గుంటూరు జంక్షన్‌ రైల్వే స్టేషను

వికీపీడియా నుండి
(గుంటూరు జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను నుండి దారిమార్పు చెందింది)
Jump to navigation Jump to search
గుంటూరు జంక్షన్‌ రైల్వే స్టేషను
స్టేషన్ గణాంకాలు
చిరునామాగుంటూరు , గుంటూరు జిల్లా, ఆంధ్ర ప్రదేశ్
భారత దేశము
భౌగోళికాంశాలు16°18′03″N 80°26′34″E / 16.3008°N 80.4428°E / 16.3008; 80.4428Coordinates: 16°18′03″N 80°26′34″E / 16.3008°N 80.4428°E / 16.3008; 80.4428
మార్గములు (లైన్స్)గుంటూరు–తెనాలి రైలు మార్గము, కృష్ణ కెనాల్–గుంటూరు రైలు మార్గము, పగిడిపల్లి-నల్లపాడు రైలు మార్గము, నల్లపాడు–గుంతకల్లు రైలు మార్గము, గుంటూరు-మాచర్ల రైలు మార్గము, గుంటూరు-రేపల్లె రైలు మార్గము
నిర్మాణ రకం(గ్రౌండ్ స్టేషను ) ప్రామాణికం
వాహనములు నిలుపు చేసే స్థలంఉంది
వికలాంగుల సౌలభ్యంHandicapped/disabled access
ఇతర సమాచారం
ప్రారంభం1 April 2003; 18 సంవత్సరాల క్రితం (1 April 2003)
స్టేషన్ కోడ్GNT
జోన్లు దక్షిణ మధ్య రైల్వే
డివిజన్లు గుంటూరు రైల్వే డివిజను
ఆపరేటర్భారతీయ రైల్వేలు

గుంటూరు రైల్వే స్టేషను (స్టేషన్ కోడ్: జిఎన్‌టి) [1] అనేది ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని గుంటూరులో ఒక భారతీయ రైల్వే స్టేషను. ఇది దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్లో గుంటూరు రైల్వే డివిజను లోని కృష్ణ కెనాల్–గుంటూరు రైలు మార్గములో ఉంది.[2][3] ఇది భారతదేశంలో 295 వ అత్యంత రద్దీ అయిన రైల్వే స్టేషను.[4]

చరిత్ర[మార్చు]

జన్మభూమి ఎక్స్‌ప్రెస్ నుండి గుంటూరు ప్రకృతి దృశ్యం వీక్షణ

కృష్ణ కెనాల్-నంద్యాల (కెసిసి-ఎన్‌డిఎల్) మార్గము బ్రిటిష్ భారతదేశం యొక్క అప్పటి మద్రాసు ప్రావిన్స్ లో మచిలీపట్నంకు గోవాలో మార్గోవా అనుసంధానం చేసే ముఖ్యమైన ఈస్ట్-వెస్ట్ కోస్ట్ లింక్ యొక్క ఒక భాగంగా ఉండేది. ఇది మొదట మీటరు గేజ్ (నారోగేజ్) గా దక్షిణ మరాఠా రైల్వేలు (తరువాత మద్రాస్ , దక్షిణ మరాఠా రైల్వేలు-ఎమ్‌ఎస్‌ఎమ్‌ఆర్) 1885-1890 సమయంలో నిర్మించారు.[5] నల్లమల పరిధులు గుండా ట్రాక్ ఉండటం వలన , దాని ఫలితంగా చాలా కొన్ని ప్రధాన ఇంజనీరింగ్ పనులు, వీటి నిర్మాణం యొక్క పనులు ఈ మార్గము కొరకు చేపట్టడం జరిగింది. వీటిలో అత్యంత ఆకర్షణీయ భారీ దొరబావి వయాడక్ట్ [6] , బొగడ టన్నెల్ ఉండటం , ఇవి రెండూ నంద్యాల నుండి గురించి 30 కి.మీ. దూరములో ఉన్నాయి.

పాత దొరబావి వయాడక్ట్ అవశేషాలు, బొగడ

రేపల్లె తీర పట్టణం బ్రాంచ్ మార్గము, గుంటూరు 60 కి.మీ. తూర్పు 1910 సం.లో అదే సంస్థ నిర్మించిడం జరిగింది. ఈ మార్గము తెనాలి వద్ద ఈస్ట్ కోస్ట్ రైల్వే ప్రధాన మార్గమునకు అనుసంధానము చేయబడింది. ఈ రెండు విభాగాలు భారతీయ రైల్వే 'ప్రాజెక్ట్ యొక్క యూని గేజ్ కింద 1993-95 సమయంలో బ్రాడ్ గేజ్‌గా మార్చబడ్డాయి. ప్రధానంగా ఈ గేజ్ మార్పిడి, మునుపటి యొక్క, ఎగుడు దిగుడు ప్రాంతాల్లో వెయ్యటం కష్టమైన పని. గాజులపల్లి , దిగువమెట్ట మధ్య పాత అమరికను విడిచిపెట్టి చాలా తక్కువ ఎత్తులో ఉన్న ఒక కొత్త బొగడ సొరంగం పొడవు 1.6 కిలోమీటర్లు , ఒక కొత్త దొరబావి వయాడక్ట్ భారీ వ్యయంతో నిర్మించారు.[7]

