పంపిన సైన్యం తిప్పికొట్టబడింది. అప్పటి నుంచీ దేశంలో స్వాధీనం చేసుకొనడానికి బైజాంటైన్లు తీవ్ర ప్రయత్నం చేయలేదు.

అరబ్బులి ఈజిప్టు రాజధానిగా ఫస్టాటును స్థాపించారు. తరువాత ఇది క్రూసేడ్సు సమయంలో దహనం చేయబడింది. 986 సంవత్సరంలో స్థాపించబడిన కైరో అరబు సామ్రాజ్యంలోని అతిపెద్ద ధనిక నగరంగా అభివృద్ధి చెందింది. తరువాత ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద సంపన్న నగరాలలో ఒకటిగా అభివృద్ధి చెందింది.

అభాసిదు సాంరాజ్యం[మార్చు]

అబ్బాసీదు కాలంలో కొత్త పన్నులు విధించబడ్డాయి. అబ్బాసిదు పాలన ప్రారంభం అయిన 4 వ సంవత్సరంలో కాప్టులు తిరుగుబాటు చేశారు. 9 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో అబ్దుల్లా ఇబ్ను తాహీరు ఆధ్వర్యంలో ఈజిప్టులో పాలనాబాధ్యతలు నిర్వహించడానికి గవర్నర్లు నియమించబడ్డాౠ.అబ్దుల్లా ఇబ్ను తాహీరు బాగ్దాదు వద్ద నివసించాలని నిర్ణయించుకుని ఈజిప్టు పాలనాబాధ్యతలు నిర్వహించడానికి ప్రతినిధిని పంపాడు. 828 లో మరొక ఈజిప్టు తిరుగుబాటు మొదలైంది. 831 లో కాప్టులు ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా స్థానిక ప్రభువులతో చేరారు. చివరికి బాగ్దాదు లోని అబ్బాసిదుల పతనం సాధారణ ప్రజలు ఈజిప్టు పాలనను స్వాధీనం చేసుకునేందుకు దారితీసింది. ఇంకా అబ్బాసిదు విధేయత కింద, ఇఖ్షిడులు, తులులీ రాజవంశాలు అబ్బాసిదు కాలిఫేని నిరాకరించడంలో విజయం సాధించాయి.

ఫాతిమిదు కాలిఫేటు మరియు మములక్సు[మార్చు]

The Al-Hakim Mosque in Cairo, of Al-Hakim bi-Amr Allah, the sixth caliph, as renovated by Dawoodi Bohra

కాలిఫెటు ప్రతిపాదించిన ముస్లిం పాలకులు తదుపరి 6 శతాబ్దాల కాలం ఈజిప్టును నియంత్రించారు. కైరో ఫాతిమిదు కాలిఫెటు స్థానంగా ఉంది. 1250 లో కర్డిషు అయుబిదు రాజవంశం ముగిసేకాలానికి టర్కో-సిర్కాసియను సైనిక కులానికి చెందిన మమ్లుకులు ఈజిప్టు నియంత్రణను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. 13 వ శతాబ్దం చివరలో ఈజిప్టు ఎర్ర సముద్రం, భారతదేశం, మలయ, ఈస్ట్ ఇండీసులతో సంబంధాలు అభివృద్ధిచేసింది.[28] 14 వ శతాబ్దం మధ్యలో " బ్లాక్ డెత్ " కారణంగా దేశ జనాభాలో 40% మంది మృతి చెందారు.[29]

ఓట్టమను ఈజిప్టు (1517–1867)[మార్చు]

1517 లో ఈజిప్టును ఒట్టోమను తుర్క్కులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. తరువాత ఇది ఒట్టోమను సామ్రాజ్య ప్రొవింసుగా మారింది. సైనికీకరణ పౌర సమాజజీవితం, ఆర్థిక సంస్థలను దెబ్బతీసింది.[28] ఈజిప్టు ఆర్థిక వ్యవస్థ బలహీనపడిన ఈజిప్టు ఆర్ధికవ్యవస్థను ప్లేగువ్యాధి మరింత అధ్వానస్థితికి చేర్చింది. ఫలితంగా పోర్చుగీసు వర్తకులు ఈజిప్టు వర్తకం మీద ఆధీనత స్వాధీనం చేసుకున్నారు.[28] 1687 - 1731 మధ్య ఈజిప్టులో 6 కరువులు సంభవించాయి.[30] 1784 కరువు కారణంగా జనాభాలో సుమారుగా ఆరవ వంతు క్షీణించింది.[31]

శతాబ్దాలుగా దేశాన్ని పరిపాలించిన సైనిక కులానికి చెందిన మమ్లుకుల నిరంతర అధికారం, ప్రభావం కారణంగా ఓట్టమను సుల్తాన్లకు ఈజిప్టు ప్రొవింసు నియంత్రణ కష్టమైనదిగా ఉండేది.

Napoleon defeated the Mamluk troops in the Battle of the Pyramids, 21 July 1798, painted by Lejeune.

మమ్లుకుల నియంత్రణలో ఈజిప్టు పాక్షిక స్వయంప్రతొపత్తిని కలిగి ఉంది. 1798 జూలై 21న న పిరమిడ్ల యుద్ధంలో మామ్లుక్ దళాలను ఫ్రెంచికి చెందిన నెపోలియను బొనపార్టే ఓడించాడు. లెజియూన్ చిత్రించినది. ఫ్రెంచిదళాలు ఈజిప్టును ఓడించిన తరువాత ఈజిప్టులో అధికారశూన్యత ఏర్పడింది. తరువాత ఈజిప్టు నియంత్రణ కొరకు ఓట్టమను టర్కులు, శతాబ్ధాలుగా ఈజిప్టును పాలించిన మమ్లుకులు, అల్బానియా కూలిసైనికుల మద్య త్రివిధపోరు కొనసాగింది.

