ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి
రకం
రకం
కాల పరిమితులు
6 సంవత్సరాలు
నాయకత్వం
అధ్యక్షుడు
అధికారపక్ష నాయకుడు
ఖాళీ, YSRCP
ప్రతిపక్ష నాయకుడు
నిర్మాణం
సీట్లు58 (50 ఎన్నుకోబడిన+ 8 సూచించబడిన)
రాజకీయ వర్గాలు
అధికార పక్షం లేక జట్టు (14)
  •   YSRCP (14)

ప్రధాన ప్రతిపక్షం లేక జట్టు (29)

ఇతరులు(11)

ఖాళీ (4)

  •   Vacant (4)
ఎన్నికలు
ఓటింగ్ విధానం
బదలాయించగల ఒక ఓటు
సమావేశ స్థలం
Andhra Pradesh Secreteriat.jpg
శాసనమండలి భవనం
అమరావతి, ఆంధ్రప్రదేశ్
వెబ్‌సైటు
http://www.aplegislature.org/web/legislative-council

ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి భారతదేశంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన వ్యవస్థలోని సభలలో ఎగువ సభ.[1] 1958 నుండి 1985 వరకు ఈ వ్యవస్థ ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ఉనికిలోవుంది. 2007 లో ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో మరల ఉనికిలోకి వచ్చి, ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన అనంతరం కొనసాగుతున్నది.

చరిత్ర[మార్చు]

భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పటి నుండి, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఒకే సభ ఉన్న పార్లమెంటరీ వ్యవస్థలో పనిచేసింది. 1956 డిసెంబరు 5 న ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి ఏర్పాటు చేయుటకు తీర్మానం చేసింది. ఈ వ్యవస్థ మూలంగా రెండు సభలు ఉంటాయి.[2] అధికారికంగా విధాన పరిషత్తు 1958 జూలై 1 న ప్రారంభించబడింది. ఈ ఏర్పాటు భారత రాజ్యాంగంలోని 168 అధికరణం మూలంగా జరిగింది. 1968 జూలై 8 న అప్పటి భారత రాష్ట్రపతి, రాజేంద్రప్రసాద్ ప్రారంభోత్సవం చేసాడు.[2]

రద్దులు, పునరుజ్జీవనాలు[మార్చు]

1985 రద్దు[మార్చు]

1980 వ దశకంలో, ఎగువ సభలను రద్దు చేయాలని కోరే రాష్ట్రాలలో మొదటి రాష్ట్రంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ వుంది. ఇది జనాభా ప్రాతినిధ్యం లేనిదని, రాష్ట్ర బడ్జెట్ పై భారమని, చట్టం ఆమోదించడంలో జాప్యాలకు కారణమనే విమర్శలతో రద్దు కోరబడింది.[2][3][4][5] ఏదేమైనా అప్పటి పాలక పార్టీ తెలుగుదేశం రాజకీయ ప్రతిపక్షమైన భారత జాతీయ కాంగ్రెస్కు శాసన మండలిలో ఎక్కువ సీట్లు ఉండటంవల్ల చట్టాన్ని ఆలస్యం జరిగింది.[5]

ఆంధ్రప్రదేశ్ విధానసభ ఆమోదించిన తీర్మానం ప్రకారం, భారత పార్లమెంటు 1985 లో ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన మండలి (నిర్మూలన) చట్టం ద్వారా విధాన పరిషత్‌ను రద్దు చేసింది.

2007 పునరుజ్జీవనము[మార్చు]

1989 లో రాష్ట్ర ఎన్నికలలో గెలిచిన కాంగ్రెస్ (ఐ) కు చెందిన ముఖ్యమంత్రి మర్రి చెన్నారెడ్డి శాసన మండలిని పునరుద్ధరించడానికి తదుపరి ప్రయత్నాలు ప్రారంభించాడు.[2][5] శాసన మండలిని పునరుద్ధరించడానికి ఒక తీర్మానం 1990 జనవరి 22 న విధానసభలో ఆమోదించబడింది.[2]

1990 మే 28 న రాష్ట్ర విధానసభ తీర్మానం ప్రకారం, భారత పార్లమెంటు ఎగువ సభ (రాజ్యసభ)లో శాసన మండలి యొక్క పునరుద్ధరణకు అధికారమిచ్చిన శాసనం ఆమోదం పొందింది కానీ అర్ధంతరంగా 1991 లో లోక్‌సభ రద్దు కావటంతో నిలిచిపోయింది.[2] తరువాత వచ్చిన లోక్‌సభలు (1991–1996, 1996–1998, 1998–2004) ఈ విషయంపై ఎలాంటి చర్య తీసుకోలేదు.

