వనపర్తి

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
వనపర్తి
—  మండలం  —
మహబూబ్ నగర్ జిల్లా పటములో వనపర్తి మండలం యొక్క స్థానము
మహబూబ్ నగర్ జిల్లా పటములో వనపర్తి మండలం యొక్క స్థానము
వనపర్తి is located in ఆంధ్ర ప్రదేశ్
వనపర్తి
ఆంధ్రప్రదేశ్ పటములో వనపర్తి యొక్క స్థానము
అక్షాంశరేఖాంశాలు: 16°21′40″N 78°03′46″E / 16.361°N 78.0627°E / 16.361; 78.0627
రాష్ట్రం ఆంధ్ర ప్రదేశ్
జిల్లా మహబూబ్ నగర్
మండల కేంద్రము వనపర్తి
గ్రామాలు 19
ప్రభుత్వము
 - మండలాధ్యక్షుడు
జనాభా (2001)
 - మొత్తం 88,100
 - పురుషులు 45,040
 - స్త్రీలు 43,060
అక్షరాస్యత (2001)
 - మొత్తం 56.38%
 - పురుషులు 67.16%
 - స్త్రీలు 45.14%
పిన్ కోడ్ 509103


వనపర్తి, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలము మరియు పట్టణము. మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని ప్రముఖ పట్టణాలలో ఒకటి. 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారము ఈ పట్టణ జనాభా 50,262. జనాభా ప్రకారము ఈ పట్టణము జిల్లాలో మహబూబ్ నగర్, గద్వాల తరువాత మూడవ స్థానం ఆక్రమిస్తుంది.

రవాణా సదుపాయాలు[మార్చు]

మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోనే తొలిసారిగా ఏర్పాటైన బస్సు డీపో వనపర్తిలో ఉంది. వనపర్తి సంస్థానాధీశుల కోరిక మేరకు నిజాం ప్రభుత్వం ఇక్కడ బస్సు డీపోను ఏర్పాటు చేసింది. ఇది రెవెన్యూ డివిజన్ కేంద్ర స్థానమైనా రైలుస్టేషన్ లేదు. దగ్గరలోమదనాపురం రైల్వే స్టేషన్ వరకు పోవడానికి బస్సు సౌకర్యం ఉంది. ఈ పట్టణం జాతీయ రహదారి నెం.44(పాత నెం.7)కు కేవలం 14 కి.మీ దూరం లో వుంది.

సంస్థానాధీశుల చరిత్ర[మార్చు]

నిజాం పరిపాలనలో వనపర్తి సంస్థానం ప్రముఖ స్థానం ఆక్రమించింది. వనపర్తి సంస్థానం వైశాల్యం 450 చ.మై.తో 124 గ్రామాలతో కొనసాగింది. ఈ సంస్థానానికి పెబ్బేరు మండలంలోని సూగూరును తొలి రాజధానిగా పరిపాలన కొనసాగించినారు. ప్రారంభంలో సూగూరు సంస్తానంగా వ్యవహరించబడింది. సంస్థానాన్ని పరిపాలించిన మొదటి రామక్రిష్ణా రావు సూగూరు నుంచి తన రాజధానిని వనపర్తికి మార్చడం వలన వనపర్తిని సంస్థానంగా పరిగణించారు. ఈ సంస్థానాధీశుల ఇంటిపేరు జనుంపల్లి. ఈ వంశానికి మూలపురుషుడు వీరక్రిష్ణ భూపతి, వీరిని వీర క్రిష్ణా రెడ్డి అని కూడా సంభోదించేవారు. వనపర్తి సంస్థానాదీశుల తొలి నివాసం కర్నూలు జిల్లా నంధ్యాల తాలూకా జనుంపల్లి గ్రామం. జనుంపల్లి నుంచి పానుగల్ పరిధి ఉన్న పాతపల్లి గ్రామానికి వలస వచ్చి సూగూరు సంస్థానాధీశులుగా వ్యవహరించారని చరిత్ర చెబుతుంది.

వీర క్రిష్ణ భూపతికి నాలుగవ తరం వారసుడు వేముడి వెంకటరెడ్డి. ఇతడు యుద్దవిధ్యలలో ఆరితేరినవాదిగా చెబుతారు. గోలుకొండ సైన్యం దండెత్తిన సమయంలో వేముడి వెంకట్ రెడ్డి 10,000 సైన్యంతో వెళ్ళి యుద్దం చేసారు. సూగూరు సంస్థానానికి అనుభందంగా మరికొన్ని గ్రామాలను ఖుతుబ్ షా నుండి పొందినట్లు తెలుస్తుంది. వెంకట్ రెడ్డి కుమారుడు గోపాల రాయలు. వనపర్తి సంస్థానాదీశులలో 'బహిరి' అనే బిరుదును పొందినట్లు తెలుస్తుంది. క్రీ.శ. 1637లో గోపాలరాయుడు దివంగతుడైనట్లు తెలుస్తుంది. గోపాల రాయలుకు మగ సంతతి లేనందున సవాయి వెంకట రెడ్డిని దత్తత తీసుకున్నారు. సంస్థాన ఆదాయం సరిపోక రుణాలు చేసి ఆర్థిక పరిస్థితిని దిగజార్చారు. నిజాంకు చెల్లించాల్సిన కప్పంను చెల్లించనందున ఇతడు నిజాం సైన్యంతో పోరాడి అపజయం పొంది క్రీ.శ. 1711లో ఆత్మహత్య చేసుకున్నట్లు చరిత్ర చెబుతుంది.