ముహమ్మదు అలి సాంరాజ్యం[మార్చు]

Egypt under Muhammad Ali dynasty
Muhammad Ali was the founder of the Muhammad Ali dynasty and the first Khedive of Egypt and Sudan.

1805 లో ఫ్రెంచిని బహిష్కరించిన తరువాత ఈజిప్టులోని ఒట్టోమను సైన్యం అల్బేనియను సైనిక కమాండరు " ముహమ్మదు అలీ పాషా " అధికారాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. ఆయనకు ఈజిప్టు వైస్రాయి బిరుదు ఉన్నందున ఆయనకు ఒట్టోమను నౌకాశ్రయం స్వాధీనం చేసుకోవడం కేవలం నామమాత్రంగా ఉంది.[ఆధారం కోరబడింది] మహమ్మదు అలీ మమ్లుకులను మూకుమ్మడిగా హత్యచేసి ముహమ్మదు అలీ రాజవంశాన్ని స్థాపించాడు. ఇది 1952 లో విప్లవం వరకూ ఈజిప్టును పాలించింది.

1820 లో " లాంగు-స్టాపులు " పత్తి పరిచయం ఈ పంటను శతాబ్దం ముగిసేలోపు మోనోకల్చరుగా నగదు-పంట మారింది. భూమి యాజమాన్యాన్ని కేంద్రీకరించింది. ఉత్పత్తి అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో విక్రయించబడింది.[32]

ముహమ్మదు అలీ ఉత్తర సుడాను (1820–1824), సిరియా (1833), అరేబియా, అనటోలియా భాగాలను స్వాధీనం చేసుకుని సాంరాజ్యంలో విలీనం చేసాడు. కానీ 1841 లో ఐరోపా శక్తులు సామ్రాజ్యాన్ని కూల్చివేస్తాయనే భయంతో ఆయన ఓట్టోమన్ల నుండి స్వాధీనం చేసుకున్న భూభాగాలను తిరిగి ఇచ్చేలా వత్తిడికి గురయ్యాడు. ఆయన సైనికప్రధాన ప్రభుత్వం దేశాన్ని ఆధునీకరించాల్సిన అవసరాన్ని ఆయనకు తెలియజేసింది. ఆయన పరిశ్రమలు, నీటిపారుదల, రవాణా కొరకు కాలువల వ్యవస్థను నిర్మించి పౌర సేవను సంస్కరించాడు.[32]


20 వ శతాబ్దంలో సోవియటు వ్యూహ (కమ్యూనిజం లేకుండా) సారూప్యతలతో ఓట్టమను సామ్రాజ్యంలో ఈజిప్టును శక్తివంతమైన స్థానంగా అభివృద్ధి చేయడానికి మొత్తం ప్రజలలో 4% మందిని సైనికులుగా నియమించాడు.[33]

ముహమ్మదు అలీ పాషా కొర్వీ సంప్రదాయ ఆధారితంగా ఆధునికీకరించిన గొప్ప సైన్యాన్ని అభివృద్ధి చేసాడు. 19 వ శతాబ్ధంలో ఈజిప్టులో నిర్బంధ పురుష వ్యవసాయ విధానం ప్రవేశపెట్టాడు. తన బృహత్తర సైన్యాన్ని ఆధునికీకరించడానికి నూతన విధానం అవలంబించాడు. దానిని సంఖ్యాపరంగా బలోపేతం చేశాడు. సైనికులలో నిర్బంధ విద్య, శిక్షణ అమలు చేసాడు. కొత్త భావనలు దేశాన్ని ఒంటరిగా మార్చాయి. సైనిక విభాగంలో వారిదృష్టి మరల్చకుండా ఉంచడానికి పురుషులను సైనిక శిబిరాలభవనాలలో ఉంచారు. సైనిక జీవన విధానం మీద ప్రజలకు ఆగ్రహం చివరికి పురుషులలో జాతీయవాదంతో కూడిన కొత్త భావజాలం జనించింది. కొత్తగా నియమించిన సైనికవిభాగం సహాయంతో ముహమ్మద్ అలీ ఈజిప్టులో తన పాలన సాగించాడు.[34]

ముహమ్మదు అలీ తరువాత ఆయన కుమారుడు ఇబ్రహీం ( 1848 సెప్టెంబరులో), మనవడు మొదటి అబ్బాసు (నవంబర్ 1848 నవంబరులో), తరువాత సెడు (1854 లో) (సైన్సు, వ్యవసాయాన్ని ప్రోత్సహించి బానిసత్వాన్ని నిషేధించిన ఇస్మాయిలు (1863 లో) పాలన సాగించారు.[33]

ఐరోపా చొరబాటు (1867–1914)[మార్చు]

Egypt under the Muhammad Ali dynasty remained nominally an Ottoman province. It was granted the status of an autonomous vassal state or Khedivate in 1867, a legal status which was to remain in place until 1914 although the Ottomans had no power or presence.

The Suez Canal, built in partnership with the French, was completed in 1869. Its construction was financed by European banks. Large sums also went to patronage and corruption. New taxes caused popular discontent. In 1875 Isma'il avoided bankruptcy by selling all Egypt's shares in the canal to the British government. Within three years this led to the imposition of British and French controllers who sat in the Egyptian cabinet, and, "with the financial power of the bondholders behind them, were the real power in the Government."[35]

Other circumstances like epidemic diseases (cattle disease in the 1880s), floods and wars drove the economic downturn and increased Egypt's dependency on foreign debt even further.[36]

In later years, the dynasty became a British puppet.[32] Isma'il and Tewfik Pasha governed Egypt as a quasi-independent state under Ottoman suzerainty until the British occupation of 1882.