2004 రాష్ట్ర ఎన్నికలలో విజయం సాధించిన తరువాత, కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ జూలై 8, 2004 న శాసన మండలి పునరుద్ధరణకు మరొక తీర్మానాన్ని ఆమోదించింది.[2] ఇది 2004 డిసెంబరు 16 న ఆంధ్రప్రదేశ్ కౌన్సిల్ బిల్‌గా లోక్‌సభలో ప్రవేశపెట్టబడింది. 2006 డిసెంబరు 15 న లోక్‌సభ శాసనసభ ఆమోదం, డిసెంబరు 20 న రాజ్యసభ ఆమోదం పొంది, 2007 జనవరి 10 న రాష్ట్రపతి ఆమోదం పొందింది.[2] నూతనంగా పునరుద్ధరించబడిన శాసన మండలి 2007 మార్చి 30 న ఏర్పాటు చేయబడింది, ఏప్రిల్ 2 న అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నర్ రామేశ్వర్ ఠాకూర్ చేత ప్రారంభించబడింది.[2]

2020 రద్దు ప్రయత్నం[మార్చు]

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని వికేంద్రీకరణకు సంబంధించిన రెండు బిల్లులను శాసనసభ ఆమోదం తర్వాత, శాసనమండలి ఎంపికచేసిన శాసనమండలి సభ్యుల సభకు నిశిత పరిశీలనకొరకు పంపాలని నిర్ణయించింది. దీనిని వ్యతిరేకించిన జగన్ ప్రభుత్వం శాసనసభలో శాసనమండలి రద్దు బిల్లును ప్రవేశపెట్టింది. ఈ బిల్లు పై చర్చకు తెదేపా హాజరుకాలేదు. జనసేన శాసనసభ్యుడు అంగీకారం తెలపటంతో 133-0 ఆధిక్యంతో ఆమోదం పొందింది. 2020-01-28 నాటికి , ఈ బిల్లు కేంద్రం మంత్రి మండలి ముందుకు వచ్చింది.[6]

హోదా, ప్రస్తుత సభ్యులు[మార్చు]

కౌన్సిల్ చేత ఎన్నుకోబడిన చైర్‌పర్సన్, కౌన్సిల్ యొక్క సెషన్లకు అధ్యక్షత వహిస్తారు. చైర్‌పర్సన్ అందుబాటులోకి లేని సమయంలో సభను నిర్వహించడానికి డిప్యూటీ చైర్‌పర్సన్ ను కూడా ఎన్నుకుంటారు.

సభ్యత్వం , పదవీకాలం[మార్చు]

శాసన మండలి శాశ్వత సభ.[2] ఇందులో 58 మంది సభ్యులు ఉంటారు. సభ్యుల సాధారణ కాలపరిమితి ఆరుసంవత్సరాలు. అందులో 1/3 వంతు మంది ప్రతీ రెండు సంవత్సరాలకు సభ్యత్వం పూర్తి చేసుకుంటారు. కొత్త సభ్యులు ఎన్నికవుతారు.[2] శాసనమండలి సభ్యుడు కాదలచిన వ్యక్తి భారత పౌరసత్వం కలిగి ఉండాలి. కనీసం 30 ఏళ్ళ వయసు ఉండాలి. మానసికంగా ఆరోగ్యం కలిగి ఉండాలి. ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ఓటు హక్కు కలిగి ఉండాలి. అతడు/ఆమె అదే కాలంలో పార్లమెంటు సభ్యునిగా ఉండరాదు.