వనపర్తి సంస్థానం ఏలిన వారిలో మొదటి రామక్రిష్ణా రావు దాయాదుల కుట్రతో నిజాం ప్రభువు చెరసాలలో మూడు సం.లు గడిపాడు. చివరకు నిజాం రామక్రిష్ణా రావుకు విముక్తి కలిగించారు. నిజాం నుండి క్రీ.శ. 1817లో రాజా బహద్దూర్ బిరుదును బహూకరించారు. రామక్రిష్ణా రావు దత్త పుత్రుడు మొదతి రామేశ్వర్ రావు గద్వాల సంస్థాన పాలన బాధ్యతలు స్వీకరించిన పిదప ప్రజలకు అనేక సదుపాయాలు కల్పించారు. క్రీ.శ. 1861లో రాజా రామేశ్వర్ రావు సేవలకు గాను కరవాలం, పిస్తోలు, రైఫిలు వంటి ఆయుధాలను బ్రిటిషు వారు, నిజాం ప్రభువులు బహూకరించినట్లు తెలుస్తుంది.

రాజా రామేశ్వర్ రావు దత్త పుత్రుడు రాజా రామ క్రిష్ణ రాయలు. ఇతడు అకస్మాత్తుగా మ్రుత్యు వాత పడ్డాడు. రెండవ రామేశ్వర రావు దత్త పుత్రుడుగా వచ్చి పాలన బాధ్యతలను స్వీకరించారు. ఇతడు సమర్థుదుగా, పరిపాలనా దక్షుడుగా గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు. అనేక ప్రజాహిత కార్య క్రమాలతో పాటు వ్యవసాయ అభివృద్దికి చెరువులు, కుంటలు, బావులు అనేకం త్రవ్వించారు. రాజా రామేశ్వర్ రావుకు ఇద్దరు కుమారులు శ్రీ క్రిష్ణ దేవరాయలు, శ్రీ రామ దేవరాయలు. మునగాల సంస్థానాదీశుడగు రాజా నాయని వెంకట రంగారావు బహద్దూర్ కూతురు సరళాదేవిని శ్రీ క్రిష్ణ దేవరాయలు వివాహం చేసుకున్నారు. పింగళి వెంకట్రామారెడ్డి కూతురు కుముదినీ దేవిని శ్రీ రామ దేవరాయులు వివాహం చేసుకున్నారు. రాణి సరళాదేవి పేరుతో వనపర్తి సంస్థానంలో 'సరళా సాగర్' అనే ప్రాజెక్ట్ ను నిర్మించారు.

రాజా శ్రీ క్రిష్ణ దేవరాయలు, రాణి సరళా దేవి కుమారుడు రాజా రామేశ్వర్ రావు. ఇతడు ఉన్నత విధ్యావంతుడు. సంస్థానాన్ని హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలోనూ, అనంతరం ఆంద్రప్రదేశ్‌లోనూ విలీనం అయిన పిదప రాజా రామేశ్వర రావు పార్లమెంటు సభ్యునిగా కొనసాగారు. భారత ప్రభుత్వ విదేశాంగ శాఖలో ఉన్నత పదవీ బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. ఇతనికి ముగ్గురు ఆడ సంతానం. క్రిష్ణ దేవరావును దత్త పుత్రునిగా స్వీకరించారు.

విద్యాసంస్థలు[మార్చు]

  • ప్రభుత్వ బాలుర జూనియర్ కళాశాల (స్థాపన:1969-70)
  • ప్రభుత్వ బాలికల జూనియర్ కళాశాల (స్థాపన:1988-89)
  • ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల, ఉర్దూ మీడియం (స్థాపన:2003-04)
  • శ్రీవాణి జూనియర్ కళాశాల (స్థాపన:2006-07)
  • స్కాలర్స్ జూనియర్ కళాశాల (స్థాపన:1992-93)
  • చైతన్య జూనియర్ కళాశాల (స్థాపన:1993-94)
  • వాగ్దేవి మహిళల జూనియర్ కళాశాల (స్థాపన:2002-03)
  • కొట్టం మాణిక్యమ్మ జూనియర్ కళాశాల (స్థాపన: 2005-06)
  • ఎస్.వి.ఎం.ఆర్.బాలికల జూనియర్ కళాశాల (స్థాపన:2005-06)
  • వివేక్ జూనియర్ కళాశాల (స్థాపన:2005-06)
  • సి.వి.రామన్‌ జూనియర్ కళాశాల (స్థాపన:1996-97)
  • జాగృతి‌ జూనియర్ కళాశాల (స్థాపన:2006-07)

పట్టణ విశేషాలు[మార్చు]

  • రాష్ట్రంలోనే తొలి ఆదర్శ వివాహితుల సంక్షేమ సమితి వనపర్తిలో 1997 ఫిబ్రవరి 16న ఏర్పాటైనది.

మండలంలోని గ్రామాలు[మార్చు]

ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=వనపర్తి&oldid=1072478" నుండి వెలికితీశారు