Female nationalists demonstrating in Cairo, 1919

Local dissatisfaction with Ismail and with European intrusion led to the formation of the first nationalist groupings in 1879, with Ahmad Urabi a prominent figure. Fearing a reduction of their control, the UK and France intervened militarily, bombarding Alexandria and crushing the Egyptian army at the battle of Tel El Kebir.[37] They reinstalled Ismail's son Tewfik as figurehead of a de facto British protectorate.[38]

In 1906, the Dinshaway Incident prompted many neutral Egyptians to join the nationalist movement.

బ్రిటిషు ప్రొటక్టరేటు (1882–1952)[మార్చు]

The Khedivate of Egypt remained a de jure Ottoman province until 5 November 1914,[39] when it was declared a British protectorate in reaction to the decision of the Young Turks of the Ottoman Empire to join World War I on the side of the Central Powers.

In 1914, the Protectorate was made official, and the title of the head of state was changed to sultan, to repudiate the vestigial suzerainty of the Ottoman sultan, who was backing the Central powers in World War I. Abbas II was deposed as khedive and replaced by his uncle, Hussein Kamel, as sultan.[40]

After World War I, Saad Zaghlul and the Wafd Party led the Egyptian nationalist movement to a majority at the local Legislative Assembly. When the British exiled Zaghlul and his associates[dubious ] to Malta on 8 March 1919, the country arose in its first modern revolution. The revolt led the UK government to issue a unilateral declaration of Egypt's independence on 22 February 1922.[41]

British infantry near El Alamein, 17 July 1942

The new government drafted and implemented a constitution in 1923 based on a parliamentary system. Saad Zaghlul was popularly elected as Prime Minister of Egypt in 1924. In 1936, the Anglo-Egyptian Treaty was concluded. Continued instability due to remaining British influence and increasing political involvement by the king led to the dissolution of the parliament in a military coup d'état known as the 1952 Revolution. The Free Officers Movement forced King Farouk to abdicate in support of his son Fuad. British military presence in Egypt lasted until 1954.[42]

రిపబ్లికు (1953–ప్రస్తుతం)[మార్చు]

Following the 1952 Revolution by the Free Officers Movement, the rule of Egypt passed to military hands. On 18 June 1953, the Egyptian Republic was declared, with General Muhammad Naguib as the first President of the Republic, serving in that capacity for a little under one and a half years.

నాసరు పాలన (1956–1970)[మార్చు]

Egyptian President Gamal Abdel Nasser in Mansoura, 1960

Naguib was forced to resign in 1954 by Gamal Abdel Nasser – a Pan-Arabist and the real architect of the 1952 movement – and was later put under house arrest. After Naguib's resignation, the position of President was vacant until the election of Gamal Abdel Nasser in 1956.[43]

Nasser assumed power as President in June 1956. British forces completed their withdrawal from the occupied Suez Canal Zone on 13 June 1956. He nationalised the Suez Canal on 26 July 1956, prompting the 1956 Suez Crisis.

In 1958, Egypt and Syria formed a sovereign union known as the United Arab Republic. The union was short-lived, ending in 1961 when Syria seceded, thus ending the union. During most of its existence, the United Arab Republic was also in a loose confederation with North Yemen (or the Mutawakkilite Kingdom of Yemen), known as the United Arab States. In 1959, the All-Palestine Government of the Gaza Strip, an Egyptian client state, was absorbed into the United Arab Republic under the pretext of Arab union, and was never restored.

In the early 1960s, Egypt became fully involved in the North Yemen Civil War. The Egyptian President, Gamal Abdel Nasser, supported the Yemeni republicans with as many as 70,000 Egyptian troops and chemical weapons. Despite several military moves and peace conferences, the war sank into a stalemate. Egyptian commitment in Yemen was greatly undermined later.

In mid May 1967, the Soviet Union issued warnings to Nasser of an impending Israeli attack on Syria. Although the chief of staff Mohamed Fawzi verified them as "baseless",[44][45] Nasser took three successive steps that made the war virtually inevitable: on 14 May he deployed his troops in Sinai near the border with Israel, on 19 May he expelled the UN peacekeepers stationed in the Sinai Peninsula border with Israel, and on 23 May he closed the Straits of Tiran to Israeli shipping.[46] On 26 May Nasser declared, "The battle will be a general one and our basic objective will be to destroy Israel".[47]

Israel re-iterated that the Straits of Tiran closure was a Casus belli. In the 1967 Six-Day War, Israel attacked Egypt, and occupied Sinai Peninsula and the Gaza Strip, which Egypt had occupied since the 1948 Arab–Israeli War. During the 1967 war, an Emergency Law was enacted, and remained in effect until 2012, with the exception of an 18-month break in 1980/81.[48] Under this law, police powers were extended, constitutional rights suspended and censorship legalised.[ఆధారం కోరబడింది]

At the time of the fall of the Egyptian monarchy in the early 1950s, less than half a million Egyptians were considered upper class and rich, four million middle class and 17 million lower class and poor.[49] Fewer than half of all primary-school-age children attended school, most of them being boys. Nasser's policies changed this. Land reform and distribution, the dramatic growth in university education, and government support to national industries greatly improved social mobility and flattened the social curve. From academic year 1953–54 through 1965–66, overall public school enrolments more than doubled. Millions of previously poor Egyptians, through education and jobs in the public sector, joined the middle class. Doctors, engineers, teachers, lawyers, journalists, constituted the bulk of the swelling middle class in Egypt under Nasser.[49] During the 1960s, the Egyptian economy went from sluggish to the verge of collapse, the society became less free, and Nasser's appeal waned considerably.[50]