20 మంది సభ్యులు శాసనసభ్యుల ద్వారా, 20 మంది సభ్యులు అసెంబ్లీ, స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల సముదాయం ద్వారా, 10 మంది సభ్యులు పట్టభద్రులు, ఉపాధ్యాయుల నుండి ఎన్నుకోబడతారు . ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నరు ద్వారా 8 మంది సభ్యులు నామినేట్ చేయబడతారు. [7]

ఎన్నికల ఫలితం నిర్ణయం[మార్చు]

ఎన్నికలలో అభ్యర్ధులను ప్రాధాన్యతను ఓటరు సూచించాలి. ఎన్నికల ఫలితం నిర్ణయం ప్రక్రియ క్రిందివిధంగా వుంటుంది. ఓటులో దోషమున్న వాటిని బ్యాలెట్ పెట్టెల నుంచి వేరు చేస్తారు. పోటీ చేసిన అభ్యర్థుల్లో ఎవరికీ తొలి ప్రాధాన్య ఓటు పడకపోయినా దాన్ని కూడా చెల్లనిదిగానే పరిగణిస్తారు. చెల్లుబాటైన వాటిల్లో తొలి ప్రాధాన్య ఓట్లు 50 శాతం కన్నా ఒక్కటి ఎక్కువగా వచ్చినా ఆ అభ్యర్థి విజయం సాధించినట్లు. అలా జరగక పోతే వాటిలో అతి తక్కువ తొలి ప్రాధాన్య ఓట్లు వచ్చిన అభ్యర్థిని తొలగిస్తారు. ఆ అభ్యర్థి తొలి ప్రాధాన్యంగా వున్న బ్యాలెట్‌ పత్రంలో రెండో ప్రాధాన్య ఓట్లు ఎవరికి పడ్డాయో గుర్తించి ఆయా అభ్యర్థులకు వాటిని బదలాయిస్తారు. అప్పుడు ఎవరైనా అభ్యర్థికి 50 శాతం కంటే ఒక్కటి అధికంగా వచ్చితే వారు గెలిచినట్లు. అప్పుడు కూడా 50 శాతం కంటే ఒక్క ఓటైనా ఎవరికి ఎక్కువ రాకుంటే, తొలి ప్రాధాన్య ఓట్లు తక్కువగా వచ్చిన రెండో అభ్యర్థిని తొలగిస్తారు. ఆ అభ్యర్థి తొలి ప్రాధాన్యంగా వున్న బ్యాలెట్‌ పత్రంలో ఆ అభ్యర్ధి రెండో ప్రాధాన్య ఓట్లను, మొదట తొలగించిన అభ్యర్థికి వచ్చిన మూడో ప్రాధాన్య ఓట్లను మిగతా అభ్యర్థులకు కలుపుతారు. అలా ఒకరికైనా 50 శాతం కంటే ఒక్క ఓటైనా అధికంగా వచ్చేంతవరకూ లెక్కింపు కొనసాగించి ఫలితం ప్రకటిస్తారు. [8]

శాసన మండలి సభ్యులు[మార్చు]

శాసనసభ సభ్యుల ప్రాతినిధ్యం[మార్చు]

20 మంది శాసససభ్యులచే ఎన్నుకోబడతారు. 1 సీటు ఖాళీగా వున్నది.

పేరు ఎన్నికైన పార్టీ కాలం
యనమల రామకృష్ణుడు తె.దే.పా 2019 - 2025
పర్చూరి అశోక్ బాబు తె.దే.పా 2019 - 2025
దువ్వారపు రామారావు తె.దే.పా 2019 - 2025
బి తిరుమల నాయుడు తె.దే.పా 2019 - 2025
వట్టికూటి వీరవెంకన్న చౌదరి తె.దే.పా 2019 - 2025
దేవసాని చిన్నగోవిందరెడ్డి వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2015 - 2021
షేక్ మహమ్మద్ ఇక్బాల్ వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2015 - 2021
పివివి సూర్యనారాయణ రాజు వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2017 - 2023
మహ్మద్ అహ్మద్ షరీఫ్ తె.దే.పా 2015 - 2021
సోము వీర్రాజు బి.జె.పి 2015 - 2021
నారా లోకేశ్ తె.దే.పా 2017 - 2023
గంగుల ప్రభాకరరెడ్డి వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2017 - 2023
జంగా కృష్ణమూర్తి వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2019 - 2025
పోతుల సునీత[9] వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2020 - 2026
బచ్చుల అర్జునుడు తె.దే.పా 2017 - 2023
డొక్కా మాణిక్యవరప్రసాద్[10] వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2020 - 2026
చల్లా భగీరధ రెడ్డి వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2017 - 2023
గుమ్మడి సంధ్యా రాణి[11] తె.దే.పా 2015 - 2021
గుండుమల తిప్పేస్వామి [12] తె.దే.పా 2015 - 2021

స్థానిక సంస్థలు[మార్చు]

స్థానిక సంస్థలకు 20 సీట్లున్నాయి. మూడు సీట్లు ఖాళీగావున్నాయి.