చెలమ టన్నెల్, గుంటూరు డివిజను

ఈ రైల్వే ట్రాక్ సుమారు 7 కి.మీ. దూరములోని కంబం రైల్వే స్టేషను నుంచి చారిత్రాత్మక కంబం ట్యాంక్ ద్వారా వెళుతుంది. ఇది దక్షిణ మధ్య రైల్వే లోని గుంటూరు-నంద్యాల రైలు మార్గములో అత్యంత సుందరమైన లోయలలో ఇది ఒకటి.

గుంటూరులో మొట్టమొదటి రైలు మార్గము సేవలు మీటర్ గేజ్ లైన్ 1916 లో గుంటూరు-రేపల్లె రైలు మార్గము ప్రారంభించబడ్డాయి.[8] తరువాత గుంటూరు , హుబ్లి / గోవాల మధ్య. కృష్ణా నది పై ప్రకాశం బారేజ్ పూర్తయిన తరువాత హౌరా వైపుగా గుంటూరు / విజయవాడ మధ్య ఒక బ్రాడ్ గేజ్ రైల్ లైన్ నిర్మించబడింది.

గుంటూరు-మాచెర్ల విభాగం, వెనుకబడిన తెలంగాణ లోపలి ప్రాంతానికి సేవలను అందించేందుకు ఎమ్‌ఎస్‌ఎమ్‌ఆర్ ద్వారా 1930 లో నిర్మించారు. ఇది చాలా వాస్తవానికి మీటర్ గేజ్‌గా ఉంది , 1992-93 లో బ్రాడ్ గేజ్ కు మార్చారు.[9] ఈ విభాగం ప్రముఖంగా ప్రధానంగా పిడుగురాళ్ళ నుండి, సున్నపురాయి, క్వార్ట్జ్ , సిమెంట్ రవాణా కోసం ఉపయోగించిన లైమ్ సిటీగా పిలిచేవారు.[10]

విజయవాడ నుంచి సికింద్రాబాదుకు ఒక ప్రత్యామ్నాయ మార్గం తెరవడం, హైదరాబాదుకు తెలంగాణ లోపలి ప్రాంతమునకు అనుసంధానము చేయడం, 152 కిలోమీటర్ల పొడవైన బీబీనగర్-నడికుడి రైలు ప్రాజెక్టు శంకుస్థాపన 1974 ఏప్రిల్ 7 న అప్పటి భారతదేశం యొక్క ప్రధాన మంత్రి ఇందిరా గాంధీ చేశారు. ప్రాజెక్టు చివరకు 1989 లో పూర్తయ్యింది , ఈ మార్గమును ఒక సంవత్సరం తరువాత ప్రారంభించారు.[11] . కృష్ణా నది , మూసి నది పరిధిలోకి రెండు ప్రధాన వంతెనలు ఈ భాగంలో ఉంటాయి. ఈ మార్గము గుండా అనేక దక్షిణ / తూర్పు వెళ్ళే రైళ్ళను ఉపయోగిస్తారు. అందుకు ప్రత్యేక కారణము కూడా ఉంది. అత్యధిక భారీగా, రద్దీగా ఉండే వరంగల్-విజయవాడ రైలు మార్గము యొక్క ఒత్తిడిని తగ్గించుటకు ఈ మార్గమును ఉపయోగిస్తారు. ఈ మార్గము ద్వారా క్వార్ట్జ్, బొగ్గు, ఎరువులు పాటు సిమెంట్ రవాణా ఒక ముఖ్యమైన వస్తువుగా ఉంది.[12]

20 వ శతాబ్దం చివరి నాటికి గుంటూరుకు వివిధ రైల్వే లైన్లు, గుంటూరు–తెనాలి రైలు మార్గము , గుంటూరు-మాచర్ల రైలు మార్గము, గుంటూరు–తెనాలి రైలు మార్గము , పగిడిపల్లి-నల్లపాడు రైలు మార్గము, గుంటూరు-విజయవాడ రైలు మార్గము, గుంటూరు-నల్లపాడు-గుంతకల్లు రైలు మార్గము ఈ గుంటూరు జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను గుండా వెళ్లాయి.