సదతు పాలన (1970–1981)[మార్చు]

Egyptian tanks advancing in the Sinai desert during the Yom Kippur War, 1973

In 1970, President Nasser died and was succeeded by Anwar Sadat. Sadat switched Egypt's Cold War allegiance from the Soviet Union to the United States, expelling Soviet advisors in 1972. He launched the Infitah economic reform policy, while clamping down on religious and secular opposition. In 1973, Egypt, along with Syria, launched the October War, a surprise attack to regain part of the Sinai territory Israel had captured 6 years earlier. It presented Sadat with a victory that allowed him to regain the Sinai later in return for peace with Israel.[51]

Celebrating the signing of the 1978 Camp David Accords: Menachem Begin, Jimmy Carter, Anwar Sadat

In 1975, Sadat shifted Nasser's economic policies and sought to use his popularity to reduce government regulations and encourage foreign investment through his program of Infitah. Through this policy, incentives such as reduced taxes and import tariffs attracted some investors, but investments were mainly directed at low risk and profitable ventures like tourism and construction, abandoning Egypt's infant industries.[52] Even though Sadat's policy was intended to modernise Egypt and assist the middle class, it mainly benefited the higher class, and, because of the elimination of subsidies on basic foodstuffs, led to the 1977 Egyptian Bread Riots.

Sadat made a historic visit to Israel in 1977, which led to the 1979 peace treaty in exchange for Israeli withdrawal from Sinai. Sadat's initiative sparked enormous controversy in the Arab world and led to Egypt's expulsion from the Arab League, but it was supported by most Egyptians.[53] Sadat was assassinated by an Islamic extremist in October 1981.

ముబారకు పాలన (1981–2011)[మార్చు]

Hosni Mubarak came to power after the assassination of Sadat in a referendum in which he was the only candidate.[54]

Hosni Mubarak reaffirmed Egypt's relationship with Israel yet eased the tensions with Egypt's Arab neighbours. Domestically, Mubarak faced serious problems. Even though farm and industry output expanded, the economy could not keep pace with the population boom. Mass poverty and unemployment led rural families to stream into cities like Cairo where they ended up in crowded slums, barely managing to survive.

On 25th February 1986 Security Police started rioting, protesting against reports that their term of duty was to be extended from 3 to 4 years. Hotels, nightclubs, restaurants and casinos were attacked in Cairo and there were riots in other cities. A day time curfew was imposed. It took the army 3 days to restore order. 107 people were killed.[55]

In the 1980s, 1990s, and 2000s, terrorist attacks in Egypt became numerous and severe, and began to target Christian Copts, foreign tourists and government officials.[56] In the 1990s an Islamist group, Al-Gama'a al-Islamiyya, engaged in an extended campaign of violence, from the murders and attempted murders of prominent writers and intellectuals, to the repeated targeting of tourists and foreigners. Serious damage was done to the largest sector of Egypt's economy—tourism[57]—and in turn to the government, but it also devastated the livelihoods of many of the people on whom the group depended for support.[58]

During Mubarak's reign, the political scene was dominated by the National Democratic Party, which was created by Sadat in 1978. It passed the 1993 Syndicates Law, 1995 Press Law, and 1999 Nongovernmental Associations Law which hampered freedoms of association and expression by imposing new regulations and draconian penalties on violations.[ఆధారం కోరబడింది] As a result, by the late 1990s parliamentary politics had become virtually irrelevant and alternative avenues for political expression were curtailed as well.[59]

Cairo grew into a metropolitan area with a population of over 20 million

On 17 November 1997, 62 people, mostly tourists, were massacred near Luxor.

In late February 2005, Mubarak announced a reform of the presidential election law, paving the way for multi-candidate polls for the first time since the 1952 movement.[60] However, the new law placed restrictions on the candidates, and led to Mubarak's easy re-election victory.[61] Voter turnout was less than 25%.[62] Election observers also alleged government interference in the election process.[63] After the election, Mubarak imprisoned Ayman Nour, the runner-up.[64]

Human Rights Watch's 2006 report on Egypt detailed serious human rights violations, including routine torture, arbitrary detentions and trials before military and state security courts.[65] In 2007, Amnesty International released a report alleging that Egypt had become an international centre for torture, where other nations send suspects for interrogation, often as part of the War on Terror.[66] Egypt's foreign ministry quickly issued a rebuttal to this report.[67]

Constitutional changes voted on 19 March 2007 prohibited parties from using religion as a basis for political activity, allowed the drafting of a new anti-terrorism law, authorised broad police powers of arrest and surveillance, and gave the president power to dissolve parliament and end judicial election monitoring.[68] In 2009, Dr. Ali El Deen Hilal Dessouki, Media Secretary of the National Democratic Party (NDP), described Egypt as a "pharaonic" political system, and democracy as a "long-term goal". Dessouki also stated that "the real center of power in Egypt is the military".[69]

విప్లవం (2011–2014)[మార్చు]

Top: Celebrations in Tahrir Square after the announcement of Hosni Mubarak's resignation; Bottom: Protests in Tahrir Square against President Morsi on 27 November 2012.