జిల్లా పేరు ఎన్నికైన పార్టీ కాలం
చిత్తూరు గాలి సరస్వతి తె.దే.పా 2015 - 2021
తూర్పు గోదావరి చిక్కాల రామచంద్ర రావు తె.దే.పా 2017 - 2023
కృష్ణా వై.వి.బాపు రాజేంద్రప్రసాద్ తె.దే.పా 2015 - 2021
కృష్ణా బుద్దా వెంకటేశ్వరరావు తె.దే.పా 2015 - 2021
ప్రకాశం 2015 - 2021
విశాఖపట్నం బుద్ధా నాగజగదీశ్వర రావు తె.దే.పా 2015 - 2021
విజయనగరం ద్వారపురెడ్డి జగదీశ్వరరావు తె.దే.పా 2015 - 2021
విజయనగరం పప్పల చలపతిరావు తె.దే.పా 2015 - 2021
పశ్చిమ గోదావరి అంగర రామమోహన్ తె.దే.పా 2015 - 2021
అనంతపురం గూనపాటి దీపక్‌రెడ్డి తె.దే.పా 2017 - 2023
అనంతపురం
చిత్తూరు బి.ఎన్.రాజసింహులు తె.దే.పా 2017 - 2023
గుంటూరు ఉమ్మారెడ్డి వెంకటేశ్వర్లు వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2017 - 2023
గుంటూరు
కడప మారెడ్డి రవీంద్రనాథ్ రెడ్డి తె.దే.పా 2017 - 2023
కర్నూలు కె.ఇ.ప్రభాకర్ [13] తె.దే.పా 2018 - 2024
నెల్లూరు వాకాటి నారాయణరెడ్డి తె.దే.పా 2017 - 2023
శ్రీకాకుళం శత్రుచర్ల విజయరామరాజు తె.దే.పా 2017 - 2023
పశ్చిమ గోదావరి మంతెన వెంకట సత్యనారాయణ రాజు తె.దే.పా 2017 - 2023

పట్టభద్రులు[మార్చు]

కృష్ణా జిల్లా, గుంటూరు
జిల్లా పేరు ఎన్నికైన పార్టీ కాలం
పశ్చిమ గోదావరి, తూర్పు గోదావరి ఇల్లా వెంకటేశ్వరరావు పి.డి.ఎఫ్ 2019 - 2025
కలగర సాయి లక్ష్మణరావు పి.డి.ఎఫ్ 2019 - 2025
శ్రీకాకుళం జిల్లా, విజయనగరం, విశాఖపట్నం పి.వి.ఎన్.మాధవ్ బి.జె.పి 2017 - 2023
ప్రకాశం, నెల్లూరు, చిత్తూరు యండపల్లి శ్రీనివాసులరెడ్డి పి.డి.ఎఫ్ 2019 - 2025
అనంతపురం, కర్నూలు, కడప వెన్నపూస గోపాలరెడ్డి వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2017 - 2023

ఉపాధ్యాయులు[మార్చు]

5 సీట్లు ఉపాధ్యాయ ప్రతినిధులకున్నాయి.

జిల్లా పేరు ఎన్నికైన పార్టీ కాలం
శ్రీకాకుళం జిల్లా, విజయనగరం, విశాఖపట్నం పాకలపాటి రఘువర్మ స్వతంత్ర 2019 - 2025
పశ్చిమ గోదావరి, తూర్పు గోదావరి షేక్ సాబ్జీ[14] యు.టి.ఎఫ్ 2021-2027
కృష్ణా, గుంటూరు కల్పలత[15] స్వతంత్ర 2021-2027
ప్రకాశం, నెల్లూరు, చిత్తూరు విటపు బాలసుబ్రహ్మణ్యం పి.డి.ఎఫ్ 2017 - 2023
అనంతపురం, కర్నూలు, కడప కత్తి నరసింహారెడ్డి స్వతంత్ర 2017 - 2023

నామినేటెడ్[మార్చు]

ఈ వర్గంలో ఎనిమిది సీట్లున్నాయి.

