అష్టాత్రింశతి మహాదానములు

హిందూ ధర్మంలో దానం (దానము) అనే పుణ్యకార్యానికి సంబంధించిన ప్రత్యేక రూపాలు. ప్రతీ దానానికి ప్రత్యేక అర్థం, పుణ్యం, ఆచారం ఉంటాయి.

దానములు

1. తులాపురుష దానము : వ్యక్తి తన బరువుతో సమానంగా బంగారం, వెండి, ధాన్యం లేదా ఇతర విలువైన వస్తువులను తూకం వేసి దానం చేయడం. ఇది అత్యంత పుణ్యదాయకమైన దానంగా పరిగణించబడుతుంది.
2. హిరణ్య గర్భ దానము : బంగారంతో చేసిన గర్భరూప బిందువును దానం చేయడం. దీనివల్ల పాప పరిహారం, దీర్ఘాయుష్యం కలుగుతాయని విశ్వాసం.
3. బ్రహ్మాండ దానము : విశ్వానికి ప్రతీక అయిన బంగారు గోళాన్ని దానం చేయడం. ఇది సృష్టి యొక్క పుణ్యాన్ని సూచిస్తుంది.
4. కల్పపాదవ దానము : కల్పవృక్షం లాంటి పుణ్యప్రదమైన బంగారు పడవ (నౌక)ను దానం చేయడం.
5. గోనహస్ర దానము: వెయ్యి ఆవులను దానం చేయడం. ఇది అత్యున్నత దానాలలో ఒకటి.
6. హిరణ్యకామదేను దానము : బంగారంతో చేసిన కామధేనువును దానం చేయడం. కామధేను సర్వకామప్రద దివ్యగోవు.
7. హిరణ్యశ్వ దానము : బంగారు గుర్రాన్ని దానం చేయడం — శక్తి, వీరత్వానికి సంకేతం.
8. పంచలాంగల దానము : ఐదు లాంగళాలను (హలాలు) దానం చేయడం — వ్యవసాయాభివృద్ధి, సంపదను సూచిస్తుంది.
9. ధారా దానము: నిరంతర జలధారతో నీరు లేదా పాలు దానం చేయడం — జీవనాధారమైన నీటి పుణ్యాన్ని సూచిస్తుంది.
10. హిరణాశ్వరధ దానము: బంగారు గుర్రపు రథాన్ని దానం చేయడం.
11. హోమహస్తీరధ దానము: యజ్ఞంలో భాగంగా ఏనుగు, రథం దానం చేయడం — రాజసమానమైన దానం.
12. విష్ణుచక్ర దానము : బంగారంలో తయారైన విష్ణు చక్రం (సుదర్శనం)ను దానం చేయడం.
13. కల్పలతా దానము : కల్పవృక్షం వలె పుణ్యప్రదమైన బంగారు లతను దానం చేయడం.
14. సప్తసాగర దానము : ఏడు సముద్రాల సంకేతంగా బంగారం లేదా రత్నాలతో నిండిన పాత్రలను దానం చేయడం.
15. రత్న దేను దానము: రత్నాలతో అలంకరించిన గోవును దానం చేయడం.
16. మహాభూత ఘట దానము: పంచభూతాలను సూచించే ఐదు పాత్రల దానం (భూమి, నీరు, అగ్ని, గాలి, ఆకాశం).
17. గో దానము: ఆవును దానం చేయడం — అత్యంత పుణ్యకరమైన సాధారణ దానం.
18. భూ దానము: భూమి లేదా భూమి భాగాన్ని దానం చేయడం — నివాసం లేదా సేవా ప్రయోజనాల కోసం.
19. తిల దానము : నువ్వులు (తిలాలు) దానం చేయడం — పితృశాంతి, పాపపరిహారానికి.
20. సువర్ణ దానము : బంగారం దానం చేయడం — ధనసమృద్ధి, పుణ్యప్రాప్తి కోసం.
21. వస్త్ర దానము : బట్టలు, దుస్తులు దానం చేయడం.
22. ధాన్య దానము: అన్నం లేదా ధాన్యం దానం చేయడం.
23. నేతి దానము : నెయ్యి దానం చేయడం — యజ్ఞపుణ్యాన్ని సూచిస్తుంది.
24. బెల్లము దానము : బెల్లం (జాగ్గరీ) దానం చేయడం — మధురత, ఆరోగ్యాన్ని సూచిస్తుంది.
25. వెండి దానము : వెండి దానం చేయడం.
26. ఉప్పు దానము: ఉప్పు దానం చేయడం — జీవనావశ్యకం.
27. అన్న దానము : ఆహారం దానం చేయడం — “అన్నదానం మహాదానం” అని చెబుతారు.
28. శ్రమ దానము: శ్రమతో సేవ చేయడం — శారీరక లేదా మానసిక సేవ రూపంలో దానం.
29. గృహ దానము: నివాసస్థలం లేదా గృహం దానం చేయడం.
30. పాత్ర దానము : భోజన పాత్రలు, పాత్రికలు దానం చేయడం.
31. సంభావన దానము : గౌరవార్థంగా ఉపహారం లేదా భత్యం ఇవ్వడం.
32. వాహన దానము : వాహనం లేదా రథం దానం చేయడం.
33. నేత్ర దానము : కళ్లను దానం చేయడం — మరణానంతరం దృష్టి పునరుద్ధానం కోసం.
34. రక్త దానము : రక్తాన్ని దానం చేయడం — ప్రాణదానం సమానం.
35. కన్యా దానము: కూతురిని పెళ్లి ద్వారా దానం చేయడం — పవిత్ర కర్తవ్యంగా పరిగణిస్తారు.
36. పుత్ర దానము: దత్తత ద్వారా సంతానదానం చేయడం (పాతకాలపు ఆచారం).
37. నవదినుసుల దానము : తొమ్మిది రకాల ధాన్యాలు (నవధాన్యాలు) దానం చేయడం.
38. గర్థా దానము : గర్థా అంటే భూమి, ఆభరణాలు లేదా గృహసంబంధిత ఆస్తులను దానం చేయడం (కొన్ని ప్రాంతాల్లో దీన్ని భూదానం లేదా రత్నదానం రూపంగా అర్థం చేసుకుంటారు).