On 25 January 2011, widespread protests began against Mubarak's government. On 11 February 2011, Mubarak resigned and fled Cairo. Jubilant celebrations broke out in Cairo's Tahrir Square at the news.[70] The Egyptian military then assumed the power to govern.[71][72] Mohamed Hussein Tantawi, chairman of the Supreme Council of the Armed Forces, became the de facto interim head of state.[73][74] On 13 February 2011, the military dissolved the parliament and suspended the constitution.[75]

A constitutional referendum was held on 19 March 2011. On 28 November 2011, Egypt held its first parliamentary election since the previous regime had been in power. Turnout was high and there were no reports of major irregularities or violence.[76] Mohamed Morsi was elected president on 24 June 2012.[77] On 2 August 2012, Egypt's Prime Minister Hisham Qandil announced his 35-member cabinet comprising 28 newcomers including four from the Muslim Brotherhood.[78]

Liberal and secular groups walked out of the constituent assembly because they believed that it would impose strict Islamic practices, while Muslim Brotherhood backers threw their support behind Morsi.[79] On 22 November 2012, President Morsi issued a temporary declaration immunising his decrees from challenge and seeking to protect the work of the constituent assembly.[80]

The move led to massive protests and violent action throughout Egypt.[81] On 5 December 2012, tens of thousands of supporters and opponents of President Morsi clashed, in what was described as the largest violent battle between Islamists and their foes since the country's revolution.[82] Mohamed Morsi offered a "national dialogue" with opposition leaders but refused to cancel the December 2012 constitutional referendum.[83]

On 3 July 2013, after a wave of public discontent with autocratic excesses of Morsi's Muslim Brotherhood government,[84] the military removed President Morsi from power in a coup d'état and installed an interim government.[85]

On 4 July 2013, 68-year-old Chief Justice of the Supreme Constitutional Court of Egypt Adly Mansour was sworn in as acting president over the new government following the removal of Morsi. The military-backed Egyptian authorities cracked down on the Muslim Brotherhood and its supporters, jailing thousands and killing hundreds of street protesters.[86][87] Many of the Muslim Brotherhood leaders and activists have either been sentenced to death or life imprisonment in a series of mass trials.[88][89][90]

On 18 January 2014, the interim government instituted a new constitution following a referendum in which 98.1% of voters were supportive. 38.6% of registered voters participated in the referendum[91] a higher number than the 33% who voted in a referendum during Morsi's tenure.[92] On 26 March 2014 Abdel Fattah el-Sisi the head of the Egyptian Armed Forces, resigned from the military, announcing he would stand as a candidate in the 2014 presidential election.[93] The poll, held between 26 and 28 May 2014, resulted in a landslide victory for el-Sisi.[94] Sisi was sworn into office as President of Egypt on 8 June 2014. The Muslim Brotherhood and some liberal and secular activist groups boycotted the vote.[95] Even though the military-backed authorities extended voting to a third day, the 46% turnout was lower than the 52% turnout in the 2012 election.[96]

రాజకీయ సంక్షోభము [2013][మార్చు]

దేశంలో చెలరేగిన రాజకీయ సంక్షోభము కారణంగా ఈజిప్టు ప్రభుత్వం ఆగస్టు 14, 2013 బుధవారం దేశంలో అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటించింది. పదవీచ్యుత అధ్యక్షుడు మహమ్మద్ ముర్సీకి మద్దతుగా ఆందోళనలకు దిగిన నిరసనకారులపై సైన్యం విరుచుకుపడింది. సైన్యం దాడిలో 149 మంది మరణించారు. ఇదిలా ఉండగా, హింసాకాండపై కలత చెందిన ఈజిప్టు ఉపాధ్యక్షుడు ఎల్‌బరాడీ తన పదవికి రాజీనామా చేశారు. దేశవ్యాప్తంగా బుధవారం సాయంత్రం 4 గంటల నుంచి అమలులోకి వస్తున్నట్లు ఈజిప్టు అధ్యక్ష కార్యాలయం ప్రభుత్వ టీవీ చానల్ ద్వారా ప్రకటించింది. ముర్సీ మద్దతుదారులపై విరుచుకుపడిన సైన్యం, వారు వేసుకున్న శిబిరాలను బుల్‌డోజర్లతో నేలమట్టం చేసింది. శాంతిభద్రతలను అదుపులోకి తెచ్చేందుకు తగిన చర్యలు చేపట్టేందుకు ఎమర్జెన్సీ సైన్యానికి తగిన అధికారాలు కల్పిస్తోందని అంతర్గత వ్యవహారాల శాఖ ఒక ప్రకటనలో వెల్లడించింది. సైన్యం దాడుల్లో 95 మంది మరణించగా, 758 మంది గాయపడినట్లు భద్రతా బలగాలు వెల్లడించాయి. అయితే, మృతుల సంఖ్య రెండువేలకు పైనే ఉంటుందని, దాదాపు పదివేల మంది గాయపడ్డారని ముర్సీకి చెందిన ముస్లిం బ్రదర్‌హుడ్ తెలిపింది

మూలాలు[మార్చు]