పేరు నామినేట్ చేసిన పార్టీ కాలం
పాండుల రవీంద్రబాబు వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2020 - 2026
జకియా ఖానుం వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2020 - 2026
గౌనివారి శ్రీనివాసులు తె.దే.పా 2015 - 2021
బీడ రవిచంద్ర తె.దే.పా 2015 - 2021
టి.డి.జనార్థన్ తె.దే.పా 2015 - 2021
ఎన్.ఎం.డి. ఫరూఖ్ తె.దే.పా 2017 - 2023
చండిపిరాళ్ల శివనాధ రెడ్డి [16] వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2019-2025
పమిడి శమంతకమణి[17] వై.ఎస్.ఆర్.కా.పా 2019-2025

ఇవికూడా చూడండి[మార్చు]

మూలాలు[మార్చు]

  1. "legislative council, Andhrapradesh". AP Government. Retrieved 11 June 2019.
  2. 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 2.10 "Andhra Pradesh Legislative Council History". National Informatics Centre. Retrieved 2010-09-03.
  3. Sharma. Introduction to the Constitution of India, Fifth Edition. PHI Learning Pvt. Ltd. pp. 212–13. ISBN 978-81-203-3674-2.
  4. Laxmikanth. Indian Polity For UPSC 3E. Tata McGraw-Hill. pp. 27–1. ISBN 978-0-07-015316-5.
  5. 5.0 5.1 5.2 Agarala Easwara Reddy (1994). State politics in India: reflections on Andhra Pradesh. M.D. Publications Pvt. Ltd. pp. 97–110. ISBN 978-81-85880-51-8.
  6. "శాసనమండలి రద్దు బిల్లును కేంద్రానికి పంపిన ఏపీ ప్రభుత్వం". జీన్యూస్. 2020-01-28. Retrieved 2021-01-25.
  7. TMH General Knowledge Manual. Tata McGraw. 2007. p. 176. ISBN 978-0-07-061999-9.
  8. "AP MLC Election Results 2021 LIVE: కృష్ణా-గుంటూరులో కల్పలత.. ఉభయ గోదావరి జిల్లాల టీచర్‌ ఎమ్మెల్సీగా యూటీఎఫ్‌ అభ్యర్థి ఘన విజయం". tv9. 2021-03-18. Retrieved 2021-03-18.
  9. "ఎమ్మెల్సీగా పోతుల సునీత ఏకగ్రీవం". సాక్షి. 2020-01-19. Retrieved 2021-01-24.
  10. "ఎమ్మెల్సీగా డొక్కా మాణిక్యవరప్రసాద్ ఏకగ్రీవ ఎన్నిక ఏకగ్రీవం". సమయం. 2020-06-25. Retrieved 2021-01-24.
  11. Cite web|url=https://theleaderspage.com/gummidi-sandhya-rani/%7C title= Gummidi Sandhya Rani|access-date=2021-03-28}}
  12. Cite web|url=https://m.sakshi.com/news/andhra-pradesh/mlc-hat-trick-chance-222552%7C title= ఎమ్మెల్సీగా హ్యాట్రిక్ అవకాశం|access-date=2021-03-28|publisher=సాక్షి|date=2015-03-17}}
  13. "TDPs Prabhakar elected unopposed to AP Legislative Council". India today. 2017-12-29. Retrieved 2021-01-25.
  14. "AP MLC Election Results 2021 LIVE: కృష్ణా-గుంటూరులో కల్పలత.. ఉభయ గోదావరి జిల్లాల టీచర్‌ ఎమ్మెల్సీగా యూటీఎఫ్‌ అభ్యర్థి ఘన విజయం". tv9. 2021-03-18. Retrieved 2021-03-18.
  15. "AP MLC Election Results 2021 LIVE: కృష్ణా-గుంటూరులో కల్పలత.. ఉభయ గోదావరి జిల్లాల టీచర్‌ ఎమ్మెల్సీగా యూటీఎఫ్‌ అభ్యర్థి ఘన విజయం". tv9. 2021-03-18. Retrieved 2021-03-18.
  16. "Chadipiralla Sivanatha Reddy". Retrieved 2021-03-28.
  17. "Pamidi Samanthakamani". Retrieved 2021-03-28.