నిర్మాణం , సౌకర్యాలు[మార్చు]

గుంటూరు రైల్వే జంక్షన్ వెస్ట్ టెర్మినల్ రిజర్వేషన్ ఆఫీస్

ఈ స్టేషన్ 43,146 మీ 2 (464,420 చదరపు అడుగుల) విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉంది, ఇది 32 ఉద్యోగులచే నిర్వహించబడుతుంది.[2] ఇంటర్-కనెక్ట్ అయిన సబ్వే వ్యవస్థతో ఏడు ప్లాట్ ఫారాలు ఉన్నాయి. ఈ స్టేషన్లో రిజర్వేషన్ కౌంటర్లు తూర్పు , పశ్చిమ టర్మినల్స్ వద్ద ఉన్నాయి. ఇక్కడ నుండి ప్రారంభమయ్యే రైళ్ళ ప్రాథమిక నిర్వహణ కోసం 2 పిట్ రైలు మార్గాలు ఉన్నాయి. పల్నాడు ఎక్స్‌ప్రెస్, సింహాద్రి ఎక్స్‌ప్రెస్, గోల్కొండ ఎక్స్‌ప్రెస్ , ఇతర ప్యాసింజర్ రైళ్లు ఇక్కడ నిర్వహించబడుతున్నాయి.

వర్గీకరణ[మార్చు]

గుంటూరు జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను ఎ-కేటగిరీ స్టేషను. ఇది గుంటూరు రైల్వే డివిజన్లో మోడల్ స్టేషను, ఆదర్శ్ స్టేషను , టచ్ & ఫీల్ (మోడరన్ స్టేషన్స్) గా గుర్తింపు పొందింది.[13] ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల స్థాయిలో అభివృద్ధికి ప్రధాన కేంద్రాలలో ఒకటిగా చేయాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం గుర్తించి ఈ రైల్వే స్టేషను ఎంపిక చేయబడింది. ఈ ప్రయోజనం కోసం 25 కోట్ల బడ్జెట్ మంజూరు చేసింది. [14]

పనితీరు , ఆదాయాలు[మార్చు]

సగటున, స్టేషను యొక్క ప్రయాణీకుల రద్దీ రోజుకు 25,438 సంఖ్యగా ఉంది. రోజువారీ, మొత్తం 44 ఎక్స్‌ప్రెస్, 46 ప్యాసింజర్ , 18 ఈఎంయు / డిఎంయు రైళ్లు స్టేషను వద్ద నిలుస్తాయి. ఈ స్టేషను సంవత్సరానికి 7.01 మిలియన్ టన్నుల సరుకులు , సరుకు రవాణా ద్వారా ఉత్పత్తి చేసిన సగటు ఆదాయం రూ.20.736 మిలియన్లు.[2]

క్రింద పట్టికలో గత సంవత్సరం స్టేషను యొక్క ప్రయాణీకుల ఆదాయాలు జాబితాలో ఉన్నాయి[2][15]

ప్రయాణీకుల ఆదాయాలు
సంవత్సరం ఆదాయాలుs
(లక్షల్లో)
2011-12 3467.30
2012–13 3648.00
2013–14 4523.27
2014–15 4980.39

ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

మూలాలు[మార్చు]

  1. "Station Code Index" (PDF). Portal of Indian Railways. p. 45. Retrieved 31 May 2017. CS1 maint: discouraged parameter (link)
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 "Evolution of Guntur Division" (PDF). South Central Railway. p. 9,11. Retrieved 30 November 2015. CS1 maint: discouraged parameter (link)
  3. "Station: Nellore". South Central Railway – Indian Railways. Retrieved 10 November 2016. CS1 maint: discouraged parameter (link)
  4. "BUSIEST TRAIN STATIONS INDIA". Archived from the original on 2018-06-12. Retrieved 2018-06-06.
  5. "ఆర్కైవ్ నకలు". Archived from the original on 2007-12-31. Retrieved 2018-06-06.
  6. http://cape2jat.blogspot.com/2007_07_01_archive.html
  7. Ibid
  8. Andhra Pradesh District Gazetteers: Guntur by Andhra Pradesh (India), Bh Sivasankaranarayana, M. V. Rajagopal – 1977 – Page 188 In the years that followed, railway lines connecting Madras to Vijayawada (via) Tenali (1 898), Guntur to Repalle (1916) and Guntur to Macherla (1930) were opened.
  9. http://www.india9.com/i9show/-Andhra-Pradesh/Macherla/Macherla-Railway-Station-51999.htm
  10. http://www.hindu.com/2008/12/20/stories/2008122059720500.htm
  11. "ఆర్కైవ్ నకలు". Archived from the original on 2013-11-04. Retrieved 2018-06-06.
  12. Ibid
  13. "Guntur Division" (PDF). South Central Railway. pp. 9, 11. Retrieved 18 January 2016. CS1 maint: discouraged parameter (link)
  14. "కేంద్ర ప్రకటన: ఏపీలోని 4 రైల్వే స్టేషన్లకు అంతర్జాతీయ హోదా". https://telugu.oneindia.com. Retrieved 2018-04-04. External link in |work= (help)
  15. "GUNTUR JN".

బయటి లింకులు[మార్చు]

అంతకుముందు స్టేషను   భారతీయ రైల్వేలు   తరువాత స్టేషను
Terminusదక్షిణ మధ్య రైల్వే
Terminusగుంటూరు–తెనాలి రైలు మార్గము
Terminusపగిడిపల్లి-నల్లపాడు రైలు మార్గము
Terminusగుంటూరు-రేపల్లె రైలు మార్గము
Terminusగుంటూరు-మాచర్ల రైలు మార్గము