  1. "Egypt" in the CIA World Factbook, 2007.
  2. Midant-Reynes, Béatrix. The Prehistory of Egypt: From the First Egyptians to the First Kings. Oxford: Blackwell Publishers.
  3. "Constitution of The Arab Republic of Egypt 2014" (PDF). sis.gov.eg. Archived (PDF) from the original on 18 July 2015. Retrieved 13 April 2017.
  4. "Lessons from/for BRICSAM about south–north Relations at the Start of the 21st Century: Economic Size Trumps All Else?". International Studies Review. 9.
  5. "South Africa just lost its spot as Africa's second largest economy". Archived from the original on 13 November 2017. Retrieved 11 November 2017.
  6. "South Africa's Economy Falls To Third Behind Nigeria, Egypt". Archived from the original on 1 December 2017. Retrieved 19 November 2017.
  7. Hoffmeier, James K (1 October 2007). "Rameses of the Exodus narratives is the 13th B.C. Royal Ramesside Residence". Trinity Journal: 1. Archived from the original on 24 November 2010. Retrieved 30 September 2012.
  8. Z., T. (1928). "Il-Belt (Valletta)" (PDF). Il-Malti (in Maltese) (2 ed.). Il-Ghaqda tal-Kittieba tal-Malti. 2 (1): 35. Archived from the original (PDF) on 17 April 2016.CS1 maint: Unrecognized language (link)
  9. The ending of the Hebrew form is either a dual or an ending identical to the dual in form (perhaps a locative), and this has sometimes been taken as referring to the two kingdoms of Upper and Lower Egypt. However, the application of the (possibly) "dual" ending to some toponyms and other words, a development peculiar to Hebrew, does not in fact imply any "two-ness" about the place. The ending is found, for example, in the Hebrew words for such single entities as "water" ("מַיִם"), "noon" ("צָהֳרַיִם"), "sky/heaven" ("שָׁמַיִם"), and in the qere – but not the original "ketiv" – of "Jerusalem" ("ירושל[י]ם"). It should also be noted that the dual ending – which may or may not be what the -áyim in "Mitzráyim" actually represents – was available to other Semitic languages, such as Arabic, but was not applied to Egypt. See inter alia Aaron Demsky ("Hebrew Names in the Dual Form and the Toponym Yerushalayim" in Demsky (ed.) These Are the Names: Studies in Jewish Onomastics, Vol. 3 (Ramat Gan, 2002), pp. 11–20), Avi Hurvitz (A Concise Lexicon of Late Biblical Hebrew: Linguistic Innovations in the Writings of the Second Temple Period (Brill, 2014), p. 128) and Nadav Na’aman ("Shaaraim – The Gateway to the Kingdom of Judah" in The Journal of Hebrew Scriptures, Vol. 8 (2008), article no. 24 Archived 17 October 2014 at the Wayback Machine., pp. 2–3).
  10. "On the So-Called Ventive Morpheme in the Akkadian Texts of Amurru". www.academia.edu. p. 84. Archived from the original on 18 January 2016. Retrieved 18 November 2015.
  11. Black, Jeremy A.; George, Andrew; Postgate, J.N. (2000). A Concise Dictionary of Akkadian. Otto Harrassowitz Verlag. ISBN 978-3-447-04264-2.
  12. Rosalie, David (1997). Pyramid Builders of Ancient Egypt: A Modern Investigation of Pharaoh's Workforce. Routledge. p. 18.
  13. Muḥammad Jamāl al-Dīn Mukhtār. "Ancient Civilizations of Africa". Books.google.co.za. p. 43. Archived from the original on 31 January 2017. Retrieved 28 May 2016.
  14. Antonio Loprieno, "Egyptian and Coptic Phonology", in Phonologies of Asia and Africa (including the Caucasus). Vol 1 of 2. Ed: Alan S Kaye. Winona Lake, Indiana: Eisenbrauns, 1997: p. 449
  15. "A Brief History of Alchemy". University of Bristol School of Chemistry. Archived from the original on 5 October 2008. Retrieved 21 August 2008.
  16. Breasted, James Henry; Peter A. Piccione (2001). Ancient Records of Egypt. University of Illinois Press. pp. 76, 40. ISBN 978-0-252-06975-8.
  17. Midant-Reynes, Béatrix. The Prehistory of Egypt: From the First Egyptians to the First Kings. Oxford: Blackwell Publishers.
  18. "The Nile Valley 6000–4000 BCE Neolithic". The British Museum. 2005. Archived from the original on 14 February 2009. Retrieved 21 August 2008.
  19. Bard, Kathryn A. Ian Shaw, ed. The Oxford Illustrated History of Ancient Egypt. Oxford: Oxford University Press, 2000. p. 69.
  20. "The Fall of the Egyptian Old Kingdom". BBC. 17 February 2011. Archived from the original on 17 November 2011. Retrieved 3 November 2011.
  21. "The Kushite Conquest of Egypt". Ancientsudan.org. Archived from the original on 1 February 2011. Retrieved 25 August 2010.
  22. Shaw (2002) p. 383
  23. Bowman, Alan K (1996). Egypt after the Pharaohs 332 BC – AD 642 (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 25–26. ISBN 0-520-20531-6.
  24. Stanwick, Paul Edmond (2003). Portraits of the Ptolemies: Greek kings as Egyptian pharaohs. Austin: University of Texas Press. ISBN 0-292-77772-8.
  25. 25.0 25.1 "Egypt". Berkley Center for Religion, Peace, and World Affairs. Archived from the original on 20 December 2011. Retrieved 14 December 2011. See drop-down essay on "Islamic Conquest and the Ottoman Empire"
  26. Kamil, Jill. Coptic Egypt: History and Guide. Cairo: American University in Cairo, 1997. p. 39
  27. El-Daly, Okasha (2005). Egyptology: The Missing Millennium. London: UCL Press. p. 140.
  28. 28.0 28.1 28.2 Abu-Lughod, Janet L. (1991) [1989]. "The Mideast Heartland". Before European Hegemony: The World System A.D. 1250–1350. New York: Oxford University Press. pp. 243–244. ISBN 978-0-19-506774-3.
  29. "Egypt – Major Cities". Countrystudies.us. Archived from the original on 17 January 2013. Retrieved 8 February 2013.
  30. Donald Quataert (2005). The Ottoman Empire, 1700–1922. Cambridge University Press. p. 115. ISBN 978-1-139-44591-7. Archived from the original on 13 February 2014. Retrieved 21 June 2013.
  31. "Icelandic Volcano Caused Historic Famine In Egypt, Study Shows". ScienceDaily. 22 November 2006. Archived from the original on 17 January 2013. Retrieved 8 February 2013.
  32. 32.0 32.1 32.2 Izzeddin, Nejla M. Abu (1981). Nasser of the Arabs: an Arab assessment. Third World Centre for Research and Publishing. p. 2. ISBN 978-0-86199-012-2.
  33. 33.0 33.1 Baten, Jörg (2016). A History of the Global Economy. From 1500 to the Present. Cambridge University Press. p. 217. ISBN 978-1-107-50718-0.
  34. Fahmy, Khaled (1997). "All the Pasha's Men: Mehmed Ali, his army and the making of modern Egypt": 119–147.
  35. Nejla M. Abu Izzeddin, Nasser of the Arabs, p. 2.
  36. Baten, Jörg (2016). A History of the Global Economy. From 1500 to the Present. Cambridge University Press. p. 217, 224 Figure 7.6: "Height development in the Middle East and the world (male)" and 225. ISBN 978-1-107-50718-0.
  37. Anglo French motivation: Derek Hopwood, Egypt: Politics and Society 1945–1981. London, 1982, George Allen & Unwin. p. 11.
  38. De facto protectorate: Joan Wucher King, Historical Dictionary of Egypt. Metuchen, NJ; 1984; Scarecrow. p. 17.
  39. "Treaty of Lausanne (1923): Article 17 of the treaty refers to Egypt and Sudan". byu.edu. Archived from the original on 23 December 2012. Retrieved 28 November 2013.
  40. Jankowski, James. Egypt, A Short History. p. 111.
  41. Jankowski, James. Egypt, A Short History. p. 112.
  42. "Egypt". The World Factbook. CIA. Archived from the original on 11 June 2008. Retrieved 2 February 2011.
  43. "ذاكرة مصر المعاصر – السيرة الذاتية". modernegypt.bibalex.org. Archived from the original on 14 August 2018. Retrieved 24 September 2018.
  44. Aburish 2004, p. 252
  45. Kandil 2012, p. 76
  46. Shlaim, Rogan, 2012 pp. 7, 106
  47. Samir A. Mutawi (2002). Jordan in the 1967 War. Cambridge University Press. p. 95. ISBN 978-0-521-52858-0. Archived from the original on 6 September 2015. Retrieved 20 June 2015.
  48. "The Emergency Law in Egypt". International Federation for Human Rights. Archived from the original on 1 February 2011. Retrieved 2 February 2011.
  49. 49.0 49.1 Egypt on the Brink by Tarek Osman, Yale University Press, 2010, p. 120
  50. Jesse Ferris (2013). Nasser's Gamble: How Intervention in Yemen Caused the Six-Day War and the Decline of Egyptian Power. Princeton University Press. p. 2. ISBN 0-691-15514-3. Archived from the original on 6 September 2015. Retrieved 20 June 2015.
  51. Major Michael C. Jordan (USMC) (1997). "The 1973 Arab-Israeli War: Arab Policies, Strategies, and Campaigns". GlobalSecurity.org. Archived from the original on 19 April 2009. Retrieved 20 April 2009.
  52. Amin, Galal. Egypt's Economic Predicament: A Study in the Interaction of External Pressure, Political Folly, and Social Tension in Egypt, 1960–1990, 1995
  53. Vatikiotis, P.J. (1991). The History of Modern Egypt: From Muhammad Ali to Mubarak (4. ed.). London: Weidenfeld and Nicolson. p. 443. ISBN 978-0-297-82034-5.
  54. Cambanis, Thanassis (11 September 2010). "Succession Gives Army a Stiff Test in Egypt". The New York Times. Egypt. Archived from the original on 27 October 2011. Retrieved 3 November 2011.
  55. Middle East International No 270, 7 March 1986, Publishers Lord Mayhew, Dennis Walters. Simon Ingram p. 8, Per Gahrton p.20
  56. Murphy, Caryle Passion for Islam: Shaping the Modern Middle East: the Egyptian Experience, Scribner, 2002, p. 4
  57. "Solidly ahead of oil, Suez Canal revenues, and remittances, tourism is Egypt's main hard currency earner at $6.5 billion per year." (in 2005) ... concerns over tourism's future Archived 24 September 2013 at the Wayback Machine.. Retrieved 27 September 2007.
  58. Gilles Kepel, Jihad, 2002
  59. Dunne, Michele (January 2006). "Evaluating Egyptian Reform". Carnegie Papers: Middle East Series (66): 4.
  60. "Mubarak throws presidential race wide open". Business Today Egypt. 10 March 2005. Archived from the original on 10 March 2005. Retrieved 8 February 2013.
  61. "Democracy on the Nile: The story of Ayman Nour and Egypt's problematic attempt at free elections". Weeklystandard.com. 27 March 2006. Archived from the original on 7 January 2012. Retrieved 3 November 2011.
  62. Gomez, Edward M (12 September 2005). "Hosni Mubarak's pretend democratic election". San Francisco Chronicle. Archived from the original on 15 September 2005. Retrieved 8 February 2013.
  63. "Egyptian vote marred by violence". Christian Science Monitor. 26 May 2005. Archived from the original on 8 February 2013. Retrieved 8 February 2013.
  64. "United States "Deeply Troubled" by Sentencing of Egypt's Nour". U.S. Department of State. 24 December 2005. Archived from the original on 21 October 2011. Retrieved 8 February 2013.
  65. "Egypt: Overview of human rights issues in Egypt". Human Rights Watch. Archived from the original on 14 November 2008. Retrieved 8 February 2013.
  66. "Egypt torture centre, report says". BBC News. 11 April 2007. Archived from the original on 26 November 2011. Retrieved 3 November 2011.
  67. "Egypt rejects torture criticism". BBC News. 13 April 2007. Archived from the original on 31 March 2012. Retrieved 3 November 2011.
  68. "Anger over Egypt vote timetable". BBC News. 20 March 2007. Archived from the original on 29 November 2011. Retrieved 3 November 2011.
  69. "NDP Insider: Military will ensure transfer of power". US Department of State. 30 July 2009. Archived from the original on 28 January 2011.
  70. "Mubarak Resigns As Egypt's President, Armed Forces To Take Control". Huffington Post. 11 February 2011. Archived from the original on 22 March 2013. Retrieved 8 February 2013.
  71. Kirkpatrick, David D. (11 February 2010). "Mubarak Steps Down, Ceding Power to Military". The New York Times. Archived from the original on 11 February 2011. Retrieved 11 February 2011.
  72. "Egypt crisis: President Hosni Mubarak resigns as leader". BBC. 11 February 2010. Archived from the original on 11 February 2011. Retrieved 11 February 2011.
  73. Hope, Christopher; Swinford, Steven (15 February 2011). "WikiLeaks: Egypt's new man at the top 'was against reform'". The Daily Telegraph. Archived from the original on 10 March 2011. Retrieved 5 March 2011.
  74. "The Supreme Council of the Armed Forces: Constitutional Proclamation". Egypt State Information Service. 13 February 2011. Archived from the original on 27 April 2011. Retrieved 5 March 2011. The Chairman of the Supreme Council of the Armed Forces shall represent it internally and externally.
  75. "Egyptian Parliament dissolved, constitution suspended". BBC. 13 February 2011. Archived from the original on 14 February 2011. Retrieved 13 February 2011.
  76. Memmott, Mark (28 November 2011). "Egypt's Historic Day Proceeds Peacefully, Turnout High For Elections". Npr.org. Archived from the original on 2 December 2012. Retrieved 8 February 2013.
  77. "Egypt's new president moves into his offices, begins choosing a Cabinet". CNN. 25 June 2012. Archived from the original on 12 May 2013. Retrieved 13 February 2013.
  78. "Egypt unveils new cabinet, Tantawi keeps defence post". 3 August 2012.
  79. "Rallies for, against Egypt president's new powers". Associated Press. 23 November 2012. Archived from the original on 29 November 2012. Retrieved 23 November 2012.
  80. "Egypt's President Mursi assumes sweeping powers". BBC News. 22 November 2012. Archived from the original on 22 November 2012. Retrieved 23 November 2012.
  81. Spencer, Richard (23 November 2012). "Violence breaks out across Egypt as protesters decry Mohammed Morsi's constitutional 'coup'". The Daily Telegraph. London. Archived from the original on 27 November 2012. Retrieved 23 November 2012.
  82. "Egypt Sees Largest Clash Since Revolution". Wall Street Journal. 6 December 2012. Archived from the original on 21 April 2015. Retrieved 8 December 2012.
  83. Fleishman, Jeffrey (6 December 2012). "Morsi refuses to cancel Egypt's vote on constitution". Los Angeles Times. Archived from the original on 8 December 2012. Retrieved 8 December 2012.
  84. "Think Again: The Muslim Brotherhood". Al-Monitor. 28 January 2013. Archived from the original on 2 February 2017. Retrieved 7 December 2016.
  85. Kirkpatrick, David D. (3 July 2013). "Army Ousts Egypt's President; Morsi Denounces 'Military Coup'". The New York Times. Archived from the original on 4 July 2013. Retrieved 3 July 2013.
  86. "Egypt protests: Hundreds killed after police storm pro-Morsi camps". Australian Broadcasting Corporation. 15 August 2013. Archived from the original on 4 August 2014. Retrieved 29 July 2014.
  87. "Abuse claims rife as Egypt admits jailing 16,000 Islamists in eight months". The Independent. 16 March 2014. Archived from the original on 4 September 2014. Retrieved 29 July 2014.
  88. "Egypt sentences 683 to death in latest mass trial of dissidents". The Washington Post. 28 April 2014. Archived from the original on 20 June 2014. Retrieved 29 July 2014.
  89. "Egyptian court sentences 529 people to death". The Washington Post. 24 March 2014. Archived from the original on 5 August 2014. Retrieved 29 July 2014.
  90. "Egyptian court sentences Muslim Brotherhood leader to life in prison". Reuters. 4 July 2014. Archived from the original on 29 July 2014. Retrieved 29 July 2014.
  91. "Egypt constitution 'approved by 98.1 percent'". Al Jazeera English. 18 January 2014. Archived from the original on 19 January 2014. Retrieved 18 January 2014.
  92. Egypt's new constitution gets 98% 'yes' vote, First vote of post-Morsi era shows strength of support for direction country has taken since overthrow of president in July, Patrick Kingsley in Cairo, theguardian.com, Saturday 18 January 2014 18.47 GMT, https://www.theguardian.com/world/2014/jan/18/egypt-constitution-yes-vote-mohamed-morsi Archived 21 December 2016 at the Wayback Machine.
  93. "Egypt's El-Sisi bids military farewell, says he will run for presidency". Ahram Online. 26 March 2014. Archived from the original on 27 March 2014. Retrieved 26 March 2014.
  94. "Former army chief scores landslide victory in Egypt presidential polls". The Guardian. Archived from the original on 29 May 2014. Retrieved 29 May 2014.
  95. "Sisi elected Egypt president by landslide". 30 May 2014. Archived from the original on 2 June 2014. Retrieved 29 July 2014.
  96. "Egypt election: Sisi secures landslide win". BBC. 29 May 2014. Archived from the original on 22 July 2014. Retrieved 29 July 2014.

ఈజిప్ట్ వికీపీడియా


"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=ఈజిప్టు&oldid=2677563" నుండి వెలికితీశారు